Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn họcSáng kiến kinh nghiệm, SKKN Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học

Mô tả giải pháp và kết quả thực hiện sáng kiến

1 Tên sáng kiến: Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học.

2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 9 năm 2019.

3 Các thông tin cần được bảo mật: không.

4 Mô tả các giải pháp cũ thường làm.

Ôn thi THPT QG tại trường THPT Yên Thế thường được thực hiện qua cácbước: tái hiện lại kiến thức cơ bản, nhấn mạnh những vấn đề trọng tâm, dạy kĩ nănglàm bài và ôn luyện đề từng phần, ôn luyện đề tổng hợp

Song trong quá trình tiến hành ôn luyện, đặc biệt là quá trình luyện đề, nâng cao

kĩ năng làm bài cho học sinh, chúng tôi nhận thấy có một số vấn đề khó khăn đặt rađối với giáo viên và học sinh:

- Đối với giáo viên:

+ Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, sự bùng nổ của sách tham khảo,ngân hàng đề của mỗi giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy và ôn luyện thi THPT

QG không ít Song việc tổng hợp đề thành hệ thống, mang tính bao quát từ kiến thứctới kĩ năng là chưa có, các đề được luyện thường chỉ phục vụ giải quyết được vấn đề ràsoát, kiểm tra kiến thức từng phần hoặc củng cố kĩ năng song không có tính hệ thống.+ Đề được dùng để luyện tập vì thế trở nên nhỏ lẻ, vụn, thiếu tính liên kết

- Đối với học sinh:

+ Học sinh được học tập trong môi trường năng động, có sự tham gia của côngnghệ thông tin nên việc tiếp cận tài liệu tham khảo và hệ thống đề luyện tập là rất dễdàng Các em dễ dàng sau một cú click chuột có thể có cho mình hàng trăm đề, ở tất cảcác kĩ năng và các vùng kiến thức Song vấn đề đặt ra là khả năng tổng hợp khái quátkiến thức và kĩ năng ở các em chưa tốt Việc tiếp cận nhiều tài liệu khi chưa vữngvàng kiến thức kĩ năng nhiều khi khiến các em bị choán ngợp và dẫn đến tâm lý hoangmang

+ Trong quá trình trực tiếp giảng dạy và rèn luyện kĩ năng cho học sinh, chúng tôinhận thấy phần lớn học sinh còn thụ động trong quá trình xử lý yêu cầu của đề, thiếu

kĩ năng cơ bản để thực hiện yêu cầu của đề Học sinh học bài học nào biết bài học đó,học kĩ năng nào, biết kĩ năng đó, chưa có khả năng hệ thống kiến thức, hệ thống kĩnăng, chưa vững vàng kĩ năng để bao quát xử lý được kiến thức

5 Sự cần thiết áp dụng giải pháp, sáng kiến

Khát vọng là điểm bắt đầu của mọi thành tựu (Napoleon Hill), điều đó đúng với

mỗi con người chúng ta trên bước đường tạo dựng sự nghiệp và chạm tay tới thànhcông, đặc biệt đúng với học sinh cuối cấp THPT Cánh cửa tương lai đang chờ các emphía trước Khát vọng như ngọn lửa, thắp sáng ý chí, nghị lực, đam mê Và xưa nay,thi đỗ tốt nghiệp và đại học, đạt giải cao trong thi học sinh giỏi các cấp luôn là niềmmong ước lớn, là mục đích phấn đấu, là khát vọng của học sinh lớp 12 Việc học tập,thi cử của các em đã trở thành mối quan tâm của cả gia đình và toàn xã hội Nhưnglàm thế nào để đỗ đạt theo nguyện vọng, làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục?

Đó luôn là nỗi băn khoăn, trăn trở không chỉ của học sinh mà còn của các thầy cô giáo,của các nhà trường, của toàn ngành giáo dục Muốn đạt được mục tiêu trên, cần pháthuy sức mạnh của nhiều yếu tố, song điều căn cốt nhất là học sinh cần nắm vững kiếnthức và kĩ năng của từng môn học

Môn Ngữ văn, là một môn học mang tính đặc thù, giáo dục học sinh bằng conđường từ cảm xúc tới nhận thức, bằng cái thật, cái đúng, cái đẹp của những hình tượngsinh động, đầy sức thuyết phục Học sinh đến với môn học vừa là quá trình nhận thức,

tự nhận thức, vừa tích lũy tri thức, mở rộng hiểu biết, vừa mở rộng đời sống tâm hồn,trưởng thành hơn trong nhận thức, suy nghĩ và hành động Hơn thế nữa Ngữ văn làmôn học có mặt trong các kì thi tốt nghiệp THPT và thi đại học, cao đẳng của các khối

C, D, thi học sinh giỏi các cấp Môn Ngữ văn vì thế đóng vai trò quan trọng trong nhàtrường

Theo hướng dẫn của Bộ giáo dục đào tạo, cấu trúc đề thi tốt nghiệp, đại học, thihọc sinh giỏi gồm 2 phần với những yêu cầu khác nhau: đọc hiểu văn bản, viết đoạnvăn nghị luận xã hội và viết bài nghị luận văn học Trong đó bài nghị luận văn họcchiếm 50% tổng số điểm toàn bài Tuy nhiên, các kiểu, dạng bài của nghị luận văn họclại hết sức phong phú, đa dạng; vì thế yêu cầu học sinh không chỉ nắm vững kiến thức

mà còn cần biết vận dụng kiến thức một cách linh hoạt, cần có phương pháp, kĩ năngphù hợp với từng kiểu bài nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu của đề

Tuy nhiên, tại trường THPT Yên Thế, kết quả thi tốt nghiệp, đại học môn vănchưa được nâng cao, một số học sinh có tâm lí thờ ơ, thậm chí coi thường môn học.Nguyên nhân của tình trạng trên căn bản là học sinh chưa được trang bị đầy đủ vềphương pháp học văn, kĩ năng làm văn Thực tế cho thấy: lượng kiến thức cần học và

ôn luyện về môn văn khá nặng, trong khi đó thời lượng trên lớp dành cho môn học lại

ít ỏi, thời gian các em được luyện đề không nhiều, nên các em chủ yếu được trang bị

về kiến thức chứ chưa được chú ý rèn luyện về kĩ năng Vì vậy, học sinh thường chỉ

biết học vẹt và tỏ ra lúng túng, bị động trong làm văn Hầu hết học sinh khi gặp phải

các dạng bài nghị luận văn học đều bị lúng túng từ khâu xác định đề bài, xác định kiếnthức trọng tâm, phương pháp, cách làm Tất cả những vướng mắc ấy dẫn đến kết quảđiểm thi môn Ngữ văn của nhà trường chưa được nâng cao

Xem xét thực trạng dạy văn học văn và thi tốt nghiệp, đại học, thi học sinh giỏicủa trường THPT Yên Thế về môn Ngữ văn nói riêng, với mong muốn nâng cao chất

lượng dạy và học, nâng cao kết quả thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng của nhà trường,

chúng tôi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học.

6 Mục đích của giải pháp sáng kiến.

Xuất phát từ thực trạng đã nêu, trên cơ sở kế thừa, phát huy thành tựu nghiên

cứu của những người đi trước, sáng kiến kinh nghiệm Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học.,

hướng tới các mục đích cơ bản sau:

- Cung cấp kĩ năng làm bài nghị luận văn học cho học sinh, giúp các em nhậnbiết được các kiểu, dạng bài và biết cách vận dụng kiến thức linh hoạt vào từng đề bài

cụ thể, nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu của đề Người viết hệ thống hóa các đề nghịluận theo các kiểu loại lớn; trong mỗi kiểu bài đó lại chia thành các dạng bài khácnhau Chúng tôi sẽ trang bị phương pháp, kĩ năng và hướng dẫn học sinh ôn tập theocác kiểu bài, dạng bài cụ thể này Nhờ đó, học sinh sẽ hoàn toàn tự tin, chủ động, sángtạo trong làm bài Đây chính là đóng góp mới của đề tài

- Chúng tôi hi vọng đây là một cẩm nang, một tài liệu rất cần thiết, bổ ích dành

cho giáo viên ngữ văn và học sinh THPT đáp ứng tốt nhu cầu của học sinh, của cácthầy cô giáo và yêu cầu dạy văn, học văn hiện nay trên địa bàn huyện và tỉnh Giáoviên ngữ văn THPT được sử dụng tài liệu sẽ tự bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng về mônhọc, nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả ôn luyện thi

- Được nghiên cứu tài liệu này sẽ giúp các em học sinh THPT không chỉ nắmvững kiến thức mà còn biết vận dụng kiến thức một cách linh hoạt; có phương pháp, kĩnăng phù hợp với từng kiểu bài nghị luận văn học nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu của

đề, đạt kết quả cao trong các kì thi

7 Nội dung.

7.1 Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến.

Nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong quá trình ôn luyện và đạtđược mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao kết quả thi Tốt nghiệp và Đạihọc, Cao đẳng, nâng cao thứ hạng của nhà trường, chúng tôi đề xuất hai giải pháp

chính Thứ nhất là Hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học(Tổng hợp, khái quát

những kĩ năng cơ bản cho các dạng đề thường gặp trong các kì thi THPT Quốc gia các

năm gần đây); thứ hai là Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học đã tổng hợp, khái quát.

* Giải pháp 1:

- Tên giải pháp: Hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học

- Nội dung: Hệ thống các kĩ năng cơ bản để làm bài nghị luận văn học theo từng dạng

bài, kiểu bài

- Các bước tiến hành thực hiện giải pháp: Nghiên cứu tài liệu, tổng kết kinh nghiệm

qua tài liệu, và thực tiễn giảng dạy, tổng hợp, hệ thống hóa kĩ năng làm bài nghị luậnvăn học

- Kết quả khi thực hiện giải pháp: Xây dựng được hệ thống kĩ năng cơ bản theo các

dạng bài làm văn nghị luận văn học

+ Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp: Phân lí thuyết về kĩ năng làm bài văn nghị luậnvăn học theo các dạng bài, kiểu bài

(Chi tiết tại phụ lục số 1)

* Giải pháp 2:

- Tên giải pháp: Xây dựng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo

hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học.

- Nội dung: Xây dựng bộ đề luyện thi theo hệ thống kĩ năng cơ bản cho các kiểu bài,

dạng bài nghị luận văn học

- Các bước tiến hành thực hiện giải pháp:

Trong giải pháp này tác giả đã thực hiện:

+ Bước 1: Vận dụng hệ thống kĩ năng làm văn nghị luận văn học để xây dựng

bộ đề luyện thi Tốt nghiệp, Đại học và Cao đẳng

+ Bước 2: Giới thiệu sáng kiến đến các đồng chí giáo viên môn Ngữ văn tại

trường THPT Yên Thế Tổ chức trao đổi, thảo luận trong nhóm dạy; xây dựng kếhoạch áp dụng sáng kiến;

+ Bước 3: Thực nghiệm sư phạm

Sử dụng bộ đề luyện thi Tốt nghiệp Đại học và Cao đẳng cho các học sinh lớp12a6, 12a7 năm học 2019-2020; 12a7 năm học 2020-2021

+ Bước 4: Đánh giá tính khả thi của phương pháp, đánh giá hiệu quả của

phương pháp Tổ chức rút kinh nghiệm sau khi áp dụng sáng kiến

Đánh giá tính khả thi của phương pháp, đánh giá hiệu quả của phương pháp Ởphần này để đánh giá hiệu quả ôn luyện theo bộ đề đã xây dựng, tác giả sử dụng kếtquả thi Tốt nghiệp, Đại học của học sinh lớp 12a6, 12a7 năm học 2018-2019 so vớikết quả thi Tốt nghiệp, Đại học của học sinh lớp 12a6,12a7 năm học 2019-2020

Sau khi hoàn thành nội dung 02 giải pháp đưa ra, tôi cùng các đồng nghiệp ápdụng sáng kiến trong quá trình ôn luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, từ đó tiếp tục hoànthiện, phát triển Sáng kiến áp dụng cho việc giảng dạy và học tập của giáo viên và họcsinh tại trường THPT Yên Thế trong những năm học tiếp theo

- Kết quả khi thực hiện giải pháp: Sau quá trình thực hiện và tổng kết, rút kinh

nghiệm, kết quả đạt được như sau:

Xây dựng được 32 đề thi theo cấu trúc đề thi THPT Quốc gia, đồng thời baoquát được hệ thống kĩ năng làm bài nghị luận văn học

(Chi tiết tại phụ lục số 2)

Đã sử dụng bộ đề để ôn luyện thực tiễn tại trường THPT Yên Thế (lớp12a6,12a7 năm học 2019-2020 và lớp 12a7 năm học 2020-2021) Nhận được phản hồitích cực từ đồng nghiệp và học sinh Phương pháp dễ áp dụng, phù hợp với điều kiệnthực tiễn trường THPT Yên Thế, tăng tính tích cực chủ động hoạt động của học sinh,hiệu quả trong việc ôn luyện Học sinh thể hiện rõ sự tiến bộ trong việc định hướng đề,xác định kĩ năng và yêu cầu của đề, chủ động, linh hoạt trong quá trình rèn kĩ nănglàm bài thi

+ Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp:

Bộ đề luyện thi Tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng theo hệ thống kĩ năng nghị

luận văn học (Chi tiết tại phụ lục số 2).

+ Các bảng số liệu, biểu đồ so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện giải pháp:

BẢNG SO SÁNH ĐIỂM THI THPT QUỐC GIA 02 LỚP 12A7

NĂM HỌC 2018-2019 VỚI NĂM HỌC 2019-2020

HS 12A7 NĂM HỌC

2018-2019

ĐIỂM 2018-2019

HS LỚP 12A7 NĂM HỌC

2019-2020

ĐIỂM THI 2019-2020

NGUYỄN THANH

NGUYỄN THỊ MAI

NGUYỄN HOÀNG

NGUYỄN THÙY LINH 7 LƯU HOÀNG PHƯƠNG

NGUYỄN THỊ HUYỀN

Qua bảng so sánh có thể thấy được kết quả thi Tốt nghiệp và Đại học của học sinh đãđược nâng cao rõ rệt, khẳng định tính hiệu quả của sáng kiến

7.2 Thuyết minh về phạm vi áp dụng sáng kiến:

Sáng kiến đã được áp dụng để ôn luyện thực tiễn tại trường THPT Yên Thế (lớp12a6,12a7 năm học 2019-2020 và lớp 12a7 năm học 2020-2021) Đã được giới thiệucho đồng nghiệp trong trường, trong cụm chuyên môn và áp dụng một số lớp kháctrong trường THPT Yên Thế, trong cụm chuyên môn

7.3 Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến:

Sau khi áp dụng các giải pháp nêu trên ở tại trường THPT Yên Thế, hiệu quả củasáng kiến đạt được như sau:

Về lợi ích xã hội

Sáng kiến kinh nghiệm này là tài liệu tham khảo hữu ích, giúp giáo viên nângcao năng lực chuyên môn, đóng góp hiệu quả cho công tác giảng dạy môn Ngữ văn ởtrường phổ thông, đồng thời góp phần định hướng giáo dục phát triển phẩm chất vànăng lực cho học sinh, qua đó nâng cao chất lượng điểm thi Tốt nghiệp THPT, Đại họcnăm 2021 môn Ngữ văn của trường THPT Yên Thế

* Cam kết: Tôi xin cam đoan những nững điều khai trên là trung thực, đúng sự thật và

không sao chép hoặc vi phạm bản quyền

PHỤ LỤC 1

HỆ THỐNG KĨ NĂNG CƠ BẢN LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

Các dạng bài nghị luận văn học xuất hiện trong đề thi THPT Quốc gia rất đadạng, đồng thời đảm bảo độ phân hóa rõ ràng nhằm thực hiện nhiệm vụ kép, vừa tốtnghiệp THPT, vừa tuyển sinh đại học Ở mỗi kiểu dạng bài lại có những yêu cầu về kĩnăng khác nhau Vì vậy việc xác định các dạng bài nghị luận văn học trong đề thi, nắmchắc kĩ năng làm bài chính là “chìa khóa” giúp cho các em mở được “cánh cửa” của đềthi, chinh phục yêu cầu của đề để có thể đạt được điểm thi cao nhất

1 Nghị luận về một bài thơ/đoạn thơ

1.1 Nghị luận về một bài thơ/đoạn thơ không có định hướng

Ở dạng đề này học sinh được tự do phát biểu cảm nhận của mình về tác phẩm,

tự do lựa chọn các yếu tố, các bình diện của văn bản để phân tích theo suy nghĩ chủquan của người viết Tuy nhiên, học sinh cần làm nổi bật được những giá trị cơ bản vềnội dung và nghệ thuật của tác phẩm, lí giải được cái hay, cái đẹp của đoạn thơ, bàithơ Về cơ bản, phương pháp chung làm kiểu bài này cần tuân thủ theo trình tự sau:

Mở bài:

Học sinh có thể mở bài theo nhiều cách khác nhau, có thể chọn cách mở bài trựctiếp hoặc gián tiếp Yêu cầu về kĩ năng ở dạng này là học sinh dẫn dắt, giới thiệu đượctác phẩm/đoạn trích thơ

Thân bài: Học sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau song cần đảm

bảo các yêu cầu:

- Khái quát được tác giả, tác phẩm/vị trí và nội dung đoạn trích

- Cảm nhận được giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của tác phẩm/đoạn trích(Học sinh cần chú ý tới mạch cảm xúc, nội dung tư tưởng, những đặc sắc về ngôn ngữ,cấu tứ, nhịp điệu)

- Nhận xét, đánh giá được những đặc sắc nghệ thuật, giá trị tư tưởng chủ đề củatác phẩm

Kết bài:

Tổng kết, đánh giá về giá trị, đóng góp của đoạn thơ đối với chỉnh thể tác phẩm,của bài thơ đối với sự nghiệp sáng tác của tác giả và với nền văn học; khái quát vềphong cách nghệ thuật của nhà thơ qua tác phẩm

1.2 Nghị luận về một bài thơ/đoạn thơ có định hướng

Đối với dạng đề này, người viết không chỉ phân tích thuần tuý văn bản tác phẩm

mà còn biết gắn việc phân tích ấy vào định hướng của đề bài, qua phân tích mà làm rõvấn đề được nêu Định hướng này đã được nêu rõ, gợi dẫn trong đề bài Về cơ bản, cóthể triển khai bài viết theo trình tự sau:

Kết bài:

Tổng kết, đánh giá về vấn đề đã triển khai trong bài viết, nêu ảnh hưởng, tácdụng, ý nghĩa của tác phẩm

2 Nghị luận tác phẩm văn xuôi

Qua quá trình nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi, chúng tôi đề xuất hai dạng bài cơbản trong phương pháp, kĩ năng làm bài nghị luận tác phẩm văn xuôi:

Thứ nhất: Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi

Trong dạng thứ nhất có:

+ Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi không định hướng

+ Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi có định hướng

Thứ hai: Nghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi

Trong dạng thứ hai có:

Nghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi không định hướngNghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi có định hướng

2.1.Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi

2.1.1 Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi không có định hướng

Dạng bài cảm thụ, phân tích một đoạn trích văn xuôi là bàn luận về giá trị nộidung, giá trị nghệ thuật của đoạn trích văn xuôi Đối tượng nghị luận là một đoạn tríchvăn xuôi Để đáp ứng dạng đề này, học sinh cần có những hiểu biết nhất định về thểloại (truyện ngắn, tiểu thuyết, tùy bút, bút kí,…) Trong đó mỗi thể loại có cách thứcthể hiện riêng không giống các thể loại khác Phát hiện, xác định những hình thứcngôn ngữ khác nhau; những hình tượng nhân vật khác nhau, mỗi nhân vật lại có vai tròriêng trong việc thể hiện giá trị nội dung, tư tưởng của tác phẩm

+ Những nét đặc sắc nổi bật về nội dung tư tưởng (Học sinh cần đọc kĩ văn bản,xác lập hệ thống luận điểm từ văn bản, tránh cảm nhận, phân tích tràn lan bao gồm cảnhững luận điểm không xuất hiện trong đoạn văn bản; học sinh cần có khả năng hệthống kiến thức để thấy được mối liên hệ giữa đoạn văn và cả văn bản)

+ Những nét đặc sắc nổi bật về hình thức nghệ thuật

+ Tổng hợp đánh giá chung về đoạn trích (giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo, giátrị nghệ thuật)

Kết bài

- Nêu đánh giá chung về thành công của tác phẩm hoặc đoạn trích

- Ý nghĩa của tác phẩm hoặc đoạn trích đối với văn học và đời sống

2.1.2 Nghị luận về một đoạn trích văn xuôi có định hướng

Mở bài

Có thể mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp song cần chú ý giới thiệu được vấn đềcần nghị luận đã được nêu trong đề bài

Thân bài: Nếu phần định hướng nêu rõ thành các vấn đề thì học sinh căn cứ vào

nội dung định hướng để chia tách thành các luận điểm trong phần thân bài (mỗi mộtvấn đề được hỏi sẽ là một luận điểm)

- Nếu phần định hướng không rõ ràng thì cần căn cứ vào kiến thức văn học vànăng lực văn học để chia tách thành các luận điểm cho phù hợp

Nhưng dù phần định hướng như thế nào thì bài viết vẫn phải đảm bảo hệ thốngcác ý cơ bản sau:

- Trình bày sáng rõ các phương diện, khía cạnh để làm sáng tỏ định hướng của

đề (dù là phương diện nào thì vẫn phải đảm bảo được những giá trị cơ bản: nội dung,hình thức của văn học; tùy vấn đề bàn bạc mà giá trị nào là chính)

- Nhận định, đánh giá về vấn đề được bàn bạc

Kết bài

- Khẳng định vấn đề được bàn là một thành công (hay hạn chế) của tác phẩm

- Ý nghĩa đối với văn học và đời sống

2.2 Nghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi

Trong tác phẩm văn học, nhân vật luôn là một yếu tố hết sức quan trọng góp

phần thể hiện giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Nghị luận về một nhân vật,một nhóm nhân vật trong tác phẩm văn học cũng là một dạng cơ bản của nghị luận văn

học Nghị luận về nhân vật trong tác phẩm văn học là dạng đề quen thuộc thường gặp

trong các đề thi THPT quốc gia Đối với dạng đề này, người viết cần đưa ra nhữngnhận xét, nhận định, đánh giá thông qua việc bám sát phân tích những đặc điểm củanhân vật được thể hiện trong tác phẩm Dạng đề này yêu cầu người đọc cần hiểu rõ vàhiểu đúng về nhân vật dựa trên các phương diện:

– Tất cả những thông tin về nhân vật được tác giả miêu tả trong tác phẩm (baogồm nguồn gốc xuất thân, đặc điểm ngoại hình, đặc điểm tính cách,….) qua hànhđộng, ngôn ngữ.

– Nắm được vai trò của nhân vật trong tác phẩm (nhân vật trung tâm, nhân vậtchính,…)

– Mối quan hệ giữa nhân vật cần nghị luận với các nhân vật khác trong tác phẩm.– Nêu được ý nghĩa của nhân vật đối với tác phẩm (nhân vật có vai trò gì trongviệc thể hiện nội dung, nghệ thuật và tư tưởng, quan điểm của tác giả,…)

2.2.1 Nghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi không

+ Hình dáng bên ngoài (gương mặt, dáng dấp,…)

+ Lời nói, cách nói, cử chỉ của nhân vật (lời nói, cách nói của mỗi người đềumang nét riêng, liên quan đến cuộc đời, tính cách và dụng ý trong từng trường hợp)

+ Thế giới nội tâm (cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng bên trong)

+ Hình tượng nhân vật nổi rõ hơn lên trong mối quan hệ với các nhân vật khác,khi đối sánh với các nhân vật khác (đối với nhiều tác phẩm tự sự, việc phân tích tìmhiểu những chuyển biến trong tâm hồn, tình cảm của nhân vật là cơ sở để lí giải cử chỉ,hành động của họ trong mối quan hệ với các nhân vật khác Từ đó thấy được sự pháttriển tính cách của mỗi nhân vật)

- Tổng kết, nhận định, đánh giá được về nhân vật

Sau khi đã tìm hiểu các khía cạnh, các chi tiết cụ thể của hình tượng nhân vật phải điđến những tổng kết, nhận định, đánh giá về nhân vật:

+ Chiều sâu tư tưởng thể hiện qua nhân vật (thành công của tác giả về nội dung

tư tưởng)

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật (thành công của tác giả về nghệ thuật)

+ Đóng góp của nhân vật về nhận thức, về giáo dục, về thẩm mĩ cho người đọc

Tất cả những nhận định, đánh giá đưa ra phải có căn cứ và lập luận chặt chẽ Cócăn cứ là nói điều gì phải có dẫn chứng phù hợp rút ra từ văn bản tác phẩm Lập luậnchặt chẽ nghĩa là phải nêu ra lí lẽ vì sao mình lại nói như thế Tuy không cần phải giảithích dài dòng, nhưng phải làm cho người đọc thấy rõ những nhận định đưa ra đềutheo một hệ thống lí luận, dựa trên những quan điểm nhất định.

Kết bài:

- Đánh giá vị trí vai trò của nhân vật trong tác phẩm, đóng góp của nhà văn về

tư tưởng, về nghệ thuật cho quá trình phát triển của văn học

2.2.2 Nghị luận về nhân vật (hình tượng) trong tác phẩm văn xuôi có định hướng

Kiểu đề này thường yêu cầu làm rõ những điểm đặc sắc nổi bật của nhân vậthoặc thành công của tác giả thể hiện trong tác phẩm thông qua nhân vật Vì vậy, khikhai triển vấn đề trong bài làm cần chú ý tập trung vào những yêu cầu đó để tiến hànhphân tích nhân vật

Trên thực tế, khi phân tích nhân vật thuần túy hay theo định hướng thì cơ bảnvẫn phải đi theo chi tiết trong tác phẩm, tiến trình diễn biến các sự kiện trong truyện đểdựng lên bức chân dung của nhân vật, đưa ra những đánh giá kết luận về nhân vật đó

Học sinh có thể triển khai nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo:

Mở bài:

- Giới thiệu xuất xứ nhân vật (tác phẩm nào, của tác giả nào?)

- Nêu nhận định được đặt ra trong đề bài, xác định đó là căn cứ trọng tâm đểtriển khai thân bài

Thân bài:

- Luận điểm 1: Giải thích ý kiến, nhân định trong đề bài (nếu có)

- Luận điểm 2: Tìm hiểu nhân vật trên cơ sở định hướng (chia thành các biểuhiện hoặc các phương diện, các chặng, )

- Luận điểm 3: Đánh giá, nhận xét về nhân vật trên những nội dung đã bàn luận.Luôn có ý thức dùng nhận định trong đề bài làm kim chỉ nam để hướng nhân vật đitheo, bám sát vào định hướng để khai triển ý, hành văn và diễn đạt cảm xúc

Kết bài:

Ngoài những đánh giá chung thì cần nhấn mạnh vào khía cạnh mà định hướng

đặt ra để kết thúc vấn đề

3 Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học.

Nghị luận về một ý kiến bàn về tác phẩm văn học là việc thể hiện quan điểm,chính kiến của mình bằng việc sử dụng kết hợp và linh hoạt các thao tác nghị luận: giảithích, bình luận, chứng minh, so sánh, bình luận, bác bỏ Đề bài văn nghị luận về một

ý kiến, quan điểm trong tác phẩm văn học là những quan điểm, nhận xét của một nhà

văn, một nhà nghiên cứu hay chính bạn đọc về tác phẩm văn học hoặc một khía cạnhnội dung, một khía cạnh nghệ thuật.

Học sinh khi làm bài văn nghị luận về một ý kiến, quan điểm bàn về tác phẩmvăn học cần lưu ý:

– Cần xác định rõ ý kiến bàn về phương diện nào của tác phẩm văn học: nộidung hay nghệ thuật, tình huống truyện hay chi tiết truyện, nhân vật hay nghệ thuậtxây dựng nhân vật,…

– Ý kiến được đưa ra bàn luận là đúng hay sai? Quan điểm cá nhân đối với ý kiến đó.– Bám sát vào tác phẩm để tìm những chi tiết nổi bật và làm rõ ý kiến nhậnđịnh Tránh việc xa rời tác phẩm, dẫn đến việc nghị luận lan man và không chính xác

– Vận dụng thành thạo và linh hoạt các thao tác lập luận

Dàn ý của bài văn nghị luận về một ý kiến, quan điểm trong tác phẩm văn học

Mở bài

+ Giới thiệu về tác giả, tác phẩm xuất hiện trong ý kiến nghị luận

+ Dẫn dắt nội dung cần nghị luận vào bài

+ Trích dẫn nguyên văn ý kiến, quan điểm

Thân bài

+ Giải thích và làm rõ ý kiến, quan điểm.

+ Bàn luận các khía cạnh của vấn đề cần nghị luận qua việc:

Đưa ra ý kiến của bản thân: Đồng tình hay bác bỏ

Phân tích, chứng minh ý kiến, nhận định bằng những lí lẽ và dẫn chứng để làmsáng rõ ý kiến, quan điểm bàn về vấn đề gì trong tác phẩm

4 Nghị luận so sánh văn học.

Từ trước đến nay, khái niệm “so sánh” trong văn học thường được học sinh hiểunhiều cách Có bạn hiểu so sánh văn học như là biện pháp tu từ từ vựng trong tiếngViệt Cũng có bạn hiểu so sánh như một thao tác lập luận trong số thao tác cần thiếtcủa một bài làm văn Còn trong bài viết này, chúng ta bàn về khái niệm so sánh dướigóc độ một phương pháp, một cách thức trình bày khi viết bài nghị luận, tức là nhưmột kiểu bài nghị luận

Mục đích của kiểu bài này trước hết và quan trọng là để chỉ ra được chỗ giống

và khác nhau giữa các đối tượng so sánh, từ đó thấy được những mặt kế thừa, nhữngđiểm cách tân của từng khuynh hướng văn học, giai đoạn văn học, tác giả, tác phẩm;thấy được vẻ đẹp riêng của từng tác phẩm; sự đa dạng muôn màu của phong cách nhàvăn, góp phần hình thành kỹ năng lý giải nguyên nhân của sự khác nhau giữa các hiệntượng văn học

Đối tượng của bài nghị luận văn học dạng so sánh rất đa dạng Đó có thể là mộtkhuynh hướng văn học, một giai đoạn văn học hay các tác phẩm cụ thể Đề có thể yêucầu so sánh 2-3 tác phẩm với nhau hoặc những yếu tố khác nhau trong cùng một tácphẩm Bình diện các vấn đề so sánh cũng rất rộng, bao gồm: đề tài, nhân vật, tình

huống, cốt truyện, cái tôi trữ tình, chi tiết nghệ thuật, nghệ thuật trần thuật, phong cáchnghệ thuật…

Cũng giống như bất kì một dạng văn nghị luận nào khác, kiểu bài nghị luận vănhọc so sánh cũng cần đảm bảo đúng và đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, thân bài và kết bài

Mở bài

– Dẫn dắt (mở bài gián tiếp)

Học sinh nên tìm một điểm chung nào đó của hai đối tượng để dẫn dắt Cách mở bàinày không chỉ tạo nên sự gắn kết của đối tượng ngay từ đầu mà còn tạo được hứng thúcho người đọc

– Giới thiệu khái quát về các đối tượng so sánh

Chỉ cần giới thiệu ngắn gọn, đủ thông tin chính và nêu được đối tượng Tránh tìnhtrạng mở bài quá dài hoạc lan man

Thân bài

- Cảm nhận, phân tích các đối tượng

Phân tích đối tượng so sánh thứ nhất

Phân tích đối tượng so sánh thứ hai

Lần lượt phân tích nội dung và nghệ thuật của hai đối tượng Mức độ đầy đủ nhưngkhông quá chi tiết, dàn trải giống như bài nghị luận về một tác phẩm, để tránh tìnhtrạng không đáp ứng đủ thời gian Bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luậnnhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích

Để làm tốt bước này cần kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lậpluận phân tích và thao tác lập luận so sánh

- Lý giải sự tương đồng, khác biệt giữa hai đối tượng

Để lí giải được sự tương đồng và khác biệt của các đối tượng, chúng ta cần dựa vàobối cảnh xã hội, văn hóa mà từng đối tượng tồn tại; phong cách nhà văn; đặc trưng thipháp của thời kì văn học…

Bước này vận nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích

Kết bài

– Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu

– Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân

PHỤ LỤC 2 XÂY DỰNG BỘ ĐỀ LUYỆN THI TỐT NGHIỆP VÀ ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG THEO HỆ THỐNG KĨ NĂNG LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

PHẦN 1 HỆ THỐNG ĐỀ LUYỆN THI THEO KĨ NĂNG LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

1 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về bài thơ/đoạn thơ

1.1 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về bài thơ/đoạn thơ không có định hướng

Đề 1.

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu:

Mỗi khi có dịp tới xem một cuộc chạy marathon, tôi thường không quan tâm lắm tới người vô địch và liệu anh ta có phá được kỉ lục này nọ hay không Tôi thấy những người về chót thú vị hơn nhiều Lần nào cũng vậy, khi những người thắng cuộc

đã lên bục nhận giải, chụp ảnh, trả lời truyền hình, rồi đã về nhà tắm rửa xong, thì nhóm người này vẫn hì hục, nhẫn nại ở những cây số cuối cùng Tôi đứng ở ven đường để ngắm lòng quyết tâm của họ Thường khi họ rẽ vào khúc ngoặt cuối cùng dẫn tới đích thì các băng rôn đã tháo xuống từ lâu, cũng không còn ai đứng ở vạch đích bấm giờ cho họ, và người xem cũng đã ra về gần hết Bám sát những gót chân của người đang lê lết này là các nhân viên vệ sinh đang khua chổi quét đường.

Tôi không để ý tới những người về đầu vì họ là dân chuyên nghiệp, họ sinh ra

để dẫn đầu, họ có tố chất để làm điều siêu phàm Những người về cuối thì hiểu rằng

họ không có vai trò gì trong cái cuộc thi thố này Họ chẳng đem lại vinh quang cho ai

mà thất bại của họ cũng không làm ai mảy may quan tâm Động cơ để họ cắn răng lê bước tiếp không phải là những gửi gắm của một tập thể, chẳng phải là danh dự của một quốc gia, hay danh tiếng của bản thân mà họ cần phải bảo vệ Họ đơn thuần bướng bỉnh và có thể hơi điên rồ Họ tiếp tục chỉ vì bỏ cuộc không phải lựa chọn cho họ.[…]

Điểm chung trong cuộc vật lộn của những con người vô danh này là họ hành động vì họ cho rằng họ cần làm như vậy, không phải vì có người khác nhìn vào họ, trông chờ vào họ, hay trao nhiệm vụ cho họ Họ không đại diện cho ai cả, và có lẽ sự kiên cường của họ đến từ điểm này […]

Nhưng tôi tin rằng không có họ thì cũng không có thay đổi trong xã hội.

(Trích Bức xúc không làm ta vô can, Đặng Hoàng Giang,

NXB Hội Nhà văn, 2015, tr 15 - 19)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2 Trong đoạn trích, động cơ để những người về chót“cắn răng lê bước tiếp” là gì?

Câu 3 Theo tác giả, sự kiên cường của những người về chót đến từ đâu?

Câu 4 Tác giả đã đánh giá như thế nào về vai trò của những người về chót? Anh/chị

có đồng tình với cách đánh giá đó không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ riêng của anh/chị

về vai trò của sự kiên trì, nhẫn nại trong cuộc sống

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

(Trích Tây Tiến, Quang Dũng, Ngữ

văn 12, tập 1, NXB Giáo dục, 2008, tr.38 và tr.88-89

Hết

-Đề 2.

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

“Thành công và thất bại chỉ đơn thuần là những điểm mốc nối tiếp nhau trong cuộc sống để tôi luyện nên sự trưởng thành của con người Thất bại giúp con người đúc kết được kinh nghiệm để vươn tới chiến thắng và khiến những thành công đạt được thêm phần ý nghĩa.

Không có ai luôn thành công hay thất bại, tuyệt đối thông minh hay dại khờ, tất

cả đều phụ thuộc vào nhận thức, tư duy tích cực hay tiêu cực của mỗi người Như

chính trị gia người Anh, Sir Winston Churchill, từng nói: “Người bi quan nhìn thấy khó khăn trong mỗi cơ hội, còn người lạc quan nhìn thấy cơ hội trong mỗi khó khăn”.

Sẽ có những người bị ám ảnh bởi thất bại, bị chúng bủa vây, che lấp những cơ hội dẫn tới thành công Tuy nhiên, đừng sa vào vũng lầy bi quan đó, thất bại là một lẽ tự nhiên

và là một phần tất yếu của cuộc sống Đó là một điều bạn không thể tránh khỏi, nếu không muốn nói thực sự là trải nghiệm mà bạn nên có trong đời Vì vậy, hãy thất bại một cách tích cực”.

(Trích từ cuốn Học vấp ngã để từng bước thành công – John C.Maxwell)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích ? (0,5 điểm) Câu 2 Nêu chủ đề chính của đoạn trích ? (0,5 điểm)

Câu 3 Tác giả khuyên chúng ta cần có thái độ ra sao trước thất bại ? (1,0 điểm)

Câu 4 Anh/ chị có đồng tình với quan điểm: “Thất bại giúp con người đúc kết được

kinh nghiệm để vươn tới chiến thắng và khiến những thành công đạt được thêm phần ý nghĩa” không? Vì sao? (1,0 điểm)

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý

kiến sau: “Người thành công luôn tìm thấy cơ hội trong mọi khó khăn Kẻ thất bại luôn thấy khó khăn trong mọi cơ hội”.

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy.

Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…

Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.”

(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2014, tr.110, 111)

Từ đó liên hệ đến đoạn thơ sau để nhận xét về phong cách nghệ thuật của nhà thơ

Tố Hữu

“Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…”

(Từ ấy - Tố Hữu, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr 44)

- Hết

-Đề 3.

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Giận dữ là cảm xúc rất tự nhiên khi ta thấy điều gì đó trái ý mình Nhưng sự tức giận cũng là “con dao hai lưỡi” Không nên để “nóng giận mất khôn”, cũng như không nên cố tình chôn vùi hay che giấu sự giận dữ đang sôi sục trong lòng Tuy nhiên, nếu giận dữ vào đúng lúc và đúng chỗ, ta sẽ tìm cách giải quyết vấn đề và tháo

gỡ những cảm xúc tiêu cực của bản thân

Khi một sự việc nào đó diễn ra ngoài ý muốn, ta có thể lựa chọn: hoặc bước thêm một bước, cố gắng kiểm soát sự việc, và khiến chúng diễn tiến như cách ta muốn, hoặc lùi lại một bước, lặng lẽ quan sát sự việc, suy ngẫm và tìm ra cách phản ứng khiến cho tâm hồn mình thanh thản Đừng bao giờ đánh mất sự bình yên trong tâm hồn chỉ vì những nóng giận nhất thời

Trước đây, tôi thường cố che giấu sự giận dữ của mình, cũng vì thế mà trong tôi lúc nào cũng như chất chứa một dòng nham thạch chỉ trực chờ cơ hội là tuôn trào phá hủy tất cả Nhưng giờ đây, tôi hiểu rằng, mình cần thiết nhìn nhận và làm chủ cảm xúc nguy hiểm ấy, đồng thời lựa chọn thời điểm thích hợp để giải thoát chúng Có như thế, chúng mới không khiến tôi mắc phải sai lầm, hoặc làm tổn thương người khác

(Theo Quên hôm qua sống cho ngày mai, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, tr.11-12)

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản (0,5 điểm)

Câu 2 Vì sao người viết lại cho rằng sự tức giận là "con dao hai lưỡi"?(1điểm)

Câu 3 Theo anh/chị, vì“sao đừng bao giờ”đánh mất sự bình yên trong tâm hồn chỉ vì

những nóng giận nhất thời? (1.0 điểm)

Câu 4 Anh/Chị thường làm gì khi giận dữ hoặc chứng kiến cơn giận dữ của người

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

“Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”.

(Trích Sóng - Xuân Quỳnh, theo Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục–Việt Nam, tr.156)

Hết

-Đề 4

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

“Trái tim cháu sợ sẽ phải đau khổ”, cậu nói với nhà luyện kim đan như thế vào một đêm hai người nhìn lên bầu trời không trăng.

“Hãy bảo nó rằng sợ phải đau khổ còn đau đớn hơn chính sự đau khổ, và chưa từng có trái tim nào phải chịu đau khổ khi tìm cách thực hiện giấc mơ, vì mỗi phút giây tìm kiếm là một khoảnh khắc gặp gỡ Thượng Đế và sự Vĩnh Hằng […] Khi ta thành tâm đi tìm kho tàng thì mỗi một ngày đều chan hòa niềm vui, vì mỗi giờ qua đi đều sẽ đem ta gần lại kho tàng hơn Khi thành tâm đi tìm kho tàng, ta phát hiện trên đường nhiều điều mà ta sẽ không bao giờ được thấy nếu ta không đủ can đảm thử làm những việc xem ra một kẻ chăn cừu không thể làm nổi” […] Điều cậu cần biết nữa là thế này: trước khi cậu đạt được ước mơ thì Tâm linh vũ trụ sẽ thử thách bạn mọi điều cậu học được trên đường đi Tâm linh vũ trụ làm thế không phải vì ác ý mà vì muốn khi đạt được ước mơ, chúng ta đồng thời cũng nắm vững những bài học đã lĩnh hội khi đi theo ước mơ Đó chính là thời điểm mà đa số người ta bỏ cuộc, nói theo ngôn ngữ sa mạc là “chết khát đúng vào lúc cây chà là xuất hiện ở chân trời” Mọi cuộc tìm tòi đều khởi đầu như câu “thánh nhân đãi kẻ khù khờ” và kết thúc với sự thử thách gay go kẻ chiến thắng.”

(Trích Nhà giả kim, Paulo Coelho, NXB Văn học, 2013, tr.174)

Câu 1: Xác định biện pháp tu từ trong câu văn “Khi ta thành tâm đi tìm kho tàng

thì mỗi một ngày đều chan hòa niềm vui, vì mỗi giờ qua đi đều sẽ đem ta gần lại kho tàng hơn” (0,5 điểm)

Câu 2: Theo tác giả, mỗi người sẽ được gì “khi ta thành tâm đi tìm kho tàng”?

(0,5 điểm)

Câu 3: Từ “kho tàng” trong đoạn trích trên có thể hiểu là gì? (1,0 điểm).

Câu 4: Nếu được lựa chọn, anh/ chị sẽ chọn con đường đi tìm kho báu đầy thử

thách hay cuộc sống bình yên Vì sao? (1,0 điểm)

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về vai trò của chông gai trên đường đời

Câu 2 (5,0 điểm)

“không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng

đường chỉ tay đã đứt dòng sông rộng vô cùng Lor-ca bơi sang ngang trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di-gan vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt

li-la li-la li-la…

(Trích Đàn ghi ta của Lor-ca - Thanh Thảo, Ngữ văn 12, Tập một,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2011, tr.165)Cảm nhận của anh/ chị về đoạn thơ trên Từ đó, nhận xét về sự đóng góp của Thanh Thảo đối với nền văn học Việt Nam

Hết

-Đề 5

I ĐỌC HIỂU: (3.0điểm)

Đọc đoạn trích:

Đọc Vợ nhặt, ta vẫn thường thấy ở Kim Lân một tấm lòng thật đôn hậu, ông trân

trọng phẩm giá con người, nhất là những người nông dân cùng khốn Chính vì vậy mà trong Tràng bao nhiêu vẻ đẹp: yêu thương, san sẻ, hiếu thảo, có trách nhiệm với vợ con Song nếu chỉ có ngần ấy thôi thì tôi e rằng gương mặt nhân vật sẽ nhòa đi đến bao nhiêu so với hàng loạt nhân vật chung phẩm chất Cái làm nên nét đặc biệt ở Tràng chính là một khát vọng hạnh phúc đến đáng kính Và làm nên cái duyên văn ở Kim Lân trong xử lí nhân vật là đã tìm ra một tình huống độc đáo: Một cuộc đấu giá hạnh phúc, từ đó mở ra kho tàng khát vọng kín giấu ở con người ngỡ không chân giá.

Đó là cái tài, cũng là cái tình ở nhà văn Kim Lân.

(Nguyễn Tấn Ái - Một cuộc đấu giá hạnh phúc , in trong tập “Bục giảng trang xưa”,

NXB Hội nhà văn, 2018, trang 75)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Trong đoạn trích, nhân vật Tràng có những vẻ đẹp nào?

Câu 2: Theo tác giả, điều gì đã làm nên nét đặc biệt ở nhân vật Tràng?

Câu 3: Anh/ chị hiểu như thế nào về cái “kho tàng khát vọng kín giấu ở con người”

mà tác giả đã đề cập trong đoạn trích?

Câu 4: Anh/Chị có đồng tình với ý kiến của tác giả: “Và làm nên cái duyên văn ở

Kim Lân trong xử lí nhân vật là đã tìm ra một tình huống độc đáo” không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm)

Từ nội dung đoạn trích của phần Đọc hiểu, hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ)trình bày ý kiến của anh/chị về hạnh phúc

Câu 2 (5điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:

“ Trong anh và em hôm nay

Đều có một phần Đất Nước

Khi hai đứa cầm tay

Đât Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm

Khi chúng ta cầm tay mọi người

Đất Nước vẹn tròn, to lớn

Mai này con ta lớn lên

Con sẽ mang Đất nước đi xa

Đến những tháng ngày mơ mộng

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn đời”

(Trích Trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn

12, tập 1, Nxb giáo dục, 2008, trang 119-120)

Hết 1.2 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về một bài

-thơ/đoạn thơ có định hướng

Đề 6

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu:

Bạn nói những gì, làm điều gì, cảm thấy như thế nào - tất cả đều có nguồn gốc

từ trong tâm trí bạn, và bắt đầu chỉ bằng một ý nghĩ.

Suy nghĩ của chúng ta cũng giống như những hạt giống, mỗi suy nghĩ sẽ đơm hoa kết trái để tạo ra một hương vị riêng biệt Suy nghĩ có thể là sự sáng tạo hay phá hủy, yêu thương hay thù hận, nâng đỡ hay vùi dập Khi chúng ta hiểu và học cách kiểm soát những ý nghĩ của bản thân thì chúng ta sẽ trải nghiệm được sự bình an, niềm hạnh phúc và sự vững vàng - trong tâm hồn Suy nghĩ tích cực dạy chúng ta cách

hành động thay vì phản ứng;“hướng dẫn”cuộc đời ta thay vì để cho hành vi của người khác, những trải nghiệm quá khứ, hay hoàn cảnh hiện tại điều khiển tinh thần của ta.

Theo tính toán, mỗi người trung bình có khoảng 30.000 - 50.000 ý nghĩ mỗi ngày Một tâm trí đang trong tình trạng stress sẽ tạo ra nhiều ý nghĩ hơn, có thể lên đến 80.000 ý nghĩ Hẳn bạn đã từng rơi vào trạng thái căng thẳng thần kinh vì gặp phải một sự kiện đột ngột xảy ra trong đời, lúc đó có đến hàng ngàn ý nghĩ chạy dồn dập trong đầu bạn.

Tâm trí chúng ta có một khả năng rất lớn, làm việc không ngừng nghỉ ngay

cả khi ngủ Như đã nói, suy nghĩ chính là hạt giống cho những hành động và cảm xúc Vì vậy, bằng cách tạo nên những suy nghĩ tích cực và lành mạnh, chúng ta đã kích hoạt tiềm năng tích cực của chính mình.

(Frederic Labarthe, Anthony Strano -Tư duy tích cực, NXB Tổng hợp

TP.Hồ Chí Minh, 2014, trang 20-21)

Câu 1 Chỉ ra phép tu từ được sử dụng trong câu: “Suy nghĩ của chúng ta cũng giống

như những hạt giống, mỗi suy nghĩ sẽ đơm hoa kết trái để tạo ra một hương vị riêng biệt”

Câu 2 Theo tác giả, ý nghĩ phụ thuộc như thế nào vào trạng thái tinh thần của con

người?

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng: “Khi chúng ta hiểu và học cách kiểm

soát những ý nghĩ của bản thân thì chúng ta sẽ trải nghiệm được sự bình an, niềm hạnh phúc và sự vững vàng trong tâm hồn”?

Câu 4 Anh/Chị có đồng ý với quan điểm “suy nghĩ chính là hạt giống cho những

Câu 2 (5.0 điểm) Trong bài thơ Tây Tiến, Quang Dũng viết:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lập đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên sóng mũ bỏ quên đời!

Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

(Theo Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019, tr.88)

Trình bày cảm nhận của anh/chị về khung cảnh thiên nhiên và hình ảnh người línhtrong đoạn thơ trên

Hết

-Đề 7

I ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu

Bất cứ ai trong chúng ta cũng khao khát có được một cuộc sống đầy cảm hứng, hạnh phúc và thành công Tuy nhiên, để đạt được những gì bạn thật sự mong ước, tất

cả đều phải xuất phát từ việc nhận ra sự quan trọng và tìm được cho mình một thái độ sống thông minh và tích cực nhất.

Một thái độ sống tích cực sẽ giúp bạn luôn lạc quan, yêu đời, tự tin để nhẹ nhàng lướt qua mọi gian nan, thử thách trong cuộc sống Ngược lại, một thái độ sống tiêu cực sẽ đóng chặt bạn vào những suy nghĩ, cách nhìn phiến diện, vị kỷ, tự ti, đau khổ và dễ dàng dẫn đến thất bại, bất hạnh Thái độ của bạn ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống và quyết định kết quả của mọi việc bạn làm.

Chúng ta ai cũng ít nhất một đôi lần mắc phải sai lầm, gặp thất bại, hay ở một trạng thái tinh thần chán nản tồi tệ - nhưng không vì thế mà chúng ta mãi bị ám ảnh, day dứt mà không bao giờ dám tin mình sẽ khác đi hay không dám làm một điều gì cả Chính thái độ sống của chúng ta sau những va vấp ấy sẽ quyết định: Liệu chúng ta có cho phép mình trượt dài trên những thất bại triền miên hay sự va vấp ấy sẽ chính là một cơ hội, một bài học, một trải nghiệm quí báu để chúng ta vươn lên, vững vàng và hoàn thiện mình hơn?

(Nhập đề – Thay Thái Độ Đổi Cuộc Đời 2 - Keith D Harrell –

https://gacsach.com/doc-online)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt của văn bản (0,5 điểm)

Câu 2 Nội dung của văn bản bàn về vấn đề gì? (0,5 điểm)

Câu 3 Theo tác giả, thái độ sống tích cực sẽ mang đến điều ích lợi gì cho mỗi người?

(1 điểm)

Câu 4 Anh/ chị có đồng ý với ý kiến cho rằng “Thái độ của bạn ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống và quyết định kết quả của mọi việc bạn làm”? Vì sao? (1 điểm)

II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách lựa chọn thái độ sống nhằm hoàn thiện bản thân

Câu 2 (5 điểm) Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của người con gái trong tình yêu qua

đoạn thơ sau:

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh – một phương

(Sóng – Xuân Quỳnh – Ngữ văn 12, tập 1 – NXB Giáo dục 2014)

Hết

-Đ

ề 8

I ĐỌC - HIỂU: (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ Câu 1 đến Câu4.

( 1) Vụ chiếc tàu Titanic bị chìm ngoài khơi Bắc Đại Tây Dương đêm 15- 4 –

1912 làm hơn 1500 người thiệt mạng đã không ngừng làm đề tài cho bao tác phẩm văn chương nghệ thuật Titanic có nghĩa là vĩ đại Đặt tên như thế cho con tàu, con người muốn nói lên niềm kiêu hãnh cho một công trình có một không hai vào thời bấy giờ Nhưng cái vĩ đại mà con người tưởng mình có thể đạt được trong tiến bộ khoa học kĩ thuật ấy không là gì trước sức mạnh thiên nhiên.

(2) Sau khi chiếc tàu vĩ đại ấy bị đắm, một tờ báo xuất bản ở Anh đã đăng kề

nhau hai bức ảnh minh họa có nội dung như sau: Trong bức ảnh thứ nhất, người ta thấy chiếc tàu chạm vào tảng băng, bên dưới có dòng chữ: “Sự yếu đuối của con người và sức mạnh của thiên nhiên” Còn bức ảnh thứ hai, người ta lại thấy một người đàn ông nhường chiếc phao cấp cứu của mình cho người đàn bà đang bế con trên tay Lần này bức ảnh được chú thích bằng dòng chữ: “ Sự yếu đuối của thiên nhiên và sức mạnh của con người.”

(3) Sức mạnh, sự vĩ đại đích thực của con người hẳn không nằm trong khả

năng chinh phục hay chế ngự thiên nhiên, mà chính là trong khả năng chế ngự được

bản thân, vượt thắng sự ích kỷ Mahatma Gandhi, người giành độc lập cho Ấn Độ bằng cuộc đấu tranh bất bạo động, đã nói: “ Sức mạnh vĩ đại nhất mà nhân loại có trong tay chính là tình yêu.”

(Tương quan, Phép màu nhiệm của đời, NXB trẻ, TP Hồ Chí Minh, 2004, tr 72-73)

Câu 1 Theo văn bản, Titanic đặt tên như thế cho con tàu con người muốn nói lên điều

gì? ( 0,5đ)

Câu 2 Văn bản có 3 đoạn, hãy nêu nội dung của đoạn (2) ? ( 0,5đ)

Câu 3 Theo anh/ chị, thông điệp sâu sắc nhất của văn bản trên là gì? (1,0đ)

Câu 4 Anh/ chị hiểu như thế nào về “sức mạnh của con người” trong dòng chữ chú

thích dưới bức ảnh thứ hai? (1,0đ)

II PHẦN LÀM VĂN ( 7,0 điểm)

Câu 1 ( 2,0 điểm)

Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến sau:

“Sức mạnh vĩ đại nhất mà nhân loại có trong tay chính là tình yêu” (Mahatma Gandhi).

Câu 2 ( 5,0 điểm)

Cho hai đoạn thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của tác giả Tố Hữu

- Mình đi,có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ , những mây cùng mù ?

Mình đi, mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu

Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng người đi, kẻ ở và nhận xét tính dân tộc đậm

đà trong hai đoạn thơ trên

Hết

-Đề 9

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn văn bản sau:

"2/10/1971

Nhiều lúc mình cũng không ngờ rằng mình đã đến đây Không ngờ rằng trên mũ

là một ngôi sao Trên cổ áo là quân hàm đỏ Cuộc đời bộ đội đến với mình tự nhiên quá, bình thản quá và cũng đột ngột quá (…) Hai mươi tám ngày trong quân ngũ mình hiểu được nhiều điều có ích Sống được nhiều ngày có ý nghĩa Dọc đường hành quân, có dịp xem lại lòng mình, soát lại lòng mình… Mình đã khóc, nước mắt giàn giụa, khi các bạn tiễn mình đi, khi buổi lễ kết thúc, khi bài Quốc ca rung bầu không khí trong lành trên trường Tổng hợp Bản nhạc này đây, bao lần mình đã nghe, đã cúi đầu suy nghĩ Nhưng hôm nay mới thực hiểu, thực cảm một điều giản dị: Bài Quốc ca của ta, của ta! Khóc, không phải vì hèn yếu, không phải vì buồn bã, mà vì xúc động.

Vì buổi chia tay này thiêng liêng quá Những người bạn thân yêu nhất của mình không thể tiễn mình đi được Và bàn tay ấy, và đôi mắt ấy, giọng nói ấy Lên xe rồi, xe nổ máy Xe Việt Nam sản xuất, tiếng động cơ như tiếng tim mình vậy."

(Trích Mãi mãi tuổi hai mươi - Nhật kí của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc,

NXB Thanh niên, 2005) Thực hiện các yêu cầu nêu ở bên dưới:

Câu 1 Hãy chỉ ra "những điều không ngờ" được tác giả nói đến trong đoạn

trích?

Câu 2 Người viết đã thể hiện cảm xúc gì qua câu văn: Nhưng hôm nay mới thực

hiểu, thực cảm một điều giản dị: Bài Quốc ca của ta, của ta!

Câu 3 Nêu tác dụng của phép điệp được sử dụng trong câu văn: Mình đã khóc,

nước mắt giàn giụa, khi các bạn tiễn mình đi, khi buổi lễ kết thúc, khi bài Quốc ca rung bầu không khí trong lành trên trường Tổng hợp

Câu 4 Anh / chị có đồng ý với quan điểm "viết nhật kí không còn cần thiết trong

cuộc sống hôm nay" không ? Vì sao?

II Làm văn (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung của đoạn trích ở phần Đọc - hiểu, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng

200 từ bàn về tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam trong thời đại ngày nay

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ khi yêu qua hai khổ thơ sau:

Dữ dội và dịu êm

Giữa biển lớn tình yêu

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Bạn không nên để thất bại ngăn mình tiến về phía trước Hãy suy nghĩ tích cực

về thất bại và rút ra kinh nghiệm Thực tế những người thành công luôn dùng thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân Họ có thể nghi ngờ phương pháp làm việc đã dẫn họ đến thất bại nhưng không bao giờ nghi ngờ khả năng của chính mình.

Tôi xin chia sẻ với các bạn về câu chuyện về những người đã tìm cách rút kinh nghiệm từ thất bại của mình để đạt được những thành quả to lớn trong cuộc đời.

Thomas Edison đã thất bại gần 10.000 lần trước khi phát minh thành công bóng đèn điện J.K.Rowling, tác giả của “Harry Potter”, đã bị hơn 10 nhà xuất bản từ chối bản thảo tập một của bộ sách Giờ đây, bộ tiểu thuyết này của bà trở nên vô cùng nổi tiếng và đã được chuyển thể thành loạt phim rất ăn khách Ngôi sao điện ảnh Thành Long đã không thành công trong lần đóng phim đầu tiên ở Hollywood Thực tế

bộ phim Hollywood đầu tay của anh, thất vọng lắm chứ, nhưng điều đó cũng đâu ngăn được anh vùng lên với những phim cực kì ăn khách sau đó như “Giờ cao điểm” hay

“Hiệp sĩ Thượng Hải”.

Thất bại không phải là cái cớ để ta chần chừ Ngược lại nó phải là động lực tiếp thêm sức mạnh để ta vươn tới thành công.

(Trích Tại sao lại chần chừ?, Tác giả Teo Aik Cher, Người dịch: Cao Xuân

Việt Khương, An Bình, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr 39,40)

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên.

Câu 2 Theo tác giả, mặt tích cực của thất bại mà “người thành công luôn dùng” là gì?

Câu 3 Việc tác giả trích dẫn các câu chuyện của Thomas Edison, J.K.Rowling, Ngôi

sao điện ảnh Thành Long có tác dụng gì?

Câu 4 Anh/ chị có cho rằng trong cuộc sống thất bại luôn “là cái cớ để ta chần chừ”

không? Vì sao?

II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200

chữ) bàn về việc bản thân cần chấp nhận sự thất bại để thành công trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Nét riêng trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm về hình tượng Đất Nước qua

đoạn thơ sau:

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó…”

(Đất Nước – trích Trường ca Mặt Đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 12,

tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2012, tr.118)

Hết

-2 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về tác phẩm văn xuôi

2.1 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về đoạn trích

văn xuôi không có định hướng

Đề 11

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Có thể vẫn còn không ít bạn cho rằng lẽ sống là khái niệm to tát, không cần

nghĩ đến làm gì, song, tiến sĩ tâm lý học Huỳnh Văn Sơn nhấn mạnh:"Lẽ sống là điều

bạn tự giải mã khi trả lời câu hỏi, mình sống vì điều gì? Phải chăng đó là sống có ích,

sống nhân hậu; biết lạc quan, biết ước mơ và biết phấn đấu, phân khúc cuộc đời để

thực hiện những kế hoạch mình ấp ủ Lẽ sống cần được bắt đầu bằng nội lực của bạn.

Mỗi ngày, bạn hãy chọn cho mình một niềm vui và làm một việc có ích".

Thật vậy, tuổi trẻ không đến hai lần Xác định lẽ sống không là điều gì ghê

gớm Tiến sĩ Đinh Phương Duy, Phó hiệu trưởng Trường đào tạo cán bộ TP đã "đơn

giản hóa" những gì cần hiểu về lẽ sống khi trao đổi những quan điểm: "Nhiều bạn trẻ

còn sống lơ lửng, không mục đích Chúng ta phải có khát vọng và nó phải rõ ràng,

thậm chí là cần có cả tham vọng, bởi điều đó làm chúng ta đi xa hơn.

Tuổi trẻ cần dám nói, sống hết mình, sống thật với mình, biết kiên nhẫn, dám

làm và dám chơi - chơi làm sao để đó là phương tiện hữu ích cho cuộc sống Quan

trọng nhất, các bạn vẫn luôn là chính mình, không phải là bản sao ai khác".

Vậy với bạn, lẽ sống của bạn là gì? Nếu bạn chưa từng nghĩ đến thì có lẽ không

quá sớm để bạn nghĩ về nó Nếu bạn đã từng nghĩ đến, bạn đã làm gì để trả lời

(Theo Đừng để tuổi trẻ lãng phí – Bích Dậu,Tienphong.vn 31/01/2008)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 2 Theo tiến sĩ tâm lý học Huỳnh Văn Sơn thì lẽ sống là gì?

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao Lẽ sống cần được bắt đầu bằng nội lực của bạn?

Câu 4 Anh/Chị có đồng tình với ý kiến: Chúng ta phải có khát vọng và nó phải rõ

ràng, thậm chí là cần có cả tham vọng, bởi điều đó làm chúng ta đi xa hơn? Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ gợi ý của đoạn trích phần đọc hiểu, anh /chị hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) trả lời cho câu hỏi: Lẽ sống của bạn là gì?

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn trích sau:

Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân Tôi đã nhìn say sưa làn mây mùa xuân bay trên Sông Đà, tôi

đã xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước Sông Đà Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước Sông Đà không xanh màu xanh canh hến của Sông Gâm Sông Lô Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về Chưa hề bao giờ tôi thấy dòng Sông Đà là đen như thực dân Pháp đã đè ngửa con sông

ta ra đổ mực Tây vào mà gọi bằng một cái tên Tây láo lếu, rồi cứ thế mà phiết vào bản

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:

Khi nói đến ước mơ của mỗi người thì điều đầu tiên cần phải xác định đó không phải là những mong ước viển vông mà chính là mục đích con người đặt ra và

cố gắng phấn đấu để đạt đến trong cuộc đời mình.

Đồng thời một yếu tố cũng hết sức quan trọng là cần phải xác định cách thức

để đạt được mục đích đó, bởi không ai trong cuộc đời này lại không muốn đạt đến một điều gì đó Sự khác biệt chính là ở phương thức thực hiện, cách thức đạt đến ước mơ của mỗi người và điều này sẽ quyết định“đẳng cấp” về nhân cách của mỗi người.

Có người đi đến ước mơ của mình bằng cách trung thực và trong sáng thông qua những nỗ lực tự thân tột cùng Đây là những người có lòng tự trọng cao và biết dựa vào sức của chính mình, tin vào khả năng của chính mình và sự công bằng của xã hội Đối với họ, mục tiêu chưa chắc là điều họ quan tâm, cái họ quan tâm hơn chính

là phương thức để đạt đến mục tiêu trong cuộc sống.

Chính vì vậy họ là những người không bao giờ chấp nhận sống trong thân phận“tầm gửi”, trở thành công cụ trong tay người khác hay giao phó tương lai của mình cho người khác Sở dĩ như thế là bởi họ chỉ tự hào với những gì do chính bản thân họ làm ra và đạt đến, đồng thời cũng là những người xem phương tiện quan trọng như mục tiêu của cuộc đời mình.

(Nguồn: Lê Minh Tiến, Đẳng cấp về nhân cách, http://tuoitre.vn)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên Câu 2 Theo tác giả, điều gì sẽ quyết định “đẳng cấp” về nhân cách của mỗi người?

Câu 3 Vì sao tác giả cho rằng: những người không bao giờ chấp nhận sống trong

thân phận “tầm gửi” chỉ tự hào với những gì do chính bản thân họ làm ra và đạt đến

Câu 4 Từ đoạn trích trên, hãy rút ra bài học có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý

kiến được nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: Sự khác biệt chính là ở phương thức thực hiện, cách thức đạt đến ước mơ của mỗi người và điều này sẽ quyết định “đẳng cấp” về nhân cách của mỗi người.

Câu 2 (5.0 điểm)

Cảm nhận của anh (chị) về đoạn trích:

Từ đây, như đã tìm đúng đường về, sông Hương vui tươi hẳn lên giữa những biền bãi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long, kéo một nét thẳng thực yên tâm theo hướng tây nam – đông bắc, phía đó, nơi cuối con đường, nó đã nhìn thấy chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời, nhỏ nhắn như những vành trăng non Giáp mặt thành phố ở Cồn Giã Viên, sông Hương uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến Cồn Hến; đường cong ấy làm cho dòng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói

ra của tình yêu Và như vậy, giống như sông Xen của Pa-ri, sông Đa-nuýp của pét; sông Hương nằm ngay giữa lòng thành phố yêu quý của mình; Huế trong tổng thể vẫn giữ nguyên dạng một đô thị cổ, trải dọc hai bờ sông Đầu và cuối ngõ thành phố, những nhánh sông đào mang nước sông Hương tỏa đi khắp phố thị, với những cây đa, cây cừa cổ thụ tỏa vầng lá u sầm xuống những xóm thuyền xúm xít; từ những nơi ấy, vẫn lập lòe trong đêm sương những ánh lửa thuyền chài của một linh hồn mô tê xưa

Bu-đa-cũ mà không một thành phố hiện đại nào còn nhìn thấy được Những chi lưu ấy, cùng với hai hòn đảo nhỏ trên sông đã làm giảm hẳn lưu tốc của dòng nước, khiến cho sông Hương khi qua thành phố đã trôi đi chậm, thực chậm, cơ hồ chỉ còn là một mặt hồ yên tĩnh.

(Trích Ai đã đặt tên cho dòng sông?- Hoàng Phủ Ngọc Tường, Ngữ văn 12,

Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, trang 199)

Hết

-Đề 13

I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Tầm nhìn sự hiểu biết của con người đôi lúc không phải xuất phát từ chỗ đứng

mà nó còn do tâm hồn của mỗi con người định đoạt.

Một người anh là phi công nói với tôi: “Em biết không? Anh đã làm chủ được

cả bầu trời và đã phóng tầm mắt quan sát được mọi thứ từ trên cao”.

Còn người anh khác làm kiểm lâm thì nói: “Anh bây giờ đang bảo vệ toàn bộ núi non, trùng điệp cùng với muôn loài chim thú” Cả hai người anh đều nói về công việc của mình với vẻ đầy tự hào Còn tôi lúc đó tuy còn nhỏ nhưng là một con người kém may mắn do tai nạn đang ngồi trên xe lăn ngày tháng chỉ quẩn quanh với “thế giới” là trong căn nhà nhỏ.

Thấy tôi hàng ngày tỏ vẻ buồn chán, mẹ đã động viên tôi: “Con trai! Mọi việc rồi sẽ qua Tại sao con không đem bầu trời, đám mây, núi non và mọi thứ mà con nhìn thấy thu vào trong tâm hồn con? Như vậy con sẽ có được nhiều thứ hơn con tưởng” Tôi ngạc nhiên hỏi: “Tâm hồn của con rộng lớn vậy sao?”

Mẹ hiền từ nói: “Con ngốc nghếch của mẹ! Trên đời chỉ có tâm hồn là có thể lớn và có thể nhỏ Nó to lớn khi con người ta có tấm lòng độ lượng khoan dung biết thương người như thể thương thân Nếu con sống được như thế thì tâm hồn có thể chứa đựng được cả trời đất, vạn vật trong đó.

Ngược lại, nó có thể nhỏ khi con người ta sống ích kỷ, hẹp hòi, ghen ghét, đố

kỵ, ham danh, háo sắc biết mình mà không biết người thì đến ngay cả cái kim cũng khó có thể len vào được!”

Quả đúng thật vậy, sau một thời gian chạy chữa và tập luyện tôi đã đi được bằng đôi chân của mình Ngẫm lại những lời mẹ nói quả thật không sai Tấm lòng rộng lớn hay nhỏ hẹp đều do tâm hồn mà hình thành Vì vậy, trong cuộc sống ta nên

mở rộng tâm hồn mình ra và sẽ thấy cuộc đời tươi đẹp hơn.

(Tâm hồn con người,Võ Hoàng Nam,

http://www.baovinhlong.com.vn/the-gioi-tre/201611/trang-viet-xanh-tam-hon-con-nguoi)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt của văn bản.

Câu 2 Theo tác giả, tại sao nhân vật tôi có tâm trạng buồn chán, còn hai người anh

đầy tự hào?

Câu 3 Nêu tác dụng biện pháp nghệ thuật đối lập trong lời nói của người mẹ hiền từ Câu 4 Anh/chị có đồng tình hay không với câu nói:Tấm lòng rộng lớn hay nhỏ hẹp

đều do tâm hồn mà hình thành Nêu rõ lí do

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng

200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc mở rộng tâm hồn trong cuộc sống conngười

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận của em về đoạn trích sau:

Những tấm ảnh tôi mang về, đã được chọn lấy một tấm Trưởng phòng rất bằng lòng về tôi.

Không những trong bộ lịch năm ấy mà mãi mãi về sau, tấm ảnh chụp của tôi vẫn còn được treo ở nhiều nơi, nhất la trong các gia đình sành nghệ thuật Quái lạ, tuy là ảnh đen trắng nhưng mỗi lần ngắm kỹ, tôi vẫn thấy hiện lên màu hồng hồng của ánh sương mai lúc bấy giờ tôi nhìn thấy từ bãi xe tăng hỏng, và nếu nhìn lâu hơn, bao giờ tôi cũng thấy người đàn bà ấy đang bước ra khỏi tấm ảnh, đó là một người đàn bà vùng biển cao lớn với những đường nét thô kệch, tấm lưng áo bạc phết có miếng vá, nửa thân dưới ướt sũng, khuôn mặt rỗ đã nhợt trắng vì kéo lưới suốt đêm Mụ bước những bước chậm rãi, bàn chân dậm trên mặt đất chắc chắn, hòa lẫn trong đám đông…

(Trích Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu,

SGK Ngữ văn 12, tập 2, NXB Giáo dục, tr 77,78)

Hết

-Đề 1 4

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Em yêu từng sợi nắng cong Bức tranh thủy mặc dòng sông con đò

Em yêu chao liệng cánh cò Cánh đồng mùa gặt lượn lờ vàng ươm

Em yêu khói bếp vương vương Xám màu mái lá mấy tầng mây cao

Em yêu mơ ước đủ màu Cầu vồng ẩn hiện mưa rào vừa qua

Em yêu câu hát ơi à

Mồ hôi cha mẹ mặn mà sớm trưa

Em yêu cánh võng đong đưa Cánh diều no gió chiều chưa muốn về Đàn trâu thong thả đường đê Chon von lá hát vọng về cỏ lau Trăng lên lốm đốm hạt sao Gió sông rười rượi hoa màu thiên nhiên

Em đi cuối đất cùng miền Yêu quê yêu đất gắn liền bước chân.

(Yêu lắm quê hương, Hoàng Thanh Tâm)

Câu 1 (0,5 điểm) Cảnh vật quê hương được cảm nhận bằng những giác quan nào? Câu 2 (0,5 điểm) Nêu tác dụng phép điệp trong bài thơ.

Câu 3 (1,0 điểm) Anh/chị hiểu nội dung các dòng thơ sau như thế nào?

Đàn trâu thong thả đường đê Chon von lá hát vọng về cỏ lau Trăng lên lốm đốm hạt sao Gió sông rười rượi hoa màu thiên nhiên

Câu 4 (1,0 điểm) Hai câu kết của bài: “Em đi cuối đất cùng miền/ Yêu quê yêu đất

gắn liền bước chân” gợi suy nghĩ gì?

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung bài thơ ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng

200 chữ trình bày suy nghĩ về vai trò của tình yêu quê hương đất nước trong cuộc sống con người.

Câu 2 (5,0 điểm)

Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc Chúng nó bắn, đã thành lệ, mỗi ngày hai lần, hoặc buổi sáng sớm và xế chiều, hoặc đứng bóng và sẩm tối, hoặc nửa đêm và trở gà gáy Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn

trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn.

Trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khoẻ như vậy Cạnh một cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời Cũng có ít loại cây ham ánh sáng mặt trời đến thế Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng trong rừng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn thắng tắp, lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra, thơm mỡ màng.

Có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người lại bị đại bác chặt đứt làm đôi Ở những cây đó, nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thương không lành được, cứ loét mai ra, năm mười hôm thì cây chết Nhưng cũng có những cây vượt lên được cao hơn đầu người, cành lá sum sê như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ Đạn đại bác không giết nổi chúng, những vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng Chúng vượt lên rấtnhanh, thay thế những cây đã ngã Cứ thế hai ba năm nay rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của mình ra, che chở cho làng

Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa, đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những đồi xà nu nối tiếp tới chân trời.

(Trích Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành, Ngữ văn 12,Tập 2, trang 38,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2008)Cảm nhận của anh/ chị về đoạn trích trên Từ đó nhận xét bút pháp miêu tảthiên nhiên của nhà văn Nguyễn Trung Thành

- Hết -

2.2 Đề luyện kĩ năng làm bài nghị luận về đoạn trích văn xuôi có định hướng

Đề 15

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc bài thơ dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Đêm qua tôi nghe Tổ quốc gọi tên mình Bằng tiếng sóng Trường Sa, Hoàng Sa dội vào ghềnh đá Tiếng Tổ quốc vọng về từ biển cả

Nơi bão tố dập dồn, chăng lưới, bủa vây

Tổ quốc của tôi, Tổ quốc của tôi!

Bốn nghìn năm chưa bao giờ ngơi nghỉ Thắp lên ngọn đuốc Hòa bình, bao người đã ngã Máu của người nhuộm mặn sóng biển Đông Ngày hôm nay kẻ lạ mặt rập rình

Chúng ngang nhiên chia cắt tôi và Tổ quốc Chúng dẫm đạp lên dáng hình đất nước Một tấc biển cắt rời, vạn tấc đất đớn đau

Sóng chẳng bình yên dẫn lối những con tàu Sóng quặn đỏ máu những người đã mất Sóng cuồn cuộn từ Nam chí Bắc

Chín mươi triệu môi người thao thức tiếng “Việt Nam”

Chín mươi triệu người lấy thân mình chở che Tổ quốc linh thiêng

Để giấc ngủ trẻ thơ bình yên trong bão tố

Ngọn đuốc Hòa bình trên tay rực lửa Tôi lắng nghe

Tổ quốc gọi tên mình!

(Tổ quốc gọi tên - Nguyễn Phan Quế Mai, dẫn theo Báo điện tử Tổ Quốc 16.4.2017)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ (0.5 đ)

Câu 2 Chỉ ra các phép tu từ được sử dụng trong những câu thơ: “Sóng chẳng bình yên

dẫn lối những con tàu/ Sóng quặn đỏ máu những người đã mất/ Sóng cuồn cuộn từ Nam chí Bắc” (0.5 đ)

Câu 3 Từ Hòa bình đựợc lặp lại hai lần và viết hoa kiểu tu từ trong bài thơ nhằm thể

Từ văn bản Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) với nhan đề:

Tổ quốc gọi tên mình!

Câu 2 (5.0 điểm)

Trong bóng tối, Mị đứng im lặng, như không biết mình đang bị trói Hơi rượu còn nồng nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám

chơi “Em không yêu, quả pao rơi rồi/ Em yêu người nào, em bắt pao nào…” Mị vùng

bước đi Nhưng tay chân đau không cựa được Mị không nghe tiếng sáo nữa Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách Ngựa vẫn đứng yên, gãi chân, nhai cỏ Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa

(Trích Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập 2, tr 23)

Trình bày cảm nhận của anh/chị về âm thanh “tiếng sáo” và âm thanh “tiếng chân ngựa đạp vào vách” trong đoạn trích trên

Đề 16

I ĐỌC- HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Trong dòng đời vội vã có nhiều người dường như đã quên đi tình nghĩa giữa người với người Nhưng đã là cuộc đời thì đâu phải chỉ trải đầy hoa hồng, đâu phải ai sinh ra cũng có được cuộc sống giàu sang, có được gia đình hạnh phúc toàn diện mà còn có nhiều mảnh đời đau thương, bất hạnh cần chúng ta chia sẻ, giúp đỡ Chúng ta đâu chỉ sống riêng cho mình, mà còn phải biết quan tâm tới những người khác Đó chính là sự cho và nhận trong cuộc đời này.

“Cho” và “nhận” là hai khái niệm tưởng chừng như đơn giản nhưng số người

có thể cân bằng được nó lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay Ai cũng có thể nói

“những ai biết yêu thương sẽ sống tốt đẹp hơn” hay “đúng thế, cho đi là hạnh phúc hơn nhận về” Nhưng tự bản thân mình, ta đã làm được những gì ngoài lời nói? Cho nên, giữa nói và làm lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình Đâu phải ai cũng quên mình vì người khác Nhưng xin đừng quá chú trọng đến cái tôi của chính bản thân mình Xin hãy sống vì mọi người để cuộc sống không đơn điệu và để trái tim có những nhịp đập yêu thương.

Cuộc sống này có quá nhiều điều bất ngờ nhưng cái quan trọng nhất thực sự tồn tại là tình yêu thương Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi.

(Trích- Lời khuyên cuộc sống, nguồn Internet) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn bản (0,5 điểm)

Câu 2: Nội dung chính của đoạn văn bản là gì? (0,5 điểm)

Câu 3: Tại sao tác giả cho rằng “Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự

đến khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình”?(1,0 điểm)

Câu 4: Anh/chị có đồng tình với quan điểm “Chúng ta đâu chỉ sống riêng cho mình,

mà còn phải biết quan tâm tới những người khác” hay không? ”?(1,0 điểm)

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm):

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến

được nêu trong phần đọc - hiểu: “Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi”

Câu 2(5,0 điểm)

Trong tùy bút Người lái đò Sông Đà, nhà văn Nguyễn Tuân đã có những lần

miêu tả dòng Sông Đà:

Thuyền tôi trôi trên sông Đà Cảnh ven sông ở đây lặng tờ Hình như từ đời Lí đời Trần đời Lê, quãng sông này cũng lặng tờ đến thế mà thôi Thuyền tôi trôi qua một nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa Mà tịnh không một bóng người Cỏ gianh đồi núi đang ra những nõn búp Một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa Chao ôi, thấy thèm được giật mình vì một tiếng còi xúp-lê của một chuyến xe lửa đầu tiên đường sắt Phú Thọ - Yên Bái - Lai Châu Con hươu thơ ngộ ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương, chăm chăm nhìn tôi lừ lừ trôi trên một mũi

đò Hươu vểnh tai, nhìn tôi không chớp mắt mà như hỏi tôi bằng cái tiếng nói riêng của con vật lành: “Hỡi ông khách sông Đà, có phải ông cũng vừa nghe thấy một tiếng còi sương?” Đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sông bụng trắng như bạc rơi thoi Tiếng cá đập nước sông đuổi mất đàn hươu vụt biến Thuyền tôi trôi trên “ Dải Sông

Đà bọt nước lênh bênh – Bao nhiêu cảnh bấy nhiêu tình” của “một người tình nhân chưa quen biết” (Tản Đà) Dòng sông quãng này lững lờ như nhớ thương những hòn

đá thác xa xôi để lại trên thượng nguồn Tây Bắc Và con sông như đang lắng nghe những giọng nói êm êm của người xuôi, và con sông đang trôi những con đò mình nở chạy buồm vải nó khác hẳn những con đò đuôi én thắt mình dây cổ điển trên dòng trên.

(Nguyễn Tuân - Người lái đò Sông Đà, Ngữ văn 12, Tập 1)

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp trữ tình của dòng Đà giang trong đoạn văn trên, từ đó nhận xét về cái tôi tài hoa, uyên bác của nhà văn Nguyễn Tuân

- Hết -

Đề 17

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Con bò mang tên “Tự Huyễn Hoặc Mình

- Tôi bỏ thuốc lúc nào mà chẳng được Chỉ là tôi chưa quyết định bỏ đó thôi.

- Tôi không phải là người để nước đến chân mới nhảy; chỉ là vì khi có áp lực tôi làm việc mới có hiệu quả.

- Tôi chẳng ngại vì mình quá béo Vả lại tôi có nhiều cái khác để người ta yêu.

- Không phải tôi hay chửi mắng con cái Chẳng qua thương thì cho roi cho vọt thôi.

- Đâu phải tôi khoái nhậu Anh đã nghe người ta nói đến việc ăn nhậu để duy trì mối quan hệ xã hội chưa?

Bạn thấy có một mẫu số chung trong tất cả những phát biểu này chứ? Tất cả chúng đều ru ngủ chúng ta để chúng ta tin rằng mình thật sự chẳng có vấn đề gì cần phải thay đổi, có chăng thì cũng chỉ là chuyện nhỏ, hoặc chuyện ngoài tầm tay Thường chúng ta đưa ra những lời biện bạch này khi không muốn loại bỏ một thói quen xấu, chẳng hạn như tính hay trì hoãn, nghiện thuốc, nhậu nhẹt hoặc tính háu ăn.