THAM LUẬN THAM LUẬN TIẾP TỤC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP Kính thưa Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Chính phủ nhằm đáp ứng.
Trang 1THAM LUẬN TIẾP TỤC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
Kính thưa:………
………
………
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Chính phủ nhằm đáp ứng yêu cầu học nghề, tạo việc làm ổn định, nâng cao chất lượng nguồn lao động ở nông thôn, là một trong những chiến lược quan trọng, góp phần xóa đói giảm nghèo và an sinh xã hội Đảng, Nhà nước đã ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ và khuyến khích công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn Năm 2009, Thủ tướng chính phủ đã ban hành quyết định số 1956 phê duyệt đề án
“Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” để hướng dẫn và trợ giúp các tỉnh, thành phố trong cả nước về công tác đào tạo nghề Đề án đã thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước ta: “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lượng lao động nông thôn, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Nhà nước tăng cường đầu tư để phát triển đào tạo nghề cho lao động nông thôn,
có chính sách bảo đảm thực hiện công bằng xã hội về cơ hội học nghề đối với mọi lao động nông thôn, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn”
Tổng kết 10 năm thực hiện công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo
đề án 1956, Từ năm 2010 đến 2018 Trung tâm GDNN - GDTX huyện Bắc Mê đã đào tạo 222 lớp = 7.003 lao động, trong năm 2019 đang thực hiện theo Kế hoạch là 22 lớp
= 750 lao động, đào tạo nghề trình độ dưới 3 tháng với các nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp như nghề: trồng rau an toàn, trồng chè, trồng và khai thác rừng trồng, nhân giống cây ăn quả, trồng cây ăn quả, trồng cây dược liệu (quế, hồi, sả), nuôi và phòng trị bệnh cho trâu, bò, lợn, xây dựng dân dụng, lắp đặt điện nội thất, sửa chữa máy nông nghiệp… Sau đào tạo có trên 85% lao động có việc làm mới bằng hình thức
tự tạo việc làm hoặc vẫn làm nghề cũ, nhưng đã biết áp dụng kiến thức, ứng dụng kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, đưa năng suất, chất lượng, thu nhập tăng lên Hiệu quả đào tạo nghề đã góp phần hoàn thành mục tiêu xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, giải quyết việc làm và thu nhập cho lao động tại địa phương
Tuy nhiên, để đạt được thành công đó, trong quá trình thực hiện Đề án Trung tâm đã gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, như:
Trang 2- Từ khi thành lập Trung tâm Dạy nghề, đa số giáo viên được tuyển dụng với các chuyên ngành về điện tử, điện lạnh, điện dân dụng, công nghệ ô tô, tin học… Thiếu giáo viên dạy các nghề nông nghiệp, thực tế là không phù hợp với nhu cầu học nghề của lao động trên địa bàn huyện, chủ yếu là học các nghề chăn nuôi và trồng trọt, vì huyện Bắc Mê là một huyện chủ yếu phát triển kinh tế về nông nghiệp và nông thôn Đối với các nghề nông nghiệp giáo viên vẫn chủ yếu là hợp đồng giáo viên thỉnh giảng theo từ lớp, Trung tâm đã không chủ động trong việc sắp xếp giáo viên các nghề nông nghiệp nên công tác mở lớp đôi lúc còn chậm, việc giáo viên học chuyển đổi từ các nghề phi nông nghiệp sang các nghề nông nghiệp và học nâng cao lên trình độ đại học có thời gian học chuyển đổi kéo dài 4 năm Do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác đào tạo của Trung tâm trong những năm qua
- Một số cán bộ quản lý và giáo viên dạy nghề luân chuyển công tác sang đơn
vị khác và chuyển vùng, nhưng không có cơ chế tuyển dụng bổ sung, dẫn đến thiếu giáo viên dạy nghề, nên ngoài giảng dạy số giáo viên hiện tại đơn vị phải kiêm nhiệm thêm nhiều việc hơn
- Hầu hết các lớp nghề được đào tạo lưu động ở các xã, thị trấn Tổ chức học lý thuyết tại hội trường các thôn, bản, một số phòng được dùng làm lớp học chưa đạt yêu cầu về ánh sáng, số lượng bàn ghế, hệ thống điện còn sơ sài chưa đáp ứng cho việc dùng các thiết bị dạy học và vật tư thực hành sử dụng công suất điện lớn Đường xá đi lại khó khăn, nhiều đồi núi, sông suối chia cắt cũng ảnh hưởng đến việc vận chuyển các thiết bị dạy học và vật tư thực hành để đáp ứng công tác giảng dạy Đa số lao động thuộc diện nghèo, cận nghèo, dân tộc thiểu số, có trình độ dân trí không đồng đều, chủ yếu làm trong lĩnh vực nông lâm nghiệp ảnh hưởng đến việc nắm bắt kỹ năng các nghề phi nông nghiệp, hơn nữa phần lớn người học là lao động chính trong gia đình chỉ tham gia học trong thời gian ngoài mùa vụ cũng ảnh hưởng đến việc tuyển sinh và mở lớp
- Thị trường việc làm trong huyện Bắc Mê nói riêng và tỉnh Hà Giang nói chung còn hạn hẹp; không có nhiều khu công nghiệp, công ty, xí nghiệp để tạo việc làm cho người học sau khi đào tạo Nên phần lớn người lao động đăng ký theo học các nghề nông nghiệp như trồng rau, trồng cây ăn quả, trồng rừng, chăn nuôi gia súc, gia cầm… để phục vụ cho việc phát triển kinh tế gia đình theo tập quán sản xuất nông nghiệp là chính
- Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, thực hành còn nhiều thiếu thốn, chưa có phòng thực hành, xưởng thực hành chuyên dụng cho các nghề, quỹ đất còn thiếu cho việc thực hành các nghề nông nghiệp tại Trung tâm
Trang 3- Một số xã của huyện chưa chú trọng đến công tác đào tạo nghề, tạo sinh kế, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, công tác phối hợp giữa chính quyền xã với Trung tâm học tập cộng đồng xã chưa được tốt, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh và đào tạo của Trung tâm
Từ những thực trạng khó khăn trên, Trung tâm GDNN-GDTX huyện Bắc Mê
từ nhiều năm nay đã thực hiện các giải pháp để khắc phục, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo nghề, có nhiều năm vượt chỉ tiêu số lượng so với kế hoạch và chất lượng được nâng cao qua từng năm Từ hình thức tuyển sinh đến công tác tổ chức đào tạo được thay đổi linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị và điều kiện, đặc điểm, tập quán của từng địa điểm thôn, bản khác nhau Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo mà Trung tâm đã và đang áp dụng, như:
- Về đội ngũ cán bộ, giáo viên: Trung tâm đã tạo điều kiện để giáo viên tham gia học nâng cao trình độ lên đại học, học chuyển đổi từ nghề phi nông nghiệp sang các nghề nông nghiệp từng bước đáp ứng nhu cầu học các nghề nông nghiệp của người lao động thực tế của địa phương Số giáo viên học chuyển đổi hiện tại đã gần hết (còn 02 đồng chí chưa học xong) Chuyển 2 đồng chí giáo viên Tổ GDTX sang làm công tác quản lý Tổ Đào tạo nghề - Hướng nghiệp và Tổ Giáo vụ, cả 2 đồng chí đều là chi ủy viên của Chi bộ, có ý thức phấn đấu tốt trong công tác mới và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Ngoài ra, Trung tâm còn tạo điều kiện cho các cán bộ, giáo viên tham gia học bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao về mặt chuyên môn nghiệp vụ, học các lớp sơ cấp và trung cấp lý luận chính trị Trung tâm cũng huy động được những người đã tốt nghiệp có trình độ và chuyên ngành phù hợp với các nghề đào tạo của Trung tâm, hiện là lao động tự do đi tham gia học lớp nghiệp vụ sư phạm dạy nghề, đây là đội ngũ giáo viên thỉnh giảng, là nguồn bổ sung có chất lượng và chuyên tâm với công tác đào tạo, giải quyết được phần nào tình trạng thiếu giáo viên dạy nghề
- Đầu các năm, Trung tâm GDNN-GDTX đều cử cán bộ, giáo viên đến các xã, thị trấn tiến hành khảo sát nhu cầu học nghề trong năm của lao động nông thôn, từ đó xây dựng kế hoạch tuyển sinh, đào tạo và phối hợp tốt với Phòng Lao động TB & XH tham mưu cho UBND huyện xây dựng kế hoạch đào tạo nghề trong năm đó Phối hợp tốt với UBND các xã và Trung tâm HTCĐ các xã trong việc tuyển sinh, đào tạo, lựa chọn các nghề phù hợp với đặc điểm, tập quán, địa lý của từng xã, thị trấn; tư vấn hướng nghiệp, đề ra phương án giải quyết việc làm sau đào tạo
- Phối hợp tốt với UBND và Trung tâm HTCĐ các xã, thị trấn, các trưởng thôn, trưởng bản trong việc rà soát về điều kiện cơ sở vật chất của hội trường thôn, bản, địa điểm thực hành… từ đó có vướng mắc tiến hành khắc phục để đảm bảo cho việc mở
Trang 4lớp và đào tạo Lãnh đạo các xã, thị trấn, trung tâm HTCĐ, các trưởng thôn, bản đều tạo điều kiện tốt và cùng tham gia giám sát quá trình học tập của lớp
Để tiếp tục góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện trong những năm tới cần áp dụng một số giải pháp sau:
Một là, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động tuyên truyền, tư vấn học nghề và việc làm đối với lao động nông thôn Huyện Bắc Mê cần phổ biến sâu rộng nhận thức tới các cấp, các ngành, xã hội và lao động nông thôn về vai trò của đào tạo nghề đối với tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn
Hai là, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện về mọi mặt Phát triển, bồi dưỡng giáo viên đào tạo nghề đủ về cả số lượng và chất lượng, đặc biệt là đào tạo nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm và kỹ năng nghề Hoàn thiện chương trình đào tạo nghề đảm bảo bám sát với yêu cầu của thị trường lao động, phù hợp với kỹ thuật, công nghệ mới, trình độ quản lý trong sản xuất, kinh doanh và dịch vụ Tổ chức cho cán bộ, giáo viên tham gia học, bồi dưỡng có chứng chỉ các nghề về hướng dẫn du lịch, lễ tân khách sạn, nhà hàng, nấu ăn… phục vụ cho việc phát triển ngành du lịch của huyện
Ba là, hoàn thiện công tác tổ chức quản lý của cơ quan Nhà nước các cấp Rà soát hoàn chỉnh và nghiên cứu ban hành các chính sách của huyện phù hợp hơn so với chính sách chung Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đào tạo nghề của cơ quan quản lý các cấp Tăng cường sự phối hợp trong quản lý nhà nước về đào tạo nghề trên địa bàn huyện Đồng bộ các cơ chế, chính sách, kế hoạch về đào tạo nghề cho lao động nông thôn Thống nhất cơ chế quản lý, kinh phí phân bổ, quy trình đào tạo nghề, đối tượng học nghề để tập trung nguồn lực, hiệu quả
Bốn là, tăng cường các hình thức hỗ trợ cho LĐNT sau đào tạo nghề Xây dựng các mối liên kết với các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh trên địa bàn huyện,
cả trong tỉnh và ngoài Tỉnh Tăng cường ký kết các hợp đồng nhận học viên sau khi đào tạo nghề từ hệ thống các công ty, xí nghiệp, hợp tác xã, cơ sở kinh doanh trong và ngoài Tỉnh Đặc biệt là tăng cường ký kết hợp đồng 3 bên giữa các hộ gia đình, tổ chức, cơ sở kinh doanh, công ty, doanh nghiệp với người tham gia học nghề và chính quyền địa phương
Kiến nghị đề xuất
- Đề nghị các cấp các ngành tiếp tục tuyển thêm giáo viên cơ hữu mỗi nghề 01 giáo viên, giáo viên ngoại ngữ phục vụ cho việc đào tạo nghề hướng dẫn viên du lịch
và xuất khẩu lao động, 01 đồng chí lái xe để phục vụ cho việc vận chuyển các thiết bị vật tư thực hành
Trang 5- Cấp bổ sung nguồn kinh phí mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác dạy nghề Nguồn kinh phí phục vụ công tác đi thăm quan học hỏi, thực tập nghề tại các công ty, xí nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh trong và ngoài tỉnh cho giáo viên dạy nghề và cho học viên
- Đề nghị nghiên cứu điều chỉnh và ban hành các chính sách, chế độ học nghề, chế độ ưu đãi cao hơn nữa đối với người học, đặc biệt là quan tâm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội như: người dân tộc thiểu số mù chữ, người khuyết tật, phụ nữ mất việc làm, người mãn hạn tù, người qua độ tuổi học nghề vẫn còn sức khỏe lao động đảm bảo việc bình đẳng giữa các giới được tham gia học nghề góp phần giải quyết việc làm
- Chính quyền cùng các tổ chức, đơn vị, các phòng, ban, ngành liên quan trong huyện cần nghiên cứu quy hoạch vùng sản xuất chuyên biệt phù hợp với đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu của từng vùng, xã, thị trấn…từ đó hinh thành các làng nghề, phát triển sản xuất tạo ra những sản phẩm trở thành đặc sản của địa phương, thành sản phẩm đặc trưng có giá trị kinh tế cao của huyện, hướng tới phát triển và thu hút khách
du lịch đến với huyện Bắc Mê