TIỂU LUẬN MÔN Thị trường và các định chế tài chính Đề tài Tác động của đại dịch Covid - 19 đến thị trường chứng khoán Việt Nam

HỒ CHÍ MINH PHÂN HIỆU VĨNH LONG TIỂU LUẬN MÔN: Thị trường và các định chế tài chính Đề tài: Tác động của đại dịch Covid - 19 đến thị trường chứng khoán Việt Nam Giảng viên: TS... Tác độn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

PHÂN HIỆU VĨNH LONG

TIỂU LUẬN

MÔN: Thị trường và các định chế tài chính

Đề tài: Tác động của đại dịch Covid - 19 đến thị

trường chứng khoán Việt Nam

Giảng viên: TS Nguyễn Hữu Huân

Mã lớp học phần: 22C9BAN50608802

Khóa – Lớp: K47- NH002

Nhóm 9

THÀNH VIÊN NHÓM

02 Hồ Tiểu Bảo 31211572279 100%

06 Hồ Tiểu Kỳ 31211572297 100%

24 Phạm Nguyễn Hồng Quân 31211570104 100%

31 Nguyễn Phúc Toàn 31211572334 100%

MỤC LỤC

I Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài 0

cứu 2

cứu 0

cứu 0

cứu 0

II Nội dung

1 Sơ lược về đại dịch Covid-19 và tác động của nó đến nền kinh tế thế giới và Việt Nam 0

1.1 Nguồn gốc và diễn biến của đại dịch Covid-19 trên thế giới 0

a) Nguồn gốc 0

b) Diễn biến 0

1.2 Sơ lược nền kinh tế thế giới và Việt Nam trong đại dịch Covid-19 0

a) Kinh tế thế giới 0

b) Kinh tế Việt Nam 0

2 Tác động của Covid-19 đến thị trường chứng khoán thế giới 0

3 Tác động của đại dịch Covid đến thị trường chứng khoán Việt Nam 0

3.1 Thị trường chứng khoáng Việt Nam tiền Covid (2019) 0

3.2 Thị trường chứng khoáng Việt Nam giữa Covid (2020,2021) 0

3.3 Thị trường chứng khoáng Việt Nam hậu Covid (2022) 0

4 Một số thách thức đặt ra trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam

Covid-19 0

5 Giải pháp đối với việc phục hồi thị trường chứng khoán Việt Nam sau

Covid-19 0

III Kết luận

IV Tài liệu tham khảo

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đại dịch Covid-19 bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam đầu năm 2020 và diễn biến hết sức phức tạp Dù Nhà nước ta đã có nhiều biện pháp trong việc ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh nhưng vẫn chưa thể hoàn toàn đẩy lùi dịch bệnh Song thị trường chứng khoán Việt Nam dưới tác động của đại dịch đã biến động rất khó lường Lý do chọn đề tài “Tác động của đại dịch Covid-19 đến TTCK Việt Nam” nhằm tìm hiểu rõ hơn những tác động mà đại dịch Covid-19 đã gây ra cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

2 Mục đích nghiên cứu

Trước bối cảnh đại dịch Covid-19, hầu hết các lĩnh vực đầu tư kinh tế đều bị ảnh hưởng, các doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư phải tìm kiếm những hướng đi mới Chứng khoán là một trong những lĩnh vực hiếm hoi duy trì được trạng thái ổn định, thậm chí có những bước tăng trưởng đáng kể Tuy nhiên, dịch bệnh Covid-19 hiện nay vẫn còn diễn biến phức tạp, khó lường, tác động tiêu cực của dịch bệnh đến mọi mặt của đời sống kinh

tế - xã hội dự kiến sẽ còn tiếp tục kéo dài và chưa thể đánh giá hết tác động sau này Mục đích nghiên cứu tác động của đại dịch Covid đối với thị trường chứng khoán là nhằm hiểu rõ ràng, tường tận về những tác hại của đại dịch Covid gây nên nhằm đưa ra các phương án, chính sách phối hợp đồng bộ và nhanh chóng nhằm hạn chế và ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam.

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận.

- Tìm hiểu rõ ràng về sự tác động của đại dịch Covid-19 đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

- Làm rõ một số thách thức đặt ra trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam dưới tác động của đại dịch Covid-19.

- Từ đó, có thể đưa các giải pháp trong việc ổn định thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời kỳ “hậu Covid-19”.

4 Đối tượng nghiên cứu

Tác động của dịch Covid-19 đến TTCK Việt Nam.

5 Phạm vi nghiên cứu

- Thời gian: từ khi đại dịch Covid-19 (tháng 12/2019) bùng nổ cho đến hiện tại.

- Không gian: thị trường chứng khoán Việt Nam.

NỘI DUNG

1 Sơ lược về đại dịch Covid-19 và tác động của nó đến nền kinh tế thế giới và Việt Nam

• Virus Corona là gì?

Virus Corona là chủng virus mới chưa từng xuất hiện ở người, có tên gọi từ nguồn gốc tiếng Latin, trong đó “corona” có nghĩa là “vương miện” hoặc “hào quang” Vi rút Corona là chủng virus được bao bọc bằng những chiếc gai bao bọc bên ngoài, tương tác với thụ thể trên tế bào, theo cơ chế tương tự chìa khóa và ổ khóa, từ đó cho phép virus xâm nhập vào bên trong

Bùng phát vào cuối tháng 12/2019, bắt nguồn từ một chợ hải sản ở Hồ Nam, Vũ Hán, miền Trung Trung Quốc, virus Corona ban đầu được xác nhận là một loại bệnh “viêm phổi lạ” hoặc “viêm phổi không rõ nguyên nhân” Chỉ sau 100 ngày xuất hiện, đại dịch viêm đường hô hấp cấp do virus Corona đã nhanh chóng tác động tới các lĩnh vực kinh tế, xã hội, thị trường tài chính chao đảo, nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái với tỷ lệ thất nghiệp và nghèo đói chưa từng có trong lịch sử

[1]

• Covid-19 là gì?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết tên gọi chính thức của bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (nCoV) là Covid-19 Tên gọi mới này gọi tắt của Coronavirus disease 2019, theo các từ khóa “corona”, “virus”, “disease” (dịch bệnh) và 2019 là năm mà loại virus gây đại dịch này xuất hiện

Tháng 2/2020, Ủy ban quốc tế về phân loại Virus – International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) chính thức đặt tên cho chủng mới của virus Corona

là Sars-CoV-2 Đây là tên gọi khác với tên Covid-19 mà WHO đã chỉ định trước đó

Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu và phân lập được một chủng Corona virus mới, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tạm thời gọi là 2019-nCoV có trình

tự gen giống với Sars-CoV trước đây, với mức tương đồng lên tới 79,5%

1.1 Nguồn gốc và diễn biến của đại dịch Covid-19 trên thế giới

a) Nguồn gốc:

Hai nghiên cứu công bố sơ bộ ngày 26/2 (chưa được kiểm chứng chéo và công bố chính thức) cho rằng virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19 nhiều khả năng xuất phát từ động vật sống ở một khu chợ tại thành phố Vũ Hán, thủ phủ

tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc Nhà sinh học Michael Worobey thuộc Đại học Arizona (Mỹ), đồng tác giả của cả 2 nghiên cứu này, khẳng định các bằng chứng là rất rõ ràng Trả lời phỏng vấn New York Times, ông Worobey nói: “Khi xem xét tất cả các bằng chứng, có thể thấy rất rõ là đại dịch xuất phát từ chợ hải sản Hoa Nam (Huanan) ở Vũ Hán” Các nhà nghiên cứu thuộc đội ngũ của chuyên gia nay đã phân tích dữ liệu từ rất nhiều nguồn khác nhau trong nỗ lực tìm kiếm cho câu hỏi được đặt ra với thế giới từ khi đại dịch bùng phát

Kết luận của họ là virus SARS-CoV-2 hiện diện ở động vật có vú bán tại chợ đầu mối Hoa Nam vào cuối năm 2019 Các nghiên cứu cho rằng virus đã lây nhiễm sang những người mua bán hoặc làm việc tại chợ này

Nhiều ca mắc COVID-19 ở giai đoạn đầu dịch có liên quan đến chợ Hoa Nam và đến cuối năm 2019, các bệnh viện ở Vũ Hán ghi nhận hàng chục ca mắc

mà khi đó được coi là bệnh viêm phổi do virus Ở thời điểm này, các nhà khoa học Trung Quốc nói rằng họ tìm thấy virus trên bề mặt và trong cống ở chợ nhưng không có virus ở các động vật bán tại đây Tuy nhiên, chuyên gia Worobey cùng đội ngũ cho biết họ tập trung vào khoảng 156 ca mắc COVID-19 tại Vũ Hán trong tháng 12/2019 Sau đó, tiếp tục khoanh vùng các ca trong tháng 1/2020 và tháng 2/2020, sử dụng dữ liệu từ các nhà nghiên cứu Trung Quốc với hơn 700 ca liên quan đến chợ Hoa Nam, đặc biệt là nhóm những người dân cao tuổi sinh sống tại khu vực này Theo chuyên gia Worobey, tất cả cho thấy “đây không phải sự trùng lặp ngẫu nhiên” Nhóm nghiên cứu phát hiện những sạp bán con lửng và thức ăn chế biến từ các loài động vật khác từng được tìm thấy là vật chủ của virus Họ thu thập được các mẫu gene từ chợ hồi tháng 1/2020 cho thấy dấu vết của virus ở một góc chợ nơi từng có những sạp hàng trên Sau đó nhóm nghiên cứu xem xét những đột biến trong ‘cây phả hệ” của virus và kết luận rằng virus đến từ động vật, rồi tự biến đổi thích nghi khi lây nhiễm sang người Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa tìm ra được chính xác ca bệnh hay động vật đầu tiên phát tán virus [2]

b) Diễn biến:

Virus Corona chủng mới (SARS-CoV-2) bắt đầu xuất hiện xuất phát ở thành phố Vũ Hán ( Hồ Bắc, Trung Quốc) gây viêm phổi cấp gây ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của tất cả mọi người trên thế giới

Ngày 11/3/2020, WHO tuyên bố Covid-19 là “ Đại dịch toàn cầu” và tính đến thời gian này thì Covid-19 đã lây lan đến 120 quốc gia và vùng lãnh thổ Trong số những quốc gia có ghi nhận bệnh nhân bị nhiễm Covid-19 thì quốc gia Ý ghi nhận 10.143 (631 ca tử vong), thuộc hàng “ top”, tiếp đó là Nhật Bản có 1278 ca (19 tử

vong), Mỹ có 1004 (31), Iran có 9000 (354), Hàn Quốc có 7755 (66),… Đến 17h30 ngày 11/3/2020 trên thế giới có đến 119.061 ca nhiễm bệnh, có 4293 người tử vong, trong số đó Trung Quốc có 3158 ca

Và cũng thời gian này nhiều quốc gia trên toàn cầu tuyên bố đóng cửa biên giới, các sân bay ngưng hoạt động, các cửa khẩu đều cấm nhập xuất cảnh con người cũng như hàng hóa

Ngày 13/3/2020 Mỹ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia

Ngày 17/3/2020 toàn bộ Liên Minh Châu Âu (EU) tuyên bố đóng cửa biên giới ( 30 ngày đối với công dân không phải của khối)

Cùng khoảng thời gian này các biện pháp phong tỏa, cách ly được áp dụng trên phạm vi toàn cầu Nhiều hãng máy bay, nhà hàng,… phải sa thải nhân viên

Do số ca mắc Covid-19 không ngừng tăng cao nên nhiều quốc gia áp dụng biện pháp đeo khẩu trang bắt buộc đối với mọi công dân, ngoài ra còn thực hiện nhiều biện pháp khác như giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét, mọi người dân ở yên trong nhà, hạn chế ra đường, và đặc biệt là bắt buộc đeo khẩu trang khi đi ra đường và vệ sinh tay, quần áo trước khi trở về nhà

Ngày 2/4/2020 số ca mắc liên tục tăng cao vượt 1 triệu ca mắc

Ngày 28/6/2020 số ca mắc vượt 10 triệu ca mắc

Ngày 28/9/2020 vượt 1 triệu ca tử vong.

Ngày 4/8/2021 vượt 200 triệu ca mắc

Ngày 9/2/2022 vượt mốc 400 triệu ca mắc

Ngày 4/3/2022 vượt mốc 6 triệu ca tử vong

Xuất hiện các biến thể mới:

Tháng 12/2020, tại Anh xuất hiện ca nhiễm chủng mới Alpha (B.1.1.7)

Cùng thời gian này chủng mới Beta (B.1.351) được phát hiện ở Nam Phi

+ Chủng Gamma ( P.1 ) được tìm thấy vào tháng 1/2021

+ Chủng Detla ( B.1.617.2 ) được tìm thấy lần đầu tiên ở Ấn Độ tháng 12/2020 và chú ý vào tháng 4/2021

+ Chủng Omicro ( B.1.1.529 ) được phát hiện ở Nam Phi 11/2021

“Vũ khí” Vaccine

Các chiến dịch tiêm chủng vaccine được bắt đầu ở Anh, Nga, Mỹ và EU vào tháng 12/2020 và bùng nổ vào năm 2021 trên phạm vi toàn cầu Một năm sau khi công bố đại dịch đã có hơn 300 triệu liều vaccine đã được tiêm trên phạm vi toàn châu lục

Tăng tốc độ tiêm Vaccine

Tính đến ngày 11/3/2022 chúng ta đã tiêm 11 tỷ liều vaccine trên toàn thế giới, thống kê cho thấy 63,4% người dân trên thế giới đã được tiêm ít nhất một mũi vaccine

Từ đầu năm 2022 các nước tích cực thúc đẩy triển khai tiêm chủng để nhanh chóng mở cửa khôi phục lại nền kinh tế trên toàn cầu

Sống chung với Covid-19

Nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam đã xóa bỏ hầu hết các trói buộc chống dịch từ 19/7/2021, mở đầu cho bước ngoặt chống dịch: Thích nghi hoàn toàn, linh hoạt với Covid-19 để hướng tới một cuộc sống bình thường mới

1.2 Sơ lược nền kinh tế thế giới và Việt Nam trong đại dịch Covid-19

a) Kinh tế thế giới

Tác động đến GDP thế giới

Cuối năm 2019, khi dịch Covid-19 xuất hiện tại Vũ Hán và bùng phát thành đại dịch ngay sau đó không lâu Chỉ trong 6 tháng Covid đã lan rộng ra hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ Sức càng quét kinh khủng của dịch Covid-19 là đòn đánh chí

mạng lên nền kinh tế thế giới, làm nền kinh tế bỗng chốc bay mất hàng nghìn tỷ USD Năm 2020 ghi nhận hàng chục nền kinh tế trên thế giới cùng lúc rơi vào khủng hoảng như Mỹ, Tây Ban Nha, Đức, Pháp, Italy, Australia, Brazil, Canada, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Thái Lan,… Trong đó Mỹ và EU là những nước

bị thiệt hại nặng nề nhất Trong quý II/2020, Mỹ suy giảm 31,4% do tiêu dùng chi tiêu giảm mạnh và chính thức rơi vào khủng hoảng suy thoái, kết thúc chuỗi tăng trưởng dài 11 năm của Mỹ

Ở Châu Âu, đồng tiền chung Châu Âu (Euro) bị tác động mạnh do dịch Covid-19 làm GDP giảm 12,1% - mức giảm cao nhất từ năm 1995 Các nước thuộc EU như Đức, Pháp, Italy, Tây Ban Nha đều thông báo GDP giảm mạnh trong quý II/2020

Cụ thể Đức giảm 10,1% trong quý II/2020 - mức giảm cao nhất từ năm 1970, Italy giảm 12,4%, Pháp giảm 13,8%, đặt biệt Tây Ban Nha là nước chịu ảnh hưởng nặng

nề nhất với mức giảm GDP kỉ lục 18,5%

Tại Châu Á nhiều nước cũng rơi vào suy thoái, Nhật Bản lần đầu tiên rơi vào khủng hoảng kể từ năm 2015, nền kinh tế nước này tăng trưởng âm trong hai quý liên tiếp GDP Nhật Bản giảm 3,4% trong quý II/2020 so với cùng kỳ năm 2019, dịch Covid-19 làm xuất khẩu, tiêu dùng tư nhân, chi tiêu vốn bị tụt giảm, trong quý II/2020 kinh tế Nhật Bản giảm 28,8% Ngược lại với Nhật, Trung Quốc lại có triển vọng khi làm tốt việc kiểm soát dịch bệnh, điều đó giúp nền kinh tế tăng trưởng 3,2% trong quý 2/2020, sau khi đã giảm 6,8% trong quý I/2020

Tác động đến kinh tế thế giới

Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc được công bố vào ngày 27/9 cho rằng dịch bệnh Covid-19 gây hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng đến tính mạng con người và

là một thách thức không hề nhỏ đến ngành kinh tế gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu

Hoạt động về kinh doanh, sản xuất, thương mại, trên thế giới bị đình trệ Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (United Nations Conference on Trade and Development – UNCTAD) dự báo rằng FDI toàn cầu sẽ tụt giảm 40%

so với FDI năm 2019, lạm phát ở mức thấp (1,2% - 2%) do sức mua còn ở mức thấp, giá dầu quốc tế sẽ giảm mạnh Theo báo cáo của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) vào tháng 10/2020 dự báo rằng kinh tế giới năm 2020 bị suy giảm (từ -5,2% đến -4,4%)

Các quốc gia đều thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội để phòng chống dịch dẫn đến nhiều hoạt động sản xuất phải tạm dừng Chuỗi cung ứng bị đứt đoạn làm

ảnh hưởng đến các hoạt động thương mại toàn cầu, đầu tư kinh tế khiến cho sự tăng trưởng kinh tế của các quốc gia thế giới bị suy giảm EU, Mỹ, Trung Quốc là

3 nền kinh tế lớn nhất thế giới nhưng trong giai đoạn dịch bệnh này EU và Mỹ dự báo mức GDP giảm lần lượt là -7,5% và -5,9%, còn Trung Quốc tăng 1,2% Nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của Covid-19 đến nền kinh tế các quốc gia đều tung ra những gói cứu trợ cho người dân kịp thời: Chính phủ Mỹ đã cam kết chi hơn 3.000

tỷ USD để giải cứu nền kinh tế, Hạ viện Mỹ cũng đã chấp thuận gói cứu trợ trị giá 2.200 tỷ USD Ngày 28/5/2020 tại Trung Quốc, kỳ họp Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc đã cam kết chi 4.000 nhân dân tệ (tương đương 559 tỉ USD) cho gói kích thích kinh tế; bên cạnh đó EU cũng mạnh tay chi 826 tỷ USD cho gói cứu trợ tại các quốc gia lệ thuộc nhiều vào du lịch bị ảnh hưởng nặng nề do việc hạn chế đi lại

để kiểm soát dịch bệnh

b) Kinh tế Việt Nam

Qua 35 năm đổi mới (1986-2020), nền kinh tế Việt Nam đạt được nhiều thành tựu to lớn Tăng trưởng kinh tế luôn ở mức dương, có nhiều năm tăng trưởng đạt mức cao trên dưới 8%, tỉ lệ nghèo giảm mạnh từ 58% (1993) xuống 11,3% (2009)

và chưa đến 4% (2019); tạo ra thu nhập cao cho người dân, đời sống được cải thiện Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam vẫn phải trải qua 2 cú sốc qua hai cuộc khủng hoảng tài chính thế giới (1997 và 2007) Nhưng khác với hai cuộc khủng hoảng, đại dịch Covid-19 đã tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế thế giới và bao gồm cả Việt Nam

Việt Nam là một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng dương trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp Nhưng đại dịch Covid–19 đã tác động lên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế nước ta, đặc biệt hai yếu tố chính là cung và cầu Đối với yếu tố cầu, dịch bệnh Covid–19 cùng với việc thực hiện biện pháp giãn cách xã hội cần thiết; trong khi đó, các nền kinh tế lớn (Mỹ, Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc) cũng chịu ảnh hưởng lớn bởi dịch bệnh và thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội dẫn đến tăng trưởng kinh tế suy giảm, kéo theo sự sụt giảm về cầu nhập khẩu, trong đó có hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam Tuy nhiên 6 tháng đầu năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước; khu vực kinh tế trong nước tăng 10,8% và khu vực FDI (kể cả dầu thô) tăng 5,9% Như vậy, khu vực kinh tế trong nước vẫn duy trì được kim ngạch xuất khẩu tăng trên 10%

Đối với yếu tố cung, đại dịch Covid-19 làm đứt gãy chuỗi cung ứng đầu vào và lao động Nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có chuyên gia người nước