theo cich cd l^i cho c i doanh nghi$p cung nhu phdt triln Chung cCia xa hdi" [1].. Viet Nam da IS mpt trong nhu'ng quoc gia san xuat thOy san Iftn nhat the gifti.. phftng tri banh con c
Trang 1r Tap chi Khoa hoc - Cone nelie Thuy j
VAN £ € TRAO DOI
TRACH NHIE.M X.A HOI \ t MOI TRL OXG CL 4 \GA.NH
THIA' S.AN HOI NRAP Q l 6 c TE
'^ '^R-\4nO.\.U l\rEGRATIO.\
?2016 Na:
Nga> Qhln ba,, ZiO[ 2016 \gav phan bien ,b
TOM T.\T
l'^'":'-'"-''fcaadaanhnghiip,amdivan,,Jd,,ocdecdpUia,ihie
d,^ Tn, hien nhan Ihac vi vdn de nay caa cdc doanh ngh.ip nil chung,
van con kha hnn rhi ^^ ,1A A,, i , * ^ "n-nungc
To Thi Hiin I inh'
I a nuac ta trong ih&i gian g 'iganh thuy san noi rieng hien van con tha han che dodd, viic ,hire Inen n-deh nhiem va lidi id.An j ' - " • " ' ' " " " '
,veu can dich Ihac can nd cung cdn rd, nhidu /, •', A T """ """^ "'<" ™ * ''^' "'•' •'•"> * " ?
* r(h ,r„,*i,,*.„,,,,,i.:;:' ™^°'3_^*';^^
ddagihiit,hire, quan dm han dl ,hi_,e hiz"!::!^:::::2z rr':-"'"""""'
va nang cao chd, lirong sdn pham Die bid, ,rong hdi nhdp qi.de li c u : Z 7 2 7 ' ' """ '""^"^
ir, xual khdu cao cua Uil Nam, ' ' ""''" """ ""<"'? "«""* S"*
Tu khoa, trdch nh,em xd hoc mdi irnOng, l,di nhdp
IBS! RACT
'-.^^::::2:v::r::::r ""':-'•'•'—'•" -™ ~ -
Iherefore, ihejhl, inipiem^m.Z^Z,:^:!: Z7""' "" 'f" ""' " "'" ""•" ""'""'
has siili many shoriconim,, i, LertrnZ ,,'""'"'"'"^^^^^^
'-'^.os,,io.iinbo,L:::\i:int:^^^^^^^^^^^^^
"•«'cnsabom,,,e,nip,emen,ai,onolsocialres„o„sihiiio.n " ' ' ' " ' ' ' ' " ' " ' ' " ' ' • ' '
mp„vemeni Especially ,„ ,fc ,„„ „ , fZeT I '"""'""""•••'••""'"""""I P'oduu qi.aiii,
'•Wustneseoniribnlmgloexpon:IZne::T ' " " " " " ° " "" '"""" """"'" " » ' " • " ' " "
Keywords socialresponsihiiir,, evnanmem iniergraie
I M O B A U
Thuc hien Irach nhiem xa hoi cua
doanh nghiep Viel Nam la yeu du 111 yeu
l<hach quan trong qua Irinh hoi nhap Tuy
nhien, m j c dd da dugc d l cap nhllu nhung
day van la van d l con kha nia, mi, a l l voi cac
doanh nghiep nude ta noi chung va nganh thiiy
san npi rieng Tren Ihuc t l nhieu khi v i n a l
• Khoa Khoa hoc c ih (n - To/ong Oa hoc Nha Trang
nay duoc nhan thuc do la trach nhiem xa h6(
VOI Ihl truong; nguo, tieu diing; trach nhiem
ve bao ve moi tn/ong irach nhiem vdi nguoi lao aong, trach nhiem chung vdi cong a i n g
va van dung cung rat khac nhau Bai viel nay chi ae cap aen trdch nhiem xa hoi cua nganh thuy san aoi vdi v i n ae bao ve moi Irudng trong hot nhap quoc te
IRUai-iG OAI HOC NHA TBANG
3
i
Trang 2Hi$n nay v i n de 6 nhiSm mOi tru-drng, k h ^
ttiSc nguon loi qud mi>G, an toSn th^re p h ^
da va dang anh hu-dng } ^ u d ^ hlnh Snh v i uy
tin cua diat lifong thOy sSn Vi§t Nam tr§n thi
tHf^rng qu6c t^ C a c v ^ de tr§n dg v S ^ n g ^ t
ra yfiu d u cSn Biiic day t r a * nhilm c ^ i ^ t r t r i
d i n va c ^ doanh n g h i ^ trong Idiai thac, tint
W^n s& dyng vd bao v§ thiJy hSi sSn nh& \d
truwc nguang cira h ^ nhgp qu6c ^
II NOI DUNG
1 Cdc quan n i f m wd \oi jch cQa v i f c thy>c
thi trach n h i f m x i h9i cua doanh n g h i f p
C6 nhilu cdtA\ djnh nghfa Itfiac nhau vk
trich nhiSm xa hOi cOa doanh nghiep Theo HOi
d6ng Thuang mgi th^ gioi, "Ti^ch nhi$m xa h^i
cOa doanh nghi$p la sy cam k i t trong vi#c ling
xt> hp'p dgo ly vd dong gdp v i o s v phit trien
kinh t4 d6ng th&i c i i ftign dtxk luvng cu0c
s6ng cua lyc lugrng lao dOng v i gia dinh hg,
d3ng nhi/ cOa cOng d6ng ^ a phuong v i cQa
t o i n xa h^i n6i chung"; hay theo nhdm Phit
triln kinh t l t u n h i n cua Ngin h i n g The gidi
(WB), trich nhi|m x i hOi cua doanh nghi$p l i
"sy cam k i t cOa doanh nghiep ddng gdp cho
vi$c phit triln kinh t l ben vijng, thong qua
nhOng vi0c Iim ning cao chit lu^ng d6i s i n g
cQa ngudi lao dOng v i cac thinh vi6n trong gia
dinh he?; d i e c^ng d6ng v i t o i n xa h^i theo
cich cd l^i cho c i doanh nghi$p cung nhu
phdt triln Chung cCia xa hdi" [1]
M i c dCi cich dien giai cd t h i khic nhau,
nhung cd t h i h i l u trdch nhiim xa hOi ciJa
doanh nghi#p mdt cich d^y dO bao g6m: (ii)
trich nh!$m vdi ttij ttudng v i ngudi t i i u dCing;
(ii) trich nhi^m v l b i o v$ mdi t r u i n g ; (ill) trich
nhi§m vdi ngudi lao ddng v i (iv) trSch nhi$m
Chung vdi cdng d i n g [3]
Thi,rc hi#n trdch nhi$m xa hdi cd t h i mang
lgi cho doanh nghi§p nhilu Ig-i ich VI viy,
m6i doanh nghidp t v quyit i^nh mdt c i c h t y
nguy§n v l thyc hi$n trich nhi§m xS hdi cfla
minh v i cd nh&ng \ty\ ich trong kinh doanh
&idng qua c i c hogt ddng, dd l i :
154 • TRUiiNG OAI HQC NHA TIJANS
- t)6i v©i bSn mua; ^ o v$ ^\iang N$u
khdrig bJ.xS t # ^ Wch; li&ig cao uy tin cfla
s i n p h i m mdt c i c h b i n vQng: md rdng thi tnj-dhsi V i i n i tt^ vft g i i c i ; d u v c tham gia c i c chiKyrf « n h ^ i to V i l r i c h nhi#m x i
hdi-^ ©61' vdi bfin b i n : Duy tri hogc ki? t h i m hpp dong; Sng n i n g sulit v i c h i t lt«mg s i n phim; g i i m s6 cdng n h i n bd vi$c: ©nauyiifri
x i h d i d l d§ d i n g hogt d^ng han
- Cai thidn^ c i c tieu chuin lao ddng, c^ t h i
i i tang c t ^ hfgrr^ cudc s i n g v i c i i thi^n §0"e khde t ^ o n ^ f d i japtddng v i gia dinh hp; ho t ^
d l thyc h i i n t i t han lugt p h i p lao ddng; taqg
k h i n i n g cgnh tranh qu6c gia Nhu Viy, ndi h i m cfla trdch nhidm x i h$i
ciia doanh nghiip bao gom nhieu khia cgnh
l i i n quan d i n t>ng xi> cfla doanh nghiep d i l vdi c i c chfl t h i v i d l i tupng cd Irin quan trong
q u i trinh hogt ddng cfla doanh nghi$p, tO ngydi t i i u ttiy d i n c i c n h i o j n g c i p nguyin iiiu, v i t li$u tgi chS, tfl- n h i n vi&i cho d i n c i c
CO ddng cfla doanh nghiip w i
2 Thipc tr^ng v l t h M « hr#n t i i c h n h i f m x i h$i v l mdi t i v d v i g cQa n g i n h thOy s i n
N i n g cao t r i c h nhi^m x i hOi trong p h i t triln thfly s i n hudng d i n myc t i i u n i n g oao
s y h i l u biet cfla c i c doanh nghidp thfly san v i ngu-di d i n , v l thyc h i n h trach nhiim xa hdi trong vide p h i t t n i n thfly s i n d i n g thdi chia
s i nhO-ng Wnh nghidm thyc h i n h t i t tfl* c^c doanh nghidp d l tgo ddng fyc hu^ng d i n tiiyc hi#n trdch nhiim x i hdi trong t o i n ngirih ttifly sdn Viit Nam
Thfly s i n l i mdt trong 5 nginh hirtg cd gid tri kim nggch x u i t k h i u Idn n h i t cOa h v ^
ta h i i n nay Trong nhi>ng n i m g i n d i y s i n lupng cfla nginh d i cd nh£>ng budc p h i t tttln nhanh chdng c i trong khai thdc v i nudi trlno
thfly ^ n ^
Trong giai dogn 1985 - 2008, s i n k«?nd nginh thfly s i n d i t i n g g i n 4 l l n tCr 1 i 6 M S u
t i n l i n 4,6 trtiu t i n Trong dd khai i h i c h i i
s i n t i n g 2.4 S n t i c dd t i n g tnrdng binh q u i n dgt 3,8%/nim; nudi trdng thfly s i n t i n g " i "
Trang 3, „ r „ 8,8 I h , i f e i # I I K ^ i « ( i a n g Binh quSn
, J * f » 1 B « * i a « « 4 * « # n » « p \ A Phat t r i i i
^ • ' I ^ M g ( i M T s a ^ M m h a i n nam 2014 tong
'• ^ l » w l 0 « ^ ^ « ( l K h : 6,3 tneu t i n , gia h]
XBft Miiu M Bllfe k f l(ic 7,92 t? USD San
^ l i l A > l M ) r s J n h i ^ o 6 n i a t t a i 164 quocgia
I ^ * ' * * " ^^''^' ^'""^ P l M t t n l n kinh te
I « j r s i n da Ihu hiit lao aang tJr khoSng 800
BSMll ngtron nam 1991 tang i&i 3.4tn§u ngu&i
l * B 2000 vi dat 4,7 tneu ngufti nSm 2014
PW(AFIS,2014)
1^ M n canh nhOng thanh q u i dat auqrc
nsanh thOy san Vi$t Nam aa va aang p h i i asi
i l * v * i n h * u v i n a l , t r o n g a 6 m S i truftng iu6n
ttthfch thCrc Iftn nh^t flat ra Irong ohu8i cung
'4*l'thay sSn Vi$t Nam D i l u n4y c6 the i n h
*»»>» n l u a i n uy tin V* chit iuwng thuy san
W6tNam m llin ra th| tnj<mg the gifti
•rmaiaretic thiy sin
~ ) f t o 5 n g 10 n§m nay, hoat aSng khai thac
» « s i n as nSy sinh nhllu b i t c j p vi duvc
« l # 4 B thilu b i n vDng SSn tuvng khai
* * : as 1 1 ^ oSn gifti han cho ph6p (2,2 tri$u
a«nam) nhllu „g^ ^ ^ j , ^.^^ ^^ ^ ^
* t i n thuraig: cS n i l n h i as khai thac vuvt
tHjm han 25 - 30%; hSi sSn t i n g aSy hi
WatthSc vifol qua gifti han 30 - 35%, trong 86
iJHu gllng loSi oft vftng dfti dSi (cS mi3, cS sO,
mg }, d i n d i n nguy co hjy^t chijng; Ci n i l
^ mfti khai thio 21 - 22% khS nSng cho ph6p
»»khai IhSc nhilu hSi sSn chua tnpftng thSnh
^ siflr glim ngudn iyi d as i n h hmSng trvc
-IKp a i n h l l u qua aanh bit T J I $ CS tap trong
e f c m l lufti ngay cSng cao, chilm 40 - 80%
* H u 9 n g aanh b i t tu> theo tOng loai n g h i
mim tSu iu«i kao chilm a i n 60 - 80%- aay
, a r»«Sm n g h i aang augc q u i c t l quan ngai
i o M t Nhllu hogt dOng khai thSc thilu b i n
'Wing, g i y t i n hai m i l traftng vSn t i n tai va
*«haaquaniya(f(7c
luil tring thuy sin
^« -nDng ffilu ki$n san Irpgng Kr aanh b i t
* n » chfrng lai va oft huftng g i i m thi hoat
, «9na nuiii tning thiy s i n (NTTS) chinh la
Weoln cung cho tuong lai NTTS n l u dl
aOng huftng, co t h i lam giam ap luc d l i vfti thiiysantunhienvaaftnggftpvaosifphat triln kinh te xa hpi tai cac cOng a i n g aja phmrng, nhung cung c6 t h i tsio ra nhu'ng t i c dpng BSu cue den m i i tnfftng
Viet Nam da IS mpt trong nhu'ng quoc gia san xuat thOy san Iftn nhat the gifti LTnh vuc nay cung d l lai hS luy khong nho v l moi tnpftng Qua trinh chuyen dich tft tring Ida sang NTTS dang d i l n ra quy mft Iftn ft Wing ven b i l n , lam tSng xam nhap man ft vUng ven biln va npi
d i n g Mpc chuyin d l i hang loat rtrng ngap man ven biin sang nuoi tom ft nhieu nuftc trong dft c6 Mat Nam, iam giam dang k l d l che
p h i rtrng ngap man ven blln, anh huftng a i n chftc nang hp sinh thai rtrng ngap man C h i t thai trong NTTS, chij y l u v j l chit huu co (thftc
an thfta t h i i nj'a, phan thuy san null, bOn d i t t o
nao vat ao nuoi ) va cac v j l chit v l ca (thulc, hfta chit, khoang chit ) s l lupng iftn t) 1$
thujn vfti san lupng thiiy san null Hoat d i n g nufti oa b i l n va null ca ao, l i n g bft sft dgng thftc an t v nhian phat tnin cOng g i y nhilu i n h huftng a i n m i l tnpftng H i u h i t vCIng n u l l
khing CO h» thing xi ly nuftc thai [4] Viae
quan if a i l u h i t m i l tnpftng nuftc trang qua tnnh n u l l khing kip thfti Trang thfti gian n u l l chinh vg, thfti tilt k h i han, a | m j n tang lan theo dft cac y l u t l m i l truftng cOng c6 su b i l n
d l i tuong ftng so iam tftm s i c , bi n g | dflc vfti moi tnpftng DJc bi|t, do chay theo Ipi nhuSn nen ngufti dan tha iian tuc, khing oft thfti' gian ngat vu, khang sCr dgng diing chit xft if, oai tao
ao dam aam bao ky thuSt, banh t i l m I n vl t h i
CO diiu kipn biing phat Khi tom null b| b f nh khing bao cho co quan quan If thii y thOy s i n th«m chi cftn xa nuftc ao bi nhilm binh ra m i l Inpftng xung quanh khu vuc nuoi Day cung IS nhung nguyin nhSn chinh khiin cho dich b|nh lan rOng nhanh chftng trong vilng nuoi tftm Ben canh dft, ha thing thiiy ipi viing nu3l tom khang dam bao, thiiu nuftc sach cSc hfl
B n dgng h i t a l t a l iam ao ngn khftng eft ao lang xu If nuftc ma bftm Inrc tilp nuftc b i n tft muftng da mang theo d i t phu sa va vl sinh vat
m
Trang 4sijmii
gay hai vao ao tam Cing tac glSm s i t , phat
hipn banh phftng tri banh con c h i m , chipa sat
sao, x u if cac ao/dim bj bpnh chua quyit IHt,
nhip cupc ciJa mat so ca quan quan If, ng^ign
diu trong xac djnh nguyin nhan va tim giSj
phap khac phgc cdn cham
Cic nginh nghi d/cA vg phgc irjr nuof
fr^ngi tfiiiy sin, gom ha thing cac aai If kinh
doanh thftc an, hoa chat, men vi sinh, c h i
pham sinh hpc, chit xir If cai tao m i i bipftng
Tren thj truftng co hun 8.000 ioai san p h i m
aang luu hanh vfti nguon g l c r i t aa dang, nhu
hang npi, hang nhap, hang nhap r l i pha tr^n
Tinh hlnh do gay b l i roi cho ngufti n u l l khi
chpn san p h i m d l su dgng dong thfti gay k h i
khan trang d n g tac quan ly cia co quan chftc
nang K i t qua kiim tra Irong 9 thang d i u nam
2015 cua thanh tra chuyin nganh da phat h i j n
79/165 tnpftng hpp vi pham, chilm 47% Do
la cac san p h i m h i t han sft dgng, nhan mac
khang diing qui ajnh, hang kem chat lupng,
khang ro nguin g l c xult xft Hi|n tupng s u
dyng thulc b i o ve thuc vSt d l c i i tao ao dang
diin ra ft nhllu npi do ngufti n u l l chay theo Ipi
Ich kinh t l tnpftc m i t (Bft Nong nghiap va Phat
triln nlng than, 2012)
Thulc diat tap eft thanh phln nlng dupe
la Cypennethrine, Dipterex hay thulc bao vp
thuc vat (nhu Padan, Dexit, Visher) la nhung
san phim dupe xac dinh da gay thiat hai cho
h i null Khi kiim tra nguin nuftc va d I t ao
null oft t i m bj banh d i u nhilm ham lupng
Cypennethrine kha cao Chit Cypennethrine
la chit rit die, chi d n ft nlng dft 0,05 ppm
CQng ao d l t i m chit 50% Trong khi dft, ndng
dan nuai t i m sft dgng nlng d | g I p 40 l i n
Nguy hilm hpn la khi sft dgng ohit nay lau
ngSy chUng se tich luy nlng d | cao do bj gift
chat bfti nhftng hat keo sat Irong a i t , nuftc va
chi bj phan h l y dufti anh sang va c6 dft pH
tu 7-9 Cht rieng ioai di|t giap xac aS eft tfti
hang ngan loai khiin ngufti null khang biit
cai nao la hllu qua - chit lupng Trong khi quy
ma diln tich mat d | tha null nam sau d i u cao
hon nam tnpftc, nhung thijy ipi cho viing nufli
156 reuijNG OAI HOC NHA IRANG
etttialing tuong ftng nin nlng dan ding thulc
bSo v l t h v c v « v l rtliln Oo H, vin di Hi" >*
hfta chit d n phS duvc t h i t chSt hon ( B l Nflng
n g h i ^ v l Phat b i i n n l i ^ than 2012)
ChiUtnUrliysin
M6i nam o h I b i l n thiiy s i n sft dgng khoang 4 t r i l u t i n nguyin lilu hang ohgc trilu m3 nufto vS kWh d i l n ; h i n g nghln ^ n hfta chit t i y nia, khft tning, m i l c h i t lanh vfti k h l i ilppng ohit t h i i r i t Iftn, n h i t i i nuftc thai hi>u CO Tuy nhiin, v i n d i q u i n If vS f thftc chip h i n h quy d|nh p h i p iuSt c i a d o doanh nghiip v i n chua thuc tot V i n c6h nhilu doanh nghiip chua thuc hian b i o d o aanh gia tap a i n g m i l tnpftng hoac cam k ^
b i o va mai buftng (chilm khoang 4.33%SiilSn 2012) Nhiiu doanh nghiip, co sft vln^cbua c6
ha thing xft If nuftc t h i i ; k h l o s i t n«ro 2012 oOa Bp NN&PTNT cho t h i y o6n 15,92% doanh nghiip chua oft h | thong xft If nuftc thai; 29% chua i p quy trinh c i n g n g h i x u If nuftc thgl kiiu k i t hpp (Co hpc + Hfta If + Sinh hpo)i Ngcai ra, ha t h i n g xft If nuftc t h i i cftn han
o h I (khft van h i n h , thfti gian xft If dai, ), cOng
n g h i xCr If nuftc thai phftc tap, Chua duiift nghien cftu rilng p h i hpp tftng loai hlnh c h i biin th(iy s i n C h i t t h i i nguy hai tin-dpng ngiy cang nhllu trong oo sft c h i b i l n t h i i y
s i n , vlpc sir dgng c h i t tay npa khft tning Irong
o h I biln t h i y s i n ngay cang t i n g LupngjOhil thai nguy hai khoang 500 tIn/nam; nhung h t i n nay c i c co sft dang t i n dpng s l lupng ngiy cang iftn hon (hang nghln t i n ) chua dupe b i o quan, x u If; vl nhilu dia phuong chua eft co quan thu gom va xft If chit t h i i nguy hai G i i m sat, thanh tra 402 co sft, B | NN8,PTNT (gial doan 2008-2011) Phit hian 211 l l n vi pham
v l m i l truftng nhilu nhit IS vi pham v l nufto
ha (6,6%); s l l i n vi ph,m n i m sau nhilu hon nam tnpftc (iCAHS, 2015) [2]
Theo H i Phuong (2015) vfti mat lo,t cac
su vg •nlng- v i cac co sft gay a nhiSm ^ A I
eg I h l , n rang n h i t T , l mat s i Bnh eft nganh
Trang 5J "Shift) n O y s a n phat Silo, Ihl ngipfti dan
, ^ Phil s i n g Chung vfti Bnh bang a nWfai
^ »>u mua tflm ca d a nhllu t h h , s o che
m b A i phgc vg x u i t khiu va t l i u thg n l i
« 8 B i n dia phipong hlln CO 244 CO sft boat
* B l i t e <»ian liiih vipc gra cflng, s o c h i , c h i
Mto hSIsin, nhung nhllu c o s o r i t lac h j u
x l nuiSic thai tnpc h i p nuoc chua qua xft'If
ra m a tnpftng Irong thfti g a n dai, khiin ngufti
m<bucxid vi t f la d n u n bl ohit CO khi
<m ioo.%iPj
i - Ttol.B,cUlu6thangdlunam2015,ao3n
I f i w m t " kiim tra tai 8800 sft sin xuit, kinh
* ^ i ' * " ? ' ' ° « 3 c o s o t h u m u a , s o c h l v i
>: " W n * c h i b i i n thOy sin), t h i y con 9 CO s o
^ l * ' P M p luat v l b i o V I m i l truftng, is
, ^ * i n h chinh t i n g s l t i i n 1,1 t f d i n g
J W l An Giang uftc tinh 70% lupng r i c va
'^ 2 ™ » « W khu vuc s i n x u i t o h i biin t h i y
• ' « W g c a i thing xuing kinh rach c h l y v i o
^ T i i n va s i n g H i u K i t qua quan trie cua
• ? ! T 4 i ^ u y l n v a M i l tnpftng An Giang Cho
f ^ h i u h i t nguin nuftc aupc kiim tra a i u oft
< « luvng x l u COng thim chit t h i i thuftng
«lS«n«r h i n g nghln ba, ao h i m n u l l t h i y s i n
v i * i t t h i i chua dupe xft if h i t d a 14 nha
m M m „ thfty e l n aang lanh, nganh mai
•nftng An Giang r i t quan ngai v i n a l a nhilm
/ _ B l n canh cac doanh nghiip hoat aftng
2 ^ 1 * 1 COng nghiap t j p trang thi r i t nhilu
«> sft c h i b i i n n h i i l nSm l l n trong khu aan
W va viing s i n x u l t cung gftp phin v i o nan
I nhilm ISI
_ a s * l l i nhQ„g VI dg trong h i n g nghln
"Who n i n hinh nhu t h i Oiiu nay d i n a i n
ftih t w g cao sang Iftn, ao h i , muong mang
W« nhilm ngay d n g tang Nguftldan k l u cftu
hhrng ching m i y al doai hoai cac doanh
W H P thiy d n CQng khing chju trich nhiam
^ Phgc h i u qua d a minh gay ra Hoac co
mans khi eac co quan chftc nang vao culc thi
Mng l i n g lao I i m cho qua chuyan
^ N g d i ra, m i l quan h0 Ipi ,ch va su Mn k i t
l « a o « c tac nhan trong Ghuli gia tij t^iy san
So 2/2016
eon long leo va thiiu h i | u q u i , t i c d|ng oau eve den c h i t lupng san phim, d n g t i c Injy xuat nguon gio, i i m glim k h i nang canh tranh
a i a s ^ p h i m thuy san Wat Nam Tinh tft nSm
2014 d i n nay da d g i n 32.000 t i n h i n g t h i y san bl t r i ve Rieng 9 thang d i u nam nay V i a Nam da d 181 la hang bi t r i v i do t h i y s i n l« oanh bao nhiim khang sinh vupt mftc cho
phap, chfta mim b i n h va bulo tra v l nuftc tai
hau h i t thj tniong Tft nhung nguyan nhan dft
ma cac nuftc mua hang da d j t hon vfti' mat hang W y san Vipt Nam va d c doanh nghiip Ihuy san cung dl vao diau aftng hon [4J Nhung thilt nghr a i , cOng la mat p h i n hau qua do cao doanh nghipp thuy san chua lam tat trich nhipm xa h|i d a doanh nghiip mlnh/niuc te Iran cho t h i y t i m quan trang v l Mnh d p thiit d a d n g tac tuyln tniyin, p h i blln v i TNXH bfti t i t d nhftng hanh vi d a eon ngufti d i u do f thftc c i a hp d i i u khiin
VIn Si aat ra i i phai iam thi nao al viae thuc
hUn TNXH cfla aoanh nghiip t n i thinh a i n g
CO ben trang d a m i l doanh nghiap
3 M«t s l giai p h i p n h i m U n g c u « n g ( r i c h
n h l f m xa h«i d a ngSnh thiiy s i n trong hai
n h l p q u o c t i
D l tang cuftng trich nhiam x i h|i oiia d c cioanh nghiap n i l ohung, nginh Ihly n i l rfang
ma tnpftc h i t la tang cuftng trich nhilm d a nginh t h i y s i n v i v i n d l b i o va m i l tnpftng trong h l i nhlp quic t l theo tai d n thuc h i l n cac bian phap sau:
V I phia d c CO quan quan If Nha
nuftc Tang cuftng tuyan trayin d l i vfti cftng dong doanh nghiep nfti ohung, doanh nghiap kinh doanh t h i y s i n noi rilng v i Ipi fch d a vile Ihuc hian trach nhiam xa h|i ciJa doanh nghilp Viae tuyan trayin d t h i dupe thuc hipn thang qua nhiiu hlnh thftc, nhu qua d c phuong tian thong tin aai ching, d c dpt t i p huln bat buac oho lanh dao d c doanh nghiap
d e h l i nghj, h|i t h i o khoa hpc T h i m chi vilo hjyin iniyin nay d n dupe mft rang d i n
ca cac CO quan quan If n h i nuftc d nan quan
Trang 6sumA
c i c n h i q u i n \^ cdc n h i hogc^ d|nh chfnh
sach vT md D i n g thdi, n ^ dung cfla vi$c tfiy«
hign trich nhi&n xd h ^ cfla<loanh n g h i ^ , c i c
th&ig tin cgp nhit v l c i c tid quy t i c i ^ x d
c i c t i i u ( ^ u l n t r i c h nhiim x i hdi l i ^ quan
p h i i dugc pho t)iln day dfl v i ro ^ n g d ^
cdng d i n g doanh nghiip taing nhip ngudi d i n
- Phin djnh rd rdng trdch nhilm cfla c i c
ca quan q u i n 1]^ n h i nudn v i c i c chfl ttil l i i n
quan trong vi§c hogch djnh chfnh sdrfi, th&ig
tin tuyin fruyen, k i i m ba, x * {j sal phgm trong
khai thic, nudi b i n g va c h i biln thfly s i n thu^
phim d l i vd^ c i c v i n de liin quan d i n trdch
nhiim xa hdi taja doanh nghiip ndi chung
trdch nhiim d l i vdi v i i c b i o v i mdi tnjdng
ndi rifing Sy phoi hgp giija c i c CCT quan q u i n
I]? n h i nude vdi c i c chfl ftl khdc cd liin quan
cung ddng vai fro h i t sde quan fr^ng vi trdch
nhiim xa hdi cfla doanh nghiip chf duvc nhin
mgnh v i trd- n i n cap thilt khi cd ca c h i g i i m
sdt d i n g bd cd s y k i t hgp giu-a chinh quyin
v i c i c lyc lu^ng d i n s y frong xd hdi, d i e biit
l i cdc hiip hdi, t l chCrc phi chinh phfl v i c i c
phuvng t i i n tmyln thdng frong d i n h bat cOng
nhu nudi tring c h i biln thfly s i n
- Ban hdnh c i c chfnh sich khuyin khich
ho tn? cdc doanh nghiip thyc hiin trdch nhiim
xd hdi D i e biit, quan t i m ho trg c i c doanh
nghiap c h i biln thuy s i n trong vf#c thyc hiin
c i c t i i u t ^ u l n v l b i o v i mdi fru-dng s i n xult
theo cdng n g h i sgc^ TTiyc hiin nghiim nggt
h$ thing xfl- ly nude thdi
V l phia c i c doanh nghiip c h i biln hdng
ttifly sdn:
+ Thay d l i nhin thdc v l trdch nhiim xa hdi
cfla doanh nghiip dgc biit d l i vdi ddi ngO c i c
nhd quin frj d p cao trong doanh nghiip Viic
thyc hiin b i c h nhi§m x i hdi khdng tSiT dan
gidn Id v i n d l dgo ddc kinh doanh hay c i c hogt
ddng t y thiin theo cdch h i l u mang tinh tmyln
thing; khdng phii Id c i c hogt ddng ddi hdi
doanh nghiip phii bd chi phi m i Midng dem Igi
Igi ich kinh t l , ngugc lgi, thyc hiin trdch nhiim
x i hdi sd giiSp c i c doanh nghiip cd du^c
nhilu Igi t h i trong cgnh tranh frin ih\ frirdTig
158 • TRUdNG DAI HQC NHA TIWNG
qu6e t l D 6 ( v d i f ^ g i n h thfly s i n v i n d l n i y
migadf t ^ T a SS h^i to l * n Doanh nghiip
thSy ^ n mysc h i i n t r i d i nhiim x i hdi Wiing Phil vi nh&ng r i n g buOc cfla p h i p luit m i theo tlhh t h i n l y g i i c vi ch(nh )gi fch cfla doanh nghiip v i c i c d l i tuvng cd l i i n quan, cung nhu- cdng d i n g x i hd*- B i n g thdi dem Igi Igi thii cgnh tranh thrlfudng trong n u ^ c^fig nhu- x u l t W^u sang d c ttii tniw-ng q u i c t l + Tim h i l u v i thyc h i i n quy frinh s i n x u l t thfly sdn thyc p h i m "sgch" (an toin) theo dflng
•^ nghTa l i an t o i n d l i vdi c i ngifdi s i n x u l t ,
ngudi s ^ dgng V i m i l tru'dng Ngu^i t i i u dflng s§n s i n g tra mdt g i i cao hon cho nhO'ng ndng sdn thyc p f ^ m d u v c s i n x u l t theo quy trTnh sgch "tfl" d i n g rughg ffin b i n an° C i c nglfth thfly s i n x i y dyng duvc thu-ang h i i u mgnh, cung fl>ng cdc s i n p h i m cd c h i t luvng cap, bao d i m vg sinh an t o i n thyc p h i m , sfl- d y r ^ cdng n g h i s i n xuat v i c h i b i l n tiiin thiin vdi mdi tru'dng c h i c ehin s i nhgn duve s y tin nhiim cfla ttij tru'dng \ ^ ngu'di t i i u dflng khdng nh&ng d ttj t a r i n g trong nude m i d c i thi tnidng nu^S-c ngoii V i , d i l u dd b i p d i m
cho doanh nghiip cd sine cgnh tranh cao d thi
trud'ng npi d|a v i d i e biit l i b l i c i n h h$I n h i p ngiy c i n g nghiim nggt
+ Kiin tri x i y dyng v i tham gia v i o c h u l i
cung &ng thfly s i n vdi tu'^ c i c h l i '6h\Ji t i u "
frong chuoi cung fl-ng Muln v i y , ede ddinh nghiip c i n chfl ddng d i t h i n g vdi cdc ea^s^ nghiin efl'u d l ed t h i cung d p cho c i q h^ ndng d i n , c i c hgp tdc x i nh&ng g i l n g , logi thulc b i o v i thyc v i t an t o i n vd nam trong danh myc dipgc p h i p sfl' dyng b i o d i m chit lugng Tham gia v i o chuli cung Cpng thQy s i h
an t o i n p h i i bao g I m t i t d c i c chfl t h i cd llin quan d i n q u i frtnh sdn xult, e h i b i l n b i o
i i i n k i t n i y bao g I m c i lidn k i t gi&a ede k h i u
s i n x u l t - c h i b i l n - t i i u thy gjQ-a cdc
"nhi"-N h i n ^ c n h i ld,oa hpc, nhd doanh nghiip v i ngu d i n ^ i c cdng d i n g cd trdch nhiim L
s l rui ro vd, ngud^ d i n cflng id mdt v i n d l m i
d c doanh nghiip c h i b i l n d n quan ^ ^ h a n
Trang 7S,i2 :ill6
de bao dam tinh bin vftng ciia d c miilien kit,
nang cao trach nhiem xa hpi ciia doanh nghiep
doi vol cpng dong tnpftc hit la d l i vfti ngu dan
von la bo phan di hi Ion Ihuong n h i l truftc
nhftng blln dong kho luftng CLra Ihi truftng va
cac yeu to thai till, khi hau trong danh b i t va
null Ihuy san
Thuc aiy thuc hinh Trach nhiam xa
hoi (CSR) trong chuoi cung ftng thiiy san
trong chuSi cung ftng khai thac th(jy san ft Viel
Nam, vol su hS trp tft OXFAM Viet Nam, vol
cac muc lieu chinh: danh gia hien Irang thuc
hanh Irach nhiem xa hoi trong chuSi cung ung
khai Ihac thdy san lai Viel Nam, riS soiSt ciSc
chipong trinh, chung nhan (Jang iSp dung tai
Viet Nam; 1ft nhung nghien apu do, xay dung
B6 nguyen tic thuc hanh phu hop dilu kien,
dac thii cua nganh thiiy san Viet Nam, thuc day
cac lac nhan Irong chuli cung ftng khai Ihac
Ihily san Ihipc hanh, ap dung, van dong d l ctj
quan quan ly nha nuijc xay dung, ban hanh
cac van ban phap ly huftng d i n thuc hanh [7J
_ Nuoi Irong Ihuy san Irong v i n de bao ve
moi Iruftng:
+ CiSc CO quan chuc nang Nha nuftc cung
nhu Gic chinh quyin dia phuong qui hoach
quan ly, ohi dao huftng dan ngufti dan nuoi
Irong thuy siSn dUng ky Ihual vii dijm bao
moi truiyng,
+ Khdng su dung thulc diet tao, oc, rong,
ca tap bang nhung h(ia chSl cci nguon goc
thulc Iru sau, Khong xa nuOc thai, bun ling ra
moi truong khi chua duoc xu ly, Khong nuoi
Iha con giong khi chua duoc kiim nghiem chit
lupng; Phai ciS ao ling Irong nuoi tom tham
canh va khu vuc ao Hng xu ly ngudn nuftc
cap; Co qui chuan thuc hanh nuoi thUy san tot
Nguiji nuoi 16m CO tham gia viSo cac cau lac
bp, hop lac xa, to sian x u i l va khong lam an
neng le
+ De han chS (Jpc t l , kim loai nang l l n
luu Irong d i l do qua Irinh su dung thulc, hoa
chat Irong nhftng vu truoc, »iec phoi nen d i l
sau cay xoi nen day ao roi bon v6i, cip/lhao
nipoc nhieu lan nham hoat hoa nen diSy la r i l
can Ihilt Khong nen lay nuftc true tilp vao
ao nuoi de xu ly Chi nen I i y vao ao lang xft ly xong mfti d p qua ao null de tranh llnh Irang kim loai nang, hoa chit doc hai tich tu duoi day ao nuoi
III KET LUAN VA KIEN NGHI
1 Kit luan
Nhu vay viec tnen khai trach nhiem xa hoi doanh nghiep thuy san mot each nghiem tuc,
tu giac khdng chi mang lai loi ich kinh te cho nganh thuy Sisn ma con vl muc lieu Iftn hon
la phat tnen b i n vung va hieu rong ra la giai quyet m i l quan he gifta tang truftng kinh l l va bao ve moi truftng, nang cao vi I h l canh Iranh Irong hoi nhap quoc te Do do nganh thiiy san luon nang cao chat lucrng san pham dac biet nuoi trong thuy san luyel d l i khong su dung cac hoa chiSI co nguin giSc tu thudc trir sau, khong xiS nude thai khi chua xu ly, khdng tha con gidng khi chua duoc kiem nghiem c h i l luong Cac doanh nghiep che bien c4n quan tam hon de bao dam linh b i n vtrng cua ciSc mdi lien kit, nang cao trach nhiem xa hdi cua doanh nghiep ddi vdi cdng dong, cung ftng cac Sijn pham cd c h i l luong cao, bao dam ve sinh
an loan Ihu-c phim, su dung cong nghe san xual viS che biSn than thien vdi mdi trucjng, chac chin se nhan duoc su tin nhidm cua Ihl trudng Via ngufti lieu dung khdng nhung
d thi tru'dng trong nu<jc miS d ca thi truftng nuoc ngoai Vii, dieu do bao dam cho doanh nghiep co sue canh tranh cao d Ihi truong ndi dia va dac biel la bdi canh hdi nhap ngay cang nghiem ngai hien nay
2 Kiln nghj
- Cac CO quan quan ly nha nuiic va ciSc chu t h i lien quan can phai hoach dinh chinh sach, Ihong tin luyen Iruyen, kidm Ira, xU ly sai pham irong khai thac, nudi Irdng va che bien thuy san Ihuc phim ddi vdi cac vdn dd lien quan den trach nhiem xa hdi cua doanh nghiep noi Chung, trach nhidm ddi vdi viec bao ve mdi truong ndi neng
Trang 8- Can Hive hi#n Tiich nhi#m xa h $ nWamixa h|l*DBg d n * cung Ong khai thic, (CSR) trong chiiil cung dng Hitqr s i n HSng ntlSi trtng l^aylsil,4^ Vi#Nam
chua cung ftng khai Ihic thiy sin ftVlat Nam, -efcl phii n » ^ nghiSn d o vl ph?m lian
Vfti su ha Irgr tft OXFAM Vm Nam vSi cSonwa quan ain ma traftng <«te Mat <*o loai thu6c
uau chinh: aanh gia hian tnang thirc hanhtrii* khing id lupng
TAI L I S U THAM KHAO
Ngiiyja Thi Hi»ng Alii, BSig-niily •Bane (i,g»« (Ijch) (2im7), Bjo (Me U B I diiiiiih, c i m nang ( j n ^
i * i ? P kinh doaiili c6 trfch Dhijn temg 04; ^ j i ^ ,4 4 j , „ , ( ^ , ^ ^ i _ jjXB M
.; B«N»'«i«l'iepviPliaildiia6iigth6ll(2012),QiA,IJ',tophimx41*,(:at^in8ilni*lglio<igiiu6itrSng tliny sin, miy (% HI llt*://(«ra.iiiard.gov.vii«>iiges/iiews_dotaa.iq>x?NTOsM=26339
3 «B5lIgr>OMih(20l3),M«(;Svi,(ai,fehriii|mxthei(idoaiiliii^epVietNmj,T((p(iUTrifth!re(ig2:50,e
4 BoBsl(2014)Niiig(aoti&hi4iemj.IlieitniiiephSttti&TUy»to,IJlXH
' ' ^ ' ^ ^ ° " ' ' ' * * * ' * ' ^ ' ^ ' * ' ' ' 8 M l h 4 y ! , i n t r a i g h « i n h 8 p , P h i l , , g T l , , , ( , n g m ^ , i C 6 » 6 , i g I i l J p , ^ 5 ? t
.x)m.v,iAhucKi.y.tb(,c-lia,J,-IM*.,iiem-x,-hoi-trcmg-ng«J,-thuy-,m-Bticle-1415I.BvB