MQT S6 TRAO D6| v i VI§C THI/C HANH C/NG xCr V A N H 6 A PHAT G I A O PHU HOP VAN HOA NGl/dl VIET TRAN THI DI$U THOY* Trong qud trinh giao luu vd tilp biln vdn hfia, Phfit gido din Vid
Trang 1MQT S6 TRAO D6| v i VI§C THI/C HANH
C/NG xCr V A N H 6 A PHAT G I A O PHU HOP
VAN HOA NGl/dl VIET
TRAN THI DI$U THOY*
Trong qud trinh giao luu vd tilp biln
vdn hfia, Phfit gido din Vidt Nam
td rit sdm, dd vd dang dl l^i nMlu diu Sin
sfiu dfim trong tdm hfin, tinh cdm ngudi
Vidt Phfit gido hfii dii cdc giai ting ciia xd
hfii, khfing phfin bidt Ida tuli, dia vi, nghi
ngM^p, Phfit gido cung dnh hUdng t d
nMlu mdt cua dd sdng xd hdi Vi^t Nam
Td xUa ddn nay, gido 1^ td bi, tmh thin
Mdu hfia, Mdu sinh ciia Phfit gido lufin
dugc ngudi Vidt dl cao Tinh ngUdi, lfing
nhdn di vi tha theo thdt 1^ nhd Phfit djng
nfing dugm trong ca dao tyc ngd, trong cdc
tdc phim vfin hpc thdnh vfin; Ph$t gido cfi
mfit b khip cdc loEii Mnh nghd thu$t, nhd
ngh$ thufit tao Mnh, nghd thufit sdn khiu,
filu khic Dfic bifit, cdc phong tuc tfip
qudn cua Phfit gido nhu tdp tuc dn chay,
thd Ph$t, phfing sanh vd bd tM; tdp tuc
cung r&m, mung mfit vd ll chua; ngM thdc
ma chay, cUdi hoi, lufin lufin dfing hdnh
vdi sd dfing cufic ddi ngud ddn Vidt!
Ti^ viy, bin c^nh nhufng m$t tdt, vide
thyc Mdn tin ngudng d^o Phfit ctia ngud
lidn Mdn nay vfin cfin nMlu v&a dl bit
cip Sy nip bfing ho$c Igi dung tfn ngudng Phfit gido ctia nhOng kl ngoai dao vd td
tfim dang Id v ^ n^n nhdc nhdi Bd v|iy,
b&ng phudng phdp phfin tich tdi Udu vd filu tra xfi hfii hgc, qua bdi vilt ndy, chiing
tfii mudn trao ddi mpt sd vSn de xung
quanh vific thyc hdnh iing xd vfin hfia Phfit
gido sao cho phd hgp vbi ndt dep cua bdn
sic vfin hfia dfin tfic Vidt Nam chung ta
1 Th^c tr^ng vi$c thi^c hanh tin
ngitSng Ph^t gi&o hi^n nay d Yi^t Nam chite di v&o n i n n&'p, Uit XSM con
dan xen Dao Ph$t Id tfin gido ddt Id ich vi con ngud, do con ngUd, cho con ngud Ld tdn gido day vl con dudng dao ddc va hudng tMdn, dao Ph§t hudng tdi hanh phuc ctia con ngud, cM ro cudc d d Id be kho
* Ths Trdn Thi Di$u ThOy, Truerng Dai hpc N^i vu Hd Nfii
Trang 259 nguyin nhfin vd con dUdng gidi thodt nfii
khd CJon ngud gdm cfi hai phin, phin
"Con" vd phin "Ngud", hai phin ndy
thdng nhit trong sy ddi Ifip Phin "Con" Id
phin vfi minh Phin "Ngud" Id phin vdn
hfia, phin nhfin bdn D90 phftt lufin hudng
con ngud t d phin "Ngud", cdng nhU bdn
chat ctia con ngud lufin cfi "Phfit tinh", cfi
"tdm Phfit"
Vifit Nam cfi mfit nin vfin hfia dugc hun
due bao dd trong tinh thin Phfit hgc; tU
tudng tridt hgc Phfit gido phd hgp vd tfim
tu tanh cdm ctia ngud Vi^t Gido I^ nhd
Phfit Id nguyin IJ trudng tfin qua bao thd
^ , dd dugc ngud Tidt Nam kilm ngMdm
b&ng nghin ndm Uch sd dfin tdc Trong dd
sdng tdm Iinh ctia ngudi Vidt, Chda Id mdt
dia danh rit linh tMeng vd tfin kinh
Ngudi dan ddn chua dl lim sU binh an, sy
thanh than sau thd gian ldm vific mdt
moi Co ngud Idp phti, Ifip dan, thd Ddc
Phdt Mpt bfi phdn ldn thudng dn chay,
mem Phfit vao ngdy ll hay theo mdt chu
^ da dinh sdn nhu r&m, mdng mfit, mdng
tdm, mUd tdm, hai ba.hodc cd bidt cfi
ngud cit tfic fi tu, dpc thupc cdc gido ly
nhd Phat, cdc vfih dl vl gid ludt
Thdi dai ngdy nay la thd dai cua sy
phat trien vl tri thdc, vl kinh te, chinh tri,
xa hpi ; bin canh diy ciing Id sy phdt trien
cua cdc van nan xa hfii
Cai tfii cd nhfin lan dt, chii nghia vi ky
ra ddi, vd con ngudi quay theo guong quay
ciia xa hpi, quen fi tinh ldng ngMa xfim,
tinh dfing cM, dfing ngMlp, tinh ngudi "Vfi
cdm" trd thdnh mfit cdn bdnh cua mdt bfi phfin ngud trong xfi hdi Bin canh dfi, sy dnh hudig ciia nin kinh td thi trudng, ldm
cho mdt sd ngud Igi dyng ydu tjS tdm linh,
sy Mdu bidt khfing diy dii aia ngudi dfin
vl d^o Phit dl bufin thdn bdn thdnh, ldm Igi cho bdn thfin
Nfit dep ciia cdc Mnh thdc fi ll chda, hdi chiia, IS bdo Mdu, 1§ xd tdi, thip hUOng r&m, mfing mfit mang ^ ngMa tdm linh Mfit tdt Id cdc ngM ll ndy dfi dugc kit hgp, chuyin hfia b&ng boat ddng td tMdn, b&ng cdc chuong tiinh nhfin dao, gidp dd tre em
hi bfi rd, ddng viln tmh thin ngudi b|nh Mim nghdo, phdt tdm cijtu giup ngudi nghdo, thdnh Idp tMin vidn Nhuttig, cung cfi nMlu ngM ll tMin vl hinh thdc, tMlu vdn hfia Cdc chda thudng Ifip ddn, ehan td,
ky an, ciu silu, ma chay vdo ngdy r&m, mong mpt hay nhiing ngdy diu ndm, ngud
fi le chua chen chdc, xfi diy nhau de dugc
ll Phin ldn trudc cdng den chua da dugc thuong mai hfia, fin do mua bdn diy du cdc mdt hdng, gid ca lai dit do, ldm mat fi cdm gidc thdnh tMdn cua ddi sdng tdm linh, ldm viy due cfii tMlng
Tinh trang ml tin di doan mfit cdch me mudi, cuong tin, thdi qud, huyIn hodc nhU ddng bfing td phii, ddng cfi bfing cdu, xin xdm, vay tiln thdnh, xin lpc, xin fin ciing dang nd rp
Cfi thd nfii, thd ky ndy Id mot thd k^ diy lo fiu, con ngudi lufin sfi'ng trong tdm trang bat an cho nen hp lim dl'n vd vdn hfia tfim linh - trong do co dao Phgt nhd
Trang 360
mt)t 18 tif nhiSn dS tim of blnh an
Hutag tai Ph$t Ui hadng t<Ji cuOc sSng
tim linh, "TSm linh lit cujc sSng theo
chiiu sftu, trong chiiu sAu t6i thu^g Bfin
dinh tim t^u chinh bin thl minh" NhU
v$y, sting tim Unh li sting vdi chinh minh,
v«i tim hin minh Dudng nhu, khi cuOc
sing ngiy m^t hi$n d|u vi vin minh, con
ngudi 1^ cing mutfn tim vi nhOng gii trj
c6 xua, nhOng ytfu ttf tim Iinh huyin bi
NguM din huang vi dfio Phit, di li chda
vdi nliiiu tim nguydn vi nhiiu m^c dich
khic nhau Theo chiing ttfi, c6 03 myc dich
CO bin mi con ngiidi dtfn noi ciJra Phit, thd:
nhtft li hp mutfn dupc an tim; thU hai li
cAu lpi; thii ba li vi itf stfng
2 V$y thl, chung ta ph&i l&m th£ n i o
de ngif</i d i n thijfc hanh liCng xijT vdi
v i n hoa Ph^t gido vijia diing tinh
thSn ciia Ph$t giao, vite phii h ^ vdi
v i n hoa ngi/cii Vi$t
2.1 Phtft khtfng phii li mOt vj thSn
thinh c6 nhilu ph^p thSn thdng bien h6a
mi Phit li m$t nhi tU tudng Ciu chuyan
lich siJr vi thii tur Ttft Bat Da sau btfn muoi
chin ngiy thiin dinh da dat trang thii an
lac, thanh tinh tuy^t dtfi, trong diu tif
nhiin phit sinh ra sU hitfu bitft tai sao con
ngudi khtf, nguy&n nhin vi con dudng
chtfm dut noi khtf tfy da lim sing rd y
nghia c5i Phit Di theo duTc Phit nhu thtf
nao li dung v i phu hpp vdi vin hda, tinh
than ngudi Vi^t? Khtfng phii nhiitng ngudi
trtfn trinh trich nhi$m vdi cutfc ddi, b6
nhi, b6 aia, b6 gia ifinh lin stfng trtfn
chtia, sutft ngiy thip huong gd mi, dpc kinh niy, chti np, nitfm phit, cAu siSu, cdu
an, t u nhOng ngudi d6 mdi l i Chinh Ph$t; hofic li bii thit ldn, hiu ding mtft cich cuing si, ciir tudng tupng ndnh c6 cin niy qui np, vi nhi l^p phii, lip ditfn thd nguy nga tring Itf hay dpc thutfc cic giio
If phtft giio mtft cic vft thUc, i n chay theo ljch trinh d i djnh sfin nhu mtft nghi li
tM mdi l i ngudi c6 Tim Phit Titfp nhtfn
giio \$ Phtft giio, chung ta ciin phin bitft
giCta chinh tin vi mtf tin Trd lai ciu chuytfn vl thii tur Ttft Dat Da thinh Phit, vitfc di theo Phtft l i thuc hinh nhilu phuong phip khic nhau dtf cin bhng trang thii tuih thin, diiu chinh tU duy, lim cho diu dc ctia minh thanh tinh; li loai bd nhiing Tham - Sin - Si, md ra su hiiu bitft, trong dtf die bitft thtfy ro nguygn nhin cua dau khtf, ciia sU htft an, thtft vpng v i con dudng hanh phiic ctia chinh hin thin minh dtf stfng v i phtfn dtfu
theo hudng Chin - Thitfn - My WMI vtfy,
vtfn di li con ngudi phii hiiu bitft vi thay doi tu duy, lim chu v i kiem soit difpc "cii dtfu" (chO' ditng ctia "Duy tu$"), dd mdi li lim theo con dudng ciia Phtft
2.2 Vitfc thd phung 11 bii trong nhi vi tr6n chua ciing can dupc thuc hinh theo diing giio 1^ nhi Phtft vi bin stfc vin hlia truyin thtfng ctia din ttfc Xua nay, trong mii gia dinh ngudi Vijt cd truyin thtfng thitft lip bin t h l dl thd cung v i 11 bii Thd nghia l i biy td sU ttfn kinh, nilm tin,
Trang 4thd Phfit, thd Td tifin, 6ng Bd, Cha Mp
Nhdng fi dnh, nhiing nin huong, nhdng
ddi ndn, nhiifng cdnh hoa tdd Id g^ch ndi
giao cdm tfim linh giCTa fing bd, t l tidn, chU
Phdt mud phuoi^ vd tfim Unh ciia mfin
dfi, dd td vd ciia con chdu hp hdng; chd
khfing phdi ddt thfit nMlu vdng mfi, cting
heo quay thfit ldn md Id tfin kinhl
Di ll chda Id nfit vdn hfia dpp ciia ngud
\^dt nfii riing, ngud phuong Dfing nfii
chung Cting mdt It hoa qud, mdt cdnh hoa
tud, thip ndn nhang, ddnh mdt tidng
chufing hay mfi ngfin lln trong khfing gian
yIn t^iih cua cdnh chda dl tu minh, gd
lfing minh hudng theo cfii Ph^t Id nit dep
ciia vdn hfia tam linh Dilu cin chu f kM
fi ll chda Id chung ta chd f dl'n cdch dn
mdc Id nfii, bUdc fi phd hgp vd khfing kW
cua nhd dida chd khfing phai b sy sang
trpng phd hoa kech cdm Chiing ta can lln
dn mdt sd ngUdi Igi dyng mIm tin vd su
Meu bidt nfing can ctia da sd quin chiing
trong vipc thd cung vd ll bdi Hg khai thdc
van dl me tin, di doan nh&m bufin thin
bdn thdnh dl tryc Id Hg bdy vl thlm
nMeu le ngM mo hfi v6 ngMa, kMln cho
viec thd cung vd ll bdi trd nin phdc tap
Idm giam gid tri truyin thdng vdn hfia ldu
dd cua ddn tfic
2.3 Can tJtng dung gid lu^t vdo trong
cupc sdi^ mdt cdch linh hoat khfing mdy
moc Gidi ludt, kinh Phat khfing phai Id
fieu gi cao xa, bi Mim md gin gui vd cudc
sdng binh thudng h&ng ngdy Thd dai
ngdy nay, cdi tfii, cdi vi 1^, khdt vpng tiln
b^c, cfing danh, dia vi lin dt mfit nhfin bdn Con ngUdi tdn phd tMin nMIn, hiiy ho^i ndi rimg Cdc lodi ddng vdt qu^ MIm dang trin dUdng b) tuydt chiing, mfii trudng dang bi tdn phd dfi Id chdng ta dang vi ph^m tuih thin "bit sdt" »ia ngu gid Thyc hdnh khfing "Bit dao" tdc khfing Iiy hay cMlm dopt cua cdi, tdi sdn ciia ngud khdc, bao gfim cd hdnh vi Ida gpt, mi ddn nhu diu co, Ip gid, cho vay nfing ldi Khfing td dfim, sdng ldnh manh trong hdn nhfin, chung thiiy mdt vg mfit chdng, gid gin hanh phdc gia finh Khfing nfii sai sU thfit; khfing nfii ddi, khfing nfii
Id thiu ddt, hai mdt, hung dc dem lai bit
an cho ngud khdc Khfing rugu bia be tha,
ma ttiy ldm te Ufit h$ thin kinh, gidm kha ndng dl khdng, tdn hai co thl, gay chdt chfic khd dau, bpnh tat
Chiing ta cin cfi ddc tin chfin chinh ldnh manh ldm chfi dua tin thin dd vUon lln trUdc nhdng khfi khdn cua cupc dd Bidt phdn bidt chdnh tin vd ml tin, ndm
ro the ndo Id tin ngudng cfi vdn hfia vd khfing vdn hfia, loai trd than quyen, tin ngudng vong bdn, xem con ngud Id cfing cu
dl phuc vy thin quyen qud Id mpt de dga trim trpng cho vdn hfia dfin tfic 2.4 Sy qudn 1^ cua nhd nUdc vd vdn hfia Phdt gido rit cin tMet vd quan trpng Cdc cip chinh quyin nudc ta cfi truyen thdng tfin trpng ty do tin ngudng; nhdn ddn ta ihig xd hfia Mdu, mem dio vd cdc tdn gido cung da td lau dd Ciing nhu cdc tfin gido khdc, Phgt gido lufin dugc nhd
Trang 562
nude quan tfim, t^o mgi filu kidn thuin Igi
dl tdn t ^ vd phdt triln Song, dl filu
cMnh vide th\ft: hdnh tin ngUdng theo dting
gido 1^ nhd Phit vd vfin hfia dfin tdc, nhd
nudc cin cfi gidi phdp xfty dgng nip sdng
vfin hfia tin ngudng md, giio dye ddc tin
vd dd sdng vdn hfia tfim Unh ddng din cho
ngud ddn
Nhd nudc cin ban hdnh d^o luit xiHr
ph^t ngMlm minh cie hdnh vi vi ph^m
ndp sdng vdn hfia tfim Unh cda dfin tdc nfii
chung, ctia d^o Phfit nfii riing Nhdng Mdn
tugng cufing tin, nhdng kl Igi dyng mdm
tin tMdu CO sd khoa hgc cua nhfin dfin dl
hdnh nghi, tryc Igi biln nhdng nd linh
tMlng ciia vdn hfia ddn tdc thdnh nd mua
- bdn, vay - trd mdt cdch trin tuc cin cfi
chd tdi loai bfi
Phai kdt hgp vdi gido hdi Phdt gido
thanh Igc ddi ngu tu sy khfing ddng din;
tdng cUdng gido due tdng ni, ph$t tii dl hp
vda cfi tri thdc vda cfi dao ddc vd hdnh dao
dung phuong chfim tdt ddi, dep dao
3 Cd thi ndi, sU ddng gdp cOa Phdt gido
vda qud trinh x&y difiig vd phdt triin vdn
hod ddn tdc Id mot sU ddng gdp v6 gid, ddc
bi%t Id tr&n phuang di&n tU tudng vd tinh
thdn Ching han nhu khfing thl nfii ddn
ddc khoan dung nhU mdt trong nhiing
phim chit dfic trung cua vdn hod \^idt
Nam ndu khfing dl cfip ddn su dnh hudng
sdu sic tinh thin vd ngd cua Phfit gido
Trong mdt thd dai cfin mang diy tinh
than cd chap vd cufing tfn nhU thdi dai
lufin Id mfit filu cin tMdt dl dem lai sU an blnh cho con ngUd vd xfi
hdi-Vd tinh chit mfit nin vfin hod cfi cMlu sfiu, cfi khd ndng tdc ddng sfiu sie, nudi dudng vd phit triln ddi s5ng tfim linh ciia m&i ngUd, sg hod gidi, Uln muih giiia chfnh tri vd tfin gido Id mdt filu cin thilt
dl tfto ra qud trinh phit triln cfi tinh chit quAn binh vd tofin fid" cbo dit nudc Phit giio cfi khd nfing ndng cao nhin thdc vd quy ty luong tri, tfim linh con ngud hudng vl nhiing gid tri nhfin bdn Rd rdng, Phit gido khfing thl Idm thay cdc cfing vide thudc vl thl chd xfi hdi nhU sU qudn 15^ hdnh chinh, phdp luit, giio dye nhUog hodn todn cfi thl tham gia filu cMnh khd ndng nhin thdc, khuyin kMch filu tMdn
vd ngdn ch$n cdi dc, lfing tham Mdt sU thyc hdnh tfin gido dai chdng dat t d chit lugng dd sdng tfim linh nhU thl chinh Id nhdng gid tr; vdn hfia fich thuc, gfip phin tao dyng nin vfin hfia Phfit gido \^dt Nam d&n tfic vd Mdn dai
So vd cdc giai do?ui trudc dfiy trong Uch sijr, giai doan Mdn nay Id giai doan tMdi hgp nhit cho su xuit Mdn mfit loai thd eo
dfic bidt md chting ta thudng gpi Id thdi ca
vdn hod Ddy chinh Id thd co thuan Igi dl
tdp trung suy ngM, thdo lu$n vd hdnh dfing
vl nhiing vin dl cfi Uln quan ddn vdn hod
cd trin phuong fifin vi mfi lin vi mfi Via
de tdng hpp vdn hod • mfit filu khfing thl
tMdu trong qud trinh xfiy dUng vd phdt triln nen vdn hod ddn tfic da den luc d n