CHUYÊN ĐỀ Những quan điểm mới trong chương trình GDPT 2018 môn Mỹ thuật 2 ( thuận lợi, khó khăn và giải pháp thực hiện)

CHUYÊN ĐỀ Những quan điểm mới trong chương trình GDPT 2018 môn Mỹ thuật 2 ( thuận lợi, khó khăn và giải pháp thực hiện) NĂM HỌC 2021 2022 PHÒNG GD ĐT HÒA BÌNH TRƯỜNG TH HÒA BÌNH A CHUYÊN ĐỀ Những quan.

CHUYÊN ĐỀ Những quan điểm mới trong chương trình GDPT 2018 môn Mỹ thuật 2

( thuận lợi, khó khăn và giải pháp thực hiện)

NĂM HỌC 2021 - 2022

PHÒNG GD - ĐT HÒA BÌNH

TRƯỜNG TH HÒA BÌNH A

PHÒNG GD - ĐT HÒA BÌNH

TRƯỜNG TH HÒA BÌNH A

CHUYÊN ĐỀ Những quan điểm mới trong chương trình GDPT 2018 môn Mỹ thuật 2

( thuận lợi, khó khăn và giải pháp thực hiện)

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Chương trình mỹ thuật giáo dục phổ thông 2018 có nhiều ưu điểm trong việc phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, tiết học rất thoải mái, sinh động Phương pháp này không chỉ đơn giản là cung cấp tri thức, hướng dẫn thực hành, mà còn phát triển các năng lực toàn diện cho học sinh như: năng lực trải nghiệm, biểu đạt, phân tích - giải thích, trình bài, giao tiếp - đánh giá, tạo cơ hội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập và cuộc sống Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ vận dụng một cách có hiệu quả các phương pháp dạy học Mĩ phát hiện vấn đề qua những sự vật, hiện tượng xung quanh mình, tạo điều kiện cho hoc sinh giải quyết vấn đề kỹ năng của mỗi học sinh điều này tạo nên sự phấn khởi với môn mỹ thuật khi mỗi học sinh hứng thú làm việc và có sản phẩm cho chính mình Với các phương pháp dạy hình thức

tổ chức hoạt động trong mĩ thuật giúp học sinh hình thành và phát triển các năng lực.Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu thẩm mỹ vốn có ở học sinh, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống

B NỘI DUNG

Những điểm mới của môn mĩ thuật trong chương trinh giáo dục phổ thông 2018:

SGK mĩ thuật 2 được biên soạn theo định hướng phát triển năng lực người học, giúp HS sử dụng một cách chủ động ngôn ngữ tạo hình và những chất liệu khác nhau đểthực hiện những nội dung, yêu cầu cần đạt của Chương trình môn học Điều này được thể hiện cụ thể sau:

Chủ đề 1: Giúp HS nhận biết và gọi tên một số loại hình mĩ thuật xuất hiện trong cuộc sống Trong đó, HS bước đầu hiểu được mĩ thuật không chỉ là những tác phẩm của các nhà sáng tác chuyên nghiệp mà còn xuất hiện rất nhiều ở xung quanh chúng ta, chẳng hạn như các hình ở trên đường phố, thậm chí là sản phẩm

do chính HS tạo ra thông qua các việc thực hành trong môn mĩ thuật

Chủ đề 2, 3, 4, 5: giúp HS phát triển tư duy tạo hình liê quan đến sự phát triển của yếu tố tạo hình, từ những yếu tố đơn lẻ ở lớp 1 cho đến sự kết hợp ở lớp

2 Qua phần thực hành, HS cũng được rèn luyện thêm các kỹ năng sử dụng yếu tố tạo hình trong việc tạo nên những sản phẩm mĩ thuật liên quan đến chủ đề

Chủ đề 6, 7, 8, 9, 10: HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng liên quan đến môn học để thực hành sáng tạo SPMT theo những định hướng về chủ đề được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông môn mĩ thuật năm 2018 như: thiên nhiên, con người, gia đình, nhà trường Theo đó, nhóm chue đề này được biên soạn giúp HS rèn luyện kỹ năng cơ bản của môn học như: quan sát, ghi nhớ, liên tưởng, tưởng tượng, góp phần hình thành năng lực mĩ thuật

Như vậy, những chủ đề được biên soạn trong SGK mĩ thuật 2 không chỉ đáp ứng được nội dung, yêu cầu đặt ra trong Chương trình môn học mà còn phù hợp với khả năng nhận thức của lưa tuổi, tạo điều kiện cho HS có cơ hội hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ trong môi trường giáo dục phổ thông

Từ những điểm mới về phương pháp, đánh giá Chương trình giáo dục phổ thông môn mĩ thuật nă 2018, phương pháp dạy học môn mĩ thuật cần có sự thay đổi cho phù hợp bởi mục đích của giáo dục: mĩ thuật là năng lực mĩ thuật – một biểu hiện của năng lực thẩm mĩ Phương pháp dạy học mĩ thuật lớp 2 theo hướng tích hợp hướng đến việc hình thành, phát triển được các kỹ năng.sau:

Hs được trải nghiệm và trình bày hiểu biết của mình thông qua TPMT, SPMT

HS chủ động tạo ra những SPMT, cũng như hình thành thái độ hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm với các thành viên trong nhóm

HS biết cách biểu đạt ý kiến, ấn tượng và cảm giác của bản thân trước một TPMT, SPMT

HS hiểu, phân tích và diễn giải các yếu tố cấu thành của SPMT theo các mức độ khác nhau

Để đạt được những năng lực mĩ thuật trong môn học, cũng như phù hợp theo tính mở trong Chương trình môn học, vận dụng một cách có hiệu quả các phương pháp học hiện có theo quan điểm dạy học tích cực, kết hợp với các phương pháp mới cho phù hợp với nội dung, hướng tới mục tiêu đa dạng trong cách giải quyết vấn đè mà mỗi chủ đè đặt ra Như vậy, theo Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, GV được trao quyền chủ động, linh hoạt để thể hiện sự sáng tạo trong dạy học Một số phương pháp và hình thức dạy học mĩ thuật phù hợp với việc biên soạn theo chủ đề là:

+) Dạy học tích hợp;

+) Dạy học theo chủ đề;

+) Dạy học khám phá;

+) Dạy học thực hành, sáng tạo;

+) Dạy học đa phương tiện;

+) Cách tổ chức các hoạt động mĩ thuât

Phương pháp dạy học môn mĩ thuật hướng tới mục tiêu đa dạng trong cách giải quyết vấn đề có thể áp dụng trong các giai đoạn của quá trình dạy học, từ những bài hình thành, củng cố kiến thức đến các bài luyện kĩ năng, vận dụng kiến thức Phương pháp này giúp HS phát huy khả năng chủ đông, sáng tạo, hình thành tư duy năng động, yêu thích môn học và làm quen với việc xây dựng nhiều giải pháp cho một tình huống, một vấn đề và điều này là cần thiết trong linh vực giáo dục nghệ thuât

Đánh giá kết quả học tập môn mĩ thuật ở cấp tiểu học căn cứ theo quy định về

“ Đánh giá HS tiểu học theo TT số 27/2020/TT- BGDDT như sau:

- Đánh giá thường xuyên là hoạt động đánh giá diễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt dộng dạy học theo yêu cầu cần đạt và biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn hoc,

- Đánh giá thường xuyên liên quan đén nội dung học tập và sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực, trong đó có hình thức:

+) GV đánh giá;

+) HS tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn

+) Cha mẹ HS trao đổi với GV về các nhận xét, đánh giá HS bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với GV để động viên, giúp đỡ HS học tập, rèn luyện

- Đánh giá định kì là đánh giá kết quả giáo dục HS sau một giai đoạn học tập, Vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học, GV căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và yêu cầu cần đạt, biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của từng môn học, hoạt động giáo dục theo các mức sau: Hoàn thành tốt; hoàn thành; chưa hoàn thành

- Đánh giá thường xuyên ;

- Đánh giá định kì: Giữa và cuối mỗi học kì và theo ba mức độ: Hoàn thành tốt – Hoàn thành – Chưa hoàn thành

- Tổng hợp đánh giá kết quả giáo dục do GV chủ nhiệm thực hiện

+) Về đánh giá định kỳ sự hình thành và phat triển phẩm chất, năng lực: Tốt – Đạt- Cần cố gắng

+) Về kết quả giáo dục: Hoàn thành xuất sắc – Hoàn thành tốt – Chưa hoàn thành

Đánh giá kết quả học tập, GV cần nắm mục đích của đánh giá kết quả giáo dục là đối chiếu, so sánh năng lực học sinh đạt được với mục tiêu mà môn học đã đặt ra Chương trình đặt trọng tâm đánh giá khả năng nhận thức thẩm mỹ, khả năng vận dụng kiến thức trong thực hành, sáng tạo và giải quyết vấn đề gắn với thực tiễn

Phương pháp đánh giá chủ yếu là đánh giá quá trình kết hợp với đánh giá tổng kết thông qua sử dụng những công cụ đánh giá như quan sát, nhận xét sản phẩm, dự án nhỏ, hồ sơ học tập… nhằm có những điều chỉnh kịp thời trong hoạt động dạy và học.

I Thực trạng

Các em chưa quen cách làm, nên việc thực hiện vẫn cịn lúng túng túng Bên cạnh đó các em thiếu tư liệu, hay dựa vào tranh mẫu có sẵn để vẽ nên bài vẽ thiếu phong phú, sinh động

Mơn mĩ thuật là mơn năng khiếu, địi hỏi các em phải cĩ sự yêu thích mới giúp các em ham học, do các em chưa hiểu và phân biệt được phân mơn này, khi vẽ chưa cĩ thĩi quen tìm hiểu Nhìn chung kết quả bài làm cịn yếu so với các phân mơn khác

Trình độ tiếp thu của các em khơng đồng đều Mặc dù cĩ giáo viên chuyên

Mĩ thuật, trong lớp cịn một số học sinh nhút nhát thụ động, chưa phát biểu xây dựng bài

* Kết quả khơng cao là do một số nguyên nhân sau:

Phần lớn các em khơng xác định được nội dung bài

Thường cĩ thĩi quen vẽ theo ý thích, vẽ hình quá nhỏ, vẽ hình ảnh chưa đều so với khổ giấy

Gia đình học sinh chưa quan tâm đến việc học Mĩ thuật của các em nên chuẩn bị dụng cụ học Mĩ thuật cho các em còn hạn chế hoặc chưa tốt như: Thiếu tập vẽ, thiếu viết chì đen, thiếu màu vẽ, mua màu xài không được,…Đặc biệt không nhắc nhở các em mang vở tập vẽ, dụng cụ học vẽ đầy đủ khi có giờ học Mĩ thuật nên đến giờ học Mĩ thuật các em làm không kịp hoặêc không tham gia làm được

Những vấn đề đặt ra ở trên đều không đảm bảo đươc yêu cầu, nội dung, phương pháp dạy học Tôi tự hỏi: Làm thế nào để học sinh thích học và học tốt môn học này? Từ đó tôi đã tìm thấy có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là: Lứa tuổi tiểu học các em chưa hiểu được nội dung, yêu cầu của bài làm chưa hiểu trọn vẹn các câu hỏi gợi ý, Chưa hình dung được hình ảnh cho đề tài? Chưa quan sát các ý của tranh

1 Thuận lợi

Được sự quan tâm của nhà trường luơn tạo điều kiện tốt hơn để giáo viên hồn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình

Nhà trường hỗ trợ một số đồ dùng dạy học: giấy vẽ khổ lớn, nam châm

gắn bảng…

Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ, cĩ phịng học chức năng

phục vụ tốt cho mơn học

Về sách giáo khoa mĩ thuật 2 giúp cho giáo viên khai thác tốt các hoạt

động dạy học phù hợp với trình độ và điều kiện thực tế, cấu trúc của mỗi chủ đề

Đa số các em đều chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập và đều yêu thích học mơn Mĩ thuật

Phần lớn gia đình cũng quan tâm đến việc học hành của con em mình

2 Khĩ khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên đối với việc giảng dạy mơn Mĩ thuật cũng cịn gặp một số khĩ khăn như:

Mỗi chủ đề đều cĩ hai tiết trở lên nhưng do điều kiện của nhà trường khơng thể sắp xếp cho các em học hết một chủ đề trong một buổi mà chỉ học mỗi tuần một tiết nên làm mất đi sự hứng thú, làm ngắt quảng tư duy, suy nghĩ sáng tạo của các em

Một số ít phụ huynh học sinh cịn xem mơn Mĩ thuật là mơn học phụ nên cịn chưa quan tâm đến việc học mĩ thuật của con em mình

Cịn một số ít học sinh cĩ hồn cảnh khĩ khăn khơng cĩ điều kiện mua đủ

đồ dùng học tập

Về tình hình dịch bệnh các em học online giáo viên khơng gần gủi giúp đỡ các em nên một số em cịn găp khĩ khi vẽ bài

Về việc học online khi nhận xét, quan sát bài vẽ của các em cũng khĩ khăn

II Các biện pháp thực hiện

Từ những khó khăn trên tôi đưa ra một số phương pháp, biện pháp tốt hơn để giúp các em học đạt hiệu quả cao trong phân mơn này:

a) Giáo viên cần phải nắm chắc khâu thiết kế bài dạy:

- Yêu cầu cần đạt của tiết dạy theo chuẩn kiến thức mới

- Chuẩn bị đồ dùng dạy và học:

+ Tranh sử dụng cho hoc sinh xem cần đa dạng về các loại đề tài

và đủ lớn

+ Tranh minh họa đề tài phải có cách vẽ khác nhau về bố cục, về hình tượng, về màu sắc

+ Một số tranh các đề tài của học sinh các năm trước

- Bởi vì điểm nổi bật của phương pháp mới mơn Mỹ thuật là giáo viên

cĩ thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài so với phương pháp truyền thống, phương pháp mới phát huy khả năng sáng tạo cao của học sinh, tiết học thoải mái, sinh động hơn Từ mơn học này tạo cơ hội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập và cuộc sống Rõ ràng, với

phương pháp mới học sinh vừa học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng mong chờ đến tiết học mỹ thuật Ưu điểm của phương pháp này là HS được tự do sáng tạo, trong mỗi tiết học, HS khám phá ra những điều mới mẻ hơn Phương pháp này phát triển khả năng sáng tạo, phát triển khả năng giao tiếp, kỹ năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông Học sinh say mê học tập hơn, không bị áp lực nhiều về mặt thời gian hoặc sợ mình không làm được Đối với học sinh cá biệt, ít quan tâm đến việc học lại trở nên hứng thú hơn, ham thích hoạt động thể hiện rõ ở việc làm việc theo nhóm Đối với học sinh có năng khiếu thì được bộc lộ khả năng của mình, qua đó tinh thần hợp tác nhóm trong môn Mĩ thuật và các môn học khác được nâng cao

- Không những thế nó còn mang lại niềm vui cho các thầy cô giáo, những người hàng ngày chứng kiến các em tìm thấy niềm vui, sự sáng tạo, lòng đam mê trong từng sản phẩm do chính tay các em và bạn làm ra

1 Chuẩn bị trước khi lên lớp

Xác định rõ mục tiêu của bài học là khâu đầu tiên không thể thiếu trong soạn giảng Từ đó, giáo viên mới định ra trọng tâm của tiết dạy để lựa chọn phương pháp và phương tiện dạy học phù hợp với bài dạy

Chuẩn bị đồ dùng dạy học: Một số sản phẩm của học sinh năm trước có bố cục khác nhau và có kích cỡ đủ lớn cho học sinh quan sát

2 Các hoạt động chính trong tiết dạy.

a) Khởi động mở chủ đề:

b) Nôi dung:

c) Bài mới:

Khởi động:

Giáo viên cho HS hát hoặc chơi trò chơi có liên quan đến nội dung của chủ đề

Giới thiệu chủ đề:

Qua phần khởi động giáo viên giới thiệu nội dung của chủ đề để tiết học sinh động hơn

Hoạt động 1: Quan sát

- Học sinh hoạt động cá nhân

- Giáo viên cho HS quan sát màu sắc trong thiên nhiên, cuộc sống

- Giáo viên cho Hs quan sát màu sắc trong tác phẩm

Hoạt động 2: hướng dẫn thể hiện

- Giáo viên cho HS thực hiện cá nhân để tìm ra cách thực hiện

- Giáo viên tóm tắt cách thực hiện

VD: Chủ đề 6 Sắc màu thiên nhiên

+ Có thể vẽ hình sản phẩm mĩ thuật dựa trên những màu sắc, hình ảnh tìm được hoặc có ý tưởng rồi tìm màu sắc, hình ảnh để vẽ thành sản phẩm

+ Cách thực hiện hình, ảnh cho sản phẩm

+ Vẽ phác hình ảnh, nội dung muốn thể hiện

+ Tạo hình ảnh phụ, liên kết không gian với hình ảnh chính (hình ảnh phụ phù hợp với hình ảnh chính)

+ Trang trí thêm chi tiết bằng cách cho phù hợp

(Có thể thực hiện bằng cách lựa chọn hình ảnh, màu sắc, sắp xếp để tạo ra một sản phẩm mĩ thuật bất kì theo ý tưởng của cá nhân)

Hoạt động 3: hướng dẫn thảo luận:

Giáo viên cho học sinh thảo luận cá nhân để tìm ra màu sắc hình ảnh trong sản phẩm mỹ thuật, liên tưởng đến cảnh vật xung quanh.Trong quá trình các em thảo luận giáo viên nói thêm về màu sắc, hình ảnh trong thiên nhiên để các em làm bài dễ dàng hơn và được những sản phẩm tốt nhất

Hoạt động 4: Thực hành:

- Gv cho Hs thực hành và trang trí sản phẩm mĩ thuật có màu sắc

- Hs tạo ra được sản phẩm có màu sắc, hình ảnh bằng nhiều cách; vẽ, xé, cắt,…

- Xác định được vị trí của các đồ vật

- GV cho hs vẽ về cảnh thiên nhiên có nhiều màu sắc

Trưng bày, nhận xét cuối chủ đề:

Giáo viên hướng dẫn học sinh trưng bày, thuyết trình sản phẩm Gợi ý

học sinh khác tham gia đặt câu hỏi về sản phẩm để các em có thể học hỏi lẫn nhau

d) Vận dụng:

Giáo viên khắc sâu kiến thức cho HS Liên hệ giáo dục

Chuẩn bị chủ đề sau

Nhận xét tiết học.

Vận dụng sáng tạo

e) Kết quả:

Nhờ áp dụng những nội dung, phương pháp dạy học theo hình thức tổ chức hoạt động trong mĩ thuật giúp học sinh hình thành và phát triển các năng lực trên tôi nhận thấy chất lượng các bài vẽ của học sinh ngày càng được nâng cao Những biện pháp trên tạo điều kiện cho tất cả học sinh hoạt động tốt và tích cực, chủ động tham gia xây dựng bài

C KẾT LUẬN

Muốn nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật theo phương pháp mới hiện nay nói chung và nói riêng, người giáo viên phải vận dụng linh hoạt, sáng tạo phương pháp dạy học, đặc biệt chú ý phát huy các phương pháp dạy học tích cực như: Phương pháp trực quan, phương pháp vấn đáp, gợi mở, phương pháp thực hành,… Lấy khuyến khích động viên, khen ngợi học sinh là chủ yếu,

từ đó hoàn thành tốt mục tiêu bài học đề ra, từng bước hình thành nhân cách thẩm

mĩ cho học sinh, biết cảm thụ và biết thưởng thức cái đẹp trong nghệ thuật, cái đẹp trong cuộc sống Đồng thời học sinh phải biết tự mình làm ra sản phẩm mĩ thuật theo ý thích của mình qua sự hướng dẫn của giáo viên

Để giảng dạy, giáo dục cho học sinh học tốt môn mĩ thuật, giáo viên phải

có trình độ cần thiết về môn mĩ thuật Phải coi trọng, và tăng cường công tác soạn giảng một cách có hiệu quả, nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy và các tài liệu có liên quan, xem xét đối tượng học sinh cụ thể và tình hình điều kiện thực tế cho phép để đề ra mức độ yêu cầu về nội dung, kiến thức

Phải khai thác triệt để thiết bị đồ dùng dạy học có sẵn ở trường, vận động học sinh sưu tầm, hoặc dùng chung để tất cả các em có đồ dùng học tập, giáo viên cần tự làm đồ dùng dạy học để bổ sung cho tiết dạy Tùy theo tình hình, điều kiện thực tế cho phép để linh hoạt sử dụng các đồ dùng đã có hoặc đã chuẩn bị được mà có nội dung tương tự, không cứng nhắc lập khuôn Vận động học sinh mua đồ dùng học tập và chuẩn bị đầy đủ trước khi đến lớp