SKKN Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi / ngày ở trường tiểu học

SKKN Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi / ngày ở trường tiểu học 1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG D[.]

1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

DẠY HỌC 2 BUỔI/NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

Người thực hiện: Đỗ Thị Năm Chức vụ: P Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thọ xương SKKN thuộc lĩnh mực: Quản lí

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài :

Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng, mục tiêu của giáo dục tiểu học là nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh học tốt lên bậc trung học cơ sở Để thực hiện tốt mục tiêu trên thì việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở trường tiểu học là một yêu cầu cần thiết Với phương châm của giáo dục tiểu học là “Học nhẹ nhàng - tự nhiên - hứng thú - hiệu quả” đòi hỏi những người làm công tác giáo dục không ngừng tìm tòi, sáng tạo để tìm ra những giải pháp giáo dục sao cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học, phương châm này vận dụng triệt để vào việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, tránh dạy học nặng nề, gây áp lực cho học sinh

Trước yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới, từ năm 2000, chủ trương dạy học 2 buổi/ngày đã được Bộ GD-ĐT khuyến khích triển khai Trong Chỉ thị về nhiệm vụ năm học 2012-2013, Bộ GD-ĐT chỉ đạo các địa phương "mở rộng diện HS được học 2 buổi/ngày, nhất là ở cấp tiểu học.Trong văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học cấp tiểu học, THCS, Bộ GD-ĐT quy định: Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhằm tăng cường các hoạt động thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện Thời gian học buổi thứ 2 là dành cho việc tự học của HS, song có sự hướng dẫn, định hướng của giáo viên Ngoài ra, học sinh được tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, câu lạc bộ… nhằm rèn luyện sức khỏe, sinh hoạt nhóm theo sở thích Với việc học cả ngày ở trường, các kiến thức học sinh cần tiếp nhận sẽ được rải ra, làm tăng khả năng tiếp nhận và hạn chế được tình trạng quá tải Đây là mô hình trường học tương lai

Tuy nhiên, Do điều kiện về cơ sở vật chất chưa đảm bảo phòng học thì đủ nhưng thiếu các phòng chức năng, sân chơi, bãi tập, đội ngũ giáo viên chưa đủ tỉ lệ 1,5 gv/lớp Năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện cho học sinh, nhất là tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục kỹ năng sống của một số giáo viên còn hạn chế, dẫn đến chất lượng học tập, giáo dục buổi 2 đạt kết quả chưa cao

Vấn đề tài liệu cho học buổi 2 cũng chưa có tài liệu nào được giới thiệu chính thống vì vậy việc lập kế hoạch bài học buổi 2 đang còn lung túng, Trong khi đó quan điểm chỉ đạo và mục tiêu của dạy học buổi 2 là phải căn cứ vào mục đích yêu cầu và khả năng học tập của bài học trước cũng như kiến thức của cả một chương, hay một chủ điểm, hay một dạng của môn toán mà học sinh cần khắc sâu đã học thì giáo viên chưa lập tổng quát được Trong khi đó ngoài việc xác định kế hoạch bài học buổi 2 căn cứ vào thực tế thì Sở giáo dục Đào tạo Thanh Hóa cũng đã giới thiệu tài liệu tham khảo dành cho dạy học buổi 2 nhưng một số giáo viên trong quá trình lập kế hoạch bài học cũng không căn cứ vào tài liệu này mà sao chép của đồng nghiệp hay trên mạng không phù hợp với nội dung và đối tượng của lớp mình dẫn đến soạn một đường dạy một nẻo một số tiết dạy học buổi 2 thực sự chưa có hiệu quả

Quá trình thực hiện giảng dạy trên lớp một số ít giáo viên chỉ luôn nghĩ nên dành hết thời gian và tâm huyết cho dạy học buổi 1- buổi dạy học các tiết được cơ cấu sẵn trong chương trình Còn vấn đề dạy học buổi 2 chưa được nhiều giáo viên quan tâm, không ít giáo viên xem nhẹ hình thức dạy học buổi 2, xem buổi 2 như là

giờ tự học, tự làm bài tập, tự kiểm tra kiến thức, kỹ năng của học sinh, giao cho học sinh một số bài tập đồng loạt học sinh giải quyết hết cỏc bài tập đú là hết nhiệm vụ của tiết học cũn trong tiết đú, bao nhiờu học sinh cần rốn kiến thức, kỹ năng gỡ? Cần rốn đến đõu? Cỏc em cú hứng thỳ học khụng? Cú nhu cầu học hay khụng thỡ giỏo viờn ớt chỳ ý đến, đặc biệt là khõu chấm, chữa bài, đỏnh giỏ kết quả học tập của học sinh chưa thường xuyờn, nờn phần nào chất lượng dạy học buổi 2 hiệu quả chưa cao

Đứng trước thực trạng đú, là một P.Hiệu trưởng của một trường đạt chuẩn Quốc gia tụi luụn băn khoăn, trăn trở là làm như thế nào? Biện phỏp tổ chức ra sao? Để chỉ đạo cụng tỏc dạy 2 buổi/ngày ở một trường nằm trong vựng kinh tế khú khăn, đụng dõn cư, gia đỡnh đụng con, đối tượng học sinh chủ yếu là con em nụng thụn 2/3 học sinh vựng cụng giỏo, nhiều gia đỡnh điều kiện kinh tế khú khăn nờn việc tạo điều kiện cho con em đi học, chăm lo cho con cỏi học tập cũn hạn chế, cú gia đỡnh khụng cho con đi học buổi 2 (phải ở nhà trụng em, đi chăn trõu cho mẹ, ) Đõy cũng là một trong những cỏi khú, cản trở đến việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với một trường chuẩn Hiểu rừ tầm quan trọng cũng như băn khoăn trước những vấn đề cũn tồn tại ở trờn, tụi đó chọn và tiến hành nghiờn cứu mạnh

dạm đưa ra "Biện phỏp chỉ đạo nõng cao chất lượng dạy 2 buổi/ngày ở trường

Tiểu học".

1.2 Mục đớch nghiờn cứu:

Để nắm bắt đựơc tỡnh hỡnh chất lượng thực tế về cỏc mụn văn húa và cỏc hoạt động khỏc ngay từ đầu năm của học sinh nhằm phục vụ nõng cao chất lượng dạy

và học của học sinh và cỏc thầy cụ giỏo

Thụng qua kiểm tra, tổng hợp kết quả, phõn loại từng đối tượng học sinh Những vấn đề nào là vấn đề phổ biến để tỡm ra nguyờn nhõn Từ đú để định hướng cỏch giải quyết

1.3 Đối tượng nghiờn cứu:

Toàn bộ học sinh của nhà trường năm học 2015-2016, từ khối 2 đến khối 5 tổng

số học sinh tham gia khảo sỏt: 585 em

1.4 Phương phỏp nghiờn cứu:

Dựa vào quan điểm hệ thống cấu trúc, thực hiện đề tài này, tôi sử dụng phối hợp các phương pháp cơ bản sau đây:

1 Dùng phương pháp điều tra - Xã hội học Chủ yếu để khẳng định tính chớnh xác, tính đúng đắn của thực trạng, nguyên nhân và hệ thống biện pháp

2 Sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp lí thuyết nhằm thống nhất một

số quan điểm dùng làm cơ sở khoa học cho đề tài

3 Sử dụng phương pháp phân tích - tổng kết kinh nghiệm để xác định bản chất của thực trạng, nguyên nhân và rút ra hệ thống các biện pháp, giải pháp nâng cao chất lượng dạy học nội dung nói trên

2 Nội dung sỏng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận:

2.1.1 Khỏi niệm:

Dạy học 1 buổi/ngày là dạy học 5 buổi/tuần (mỗi ngày học 1 buổi) từ thứ hai đến thứ sỏu hằng tuần, nội dung và kế hoạch dạy học được quy định tại Quyết định

số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giỏo dục và Đào tạo

Dạy học 2 buổi/ngày là dạy học 10 buổi/tuần (mỗi ngày dạy hai buổi: sáng-chiều, dạy không quá 7 tiết/ngày) từ thứ hai đến thứ sáu hằng tuần, cũng có thể dạy học 9 buổi/tuần (một buổi dành cho sinh hoạt chuyên môn và các hoạt động khác), nội dung dạy học gồm toàn bộ nội dung của dạy học 1 buổi/ngày và thêm một số nội dung: thực hành kiến thức đã học; giúp đỡ cho những học sinh chưa hoàn thành hay những học sinh đọc chậm, viết chậm, tính toán chậm,… bồi dưỡng học sinh năng khiếu; dạy học các môn tự chọn; tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; tổ chức cho học sinh tham gia các câu lạc bộ …

2.1.2 Mục tiêu:

Việc dạy học 2 buổi/ngày ở trường tiểu học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, đảm bảo chất lượng giáo dục Tiểu học, đáp ứng nhu cầu chăm sóc giáo dục trẻ của gia đình và xã hội, góp phần giải quyết vấn đề quá tải về nội dung chương trình và việc dạy thêm, học thêm tràn lan ở tiểu học hiện nay Được học 2 buổi/ngày ở trường sẽ là cơ hội để các em HS cấp Tiểu học ở những địa phương, vùng, miền khó khăn phát triển toàn diện về trí tuệ lẫn thể lực Các em HS sẽ có thời gian học tập, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí với thời gian dài ở ngay tại trường học, không bị gián đoạn chỉ trong có 1 buổi học, đồng thời cũng giúp cho HS tiếp xúc với môi trường sư phạm nhiều hơn, được giao lưu với các thầy cô giáo, bạn bè trong một không khí thân thiện, cởi mở hơn

Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhằm hiện thực hoá Kế hoạch Giáo dục cho mọi người đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, theo đó đến năm 2015, học sinh tiểu học được học cả ngày đạt tỉ lệ 100%

2.1.3 Yêu cầu:

Việc dạy học 2 buổi/ngày được tổ chức ở những nơi có đủ các điều kiện sau: Học sinh có nhu cầu và có sự tự nguyện của cha mẹ học sinh, được sự đồng ý của các cấp quản lí có thẩm quyền (UBND xã, phường, thị trấn và Phòng GD&ĐT)

Đảm bảo đủ phòng học, có sân chơi, bãi tập, các công trình vệ sinh, đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, hấp dẫn học sinh học tập ở trường cả ngày

Có đội ngũ giáo viên đủ về số lượng và đồng bộ về cơ cấu Nơi nào không có giáo viên dạy các môn Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục và các môn tự chọn, có thể hợp đồng giáo viên

Các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Mức độ 1, Mức độ 2 và các trường đạt chuẩn Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi Mức độ 2 phải đảm bảo có số học sinh được học 2 buổi/ngày tối thiểu theo quy định

2.1.4 Kế hoạch và nội dung dạy học

Buổi học thứ nhất: dạy học theo Kế hoạch và Chương trình giáo dục ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo với thời lượng tối đa là 4 tiết

Buổi học thứ hai: Học không quá 3 tiết, tập trung vào các nội dung:

+ Thực hành kiến thức đã học và dạy các tiết chuyển từ buổi thứ nhất sang + Tổ chức học sinh tham gia các hoạt động thực tế tại địa phương

+ Giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành, hoàn thành nhiệm vụ học tập

+ Bồi dưỡng học sinh có năng khiếu môn Toán, Tiếng Việt, Âm nhạc, Mỹ thuật, TD,…

+ Dạy các nội dung tự chọn được quy định trong chương trình.

+ Tổ chức cho học sinh tham gia các câu lạc bộ

Đối với những trường ở vùng khó khăn số buổi học thứ hai cần lưu ý tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tăng cường tiếng việt tập trung củng cố kiến thức, kỹ năng môn Tiếng việt, Toán đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học, tăng thêm thời lượng học tập để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh đạt được chuẩn kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu của chương trình Tập trung rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và tính toán Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp (4 tiết/tháng) các tổ khối thống nhất lên kế hoạch đồng bộ tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp theo kế hoạch chung của nhà trường

Nội dung dạy học buổi 2 (trừ các tiết chuyển từ buổi 1 sang) do giáo viên lựa chọn, lên kế hoạch dạy học từng buổi và từng tuần, định kỳ thông qua tổ chuyên môn góp ý và được p.hiệu trưởng duyệt

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:

2.2.1 Thực trạng của nhà trường.

* Thuận lợi

Trường Tiểu học Thọ Xương có tổng số 21 lớp/652 học sinh; tổng số cán bộ giáo viên là 32 đồng chí Trong đó BGH 3 đồng chí, giáo viên đứng lớp: 21 đồng chí; giáo viên đặc thù 7 đồng chí; kế toán: 1 đồng chí; văn thư 1 đồng chí Số giáo viên đạt chuẩn là 100%, trên chuẩn 100 % Trường có chi bộ riêng gồm có 19 Đảng viên, chi bộ luôn chỉ đạo tốt việc thực hiện các Nghị quyết, chủ trương của Đảng và mọi hoạt động giáo dục, luôn luôn đạt trong sạch vững mạnh Các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên luôn luôn làm tốt chức năng của mình và cùng phối hợp tổ chức mọi hoạt động một cách có hiệu quả.Vì vậy liên tục nhiều năm, trường đạt danh hiệu tiên tiến cấp huyện Năm học 2014-2015 được UBND tỉnh tặng danh hiệu “Trường hoàn thành Xuất sắc nhiệm vụ năm học 2014-2015”, nhà trường đã được Bộ giáo dục công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I năm 1998, năm 2013 được công nhận lại sau 5 năm

Năm học 2012 - 2013 trường có 1 khối lớp Một tổ chức dạy 2 buổi/ngày, năm học 2013-2014 có 2 khối, đến năm học 2014-2015, 2015-2016 đã có 3 khối dạy học 2 buổi/ngày, còn 2 khối học 9 buổi/tuần Điều kiện để tổ chức học 2 buổi/ngày đảm bảo đó là: Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát, kịp thời của phòng giáo dục, sự đồng thuận của hội cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ mỗi lớp có 1 phòng học đảm bảo điều kiện cho công tác dạy và học 2 buổi/ngày và tổ chức các hoạt động khác Đội ngũ giáo viên tương đối đồng bộ về cơ cấu, có năng lực chuyên môn, có khả năng đáp ứng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy, nhiệt tình tâm huyết với công việc, luôn giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức tác phong của người giáo viên, Luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo

* Khó khăn:

Là một xã cách xa trung tâm huyện, thuộc vùng kinh tế khó khăn, địa bàn phân

bố dân cư không đều, đông dân có 2/3 đồng bào công giáo (có nhiều gia đình đông con), đường xá đi lại khó khăn nhất là khi thời tiết khắc nghiệt có những em nhà ở

xa cách trường đến 4 km, có một số học sinh vùng sông nước, nên vẫn còn học

sinh đi học không chuyên cần, đi học không đều Có học sinh đi học buổi sáng lại

bỏ buổi chiều Mặt khác phần đa học sinh chủ yếu là con em gia đình nông nghiệp, trình độ văn hóa của một bộ phận phụ huynh còn thấp, một số trường hợp dođđiều kiện kinh kinh tế khó khăn nên bố mẹ đi làm ăn ở xa gửi con ở nhà cho ông bà, chính vì vậy việc tạo điều kiện cho học sinh có đầy đủ đồ dùng học tập cũng như thời lượng cho con em đi học đôi lúc chưa được quan tâm

2.2.2 Thực trạng của giáo viên:

Hiện tại tỉ lệ GV/ lớp chỉ đạt 1,3, vì vậy trong năm học này nhà trường còn phải hợp đồng thêm giáo viên (1GV Anh văn, 1 GV văn hóa) Qua quá trình thực hiện

và kiểm tra kế họach dạy buổi 2 Ban giám hiệu nhà trường còn thấy trong quá trình soạn, giảng chương trình dạy học buổi 2 ở một số giáo viên còn đang có một số bất cập về nội dung, về phương pháp dạy học về việc chấm, chữa bài đánh giá học sinh

Việc xác định nội dung dạy học ở buổi 2 chưa có một tài liệu nào chính thống, cũng chưa có tài liệu hướng dẫn cho giáo viên mà nội dung bài học buổi 2 giáo viên phải dựa trên kiến thức, kĩ năng của học sinh đạt được ở bài học trước lựa chọn bài tập phù hợp để thực hành những kiến thức buổi 1 chuyển sang từng bước đạt được yêu cầu cơ bản nhưng trên thực tế vẫn còn số ít giáo viên do trình độ chuyên môn còn hạn chế, khả năng tổng hợp kiến thức chưa cao chưa tự tin với việc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp dạy Nội dung, hình thức dạy buổi

2 còn nghèo nàn, chưa phong phú, chưa hấp dẫn, chưa căn cứ vào đối tượng học sinh, lựa chọn bài tập phù hợp để thực hành những kiến thức buổi 1 chưa được luyện kĩ; chưa dành nhiều thời lượng cũng như rèn kiến thức cho đối tượng học sinh chưa hoàn thành, viết - đọc - tính toán chậm, chậm về đọc hiểu; chưa biên soạn nội dung riêng và dành thời gian thích hợp cho đối tượng học sinh có năng khiếu

Trong khi đó, những nội dung cần được tập trung nhiều hơn trong buổi học thứ hai như việc kết hợp tổ chức các hoạt động học vui để học sinh bớt căng thẳng, chẳng hạn Tiếng Việt: thi đọc diễn cảm, đọc thơ, hùng biện, kể chuyện, viết chữ đẹp,…; môn Toán: thi giải toán nhanh, toán vui, ảo thuật toán học, trò chơi toán…thì lại chưa được giáo viên quan tâm đúng mức và thực hiện thường xuyên nên không khí lớp học chưa sôi nổi, dẫn đến giờ học nhàm chán, hiệu quả không cao Việc chấm, chữa bài, đánh giá học sinh đặc biệt là đánh giá học sinh theo TT

30 còn rất hạn chế, chưa khích lệ được tinh thần học tập của các em

2.2.3 Thực trạng của học sinh

- Ngay đầu năm học nhà trường đã tổ chức khảo sát 2 môn Toán và Tiếng việt của học sinh cũng như một số hoạt động ngoài giờ lên lớp và giáo dục kỹ năng sống

- Cách tiến hành khảo sát

Ra đề chung cho từng khối và tiến hành khảo sát

- Kết quả chất lượng khảo sát đầu năm Thời gian: ngày 12 tháng 9 năm 2015 (Khối lớp 1 không khảo sát chất lượng đầu năm)

Khối 2 TS: 124 (4KT)

Khối 3 TS: 139 (5KT)

Khối 4 TS: 111 TS: 114 Khối 5

(2KT) Môn Xếp loại

Hoàn thành 116 97,5 130 97,0 106 95,5 108 96,4

M«n

To¸n

Hoàn thành 115 96,6 129 96,3 107 96,4 107 95,5

M«n

TiÕng

viÖt

Qua bảng thống kê trên, chất lượng học tập của các lớp chưa được đồng đều, còn nhiều học sinh học chưa hoàn thành

+ Kiểm tra việc duy trì sĩ số học sinh:

Buổi 1 Buổi 2 Tháng TS

9 + 10 652 642 98,5 624 95,7

Học sinh nghỉ buổi 1 có giấy xin phép Học sinh nghỉ buổi 2 (28 em) có 10 em không

có lý do, là do các em ở nhà trông em, đi chăn trâu bò cho bố mẹ,

2.2.4 Nguyên nhân của thực trạng

- Nguyên nhân thứ nhất: (Về phía nhà trường):

Mặc dù BGH nhà trường đã quan tâm đến công tác dạy học 2 buổi/ ngày nhưng chưa đi sâu vào việc bàn về cách soạn và đổi mới phương pháp dạy học cũng như vấn đề phân hóa đối tượng học sinh trong từng tiết dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cũng như chưa tăng cường công tác dự giờ, rút kinh nghiệm trong buổi

2 Chưa có chính sách hỗ trợ cũng như biện pháp về tăng cường nguồn lực cho công tác này

Điều kiện về cơ sở vật chất, tài liệu phục vụ cho dạy học theo phương pháp mới chưa đáp ứng được yêu cầu thiếu các phương tiện nghe nhìn,

- Nguyên nhân thứ hai: (Về phía thầy cô giáo):

Mặc dù trong quá trình dạy học các thầy cô giáo luôn trăn trở với chất lượng giáo dục, nhưng do việc đổi mới phương pháp giảng dạy chưa thực sự linh hoạt còn dạy học theo kiểu đồng loạt, đôi khi chưa tạo niềm tin và chưa gây hứng thú cho học sinh nhất là học sinh chưa hoàn thành, học sinh chậm phát triển, chưa tự tin trong học tập Khả năng tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn hạn chế và thường lãng quên việc hợp tác nhóm, tổ chức trò chơi chính vì vậy lớp học không sôi nổi, không phát huy được tính linh hoạt, sáng tạo của học sinh

Giáo viên hiểu máy móc tinh thần chỉ đạo theo “Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày” (Công văn số 7632/BGD&ĐT, ngày 29/8/2005) là không đưa thêm nội dung, kiến thức mới vào dạy buổi 2 mà chủ yếu là khai thác kiến thức đã có trong SGK, củng cố và rèn luyện các kiến thức kỹ năng đã học Vậy là trong dạy học buổi 2 giáo viên chưa mạnh dạn đưa các loại bài phù hợp với từng đối tượng học sinh

Thời gian dành cho việc soạn bài của giáo viên Tiểu học bị hạn chế Ở dạy học buổi 2 không có những thiết kế bài soạn sẵn cho từng tiết cho giáo viên tham khảo nên để thiết kế được những giáo án buổi 2 thực sự phù hợp với các đối tượng và phương pháp, hình thức dạy học phong phú đòi hỏi giáo viên phải thực sự dày công Trong khi đó cường độ lao động của giáo viên Tiểu học cao, thời gian hạn chế giáo viên đã đi dạy 9 buổi/tuần còn 1 buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt động công tác đoàn thể, lao động cùng học sinh, giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành, bồi dưỡng học sinh năng khiếu , ) Vì vậy việc tiếp cận thông tin mới, việc nghiên cứu các tài liệu, soạn giáo án có phần hạn chế Chưa có sự đầu tư, nghiên cức để tiết học buổi 2 sinh động, gây hứng thú cho học sinh hơn Đôi khi giáo viên cũng nản lòng khi tổ chức cho các em học nhóm, tham gia trò chơi, hướng dẫn thấy học sinh không linh hoạt trong giao tiếp, nói mãi không hiểu cô cũng nản lòng và cách tốt nhất là cứ ra một loạt bài tập cho học sinh ngồi làm là xong

- Nguyên nhân thứ ba (Về phía gia đình học sinh): Đời sống kinh tế của số ít

gia đình các em học sinh chưa hoàn thành hay một số em tiếp thu chậm hầu hết đều có hoàn cảnh khó khăn, có gia đình thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo; Bố mẹ không có việc làm ổn định, thu nhập thấp, chủ yếu dựa vào cây lúa nước, có gia đình sống bằng nghề chài lưới, có gia đình điều kiện kinh tế khó khăn không đủ để mua các phương tiện nghe nhìn cho nên việc tiếp cận với những thông tin đại chúng qua ti vi, đài, báo không có, một số trường hợp bố mẹ đi làm ăn xa để con lại cho ông bà, cô, dì, chú, bác nuôi nên việc nhắc nhở các em đi học chuyên cần cũng như học bài và rèn luyện kỹ năng sống của con em ít được quan tâm đôn đốc Chưa quan tâm đến sự tự tin, tính kiên trì, tính tổ chức, khả năng hoà nhập, khả năng thích nghi của các em Có những phụ huynh vì quá nuông chiều con nên giáo dục các con không đúng cách, con đòi gì thì bố mẹ cũng chiều theo, có khi thấy con làm bài, viết bài không kịp bố mẹ còn viết hộ cho, nhiều phụ huynh không tập thói quen soạn sách vở cho con, còn làm thay nên khi đến trường có thể quên sách

vở, đồ dùng học tập Có những phụ huynh còn không vừa lòng khi thấy thầy cô giáo thường xuyên nhắc nhở về việc học của con mình (“cháu chưa chịu học bài”,… “không ở nhà tôi cũng nhắc cháu đọc thường xuyên đấy chứ”), thực ra nhắc thường xuyên nhưng lại không kiểm tra xem con đã học và làm bài đầy đủ chưa, đọc thông thạo chưa, có những phụ huynh đọc, viết chưa thạo nên rất khó khăn trong việc kiểm tra việc học của con mình

- Nguyên nhân thứ tư (Về phía học sinh):

Còn một bộ phận học sinh tiếp thu bài chậm, lười học, chưa thực hiện tốt kỹ năng sống của bản thân là do các em đi học không chuyên cần, không tự giác trong học tập, tự ti, ngại suy nghĩ, thiếu tự tin, thiếu kiên trì, ngại hoạt động Có nhiều học sinh còn sống theo kiểu tự do thiếu sự lễ phép bắt nạt ông bà, cha mẹ (vì được nuông chiều) không nghe theo sự chỉ dẫn nhắc nhở của người lớn, đến lớp cô giáo nói thì đánh bài lì-(khóc, HS lớp 1,2) Từ đó đã làm ảnh hưởng đến nề nếp và không khí lớp học

- Nguyên nhân thứ năm(Về phía chính quyền địa phươn g):

Công tác tuyền truyền các chủ trương chính sách mới về giáo dục chưa thường xuyên Đặc biệt công tác xã hội hoá giáo dục ở số ít thôn làng (Thôn Thủy Long)

có lúc chưa thực sự được phát huy đúng mức, sự hỗ trợ của cộng đồng còn hạn chế

Từ cơ sở lý luận và thực tiển, cũng như những thực trạng trên vấn đề đặt ra cho nhà trường là làm thế nào để nâng chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong điều kiện có đủ giáo viên, CSVC, nhất là việc tổ chức dạy 2 buổi/ngày đảm bảo đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ, không nặng quá, không yêu cầu cao quá, đảm bảo rèn được kỹ năng và nhất là kỹ năng sống cho học sinh theo yêu cầu đề ra Ngoài việc đạt yêu cầu theo chuẩn kiến thức; nhu cầu được bồi dưỡng năng khiếu của Phụ huynh học sinh không chỉ các môn văn hoá cơ bản mà còn các môn năng khiếu như âm nhạc, mỹ thuật, tin học, ngoại ngữ và quan trọng tạo được hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập cả ngày tại trường; tránh nhàm chán, ngại đến trường, đến lớp của học sinh

Từ những kết quả của thực trạng trên, để thực hiện hiệu quả việc tổ chức dạy

học 2 buổi/ngày ở trường Tiểu học tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp như sau:

2.3 Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở trường Tiểu học

2.3.1 Biện pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo và phối hợp đồng

bộ của các ngành, các cấp và nâng cao nhận thức của giáo viên và Phụ huynh

về công tác dạy học 2 buổi/ ngày.

Nhà trường tích cực tham mưu cho Đảng, chính quyền địa phương xây dựng đề

án phát triển giáo dục và đề án củng cố trường đạt chuẩn quốc gia trong đó có 1 yêu cầu bắt buộc của trường chuẩn quốc gia là phải có 50% số lớp học 2 buổi/ngày Từ đó, Đảng bộ, Chính quyền địa phương đề ra các chủ trương định hướng phát triển giáo dục, chủ trì phối hợp với các ban ngành đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội có liên quan, đài truyền thanh tổ chức tốt việc tuyên truyền chủ trương xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia làm cho các cấp, các ngành, và toàn thể nhân dân nhận thức đầy đủ về vai trò trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, trên cơ sở đó để huy động mọi lực lượng xã hội, mọi nguồn lực vào việc xây dựng

cơ sở vật chất tạo mọi điều kiện cho con em đến trường, phá vỡ tư tưởng ỷ lại trông chờ vào nhà nước, khơi dậy tinh thần hiếu học trong nhân dân

Nhà trường xây dựng kế hoạch sát và phù hợp với điều kiện của địa phương, khả năng về đội ngũ, phòng học, các điều kiện về CSVC, về thói quen để ưu tiên, để duy trì từng lớp học và báo cáo kịp thời với lãnh đạo Phòng Giáo dục, lãnh đạo địa phương

Tổ chức họp phụ huynh ngay từ đầu năm Tuyên truyền cho mỗi một phụ huynh, hiểu rõ việc học 2 buổi/ngày có tác dụng như thế nào? Trong cuộc họp này lãnh đạo nhà trường cần phải lắng nghe ý kiến cũng như sự chia sẻ tâm tư nguyện vọng

từ phía những người làm cha, làm mẹ Và thể hiện thái độ thông cảm, tế nhị, thấu hiểu nổi vất vả, khó khăn của họ để động viên khích lệ phụ huynh quan tâm nhiều hơn đến công tác giáo dục để từ đó cùng phụ huynh bàn bạc, thảo luận để tìm ra biện pháp phù hợp giúp đỡ con em Nhìn chung đa số phụ huynh nhận thức được muốn cho con đi học 2 buổi/ngày vì chất lượng, yên tâm đi làm nhưng bên cạnh đó vẫn còn số ít phụ huynh muốn cho con ở nhà vào buổi thứ hai để trông em, chăn dắt trâu bò hoặc vì không có người đưa đón vì vậy BGH nhà trường phải giải

thích cho thông vấn đề này có như vậy mới nâng cao được chất lượng và đảm bảo yêu cầu đặt ra

Đầu năm học, Hiệu trưởng quán triệt chủ trương, phổ biến văn bản của ngành: yêu cầu nhiệm vụ căn bản nhất của dạy học 2 buổi/ngày là “củng cố, nâng cao chất lượng” tổ chức cho giáo viên nghiên cứu tìm hiểu lại các công văn hướng dẫn về công tác dạy 2 buổi/ngày như Công văn 7632/BGDĐT-GDTH ngày 29/8/2005 của

Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày ở lớp 1, 2, 3; Công văn 7084/BGDĐT-GDTH ngày 12/8/2005 của Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn giảng dạy các môn học ở lớp 4 cho các vùng, miền; Công văn 10141/BGDĐT-GDTH ngày 12/9/2006 của Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn giảng dạy các môn học ở lớp 5 cho các vùng, miền Dự thảo hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày của sởGD&ĐT Thanh Hóa năm học 2012 -2013 và các công văn, quy định khác của phòng giáo dục về dạy 2 buổi/ngày

Nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch và lộ trình dạy học dạy học 2 buổi/ngày sau đó đưa ra cho giáo viên thảo luận Tổ chức cho giáo viên tham luận

về công tác này để rút ra kinh nghiệm cũng như giải pháp nâng cao chất lượng dạy

và học Từ đó mới ý thức được rằng HS Tiểu học tiềm ẩn nhiều khả năng phát triển, song do chưa có kinh nghiệm về cuộc sống nên các em tiếp thu không chọn lọc vì vậy yêu cầu mỗi giáo viên phải nắm bắt, hiểu thấu đáo nội dung và tinh thần chỉ đạo của ngành về vấn đề tự chủ, linh hoạt, sáng tạo trong dạy học như công văn 896/2006-BGD&ĐT; về lựa chọn nội dung để phù hợp đối tượng và đảm bảo chuẩn kiến thức và kỹ năng của từng lớp theo quyết định 16/2006-BGD&ĐT và ý thức được trách nhiệm của mình khi thực hiện công văn đó, phải hiểu về mục tiêu, nguyên tắc của dạy học buổi 2 để từ đó định hướng cho những thiết kế bài dạy phù hợp đồng thời giáo viên phải quan niệm SGK, phân phối chương trình có thể sử dụng một cách linh hoạt tạo nên khoảng sáng tạo hợp lý của GV rất lớn

Để nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày thì nhà trường phải làm tốt công tác bồi dưỡng năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên đáp ứng nhu cầu đòi hỏi trước yêu cầu của mục tiêu giáo dục Chỉ đạo nề nếp sinh hoạt chuyên môn, tổ chức tốt các chuyên đề (soạn giảng trên máy chiếu mỗi tháng 1 tiết, tổ chức cho học sinh học qua máy nghe nhìn về các vấn đề giáo dục đạo đức,

kỹ năng hoạt động nhóm, ), thực hiện kế hoạch dự giờ thăm lớp (có thể chỉ dự một hoạt động của 1 tiết dạy buổi 2 đồng thời dự cùng một tiết của cả khối, từ đó mới có sự so sánh giữa các GV trong khối tạo cơ hội cho GV học hỏi lẫn nhau, ),

tổ chức tốt các đợt thao giảng và thi viết báo cáo khoa học (công tác này thường

GV thấy khó khăn ngại viết SKKN, để tạo đà cho từng GV đều có thể tự tin tham gia viết SKKN, ngay từ đầu năm BGH đã tổ chức chuyên đề ”Trao đổi kinh nghiêm viết SKKN”, tổ chức cho tất cả các đ/c có SKKN đạt giải cấp huyện, tỉnh báo cáo, trao đổi kinh nghiệm về cách nghiên cứu, cách viết, hiệu quả áp dụng SKKN cho toàn bộ GV được học tập, trao đổi rút kinh nghiệm cho bản thân, từ đó nhà trường phát động 100% cán bộ giáo viên tham gia lập đề cương viết SKKN, BGH chỉ đạo lần 1 tổ chức cho những GV đã đạt SKKN các cấp chấm góp ý cho đồng nghiệp, lần 2 cho tổ khối chấm góp ý kiến hoàn thiện, lần 3 tổ chức cho HĐKH nhà trường chấm góp ý Từ đó dần dần GV đã tự tin hơn trong việc viết SKKN, hiểu rõ hơn SK chính là những việc làm hàng ngày mà bản thân mình đã