Dựa vào những yêu cầu trên người ta đề ra 5 nguyên tắcchọn chuẩn thô: Nguyên tắc 1: Nếu chi tiết gia công có 1 bề mặt không cần gia công thì nên lấy bề mặt đó làm chuẩn thô; như vậy sẽ l
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐÁP ÁN
ĐỀ THI TỐT NGHIỆP CAO ĐẲNG NGHỀ KHÓA 3 (2009 – 2012)
NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI MÔN THI: LÝ THUYẾT CHUYÊN MÔN NGHỀ
Mã đề thi: DA CGKL – LT 22
I Phần bắt buộc
1 Cho lắp ghép có kích thước danh nghĩa: d N =80mm Sai lệch giới hạn
các kích thước:
Lỗ
=
+
=
0
35
EI
ES
Trục
−
=
−
=
45
35
ei es
- Hãy biểu diễn sơ đồ miền phân bố dung sai của lắp ghép?
- Hãy xác định đặc tính của lắp ghép và tính trị số giới hạn của độ
hở hoặc độ dôi trực tiếp trên sơ đồ?
- Giải thích kí hiệu vật liệu: 60Mn; WCCo15; 90W9V2?
1,5
a Sơ đồ phân bố miền dung sai
- Xác định đặc tính của mối ghép
Đây là mối ghép lỏng vì kích thước bề mặt lỗ luôn lớn hơn kích thước bề mặt trục đảm bảo lắp ghép luôn có độ hở
- Tính trị số giới hạn của độ hở trực tiếp trên sơ đồ
Smax = Dmax – dmin
Hoặc Smax = ES – ei
Smax = 0, 035 – (- 0, 045) = 0, 080 mm
Smim = Dmim – dmax
Hoặc Smim = EI – es
Smim = 0 – (- 0, 035) = 0, 035 mm 2
S S
S max min TB
+
0,5
Trang 20,5
b Giải thích kí hiệu vật liệu:
- 60Mn: Thành phần chính: 0,6% Cacbon, 1% Mangan Đây là loại
thép hợp kim thấp, có tính chịu đàn hồi tốt, thường được dung chế tạo
chi tiết máy có tính đàn hồi cao như: Lá côn, lỗ…
- WCCo15: 15% Côban, còn lại là 85% là Cacbit Wonfram, loại này
thường dùng để gia công gang, vật liệu giòn, chịu va đập
- 90W9V2: 0,9%Cácbon, 9%Wonfram, 2% Vanadi; đây là thép gió
dùng làm dao cắt có tốc độ cắt trung bình, chịu va đập
0,5
2 Trình bày nguyên tắc chọn chuẩn tinh, chuẩn thô cho ví dụ minh
họa.
2
a Chuẩn thô dùng để gá đặt chi tiết gia công lần thứ nhất trong quá trình
gia công cơ Khi chọn chuẩn thô phải đảm bảo 2 yêu cầu:
- Phân phối đủ lượng dư cho các bề mặt gia công
- Đảm bảo độ chính xác cần thiết về vị trí tương quan giữa các bề mặt
không gia công với những bề mặt sắp gia công
Dựa vào những yêu cầu trên người ta đề ra 5 nguyên tắcchọn chuẩn
thô:
Nguyên tắc 1: Nếu chi tiết gia công có 1 bề mặt không cần gia công thì
nên lấy bề mặt đó làm chuẩn thô; như vậy sẽ làm cho sự thay đổi vị trí
tương quan giữa bề mặt gia công và bề mặt không cần gia công là nhỏ
nhất
Ví dụ: Trên hình vẽ lấy mặt A làm chuẩn thô để gia công các bề mặt B,
C, D sẽ đảm bảo đồng tâm với A (Hình vẽ)
1
C D
Trang 3Nguyên tắc 2: Nếu chi tiết có 1 số bề mặt không cần gia công thì nên
chọn bề mặt nào có yêu cầu chính xác về vị trí tương quan cao nhất đối
với các bề gia công làm chuẩn thô
Nguyên tắc 3: Nếu chi tiết có tất cả các bề mặt đều phải qua gia công thì
chọn mặt nào có lượng dư đều và nhỏ nhất làm chuẩn thô
Nguyên tắc 4: Bề mặt chọn làm chuẩn thô nên tương đối bằng phẳng
không có ba via, đậu rót, đậu ngót hoặc gồ ghề quá
Nguyên tắc 5: Chuẩn thô chỉ được dùng một lần trong cả qúa trình gia
công
Ví dụ: Trên hình vẽ nếu lần gá thứ nhất lấy mặt 2 làm chuẩn thô để gia
công mặt 1 và lần gá 2 cũng lấy mặt 2 làm chuẩn gia công mặt 3 thì khó
đảm bảo độ đồng tâm giữa mặt 1 và mặt 3
0,5
b Các nguyên tắc khi chọn chuẩn tinh:
Nguyên tắc 1: Cố gắng chọn chuẩn tinh là chuẩn tinh chính như vậy sẽ
làm cho chi tiết g/c có vị trí tương tự như khi làm việc
Nguyên tắc 2: Cố gắng chọn chuẩn định vị trùng với gốc kích thước để
sai số chuẩn = 0
Nguyên tắc 3: Chọn chuẩn sau khi gia công không vì lực cắt ,lực kẹp
0,5
1
2
3
C D
Trang 4mà chi tiết bị biến dạng quá nhiều Lực kẹp phải gần bề mặt gia công,
đồng thời mặt định vị cần có đủ diện tích Khi mặt chuẩn nhỏ phải tăng
kích thước một cách giả tạo(lỗ tâm) hoặc dùng điểm tỳ bổ sung
Nguyên tắc 4: chọn chuẩn tinh sao cho đồ gá đơn giản và sử dụng thuận
tiện
Nguyên tắc 5: Cố gắng chọn chuẩn tinh là chuẩn thứ nhất để tránh sai
số tích lũy cho những lần gá sau
Ví dụ: Khi gia công trục bậc nên chọn chuẩn tinh là 2 lỗ tâm để gia
công tất cả các bề mặt Như vậy sai số tích lũy sẽ giảm
3 Định nghĩa và xác định các góc độ đầu dao tiện lỗ suốt, trên các mặt
phẳng.
2
a Các góc trên mặt phẳng cơ bản
+ Góc ϕ: (góc nghiêng chính ϕ)
Định nghĩa: Góc ϕ là góc hợp bởi hình chiếu của lưỡi cắt chính và
phương chuyển động tiến của dao trên mặt phẳng cơ bản
+ Góc nghiêng phụ (ϕ1):
Định nghĩa: Là góc được hợp bởi hình chiếu của lưỡi cắt phụ và phương
chuyển động tiến của dao trên mặt phẳng cơ bản
+ Góc mũi dao (ε):
Định nghĩa: Góc ε là góc hợp bởi hình chiếu của lưỡi cắt chính và hình
chiếu của lưỡi cắt phụ xác định trên mặt phẳng cơ bản
1
b Các góc được xác định trên mặt cắt phụ
+ Góc α1: Trên mặt cắt phụ ta có thể xác định các góc γ1;β1; δ1; α1
0,5
Trang 5song vì lưỡi cắt phụ không đảm nhận cắt gọt chính nên ở đây ta chỉ cần
xét góc α1 vì α1 có ảnh hưởng tới lực cắt và chất lượng bề mặt gia công
của chi tiết
Định nghĩa: Góc α1 là góc hợp bởi mặt sát phụ và mặt phẳng cắt gọt
phụ
- Góc được xác định trên mặt phẳng cắt gọt
+ Góc λ (góc nâng)
Định nghĩa: Góc λ là góc hợp bởi hình chiếu của lưỡi cắt chính và mặt
phẳng cơ bản đi qua mũi dao, λ có thì = 00; λ > 00 và λ < 00
c Các góc được xác định trên mặt cắt chính
+ Góc thoát ( góc trước) Kí hiệu: γ
Định nghĩa: Góc γ tại một điểm trên lưỡi cắt là góc hợp bởi mặt thoát
và mặt phẳng cơ bản
+ Góc sát chính ( góc sau ) Kí hiệu :α
Định nghĩa: Góc sát chính α là góc hợp bởi mặt sát chính và mặt phẳng
cắt gọt
+ Góc nêm (góc sắc) Kí hiệu : β
Định nghĩa: góc β là góc hợp bởi mặt thoát và mặt sát chính của dao
+ Góc δ (góc cắt) Kí hiệu : δ
Định nghĩa: góc cắt δ là góc hợp bởi mặt thoát và mặt phẳng cắt gọt
α + β + γ = 900→β + α = δ
δ + γ ≤ 900→γ ≥ 0 (γ +)
δ + γ ≥ 900 → γ ≤ 0 (γ -)
0,5
4 Trình bày nguyên tắc chọn dao và trình tự các bước phay rãnh chữ
T Biết các kích thước gia công như hình vẽ
a
b
1.5 x 45° °°°
1.5 x 45° °°°
1,5
- Phay rãnh thẳng bằng dao phay trụ đứng (dao phay ngón) có đường 0,75
Trang 6kính bằng chiều rộng rãnh a Chú ý khóa chiều di chuyển ngang của bàn
máy Nếu phay nhiều rãnh thì trong bước này giải quyết cả loạt luôn
- Có thể phay bằng dao phay đĩa 3 mặt cắt (máy phay ngang), lắp nhiều
dao trên trục để phay nhiều rãnh đồng thời Khi phay gang các góc dễ bị
sứt mẻ, muốn tránh phải chú ý ngừng chạy dao tự động (quay bằng tay)
khi dao sắp cắt hết rãnh
- Phay rãnh chữ T bằng dao phay rãnh T có kích thước phù hợp Loại
dao này rất yếu, dễ gãy cổ, phải hết sức chú ý tránh bập mạnh đột ngột
và không nên lấy lượng chạy dao lớn
- Phay vát cạnh bằng dao phay góc kép
0,75
II Phần tự chọn, do trường biên soạn
1
2
…
………, ngày ……… tháng …… năm ………