THAM KHẢO VĂN MẪU, ĐẠT ĐIỂM CAO KỲ THI KỲ KIỂM TRA LỚP 11. ( trích )TỪ ẤY T Nhà phê bình Hoài Thanh khi nhận định về thơ Tố Hữu có viết “Thái độ toàn tâm, toàn ý vì cách mạng là nguyên nhân chính đưa đến thành công của thơ a.
Trang 1TỪ ẤY
*********************************************
Nhà phê bình Hoài Thanh khi nhận định về thơ Tố Hữu có viết: “Thái độ toàn tâm, toàn ý vì cách mạng là nguyên nhân chính đưa đến thành công của thơ anh” Nhận định của nhà thơ rất đúng với cuộc đời và sự nghiệp thơ ca của Tố Hữu Ông được xem là “ Lá cờ đầu của thơ ca Cách mạng” Việt Nam hiện đại, nhà thơ có phong cách thơ độc đáo đó là trữ tình chính trị Lý tưởng cộng sản chính là ngọn nguồn của mọi cảm hứng sáng tạo trong thơ Tố Hữu Và với thi phẩm “Từ ấy” thuộc phần “Máu lửa”, được viết 1938 lấy cảm hứng từ khi nhà thơ được kết nạp vào Đảng Đã………
“ Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
……… Không áo cơm cù bất cù bơ”
“Từ ấy” đánh dấu một thời điểm quan trọng trong cuộc đời Tố Hữu Đó là giây phút nhà thơ bắt gặp lí tưởng cách mạng khi còn hoạt động bí mật Bài thơ thể hiện niềm vui sướng tràn ngập trong lòng người thanh niên tuổi trẻ, một sự bừng sáng cả tâm hồn và trí tuệ khi gặp gỡ lí tưởng cộng sản Đây cũng là lời ước
nguyện gắn bó đời mình với quần chúng lao khổ, một tuyên ngôn về lẽ sống của
Tố Hữu
Bốn câu thơ đầu thể hiện niềm vui sướng và say mê khi ông bắt gặp được lí tưởng của Đảng từ chính nhận thức và tình cảm của ông:
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim”
“Từ ấy” đánh một dấu mốc son trong cuộc đời cũng như sự nghiệp của tác giả Với Tố Hữu đó là khoảng thời gian ông giác ngộ lí tưởng Cộng sản và được kết nạp vào Đảng, điều đó đã đem lại một niềm vui thật mãnh liệt trong ông Đã từng sống trong cảnh tăm tối của người dân thuộc địa, đã từng “băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời” “Vẩn vơ theo mãi đường quanh quẩn Muốn bước than ôi bước chẳng rời” ( Nhớ đồng) nên phút này đây, khi gặp gỡ lí tưởng Cách mạng, nhà thơ đã có được niềm hạnh phúc thật lớn lao Lí tưởng đó được nhà thơ cảm nhận như “mặt trời chân lí” làm bừng sáng cả tâm trí mình,nên ông nói “chói qua tim” một cảm xúc đầy thiêng liêng Nguồn sáng của Cách mạng Đảng là niềm vui sướng lớn lao
Trang 2đã giải thoát nhà thơ khỏi sự vây hãm buộc ràng: “Rồi một hôm nào tôi thấy tôi Nhẹ nhàng như con chim cà lơi Say đồng hương nắng vui ca hát Trên chín tầng cao bát ngát trời.” ( Nhớ đồng)
“Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim”
Với nghệ thuật so sánh, lối thơ vắt dòng cùng dấu chấm lửng đã tạo nên một mặt trời, sự sống của muôn loài, nguồn sáng thiên nhiên đã làm biến đổi tâm hồn của nhà thơ thành cả một vườn hoa lá thật rộn ràng, quyến rũ: “ Rất đậm hương và rộn tiếng chim” Nghĩa là lí tưởng cách mạng với sức hồi sinh màu nhiệm đã làm mảnh đất tâm hồn nhà thơ nảy nở hoa lá tốt tươi với bao sự sống niềm vui, đầy âm thanh
và nhiều hương sắc
Gần 30 năm sau, năm 1964 trong một buổi tọa đàm với các thầy cô giáo dạy văn
ở Hà Nội, nhà thơ kể lại:
“ Còn cái gì trên đời này đẹp hơn chủ nghĩa cộng sản và Đảng của Mác-Lenin vĩ đại? Lòng tôi vui sướng vô cùng khi cảm thấy ánh sáng của chủ nghĩa Mác- Lenin soi rọi vào tâm hồn tươi trẻ của mình”
Chỉ với câu nói đó của thi nhân cũng đã cho thấy được vai trò đặc biệt của Đảng trong tâm thức và tình cảm của tác giả, cho tác giả cảm nhận được sự phấn khởi và
tự hào
Nếu như khổ thơ thứ nhất là niềm vui sướng và say mê thì với khổ thơ thứ 2 ta
sẽ bắt gặp được những nhận thức mới mẻ về lẽ sống của thi nhân:
“Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải khắp trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời”
Ở khổ thơ này tác giả sử dụng ngôn ngữ giản dị mộc mạc, âm điệu nhẹ nhàng, sâu lắng Đó là lời bộc bạch trực tiếp ước vọng chân thành của nhà thơ; là tâm niệm của "cái tôi trữ tình cách mạng" Tác giả dùng động từ “buộc” kết hợp hoán
dụ đó là hành động hoàn toàn tự nguyện của nhà thơ đối với giai cấp cần lao Nhà thơ muốn tình cảm của mình được trang trải với trăm nơi, trở thành sợi dây liên kết chặt chẽ với những trái tim của lớp người cùng khổ để tạo nên một khối đời vững
Trang 3chắc, trở thành sức mạnh to lớn phá tan chế độ thực dân phong kiến, xây dựng một chế độ mới tốt đẹp hơn
Trong quan niệm về lẽ sống của giai cấp tư sản và tiểu tư sản có phần đề cao "cái tôi cá nhân" Khi được giác ngộ lí tưởng, Tố Hữu khẳng định quan niệm mới về lẽ sống là sự gắn bó hài hòa giữa "cái tôi cá nhân" và "cái ta tập thể" Động từ buộc thể hiện ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm cao độ của Tố Hữu muốn vượt qua giới hạn của "cái tôi cá nhân" để sống chan hòa với mọi người, gắn bó với những
“ai cực khổ bần hàn” và “các nô lệ ở thế gian” Từ trang trải thể hiện tâm hồn nhà thơ trải rộng ra với cuộc đời, đồng cảm sâu xa với hoàn cảnh của mỗi con người
Tố Hữu đã đặt mình vào giữa dòng đời, vào môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ Ở đấy, nhà thơ đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình cảm mến yêu, bằng sự giao cảm của những trái tim Qua đoạn thơ, Tố Hữu cũng khẳng định mối liên hệ sâu sắc giữa văn học và cuộc sống, mà chủ yếu là cuộc sống của đông đảo quần chúng nhân dân
Khổ thơ thứ ba cho thấy sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của Tố Hữu Nhà thơ mong muốn tình cảm nồng nhiệt của mình sẽ trở thành sợi dây liên kết chặt chẽ những trái tim của những người cùng khổ, tạo nên sức mạnh to lớn phá tan chế độ bạo tàn đầy áp bức bất công:
“Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm cù bất cù bơ.”
Điệp từ “là” cùng với cách xưng hô “con, em, anh” với số từ “vạn”, người thi nhân này đã ý thức về tình cảm và xem mình là thành viên của đại gia đình ruột
thịt trong quần chúng lao khổ, vạn nhà, vạn kiếp phôi pha và nhất là những đầu em
nhỏ, không áo cơm cù bất cù bơ.Tấm lòng đồng cảm, xót thương của nhà thơ biểu hiện thật chân thành, xúc động Qua đó, chúng ta có thể thấy được thái độ căm giận của nhà thơ trước những bất công, ngang trái của cuộc đời cũ Chính vì những kiếp phôi pha, những em nhỏ cù bất cù bơ ấy mà người thanh niên Tố Hữu đã hăng say hoạt động cách mạng và họ cũng chính là đối tượng sáng tác chủ yếu của nhà thơ
Tố Hữu (Cô gái giang hồ trong Tiếng hát sông Hương, cô bé đi ở trong Đi đi em, ông lão khốn khổ trong Lão đầy tớ, em bé bán bánh rong trong Một tiếng rao đêm )
Tóm lại, “Từ ấy” là một bài thơ bình dị mà đặc sắc của Tố Hữu Khi đã thành công trong việc kết hợp ngôn ngữ gợi cảm, giàu nhạc điệu với hình ảnh tươi
Trang 4sáng giàu chất tượng hình Qua đó đã cũng đã cho thấy được vai trò to lớn của…… Vượt thời gian, sau hơn nửa thế kỉ ra đời, Từ ấy vẫn tươi xanh chất trữ tình cách mạng Thi phẩm ấy đã tạo được sự đồng cảm, mến mộ của nhiều thế hệ yêu thích thơ Tố Hữu