một số biện pháp nâng cao kỹ năng, chuẩn bị cho trẻ 5 6 tuổi vào lớp một

Ở trường mầm non trẻ được sốngtrong không khí gia đình “cô là mẹ và các cháu là con” Với trẻ mẫu giáo 5 tuổi chúng ta đặc biệt cần phải quan tâm vì trẻ lứa tuổinày chuẩn bị bước vào lớp

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

II PHẦN NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lý luận 3

2 Thực trạng nghiên cứu 3

3 Biện pháp thực hiện 5

a Mục tiêu của các giải pháp, biện pháp 5

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp và biện pháp 5

c Mối quan hệ giữa các biện pháp giải pháp 16

d Kết quả đạt được 17

III PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 18

1 Kết luận 18

2 Kiến nghị 19

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trẻ ở tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi chiếm vị trí chủ đạo Trẻ tham giachơi một cách tự nguyện, thoải mái, vui vẻ trẻ thích thì chơi không thích thì thôichứ không bị bắt buộc Trong khi chơi trẻ hoàn toàn được tự do, tùy theo tìnhhuống mà có thể chơi trò này hay trò khác Ở trường mầm non trẻ được sốngtrong không khí gia đình “cô là mẹ và các cháu là con”

Với trẻ mẫu giáo 5 tuổi chúng ta đặc biệt cần phải quan tâm vì trẻ lứa tuổinày chuẩn bị bước vào lớp Một Đây là một bước ngoặt vô cùng quan trọng đốivới trẻ, vì trước đây đối với trẻ độ tuổi đến trường mẫu giáo hoạt động chủ đạo

là hoạt động vui chơi, Học mang tính chất “Học mà chơi, chơi mà học’’

Thì bây giờ trẻ không phải ở trong môi trường học mà chơi, chơi mà họcnữa mà là hoạt động học mang tính chất bắt buộc Với trẻ đây là một thay đổikhó khăn

Việc chuẩn bị cho trẻ đi học ở lớp Một là nhiệm vụ của cả gia đình và nhàtrường Mầm non Nhiệm vụ giáo dục mầm non là phát triển toàn diện ở trẻ mọimặt, cả về thể lực, trí tuệ, xúc cảm, tình cảm, cũng như các kĩ năng xã hội, giáo dụcmầm non có nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi, hình thành cho trẻ có một

số kỹ năng sơ đẳng cần thiết để trẻ có tâm thế vững vàng bước vào lớp Một

Để đạt được nhiệm vụ của giáo dục mầm non, người giáo viên trẻ 5 tuổingoài việc nâng cao chất lượng chăm sóc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn,cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ,

mà nhiệm vụ của người giáo viên trẻ 5 tuổi còn phải trang bị cho trẻ những kiếnthức ban đầu thông qua các hoạt động học có chủ đích như: làm quen với vănhọc, khám phá khoa học, hoạt động thể dục, hoạt động vui chơi, tạo hình, âmnhạc, làm quen với toán và chữ cái, thông qua các môn học trẻ được học màchơi chơi mà học, trẻ được mở rộng nhận thức về thế giới tự nhiên, xã hội, cungcấp những hiểu biết thú vị về cuộc sống và thế giới xung quanh giúp trẻ pháttriển toàn diện, tạo nền tảng vững vàng cho trẻ chuẩn bị bước vào lớp Một

- Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã mạnh dạn đưa ra: “Một số biện pháp nâng cao kỹ năng, chuẩn bị cho trẻ 5-6 tuổi vào lớp Một”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

*Mục tiêu nghiên cứu:

Công tác chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1 có hiệu quả, người giáoviên cần phải thực hiện tốt chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo trongtrường mầm non Tổ chức tốt hoạt động dạy học, vui chơi ở trường mầm non,góp phần giáo dục toàn diện, mở rộng sự hiểu biết cho trẻ trong cuộc sống hàng ngày

Trẻ em ở tuổi mẫu giáo lớn nếu được chăm sóc giáo dục tốt, đảm bảo sựphát triển toàn diện về thể chất, tâm lý, xã hội thì sẽ dễ dàng thích ứng với mọihoạt động học tập và cuộc sống ở trường tiểu học.

Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là một việc làm quan trọng Đó là trách nhiệmcủa ngành giáo dục mầm non, của các gia đình và của cả ngành giáo dục tiểuhọc Sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo dục mầm non – giáo dục gia đình và giáodục tiểu học, chẳng những nâng cao chất lượng giáo dục mầm non mà còn làmtốt việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục

có hiệu quả

*Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện nghiên cứu đề tài này ,bản thân tôi dựa vào sách tâm lí học trẻ

em, sách giáo dục học mầm non, giáo trình sự phát triển tâm lí trẻ em, tài liệuchuẩn bị cho trẻ đến trường tiểu học, chương trình chăm sóc giáo dục theohướng mầm non mới, sách chương trình tổ chức theo hướng tích hợp, sách giáodục học đại cương

Đòi hỏi bản thân tôi là phải tạo cho trẻ một tâm thế vững vàng, tâm lý sẵnsàng đi học lớp 1 – hay còn gọi là “độ chín muồi”, một cách hoàn thiện nhất.Nuôi dưỡng hứng thú lâu bền và kích thích lòng mong muốn được đi học lớp 1của trẻ Vì thế một trong những nhiệm vụ quan trọng để giúp trẻ vào học tốtchương trình tiểu học là cần chuẩn bị cho trẻ về các mặt: thể chất, trí tuệ, tình

cảm-xã hội, ngôn ngữ và những kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập.

3 Đối tượng nghiên cứu

- Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, lớp Lá 1, trường Mầm non Kitty

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Lớp lá 5-6 tuổi tại trường Mầm non Kitty, Thành phố Buôn Ma Thuột

5 Phương pháp nghiên cứu

+ Phương pháp nghiên cứu lí luận: Dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của trẻ

mầm non để làm cơ sở lí luận nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cho trẻnhững kỹ năng sơ đẳng phù hợp với chương trình mầm non mới hiện nay, để trẻ

có tâm thế sẵn sàng đi học lớp 1

+ Phương pháp quan sát: Theo dõi, quan sát, ghi chép các hoạt động tâm

lí và diễn biến của trẻ một cách có mục đích, có kế hoạch, đã diễn ra trong đờisống tự nhiên hằng ngày, để tìm kiếm khả năng từ đó có cách xây dựng kếhoạch giảng dạy phù hợp với trẻ

+ Phương pháp trò chuyện: Trò chuyện với đồng nghiệp để cùng nhau

tìm ra cách bồi dưỡng những kiến thức cho trẻ có hiệu quả

+ Phương pháp đàm thoại: Giáo viên xây dựng hệ thống câu hỏi phải phù

hợp với độ tuổi và khả năng của từng trẻ Quá trình đàm thoại phải từ dễ đến

khó,câu hỏi phải dễ hiểu và lí thú đối với trẻ, có sự tư duy, sáng tạo không rậpkhuôn, phải xen kẽ một cách có nghệ thuật.

+Phương pháp trực quan: Sử dụng tranh ảnh, vật thật, mô hình, máy vi

tính để ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình dạy học

+ Phương pháp thực hành: Trẻ được thực hành, trải nghiệm thông qua

việc cho trẻ làm quen các môn học, chơi các hoạt động vui chơi ngoài trời, hoạtđộng góc, khám phá khoa học theo các chủ đề, đặc biệt với chủ đề “Trường tiểuhọc”

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Bước vào lớp Một là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của mộtđứa trẻ Việc chuẩn bị cho trẻ đi học lớp Một là nhiệm vụ của cả gia đình và nhàtrường đặc biệt người giáo viên mầm non nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện vềmọi mặt cả về thể lực, trí tuệ, xúc cảm, tình cảm, thẩm mĩ, cũng như các kĩ năng

xã hội, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách cho trẻ vào lớp Một

Để bảo đảm sự phát triển toàn diện, hài hòa và tổng thể của trẻ, giáo viênmầm non phải đáp ứng các nhu cầu ăn, ngủ, nghỉ ngơi, vệ sinh phòng bệnh, antoàn cho trẻ Kết hợp chặt chẽ việc chăm sóc sức khỏe với việc giáo dục trẻ vàcoi trọng việc chăm sóc giáo dục từng cá nhân trẻ Tổ chức các hoạt động củatrẻ phải phù hợp với đặc điểm phát triển của từng trẻ Giúp trẻ hình thành vàphát triển các chức năng tâm lý, trau dồi những tình cảm, tri thức, kỹ năng, thóiquen cần thiết cho cuộc sống và cho sự phát triển của trẻ

Từng bước chuẩn bị cho trẻ sau này thích ứng với hoạt động ở lớp một,cung cấp cho ta những tri thức mới về xã hội và làm hoàn thiện nhân cách conngười mới Thông qua các hoạt động học giúp Trẻ khỏe mạnh, nhân hậu, thôngminh, biết yêu quý và giữ gìn cái đẹp, luôn là mục đích phấn đấu thực hiện củangười giáo viên mầm non, làm cho cuộc sống trẻ có nhiều ý nghĩa hơn

Đó cũng chính là lý do của mọi giáo viên mầm non nói riêng và bản thântôi đang dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi nói chung, cần phải đầu tư nhiều hơn nữa vềmọi mặt để nâng cao chất lượng cho trẻ Thống nhất với việc thực hiện mục tiêugiáo dục mầm non có hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp, tác độngđến trẻ một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức, có phương pháp Tạođiều kiện cho trẻ hoạt động một cách sáng tạo, tích cực, hứng thú tìm tòi khámphá trải nghiệm để đáp ứng sự hiểu biết của trẻ, qua đó giúp trẻ phát triển về mọimặt như thế nào cho phù hợp,và đạt được hiệu quả phù hợp đối với trẻ từ 5-6tuổi nên Từ đó tôi đã đi sâu vào nghiên cứu tìm tòi, để rút ra bài học kinh

nghiệm về việc xây dựng đề tài: “Một số biện pháp nâng cao kỹ năng, chuẩn

bị cho trẻ 5-6 tuổi vào lớp Một” Đó là lý do tôi chọn đề tài này.

2 Thực trạng nghiên cứu

- Trường Mầm non Kitty là ngôi trường được thiết kế như 1 tòa lâu đài màu

hồng như trong cổ tích được các bé yêu thích, là 1 trong những ngôi trường có các

thiết bị vô cùng hiện đại, có không gian sân chơi cho các bé, vừa học vừa chơi, nênđược các bậc phụ huynh lựa chọn cho con em mình học

- Năm học 2020 – 2021 tôi được phân công giảng dạy tại lớp lá 1, trườngMầm non Kitty Lớp lá 1 tôi đang phụ trách có 39 cháu Trong đó nữ 20 cháu

nữ, 19 cháu nam

Hình 1: Trường Mầm non Kitty

Thuận lợi và khó khăn:

* Thuận lợi:

- Ban giám hiệu rất quan tâm đến công tác chăm sóc giáo dục trẻ Có sựđầu tư về cơ sở vật chất, về cơ bản đã đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu củacông tác giáo dục

- Bản thân tôi là một giáo viên có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình, yêunghề, mến trẻ, ham học hỏi, trau dồi kiến thức, để giúp cho trẻ 5-6 tuổi một tấmthế vững vàng hơn khi vào lớp 1

- Trẻ ngoan ngoãn, có ý thức và nề nếp học tập tốt

- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con mình, nên thườngxuyên phối hợp cùng cô giáo để đưa ra những kiến thức chăm sóc và giảng dạycho trẻ có hiệu quả

* Khó khăn:

- Chương trình có thay đổi nên bản thân tôi nhiều lúc còn bỡ ngỡ, chưa tiếpthu được hết chương trình này một cách trọn vẹn, lại sang tiếp thu chương trìnhkhác có tính hoàn thiện hơn

- Chính vì điều đó mà bản thân tôi vẫn còn nhầm lẫn, nhiều lúc vẫn chưa dứt

bỏ được chương trình cũ, có khi còn rập khuôn trong phương pháp dạy học, các nộidung đôi lúc còn máy móc, dẫn đến trẻ thiếu sự chú ý trong các hoạt động có chủđích

- Trình độ nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều, nhiều trẻ còn nóingọng, nói lắp, phát âm chưa rõ ràng

- Các cháu chưa phát huy tính tích cực, ý thức học tập chưa cao, ngồi họcthụ động, nhút nhát, ít có sự hào hứng chủ động trong các hoạt động học.

- Thể chất trẻ phát triển không đồng đều, một số trẻ hay đau ốm nghỉ họcnhiều, dẫn đến sự tiếp thu của trẻ còn hạn hẹp

- Một số phụ huynh trẻ làm nghề tự do, buôn bán, làm nương rẫy, nên thiếu

sự quan tâm và phối hợp với giáo viên trong việc giáo dục trẻ, khi trẻ đến tuổivào lớp 1 nhưng trẻ nghỉ học nhiều, nhận thức về vấn đề tâm lí chuẩn bị lên lớp

1 còn lệch lạc, còn một số phụ huynh nôn nóng về việc học hành nên vội cho trẻhọc trước chương trình Và kết quả khảo sát trên 39 trẻ (trong đó 20 trẻ nữ, 19trẻ nam) đầu năm như sau:

Bảng khảo sát khả năng của trẻ đầu năm

Nội dung khảo sát SL Đạt TL % SLChưa đạtTL %

1.Tâm thế sẵn sàng đi học 20/39 51,2% 19/39 48,7%2.Khả năng hoạt động trí tuệ 19/39 48,7% 20/39 51,2%3.Khả năng hiếu biết về MTXQ 18/39 46,1% 21/39 53,8%4.Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ 19/39 48,7% 20/39 51,2%

6.Sự phối hợp của phụ huynh 18/39 46,1% 21/39 53,8%

3 Biện pháp thực hiện

a Mục tiêu của các giải pháp, biện pháp

- Những phương pháp, biện pháp mà tôi nghiên cứu và xây dựng sẽ góp phần nào đó cho chị em đồng nghiệp trong ngành giáo dục mầm non có thêm kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, phát huy được động lực sáng tạo trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng tiến bộ Để giúp trẻ 5-6 tuổi

có tâm thế vững vàng khi vào lớp Một

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp và biện pháp

Biện pháp 1: Chuẩn bị tâm thế cho trẻ đi học

- Tâm thế sẵn sàng đi học là một yếu tố tâm lý quan trọng của trẻ 5 tuổi khiđến trường tiểu học Nếu trẻ hứng thú đi học thì trẻ sẽ hoạt động một cách tíchcực trong môi trường hoạt động mới Điều đó sẽ kích thích tính tích cực học tập

và tham gia vào các hoạt động của trẻ khi ở trường Các nhà tâm lý học đãkhẳng định: “ Nhân cách con người chỉ sinh ra trong hoạt động và hình thànhtrong hoạt động” Hoạt động chính là con đường để trẻ tiếp thu và lĩnh hội nềnvăn hóa tri thức của loài người Một đứa trẻ tích cực hoạt động thì tâm lý, nhâncách sẽ phát triển rất tốt và ngược lại Để tạo ra được tâm thế sẵn sàng đi học thì

cô giáo cần quan tâm đặc biệt: nuôi dưỡng hứng thú lâu bền cho trẻ, kích thích

lòng mong muốn được đi học của trẻ Khi đã làm được điều đó thì trẻ mới thực

sự thích thú với việc đến trường

Ví dụ: Trong chương trình 5 tuổi có chủ đề về “Trường tiểu học”, cô giáo

cần cho trẻ tìm hiểu về các hoạt động của học sinh lớp 1, một số đồ dùng củahọc sinh lớp 1 như: Cặp, bút viết, sách vở….Cô giáo có thể tạo điều kiện cho trẻđược đến tham quan trường tiểu học để trẻ được làm quen và biết thêm về môitrường mới của mình khi lên lớp 1

- Cần phải khuyến khích trẻ tìm tòi, khám phá những điều mới lạ xungquanh và những sáng kiến của trẻ, kích thích lòng mong muốn được đi học củatrẻ bằng những lời nói, lời giải thích mang tính gây tò mò cho trẻ Lòng mongmuốn được đi học nảy sinh khi trẻ nhận ra rằng trường học là nơi giải đáp đượcnhững vấn đề mà trẻ đang băn khoăn, thắc mắc, mong muốn được giải đáp, giảithích mà trẻ chưa biết

Hình 2: Hoạt động ngoài trời cho trẻ khám phá thế giới xung quanh

Ví dụ: Khi dạy trẻ khám phá: Quá trình tạo thành mưa

-Trẻ sẽ thắc mắc vì sao lại có mưa? Mưa sinh ra từ đâu? Chúng tôi cho trẻtìm hiểu qua sự mô tả đơn giản, đồng thời chúng tôi khơi gợi ở trẻ sự tò mò “cáccon sẽ được biết khi lên lớp 1”.Với trẻ tất cả còn rất mới lạ, hấp dẫn nên trẻ rấtmong muốn được khám phá tìm tòi vì thế giáo viên và người lớn cần tạo ra chotrẻ sự chờ đợi như ta có thể nói với trẻ rằng: “Những điều đó sau này khi lên lớp

1, được đi học ở trường phổ thông các cháu sẽ được giải thích một cách tườngtận.” Như vậy trẻ sẽ thích thú và mong chờ biết bao nhiêu cái ngày mình đượclên lớp 1.

Biện pháp 2 : Tăng cường các hoạt động trí tuệ cho trẻ

- Như chúng ta đã biết hoạt động ở trường phổ thông đòi hỏi người họcsinh phải duy trì sự chú ý của mình trong thời gian khá dài, do vậy trường mầmnon phải duy trì sự chú ý trong những khoảng thời gian cần thiết cho các hoạtđộng Những hoạt động có thể tập cho trẻ duy trì sự chú ý trong thời gian dài vàphát triển trí tuệ cho trẻ là hoạt động tạo hình, âm nhạc, làm quen với môitrường xung quanh, văn học,hoạt động góc, hoạt động giao tiếp, hoạt động laođộng… Chính vì vậy tôi xác định cần phải tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ

- Trong giờ học toán tôi cho trẻ làm quen với cách xếp tương ứng 1:1 Vídụ: xếp tất cả các nhóm chén ra hàng ngang từ bên trái sang bên phải và xếptương ứng bên dưới 1 cây muỗng hoặc làm quen với các thuật ngữ toán học:nhiều hơn, ít hơn, bằng nhau, to nhỏ, cách sắp xếp vị trí các vật trong khônggian thời gian Ví dụ: xếp 2 nhóm cô hỏi như thế nào với nhau? Nhóm nào nhiềuhơn? Nhiều hơn là mấy ? Tại sao con biết ? Hoặc muốn 2 nhóm bằng nhau conphải làm sao? Như vậy trẻ sẽ dùng tư duy và các giác quan của mình để suynghĩ và trả lời câu hỏi của cô đặt ra

Hình 3: Giờ học toán của các bé

- Môn làm quen với chữ cái và chữ viết là 1 việc cũng cần chuẩn bị tốt chotrẻ vào lớp 1 Vì lên lớp 1 đòi hỏi trẻ biết được 29 chữ cái và nhận ra mặt chữ,viết được chữ cái.

Hình 4: Bé đang nhận biết 29 chữ cái

- Bằng nhiều phương pháp tạo tình huống bất ngờ cho trẻ tôi nhẹ nhàngđưa trẻ vào bài học của mình vì làm như vậy trẻ sẽ nhớ sâu hơn Tôi viết chữdán vào các góc chơi, các đồ dùng tôi ghi tên vào đồ dùng của trẻ Tuy trẻ sẽkhông đọc được nhưng trẻ biết chữ đó ghi là gì ? Dù trẻ không đọc được nhưngnhìn đồ dùng hoặc các góc thì trẻ có thể tự đọc được theo suy nghĩ của trẻ Khitrẻ vào góc chơi thì trẻ chơi ở góc phân vai trò chơi “Bác sĩ” thì tôi cho trẻ phâncông một bạn làm “ Bác sĩ” khám bệnh ghi toa thuốc Còn ý tá ghi tên bệnhnhân thì tôi phát cho trẻ giấy viết để trẻ ghi tên bệnh nhân và ghi toa thuốc Dùtrẻ không biết viết nhưng trẻ sẽ vẽ hoặc viết lên giấy cũng rất hứng thú vàongôn ngữ viết

Hình 5: Hoạt động góc, các bé đang đóng vai bác sĩ

Biện pháp 3: Mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về môi trường xung quanh

- Môi trường xung quanh là những gì gần gũi, quen thuộc xung quanh trẻ.Môi trường xung quanh rất đa dạng và phong phú Nó gồm có môi trường tựnhiên và môi trường xã hội, trong quá trình tiếp xúc với môi trường xung quanhtrẻ tiếp thu được những kiến thức nhất định Đó là những tri thức đơn giản,những biểu tượng gần gũi với cuộc sống của trẻ

Hình 6: Các bé đang tham quan vườn rau ở trường

- Dạy trẻ những hiểu biết về môi trường gần gũi xung quanh trước hết làcác tri thức trong đời sống con người Đó là các hiện tượng đời sống của conngười gần gũi xung quanh trẻ: các sinh hoạt hàng ngày của con người như ănuống tắm rửa, vui chơi, giải trí….Những nghề nghiệp trong xã hội, các mối quan

hệ xã hội

- Vào lớp 1 là một bước ngoặt trong cuộc đời trẻ Đó không chỉ là sự thayđổi hoạt động chủ đạo mà còn là sự thay đổi về các mối quan hệ xã hội Đểnhanh chóng thích ứng được với môi trường mới, thiết lập được các mối quan hệmới thì ngay ở thời kỳ mẫu giáo mà đặc biệt là với trẻ 5 tuổi chúng ta cần mởrộng các mối quan hệ xã hội cho trẻ, cho trẻ làm quen với các mối quan hệ xãhội mà sau này trẻ phải giao tiếp ứng xử khi vào lớp 1

- Trong các mối quan hệ xã hội rộng lớn ấy trẻ phải nhận biết vị trí củamình Trong quan hệ gia đình trẻ biết mình là con của bố mẹ, cháu của ông bà,phải biết vâng lời bố mẹ, giúp đỡ ông bà, nhường nhị em nhỏ Khi đến trường,trẻ nhận ra vị trí của mình khi tiếp xúc với các bạn trong lớp, các bạn cùngtrường ,với cô giáo, với bác bảo vệ… Giáo viên cần rèn luyện cho trẻ biết cáchứng xử theo đúng vị trí của mình trong các mối quan hệ ấy