Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7

Phần 1 MỞ ĐẦU

1 Mục đích của sáng kiến

Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển nhanh chóng như hiện nay,đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhà trường dù tốt đến mấy cũngkhông thể đáp ứng hết nhu cầu học tập của người học cũng như đòi hỏi ngàycàng cao của đời sống xã hội Vì vậy, bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinhkhi còn đang ngồi trên ghế nhà trường phổ thông là một công việc có vị trí rấtquan trọng Chỉ có tự học, tự bồi đắp tri thức bằng nhiều con đường, nhiều cáchthức khác nhau mỗi học sinh mới có thể bù đắp được những thiếu khuyết về trithức, về đời sống xã hội Từ đó có được sự tự tin trong cuộc sống và công việc

Xuất phát từ cuộc vận động ứng dụng đẩy mạnh công nghệ thông tin vàodạy học của Bộ giáo dục, Sở giáo dục, Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhàtrường nhằm nâng cao chất lượng dạy học Môn Tin học là một môn khoa họccông cụ, tri thức và kỹ năng tin học được áp dụng rộng rãi, hỗ trợ đắc lực cho rấtnhiều ngành khoa học khác nhau trong hầu hết lĩnh vực của đời sống và là mộtphần không thể thiếu của trình độ văn hóa phổ thông trong con người ở thời đạimới Bởi vậy dạy tin học cho học sinh không chỉ truyền thụ nội dung đơn giản,

mà phải hướng cho học sinh những nhận thức, những hiểu biết ngang tầm thờiđại

Sự thành công của một tiết dạy ngoài phương pháp giảng dạy của GV còn

có sự tự chủ, năng động, sáng tạo của HS trong tiết học Học sinh có thể vậndụng được kiến thức lý thuyết đã học trên lớp vào thực tiễn cuộc sống của các

em Chính vì vậy mà bản thân tôi luôn cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, trao đổi vớiđồng nghiệp về các phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng của bộ môn.Trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi và ứng dụng đó bản thân tôi đã tìm

ra một số biện pháp hữu ích góp phần trong việc nâng cao chất lượng bộ mônTin học lớp 7

Để nâng cao chất lượng môn tin học nói chung và tin học 7 nói riêng tôi

đã đăng kí nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm “Rèn tinh thần tự học và sử dụng phương pháp dạy học nhóm để phát huy tính tích cực của học

sinh lớp 7” Bản thân tôi đã nghiên cứu và áp dụng thành công tại đơn vị trường

THCS Phong Khê mà tôi đang công tác

Mục đích của sáng kiến nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả dạy và học mônTin học ở trường PT Với sáng kiến này Tôi mong muốn sẽ góp phần nhỏ giúpgiáo viên tiến hành một giờ dạy học tin học đạt hiệu quả hơn, học sinh tích cực,chủ động trong việc tiếp thu kiến thức của bài học, từ đó nâng cao chất lượngdạy học tin học trong nhà trường

2 Tính mới và ưu điểm nổi bật của sáng kiến

Sáng kiến với các biện pháp được trình bày có một số điểm khác, mới so

với các biện pháp cũ trước đây là: Khi sử dụng phương pháp dạy học nhóm kết

hợp với hình thức dạy học tích cực, có thi đua khen thưởng trong tiết học thìkhông khí học tập trở lên sôi nổi, học sinh học tập hứng thú, có sự thi đua giữa

cá nhân với cá nhân trong nhóm, giữa nhóm này và nhóm khác trong lớp Họcsinh được học tập, trao đổi, thảo luận trong một môi trường học tập thoải mái,không có áp lực từ phía giáo viên nhưng vẫn giữ được nề nếp, kỷ luật chungcủa lớp học

Sáng kiến được áp dụng thực hiễn tại đơn vị vào năm học 2020 – 2021đối với học sinh 4 lớp 6 của trường THCS Phong Khê

Ưu điểm nổi bật của sáng kiến: Giúp học sinh rèn luyện được tinh thần tựhọc và biết cách học tập, làm việc theo nhóm để việc học tập trở nên dễ dàng hơn,

có hiệu quả, có tổ chức, có kỷ luật hơn Lượng kiến thức tiếp nhận trong một tiếthọc được nhiều hơn vì các em đã chú ý nghe giảng, ít nói chuyện riêng để có thểtrả lời được các câu hỏi mà giáo viên đưa ra Khi trả lời đúng các câu hỏi các em

sẽ nhận được điểm cộng, được khen ngợi trước lớp kịp thời, điều đó tạo cảm giáchọc tập vui vẻ, thích thú cho các em

3 Đóng góp của sáng kiến để nâng cao chất lượng quản lý, dạy và học …củangành giáo dục nói chung, của đơn vị nói riêng, cụ thể ở những mặt sau:

Sau khi áp dụng sáng kiến vào giảng dạy môn tin học 6 và 7 năm học 2020 –

2021 và năm học 2021 – 2022, tôi nhận thấy chất lượng học tập môn tin học củahọc sinh trường THCS Phong Khê đã tốt hơn rất nhiều Các em đã có sự chuẩn bị

trước bài học trước khi đến lớp Trong giờ học các em đã học tập nghiêm túc hơn,

có sự thi đua học tập và tinh thần học tập hăng say hơn rất nhiều so với các nămhọc chưa được áp dụng sáng kiến Các em hoàn toàn thay đổi về nhận thức là họcmôn tin học không còn môn phụ nữa mà môn tin học là môn học rất quan trọngnhất là trong thời đại công nghệ đang phát triển rất nhanh chóng này

Phần 2 NỘI DUNG

Chương 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DẠY VÀ HỌC BỘ MÔN TIN HỌC

Ở TRƯỜNG THCS PHONG KHÊ

1 Ưu điểm

Thứ nhất, về phía nhân sự: Năm học 2021 – 2022 là một năm học cónhiều khó khăn về tình hình dịch bệnh nhưng được sự quan tâm của cấp trên,trường THCS Phong Khê đã có thêm giáo viên chuyên môn tin học về dạy nênhọc sinh khối 6, 7, 8 được tiếp cận với bộ môn đầy đủ GV được đào tạo chuẩnchuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trongbậc THCS Nhận thức được tầm quan trọng của dạy học theo hướng phát huytính tích cực, độc lập của học sinh Giáo viên đã nhận thức đúng đắn về yêu cầucủa đổi mới như: Cần sử dụng phương pháp dạy học, phương tiện kĩ thuật hiệnđại một cách hiệu quả; tổ chức hoạt động nhận thức tích cực, độc lập của họcsinh và kết hợp đổi mới kiểm tra đánh giá Do vậy, họ biết vận dụng sáng tạo,linh hoạt các hình thức tổ chức, phương pháp, phương tiện dạy học cũng nhưkiểm tra đánh giá

Thứ hai, về hình thức tổ chức dạy học: Phía nhà trường cũng tổ chứcnhiều hoạt động chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề, hội giảng, thi giáo dạy giỏi,viết sáng kiến kinh nghiệm…Đặc biệt là hội thi học trẻ không chuyên tỉnh BắcNinh được tổ chức hàng năm cho học sinh các cấp và nhà trường đã tổ chức lựachọn học sinh lớp 8 có phẩm chất, năng lực tốt tham gia ôn luyện và dự thi đểhọc sinh được trao dồi kiến thức, nâng cao tầm hiểu biết đối với môn tin học nóichung, môn tin học 8 nói riêng Những hoạt động chuyên môn đó đã góp phầntác động tích cực đến hoạt động dạy học trong môn học

Thứ ba, tình hình cơ sở vật chất: Nhà trường xây dựng phòng tin học, cóđầy đủ trang thiết bị để phục vụ cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh.Nhà trường đã lắp đặt hệ thống máy tính, máy chiếu, bảng thông minh chophòng thực hành phục vụ quá trình dạy học

Thứ tư, đa số học sinh chăm ngoan, lễ phép, vâng lời thầy cô Vì là mônhọc trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinhrất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành Một số em HS ở nhà đã có máy

vi tính nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học

áp lực vì với số máy tính còn hạn chế trong khi đó sĩ số các lớp gấp 2 lần sốmáy hiện HS phải ngồi chung 2 đến 3 em/máy nên nhiều em không có nhiềuthời gian để thực hành bài tập của mình Do đó ảnh hưởng rất nhiều đến chấtlượng của bộ môn

* Giáo viên:

Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc THCS nênchương trình và sự phân phối chương trình bước đầu chưa có sự thống nhất vàđang hoàn chỉnh Hơn nữa khi thực hành, các máy móc chất lượng kém thườnggặp sự cố, trục trặc dẫn đến học sinh thiếu máy Giáo viên dạy tiết thực hànhvừa dạy vừa giải quyết sự cố của máy tính nên thời gian kiểm tra kết quả thựchành còn ít

* Học sinh:

Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế dẫn đến việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính hình thức.

Để giờ học Tin học hấp dẫn, tạo hứng thú cho học sinh thì cả thầy và tròđều phải nỗ lực, hợp tác với nhau một cách hiệu quả Giáo viên phải có sự chuẩn

bị bài, nghiên cứu kĩ nội dung khi lên lớp, chuẩn bị đồ dùng dạy học phục vụcho tiết dạy, nhà trường tạo điều kiện về cơ sở vật chất tốt nhất để giáo viên vàhọc sinh không còn thấy khó khăn trong các tiết thực hành

Những năm gần đây, ngành sư phạm không còn đủ hấp dẫn để tạo sứchút đối với những học sinh giỏi, học sinh xuất sắc ở các trường trung học phổthông thi vào, dẫn đến chất lượng đầu vào của các trường sư phạm ngày mộtthấp, đặc biệt ngành tin học Đa số sinh viên khi tốt nghiệp đại học hoặc caođẳng chuyên ngành “Sư phạm tin học” hoặc chuyên ngành “Công nghệ thôngtin” sau khi ra trường đều đi làm trái ngành, trái nghề vì ngành tin học là mộtngành năng động, luôn luôn phát triển để theo kịp thời đại Không những vậy,

cơ hội tìm việc làm cho những cử nhân Công nghệ thông tin là rất nhiều màngành sư phạm thì việc thi vào công chức thì rất khó khăn, mức lương khởiđiểm thì thấp hơn sơ với các ngành khác Vì vậy tại các cơ sở giáo dục đang

có dấu hiệu thiếu hụt lực lượng giáo viên tin học trẻ có trình độ chuyên môngiỏi và tâm huyết với nghề

Về tâm lý, một số giáo viên, quản lý và đa số học sinh, phụ huynh họcsinh còn quan niệm môn Tin học không phải là môn học chính mà chỉ chú trọngvào các môn môn Toán, Văn, Anh Chính vì vậy nên không đầu tư vào chấtlương dạy và học cho môn tin học Dẫn đến tình trạng không yêu thích môn dạy,môn học Học sinh học chỉ mang tính đối phó, học vẹt để trả bài Giáo viênkhông còn say mê với nghề như trước đây

Tại môi trường nơi tôi công tác, phần lớn học sinh trong trường là con emcác gia đình làm nghề giấy Cả phụ huynh và học sinh mang nặng tâm lý khôngxem trọng việc học, nhất là học tin học Vì vậy khả năng nắm bắt kiến thức, kĩnăng thực hành trên máy tính, khả năng ghi nhớ của các em còn chậm Tinh thần

hợp tác học chưa cao, nhiều em chưa tự tin khi hợp tác trong nhóm, một số emcòn học thụ động.

Từ thực trạng trên, tôi xin đưa ra một số biện pháp góp phần nâng caochất lượng dạy học môn Tin học 7 tại trường THCS Phong Khê

Chương 2: NHỮNG BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

GIẢNG DẠY MÔN TIN HỌC 7 TẠI TRƯỜNG THCS PHONG KHÊ

Để nâng cao hiệu quả dạy và học môn Tin học nói chung, môn Tin họclớp 7 nói riêng, tôi đã tiến hành một số biện pháp nhằm thay đổi cách dạy, cáchhọc môn tin học cả về lý thuyết và thực hành, hình thành cho học sinh một số kĩnăng khi học Tin học Đồng thời giúp giáo viên giảng dạy môn tin học phát huymột cách hiệu quả, chất lượng giờ dạy hơn Tôi xin đưa ra 3 biện pháp cơ bảnsau:

a Biện pháp 1: Thay đổi nhận thức về môn Tin học.

Tôi luôn xác định rằng muốn các em học tốt môn Tin học thì giáo viênphải là người yêu thích bộ môn Tin học, phải luôn tìm tòi, khám phá ra các phầnmềm hỗ trợ việc học tập, tìm các công cụ học tập hiệu quả nhất cho bộ môn.Việc bồi đắp kho tàng này không bao giờ là đủ mà phải được thực hiện liên tục,thường xuyên suốt đời Bởi vậy tôi thường xuyên lên mạng Internet tra cứu, tìmnhững mẹo hay, những phím tắt, những phần mềm hỗ trợ… về tin học phục vụcho công tác dạy và học Giáo viên có yêu thích môn Tin học thì mới có thểtruyền được tình yêu đó đến học sinh của mình bởi vì học sinh ở cấp THCS các

em xem giáo viên như thần tượng, như một chuẩn mực để các em hướng đến,các em bắt chước, làm theo như giáo viên Mặc dù, phương pháp dạy học hiệnnay là lấy học sinh làm trung tâm, học sinh chủ động học tập tuy nhiên giáo viênvẫn đóng vai trò quan trọng Lời giảng của giáo viên rõ ràng, truyền cảm sẽ gâyđược sự chú ý của học sinh

Bản thân Tôi luôn nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, tài liệu, nắm vững cáckiến thức cơ bản cần truyền đạt, đảm bảo hệ thống kiến thức chính xác, có hệthống để từ đó có phương pháp giảng dạy thích hợp Để nâng cao hiệu quả, chấtlượng dạy và học

Về phía giáo viên:

Giáo viên phải có sự hiểu biết về các lĩnh vực liên quan đến bộ môn tinhọc để truyền tải, ứng dụng một cách linh hoạt, sinh động, nhưng phải đảm bảonội dung truyền tải phải có tính chính xác, tính thời sự, tính giáo dục để tạo niềmtin và gây hứng thú học tập cho học sinh Từ đó sẽ phát huy tính tích cực học tậpcủa học sinh Chính vì vậy tôi không ngừng nghiên cứu, sưu tầm tài liệu để phục

vụ cho việc giảng dạy, khi dạy phải có dẫn chứng minh họa cụ thể thì mớithuyết phục được học sinh

Qua những bài học Tin học, tôi luôn tìm cách khơi dậy tinh thần tự học, tựsáng tạo cho mỗi học sinh Biết chia sẻ thông tin, dữ liệu cho bạn bè để từ đógiáo dục cho các em tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Trong quátrình giảng dạy, tôi hướng dẫn học sinh khai thác nội dung bài học qua từng hoạtđộng học tập Phân chia thời gian hợp lý Có hình thức khen thưởng, khuyếnkhích học sinh tích cực phát biểu ý kiến, tham gia xây dựng bài, tránh tối đahình thức xử phạt, la mắng

Về phía học sinh:

Phải thay đổi nhận thức về môn Tin học vì môn học này giúp học sinh hoànhập được với xã hội hiện đại, sử dụng được các thiết bị số và phần mềm cơ bảnthông dụng một cách có đạo đức, văn hoá và tuân thủ pháp luật

CNTT và TT nhằm giúp học sinh chúng ta nói chung sử dụng và áp dụng

hệ thống máy tính giải quyết vấn đề thực tế một cách hiệu quả và sáng tạo

Học sinh phải có sự chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp Tích cực sưutầm tài liệu có liên quan đến nội dung bài học để việc học tập được tốt hơn Khivào lớp chú ý nghe giảng, nghe theo sự hướng dẫn của giáo viên, biết hợp tácvới các bạn trong nhóm, trong lớp để tập trung và hoàn thành tốt nội dung bàihọc

b Biện pháp 2: Sử dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn tin học 7

Mục đích chính của dạy học nhóm là thông qua cộng tác làm việc trongmột nhiệm vụ học tập nhằm phát triển tính tự lực, sáng tạo cũng như năng lực xãhội, đặc biệt là khả năng cộng tác làm việc, thái độ đoàn kết của học sinh

Dạy học nhóm nếu được tổ chức tốt, đặc biệt với môn Tin học, sẽ thựchiện được những chức năng và công dụng khác với dạy học toàn lớp, do đó cótác dụng bổ sung cho dạy học toàn lớp.

Phương pháp dạy học nhóm cho môn tin học 7 được thể hiện cụ thể nhưsau:

Nhóm phó: Thực hiện nhiệm vụ theo dõi các thành viên khác trong nhómnhư nhóm trưởng khi nhóm trưởng không có mặt ở lớp

* Nội quy hoạt động nhóm:

Trước mỗi tiết học các thành viên kiểm tra bài cũ của nhau theo hìnhthức vòng tròn Thành viên nào học đầy đủ sẽ được +1 điểm Không học bài vàlàm bài ở nhà sẽ bị trừ 0.5 đến 1 điểm tùy vào mức độ học nhiều hay ít

Trước mỗi tiết học giáo viên đưa ra các câu hỏi liên quan đến bài học,hướng dẫn, gợi mở cho học sinh suy nghĩ trả lời, kịp thời khuyến khích bằngđiểm số

Sau mỗi tiết học các nhóm kiểm tra vở ghi bài mới cũng theo hình thứcvòng tròn, cộng và trừ điểm theo quy đinh

Kết thúc tiết học các nhóm trưởng báo cáo điểm số đạt được trong tiết học

đó cho lớp trưởng tổng hợp báo cáo giáo viên để có độ khen thưởng hợp lí

* Khen thưởng:

- Giáo viên đưa ra mức thưởng cho học sinh toàn lớp, đảm bảo sự côngbằng, minh bạch cho các em, theo mức điểm số đạt được và lưu ý chỉ thưởngcho bạn nào chạy về đích nhanh nhất cụ thể như sau:

+ Mức 1: 10 điểm cộng

+ Mức 2: 20 điểm cộng

+ Mức 3: 30 điểm cộng

……

Cứ theo mức độ tăng dần như vậy học sinh sẽ liên tục cố gắng phấn đấu

để vượt lên chính mình và bạn mình Để khuyến khích thành tích đạt được củacác em giáo viên tổ chức bốc thăm phần quà dành cho các bạn (vào cuối tiết họchoặc thời gian nào đó mà giáo viên thấy phù hợp) nhưng phải trao quà đó trướctoàn lớp Lựa chọn quà phù hợp như đồ dùng học tập, khăn quàng, vở ghi…Phần quà tuy nhỏ nhưng có hình thức mới lạ một chút thì học sinh sẽ cảm thấythích thú và hãnh diện trước các bạn

* Những hình thức nhắc nhở tích cực:

Khi học sinh phạm lỗi ta có thể sử dụng các hình thức xử phạt tích cực:

Dừng học tập để học sinh tự kiểm điểm bản thân: Những học sinh hay

mắc sai phạm thường không có thời gian yên tĩnh để suy nghĩ về việc mình làm Chẳng hạn lớp có học sinh đánh nhau với bạn, nói chuyện riêng phải nhắcnhở nhiều lần… Giáo viên có thể cho em tạm dừng việc học, ngồi yên lặng mộtmình để giảm căng thẳng và viết ra giấy lỗi mà em đang mắc phải là gì? em sẽlàm gì sau khi sau nhận ra lỗi của mình? Nếu học sinh đó sau khi viết ra giấykhông vi phạm nữa giáo viên giữ lại giấy đó và xóa lỗi cho em và lưu ý nếu còn

vi phạm sẽ gửi tờ giấy đó cho GVCN để kiểm điểm Từ đó, ta sẽ biết hướng đểgiúp các em tự điều chỉnh lại hành vi của bàn thân

Tước bỏ đặc quyền: Khi học sinh ngoan sẽ được tham gia những hoạt

động mà các em yêu thích Khi các em mắc lỗi những đặc quyền đó sẽ bị hủy bỏcho đến khi em tiến bộ hơn

Các em nghịch phá, năng động rất sợ hình thức xử phạt này Bởi lẽ vớicác em không gì khổ sở hơn việc phải ngồi im nhìn các bạn mình chơi đùa Vìthế các em sẽ cố gắng để không phạm lỗi nữa

Phiếu báo cáo sai phạm: Đối với học sinh cá biệt, phụ huynh ít quan

tâm, chúng ta sẽ làm phiếu báo cáo hàng ngày hoặc hàng tuần Nội dung của báo

cáo là những sai phạm mà học sinh vướng phải và việc cần nhờ sự hỗ trợ của giađình Phụ huynh sẽ xem và kí tên vào phiếu rồi gửi lại cho giáo viên.

Biện pháp này hiệu quả với các học sinh hay mắc lỗi như không học bài,không làm bài tập về nhà, quên mang dụng cụ học tập

Nếu trong vài ngày liên tiếp học sinh không mắc lỗi nữa thì sẽ ngừngviệc gửi báo cáo Để biện pháp này có hiệu quả hơn nữa là khi học sinh tiến bộrõ rệt giáo viên có thể gửi một vài câu khen ngợi về nhà Làm như vậy cả phụhuynh và học sinh đều cảm thấy rất vui và sự hợp tác của gia đình học sinh sẽngày một tăng lên

Từ thực tiễn Tôi nhận thấy phương pháp dạy học nhóm có một số hiệuquả cơ bản sau:

Thứ nhất: Phát huy tính tích cực, tự lực và tính trách nhiệm của học sinh

Trong dạy học nhóm học sinh phải tự giải quyết nhiệm vụ học tập, đòi hỏi

sự tham gia tích cực của các thành viên, trách nhiệm với nhiệm vụ được giao vàkết quả làm việc của mình Dạy học nhóm hỗ trợ tư duy, tình cảm và hoạt độngđộc lập, sáng tạo của học sinh

- Ví dụ: ở Bài 1: Chương trình bảng tính là gì? giáo viên giao bài tập sau:

Sử dụng công cụ tìm kiếm Google, tìm các thông tin liên quan đến bảng tínhexcel

Giáo viên cho các em làm việc theo 3 nhóm với yêu cầu:

+ Nhóm 1: Tìm những thông tin được trình bày dưới dạng bảng tínhtrong gia đình

+ Nhóm 2: Tìm những thông tin được trình bày dưới dạng bảng tính trong nhà trường

+ Nhóm 3: Tìm những thông tin được trình bày dưới dạng bảng tínhtrong ở nơi công cộng

Với yêu cầu trên, giáo viên sẽ phát huy được tính tích cực, tự lực và tínhtrách nhiệm của từng học sinh Các nhóm các em phải tự giải quyết nhiệm vụ

mà giáo viên giao, để làm tốt được yêu cầu của giáo viên đòi hỏi sự tham giatích cực, trách nhiệm làm việc của từng thành viên trong nhóm

Với nhóm 1, tìm những thông tin được trình bày dưới dạng bảng tínhtrong gia đình, thì nhóm trưởng cần phân công nhiệm vụ cho từng thành viêntrong nhóm Mỗi thành viên sẽ chịu trách nhiệm tìm thông tin về những bảngtính được bố mẹ, anh, chị em thường dùng Ví dụ: Bạn A tìm thông tin về hóađơn tiền điện hàng tháng của gia đình, bạn B tìm thông tin hóa đơn tiền nướchàng tháng của gia đình, bạn C tìm thông tin về thực đơn hàng ngày của giađình

Với nhóm 2 và nhóm 3 cũng làm việc tương tư như vậy

Thứ hai: Phát triển năng lực cộng tác làm việc:

Công việc nhóm là phương pháp làm việc được học sinh ưa thích học sinhđược luyện tập những kĩ năng cộng tác làm việc như tinh thần đồng đội, sự quan tâmđến những người khác và tính khoan dung

Cũng với ví dụ trên với Bài 1 Chương trình bảng tính là gì? Sau khi cácthành viên trong nhóm đã hoàn thành nhiệm vụ của mình thì lúc này đòi hỏi các

em phải cộng tác để làm việc tiếp Cả nhóm sẽ phải xây dựng tất cả các thư mục

về thông tin mình tìm được để lấy dữ liệu đó cho vào bảng thông tin tổng hợpcủa nhóm

Thứ ba: Phát triển năng lực giao tiếp

Thông qua cộng tác làm việc trong nhóm, giúp học phát triển năng lực

giao tiếp như biết lắng nghe, chấp nhận và phê phán ý kiến người khác, biếttrình bày, bảo vệ ý kiến của mình trong nhóm

Thứ tư: Hỗ trợ quá trình học tập mang tính xã hội

Dạy học nhóm là quá trình hỗ trợ mang tính xã hội Học sinh học tậptrong mối tương tác lẫn nhau trong nhóm, có thể giúp đỡ lẫn nhau, tạo lập, củng

cố các mối quan hệ xã hội và không cảm thấy phải chịu áp lực của giáo viên

Thứ năm: Tăng cường sự tự tin cho học sinh

Vì học sinh được liên kết với nhau qua giao tiếp xã hội, các em sẽ mạnhdạn hơn và ít sợ mắc phải sai lầm

Thứ sáu: Phát triển năng lực làm việc có phương pháp

Thông qua quá trình tự lực làm việc và làm việc nhóm giúp học sinh rènluyện, phát triển phương pháp làm việc.

Thứ bảy: Dạy học nhóm tạo khả năng dạy học phân hoá

Lựa chọn nhóm theo hứng thú chung hay lựa chọn ngẫu nhiên, những đòihỏi như nhau hay khác nhau về mức độ khó khăn, cách học tập như nhau haykhác nhau, phân công công việc như nhau hoặc khác nhau

- Ví dụ: ở Bài 1: Chương trình bảng tính là gì Phần câu hỏi và bài tập (Câu 1)

Giáo viên có thể chia nhóm cho các em làm việc theo sở trường và hứngthú để thu được kết quả học tập tốt nhất

+ Ở nhóm 1: Giáo viên sẽ tập hợp các em học sinh có sở thích tìm hiểuthông tin liên quan đến gia đình

+ Ở nhóm 2: Giáo viên sẽ tập hợp những em có sở thích tìm hiểu thông tin liên quan đến nhà trường

+ Ở nhóm 3: Giáo viên sẽ tập hợp những em có sở thích tìm hiểu thôngtin liên quan đến xã hội

Với việc chia nhóm theo hứng thú như trên sẽ giúp các em có cùng hứngthú, sở thích cộng tác làm việc tốt hơn

Thứ tám: Nâng cao kết quả học tập: Từ kết quả nghiên cứu so sánh thành tích

học tập của học sinh cho thấy: Những lớp học đạt kết quả dạy học đặc biệt tốt lànhững lớp có áp dụng và tổ chức tốt hình thức dạy học nhóm

Tóm lại khi dạy học theo nhóm, giáo viên có thể chia thành 3 giai đoạn cơbản như sau:

- Thỏa thuận quy tắc làm việc.

- Tiến hành giải quyết nhiệm vụ

3 Trình bày kết quả/ đánh giá

- Các nhóm trình bày kết quả

- Đánh giá kết quảLàm việc toàn lớp

Làm việc toàn lớp