GIÁO ÁN GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG LỚP 6 TỈNH PHÚ THỌ

Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận nhóm: Đọcthông tin và khai thác các hình trong mục 1, em hãy giới thiệu trên lư

Trang 1

TIẾT 1,2,3,4,5: CHỦ ĐỀ 1:

PHÚ THỌ TỪ THỜI NGUYÊN THỦY ĐẾN THẾ KỶ X

(Thời gian thực hiện: 5 tiết)

* Năng lực riêng biệt:

- Nhận biết được những địa điểm tìm thấy dấu tích của người nguyên thuỷ và một

số dấu ấn nổi bật của Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

- Biết được những đóng góp của nhân dân Phú Thọ trong cuộc đấu tranh chốngBắc thuộc

3 Phẩm chất:

- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động

- Tự hào về truyền thống lịch sử quê hương

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Giấy A4, A5 Phiếu học tập, power point

2 Chuẩn bị của HS:

- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm

- Đọc trước bài mới

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Tiết 1: Kiểm tra sách vở, dụng cụ học tập của HS

- Tiết 2: Hãy kể tên những dấu tích của người nguyên thủy trên địa bàn tỉnh Phú Thọ mà em biết?

- Tiết 3: Hãy kể tên những dấu tích của người nguyên thủy trên địa bàn tỉnh Phú Thọ mà em biết?

- Tiết 4: Hãy nêu một số dấu ấn nổi bật về Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

- Tiết 5: Theo em, vùng đất và con người Phú Thọ có vai trò, đóng góp như thế nàotrong cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc của dân tộc?

3 Các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Mở đầu (Giới thiệu bài mới)

Trang 2

a Mục tiêu:

- Dẫn dắt vào bài mới; Giới thiệu nội dung bài học;

b Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV đưa ra các câu hỏi: Phú Thọ là vùng đất cổ, có truyền thống lịch sử lâu đời

Em có những hiểu biết gì về vùng đất Phú Thọ? Dựa trên cơ sở nào mà đưa đếnnhững nhận định như vậy? Em có thể lấy một vài ví dụ để chứng minh rằng nhậnđịnh đó là chính xác

GV yêu cầu HS suy nghĩ và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi trên

HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ

* Thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi

* Báo cáo, thảo luận

Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

* Kết luận, nhận định

GV nhận xét trình bày của HS GV chốt lại kiến thức GV vào bài mới

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Nội dung 1: Những dấu tích của người nguyên thuỷ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

1 Những dấu tích của người nguyên thuỷ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

a Mục tiêu:

Kể được tên những địa điểm tìm thấy dấu tích của người nguyên thuỷ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

b Tổ chức thực hiện

GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận nhóm: Đọcthông tin và khai thác các hình trong mục 1, em hãy giới thiệu trên lược đồ về cácđịa điểm tìm thấy dấu tích của người nguyên thuỷ ở Phú Thọ theo gợi ý sau: địađiểm tìm thấy dấu tích, hiện vật liên quan, niên đại

HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lờiđược câu hỏi

GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh

- GV nhận xét trình bày của HS

- GV chốt lại kiến thức và HD HS QS: Hình 4 Lược đồ một số địa điểm tìm thấy

dấu tích của thời nguyên thuỷ và Văn Lang – Âu Lạc trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

HS ghi nhớ và ghi nội dung vào trong vở

Bảng 1 Một số địa điểm tìm thấy dấu tích của người nguyên thuỷ ở Phú Thọ

Niên đại cách ngày nay

Trang 3

Tân Sơn) năm

2 Sơn(Lâm Thao)Vi

Hòn cuội nguyên được dùnglàm chày, bàn nghiền, hònghè, mảnh tước thì được ghè ởrìa cạnh

(hậu kì đá cũ)

3 – 1 vạnnăm

Phùng Nguyên(kim khí – sơ kì

đồ đồng)

4 000 – 3500

năm4

đồng thau)

Khoảng 3000

– 2 500năm

Nội dung 2: Vùng đất Phú Thọ thời kì Văn Lang – Âu Lạc

2 Vùng đất Phú Thọ thời kì Văn Lang – Âu Lạc

a.Mục tiêu:

- Nêu được một số dấu ấn nổi bật của Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

- GV yêu cầu các nhóm thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Dựa vào tư liệu 1, em hãy xác định trên lược đồ (hình 4) địa bàn lãnh thổ của bộlạc Văn Lang Tư liệu cho em biết điều gì về người đứng đầu bộ lạc?

- HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trảlời được câu hỏi

- GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh

- GV nhận xét trình bày của HS

- GV chốt lại kiến thức; HS ghi nhớ và ghi nội dung vào trong vở:

- Hùng Vương vốn là tù trưởng của bộ lạc Văn Lang, bộ lạc mạnh nhất với địa bàntrải rộng hai bên bờ sông Hồng, từ chân núi Ba Vì đến chân núi Tam Đảo, đã đóngvai trò trung tâm tập hợp các bộ lạc khác, trở thành thủ lĩnh liên minh bộ lạc, rồichuyển hoá thành người đứng đầu một tổ chức nhà nước

- Giai đoạn Đông Sơn, tại di tích Làng Cả đã phát hiện được khá nhiều khuôn đúc,nồi nấu đồng, rót đồng Đó là những khuôn đúc rìu, dao găm, giáo, chuông,

Trang 4

- Cuối thế kỉ III TCN, sau cuộc kháng chiến chống quân Tần thắng lợi, HùngVương thứ mười tám đã nhường ngôi cho Thục Phán – thủ lĩnh của bộ lạc Tây Âu.Thục Phán xưng là An Dương Vương lập ra nước Âu Lạc với lời thề “sẽ ra sức giữgìn cơ nghiệp của tổ tông và đời đời thờ phụng nhà Hùng“ Kinh đô được chuyển

từ vùng Việt Trì (Phú Thọ) về vùng Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) Vùng đất PhúThọ vẫn là địa bàn chính của nước Âu Lạc

- Hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Văn Lang – Âu Lạc là sản xuất nôngnghiệp (trồng lúa nước, các loại ngũ cốc và cây ăn quả) Nghề săn bắt, chăn nuôi,đánh cá cũng phát triển Ngoài ra họ còn làm các nghề khác như dệt vải, làmgốm,

- Cư dân Văn Lang trên đất Phú Thọ sống tập trung trong các làng, chạ; đã tạodựng một đời sống tinh thần vô cùng phong phú Họ sáng tạo ra những điệu nhảy,múa hát diễn tả quang cảnh lao động, vui chơi rất sinh động Hằng năm, vào nhữngngày hội mùa, dân làn thường tổ chức lễ hội, với các hoạt động múa hát, đuathuyền, thu hút cả già trẻ, trai gái tham gia

Nội dung 3:

Nhân dân Phú Thọ trong các cuộc đấu tranh chống xâm lược thời Bắc thuộc

3 Nhân dân Phú Thọ trong các cuộc đấu tranh chống xâm lược thời Bắc thuộc:

1 Hãy kể tên một số nhân vật tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tham gia đội

nghĩa binh của Hai Bà Trưng chống quân Hán xâm lược

2 Theo em, vùng đất và con người Phú Thọ có vai trò, đóng góp như thế nào trong

cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc của dân tộc?

- HS quan sát và tiếp nhận nhiệm vụ

- HS phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lời được câuhỏi

GV nhận xét trình bày của HS

GV chốt lại kiến thức; HS ghi nhớ và ghi nội dung vào trong vở:

* Kết luận:

a Phú Thọ với cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng (thế kỉ I)

- Năm 113 trước Công nguyên, sau khi tiêu diệt nhà Triệu, nhà Hán chiếm NamViệt, trong đó gồm cả địa bàn trước đó thuộc nước Âu Lạc Nhà Hán chia vùng đấtmới chiếm làm 9 quận Vùng đất Phú Thọ thời kì này thuộc huyện Mê Linh, quận

Trang 5

Giao Chỉ.

- Tháng 3 /40, Trưng Trắc và Trưng Nhị, con gái của Lạc tướng huyện Mê Linh,

đã phất cờ khởi nghĩa chống chính quyền đô hộ với ngọn cờ “Đền nợ nước, trả thù nhà “ Cuộc khởi nghĩa đã nhanh chóng lan rộng và đã lật đổ được ách thống trị của nhà Hán

- Tham gia trong đội quân khởi nghĩa của Hai Bà Trưng có nhiều nữ tướng ở vùngĐất Tổ như: Nàng Nội ở Kẻ Lú, Bát Nàn ở trang Phượng Lâu (Việt Trì), ThiềuHoa ở Hiền Quan (Tam Nông), Nguyệt Cư ở Điêu Lương (Cẩm Khê), NguyệtDiện ở Ca Đình (Đoan Hùng), Hà Liễu ở Giầu Cấm (Phù Ninh),

b Phú Thọ trong cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược (thế kỉ VI)

- Năm 546, trước cuộc tấn công của quân Lương vào căn cứ hồ Điển Triệt (huyệnLập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc), Lý Nam Đế (Lý Bí) đã cho quân rút qua sông Hồng

về động Khuất Lão (nay thuộc xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông) để củng cố và pháttriển lực lượng Tại đây, quân đội của Lý Nam Đế đã được nhân dân địa phươnghết lòng ủng hộ và giúp đỡ

- Khi bị ốm nặng, biết không thể qua khỏi, Lý Nam Đế đã giao toàn bộ quyền lãnhđạo cuộc kháng chiến cho Triệu Quang Phục – một vị tướng trẻ có tài, có đức, thay

vì giao cho những người ruột thịt của mình Chính mảnh đất nguồn cội, nơi in đậmnhững dấu tích của công cuộc dựng nước và giữ nước đã khiến Lý Nam Đế cóquyết định rất tiến bộ và sáng suốt, đặt lợi ích của quốc gia lên trên lợi ích củadòng tộc

* Hoạt động 3: Luyện tập

a Mục tiêu:

- Vận dụng kiến thức đã học làm bài tập trong sách giáo khoa

+ Hãy ghép thông tin ở cột bên trái với cột bên phải sao cho đúng.

( Địa điểm và hiện vật được tìm thấy)

+ Hãy hoàn thiện bảng thống kê sau về các nữ tướng tiêu biểu tham gia cuộc khởinghĩa Hai Bà Trưng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

- GV: Hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

Trang 6

- GV yêu cầu HS về nhà thực hiện các nhiệm vụ sau:

1 Có ý kiến cho rằng: “Phú Thọ là vùng đất cổ – nơi hội tụ những sáng tạo vănhoá của người Việt cổ trong quá trình hình thành quốc gia – dân tộc”, em có đồng

ý với ý kiến đó không? Vì sao?

2 Tìm hiểu và cho biết ở địa phương em có di tích lịch sử – văn hoá nào liên quanđến thời Hùng Vương dựng nước và cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc

- GV: Hướng dẫn học sinh làm dự án theo nhóm và tổ chức cho học sinh tranh biệntrước lớp vào giờ học tiếp theo

Trang 7

CHỦ ĐỀ 2:

TIẾT 6,7,8,9,10: TRUYỀN THUYẾT VỀ THỜI ĐẠI HÙNG VƯƠNG

Thời gian thực hiện: 4 tiết

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nhận biết được một số đặc điểm (nhân vật, cốt truyện, yếu tố kì ảo, nội dungphản ánh, .) của truyền thuyết về thời đại Hùng Vương nói chung và truyền

thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô nói riêng.

- Biết kể lại một truyền thuyết, trao đổi về ý nghĩa của truyền thuyết đó Tập sưutầm truyền thuyết ở địa phương

- Bước đầu thấy được sự tương quan giữa những điều phản ánh trong truyềnthuyết với sự thực lịch sử Biết gắn kết quá khứ với cuộc sống hôm nay

2 Năng lực:

- Năng lực chung: Giao tiếp, hợp tác, tự chủ, tự học

- Năng lực riêng: Viết được bài văn kể lại một truyền thuyết về thời đại Hùng

Vương và nêu cảm nghĩ về truyền thuyết đó

- Tự hào về một vùng quê giàu các sự tích về thời đại Hùng Vương

Tư liệu truyền thuyết thời đại Hùng vương

Máy tính (Dạy học trực tuyến qua ứng dụng zoom)

1 Tổ chức:

- Tiết 1: Kiểm tra sách vở, dụng cụ học tập của HS

- Tiết 2: Vua Hùng đã tìm đến những vùng đất nào để chọn đất đóng đô? Lí dokhiến nhà vua không chọn những nơi đó?

- Tiết 3: Vùng đất được Vua Hùng chọn đóng đô có địa thế và cảnh quan thiênnhiên như thế nào? Việc Vua Hùng quyết định chọn vùng đất ấy nói lên điều gì?

- Tiết 4: Kể lại truyền thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô

a Mục tiêu: Dẫn dắt vào bài mới; Giới thiệu nội dung bài học;

GV YC HS đọc các câu thơ SGK:

Trang 8

Nước bốn nghìn năm(1), nôi cổ sơ Cỏ cây quen thuộc đến bây giờ Nơi vua cày ruộng, quan trồng lúa Công chúa làm nương và dệt tơ.

(Vũ Quần Phương)

GV yêu cầu HS suy nghĩ và thảo luận trao đổi nhóm cặp bàn trả lời các câu hỏi sau:

1 Nhà thơ đã hình dung như thế nào về thời Hùng Vương?

2 Theo em, nhà thơ dựa vào đâu mà hình dung như vậy?

* Thực hiện nhiệm vụ:

* Báo cáo, thảo luận:

* Kết luận, nhận định:

GV nhận xét trình bày của HS GV chốt lại kiến thức GV dẫn dắt vào bài mới

Nội dung 1 Đọc hiểu: Truyền thuyết và truyền thuyết thời đại Hùng Vương

1 Tri thức đọc hiểu: Truyền thuyết và truyền thuyết thời đại Hùng Vương

a Mục tiêu: Hiểu được thế nào là Truyền thuyết và truyền thuyết thời đại Hùng Vương Bước đầu thấy được sự tương quan giữa những điều phản ánh trong truyền

thuyết với sự thực lịch sử Biết gắn kết quá khứ với cuộc sống hôm nay

GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận nhóm: Đọcthông tin SGK mục 1 (tr16, 17), hãy thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

? Em hiểu truyền thuyết là gì?

? Các truyền thuyết về thời đại Hùng Vương nói về những nội dung gì? Nhân vậtphổ biến trong các truyền thuyết thời đại HV là ai?

? Hãy kể tên một số truyền thuyết thời đại HV mà em đã đọc?

- Truyền thuyết là một thể loại truyện cổ dân gian gắn với các sự kiện và nhânvật lịch sử Truyền thuyết được xây dựng bằng sự kết hợp các yếu tố kì ảo với cácyếu tố hiện thực, nhằm giải thích các sự kiện, nhân vật lịch sử, địa danh hoặc cácsản vật liên quan đến nhân vật và địa danh Truyền thuyết có yếu tố lịch sử nhưngkhông phải là lịch sử

Trang 9

- Các truyền thuyết thời đại Hùng Vương kể về cuộc sống sản xuất, sinh hoạtkhi dân ta bắt đầu chuyển từ đời sống săn bắn, hái lượm sang trồng trọt và chănnuôi, những câu chuyện chống thiên tai và đánh giặc giữ nước gắn liền với cônglao của các nhân vật anh hùng.

- Nhân vật phổ biến trong các truyền thuyết trên là Vua Hùng (Hùng Vương)cùng các bộ tướng của nhà vua

- Các truyền thuyết về thời đại Hùng Vương là hình ảnh về buổi đầu dựng nướccủa dân tộc ta (thường gọi là thời kì Văn Lang – Âu Lạc) Các truyền thuyết nàyhầu hết có gốc từ thần thoại So với thần thoại, truyền thuyết gần gũi với đời sốnghơn Sức mạnh của nhân vật anh hùng chủ yếu không dựa trên sự trợ giúp của thầnlinh mà trên tài năng của cá nhân kết hợp với sức mạnh tập thể của cả cộng đồng

Nội dung 2 Tìm hiểu văn bản: HÙNG VƯƠNG CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ

2 Văn bản: HÙNG VƯƠNG CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ

a.Mục tiêu:

- Nhận biết được một số đặc điểm (nhân vật, cốt truyện, yếu tố kì ảo, nội dungphản ánh, .) của truyền thuyết về thời đại Hùng Vương nói chung và truyền

thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô nói riêng.

- Biết kể lại một truyền thuyết, trao đổi về ý nghĩa của truyền thuyết đó Tập sưutầm truyền thuyết ở địa phương

* Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu các nhóm thực hiện các nhiệm vụ

sau:

- Đọc và nghiên cứu văn bản “Hùng Vương chọn đất đóng đô”

- Thảo luận trả lời 5 câu hỏi SGK trang 19

- HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trảlời 5 câu hỏi SGK

* Kết luận, nhận định: GV nhận xét trình bày của HS.

KẾT LUẬN:

- Để tính kế lâu dài cho đất nước, Vua Hùng tìm một nơi hội tụ nhiều mặt thuận lợi

để làm kinh đô Truyền thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô là cách giải thíchcủa người xưa về việc này

- Truyền thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô cho thấy việc chọn đất đóng đôđược

tính toán rất cẩn trọng, tuy có yếu tố hoang đường nhưng cũng chứa tinh thần khoahọc, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của nhà vua: đất đóng đô phải hội đủ các điềukiện về tự nhiên lẫn con người Điều này cũng cho thấy khát vọng xây dựng mộtnước Văn Lang hùng mạnh của dân ta thời ấy

- Những chi tiết kì ảo và những cảnh thiên nhiên hoang sơ đã khiến câu chuyện trởnên kì vĩ và mĩ lệ, nửa hư nửa thực

Hoạt động 3: Luyện tập

Trang 10

a Mục tiêu:

- Kể lại được Truyền thuyết HV chọn đất đóng đô và một số truyền thuyết khác

- Viết được bài văn kể lại một truyền thuyết về thời đại Hùng Vương và nêu cảmnghĩ về truyền thuyết đó

* Chuyển giao nhiệm vụ: - GV yêu cầu các nhóm thực hiện các nhiệm vụ

sau:

Nhóm 1: Thảo luận trả lời câu hỏi 1 SGK trang 20

Thực hiện câu 1, câu 2 phần vận dụng SGK trang 20, 21

* Hướng dẫn về nhà:

Thực hiện YC ở HĐ4

Nghiên cứu trước chủ đề 3

Trang 11

TIẾT 11, 12: CHỦ ĐỀ 3:

MỘT SỐ NHÂN VẬT TIÊU BIỂU THỜI HÙNG VƯƠNG DỰNG NƯỚC

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Điểm chung về các nhân vật thời Hùng Vương dựng nước

- Tìm hiểu một số nhân vật tiêu biểu thời Hùng Vương dựng nước

2 Năng lực:

- Năng lực riêng:

Trình bày được điểm chung về các nhân vật thời Hùng Vương dựng nước

Kể tên, nêu được ý nghĩa biểu tượng của những nhân vật tiêu biểu thời HùngVương dựng nước

- Tự hào về truyền thống; có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của quê hương

- Giấy A4, A5 Phiếu học tập, power point

- Máy tính (Dạy học trực tuyến qua ứng dụng zoom)

1 Tổ chức:

- Tiết 1:

Câu 1 Kể lại truyền thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô.

Câu 2 Kể (trước nhóm hoặc lớp) một truyền thuyết khác về thời Hùng Vương mà

em biết Trao đổi với bạn về ý nghĩa của truyền thuyết đó

- Tiết 2: Chọn một truyền thuyết về thời Hùng Vương để viết thành bài văn kể chuyện và nêu cảm nghĩ của em?

Trang 12

GV đưa ra các câu hỏi: “Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba”

Quốc lễ giỗ Tổ hằng năm được tổ chức tại Đền Hùng (xã Hy Cương, thành phốViệt Trì, tỉnh Phú Thọ) từ lâu đã trở thành ngày lễ đặc biệt của cả dân tộc Em có biếtQuốc giỗ được tổ chức nhằm mục đích gì? Em hãy chia sẻ hiểu biết của mình về thờiHùng Vương dựng nước thông qua việc giới thiệu về một số nhân vật liên quan đếnthời kì lịch sử này với các bạn trong lớp

Nội dung 1

a Mục tiêu: Nêu được ý nghĩa biểu tượng của những nhân vật tiêu biểu thời

Hùng Vương dựng nước

GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận nhóm: Đọc thông tin và khai thác các hình trong mục 1, Hãy cho biết điểm chung về các nhân vật lịch sử thời Hùng Vương dựng nước; Dựa vào hiểu biết của bản thân và liên hệ với kiến thức đã học, em hãy kể tên một số nhân vật liên quan đến thời Hùng Vương dựng nước

GV chốt lại kiến thức và HD HS QS:

Các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương dựng nước đều được biết đến thông qua các truyền thuyết dân gian và các thần tích lưu giữ tại các đền thờ, được truyền từ đời này qua đời khác

Các nhân vật này được xây dựng và truyền tụng trở thành những biểu tượng, là hiện thân của những giá trị và truyền thống lịch sử – văn hoá tốt đẹp của dân tộc ta trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước

Trang 13

Nội dung 2 Một số nhân vật tiêu biểu thời kỳ Hùng Vương

2 Một số nhân vật tiêu biểu thời kỳ Hùng Vương

a.Mục tiêu: Kể tên, nêu được ý nghĩa biểu tượng của những nhân vật tiêu biểu

thời Hùng Vương dựng nước

GV yêu cầu các nhóm thực hiện các nhiệm vụ sau:

Dựa vào tư liệu trả lời các câu hỏi sau;

1 Hãy kể lại nội dung chính của truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ mà em

đã được đọc/được học

2 Theo em, hình tượng Lạc Long Quân và Âu Cơ có ý nghĩa như thế nào trong tâm thức của người Việt

3 Hãy kể lại truyền thuyết Sơn Tinh – Thuỷ Tinh theo cách của em

4 Sơn Tinh – Tản Viên Sơn Thánh có công lao gì đối với cộng đồng,

dân tộc? 3 Theo em, ý nghĩa giáo dục thông qua hình tượng Sơn

1 Lạc Long Quân và Âu Cơ:

Theo truyền thuyết, Lạc Long Quân chính là Rồng, còn Âu Cơ là Tiên Rồngsống ở vùng đồng bằng, còn Tiên sống ở vùng non cao Lạc Long Quân và Âu Cơ đãkết đôi và cùng chung sống, sinh ra bọc trăm trứng, rồi nở thành một trăm người contrai

Rồng và Tiên đã trở thành biểu tượng cho tổ tiên của người Việt; bọc trăm trứngvừa là tổ tiên của người Việt, vừa là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng (đồng bào), đồng thời trứng còn là biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở, phồn vinh

Trang 14

Do vậy, trong tâm thức của người Việt, Lạc Long Quân và Âu Cơ đã trở thành biểu tượng cho cội nguồn cao quý “con Lạc cháu Hồng” của dân tộc Việt Nam.

2 Sơn Tinh – Thủy Tinh:

Theo truyền thuyết, Sơn Tinh và Thuỷ Tinh là các vị thần, là hiện thân của các hiện tượng tự nhiên, núi non, sông nước, được hình tượng hoá thành những con người

có những tài năng và phẩm chất khác nhau Qua truyền thuyết, nếu như Thuỷ Tinh đạidiện cho sức mạnh thiên nhiên dữ dội, hung bạo (hiện tượng bão, lụt xảy ra hằng năm), thì Sơn Tinh lại là biểu tượng cho sức mạnh của nhân dân, của cộng đồng Thông qua hình tượng Sơn Tinh và những cuộc đương đầu chống lại Thuỷ Tinh thể hiện truyền thống đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau của người Việt trong công cuộc trị thuỷ, phòng chống thiên tai; đồng thời phản ánh ước mơ, khát vọng chinh phục, chế ngự thiên tai của nhân dân ta

3 Lang Liêu:

Bánh chưng, bánh giầy là hai thứ bánh do Lang Liêu, con Vua Hùng thứ sáu làm

để dâng vua cha trong cuộc thi chọn người lên kế vị

Bánh chưng, bánh giầy với biểu tượng cao quý ấy đã thể hiện cái tâm, cái tài, nhất

là lòng trung, hiếu của Lang Liêu, xứng đáng được Vua Hùng truyền ngôi báu Hình

tượng Lang Liêu và truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy thể hiện ý thức lấy dân làm

gốc, coi trọng nghề nông, quý hạt gạo, biết ơn tổ tiên, kính Trời, Đất của con ngườiViệt Nam

4 Vũ Thê Lang:

Khai mở trí tuệ cho nhân dân, nghề dạy học của cha và sống cuộc đời đạm bạc bên người vợ tảo tần, nuôi tằm, dệt vải Tiếng lành đồn xa, sự mẫu mực và tài đức của người thầy giáo làng đã truyền đến triều đình lúc bấy giờ Hùng Vương thứ mười tám mời ông vào kinh, giao cho trọng trách chăm lo sự học của hai cô công chúa là Ngọc Hoa và Tiên Dung

a Mục tiêu:

Lập bảng hệ thống (hoặc thể hiện dưới dạng sơ đồ tư duy, ) về các nhân vật tiêu biểuthời Hùng Vương dựng nước (tham khảo gợi ý dưới đây)

TT Tên nhân vật Truyền thuyết liên Ý nghĩa giáo dục

Trang 15

1 Có quan điểm cho rằng: các nhân vật thời Hùng Vương đều là nhân vật truyền

thuyết, nên không có thật và không có giá trị lịch sử Em có đồng ý với ý kiến đó

không? Vì sao?

2 Liên hệ và cho biết ở địa phương em có di tích lịch sử – văn hoá nào liên quan đến

các nhân vật thời Hùng Vương dựng nước Điều đó chứng tỏ truyền thống tốt đẹpnào của dân tộc ta?

3 Nội dung về nhân vật nào trong bài chứng tỏ truyền thống hiếu học của nhân dân

vùng Đất Tổ? Hãy viết khoảng 5 – 7 câu thể hiện hiểu biết của em về việc kế thừatruyền thống đó ở tỉnh Phú Thọ hiện nay

Thực hiện YC ở HĐ4

Tìm hiểu đọc trước chủ đề 4: Nghệ thuật trình diễn dân gian Phú Thọ.

Trang 16

TIẾT 6: KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

I MỤC TIÊU:

- Thông qua giờ kiểm tra, giáo viên đánh giá được kết quả học tập của học sinh vềkiến thức, kỹ năng đã học Qua đó, HS củng cố và khắc sâu được những kiến thức

đã học về Phú Thọ thời nguyên thủy đến thế kỉ X

- Vận dụng được những kiến thức đã học vào trong đời sống; rèn kĩ năng tổng hợp kiến thức và làm bài kiểm tra

1 Giáo viên: Đề kiểm tra; Máy tính (Kiểm tra trực tuyến)

2 Học sinh: - Giấy kiểm tra

số hiện vật thời nguyênthủy được

Nêu được một

số dấu ấn nổi bật về Nhà nước Văn Lang– Âu Lạc trên

Kể tên được một

số nhân vật tiêu biểu trên địa bàntỉnh Phú Thọ đã tham gia đội

Trang 17

đến thế

kỉ X

tìm thấy ở một số địa điểm trên địa bàn tỉnhPhú Thọ

địa bàn tỉnh Phú Thọ

nghĩa binh của Hai Bà Trưng chống quân Hánxâm lược

1 5 50

1 3 30

3 10 100

Đề bài:

Câu 1: Hãy ghép thông tin ở cột bên trái với cột bên phải sao cho đúng?

1 Hang Ngựa a Hòn cuội ghè đẽo rìa lưỡi

2 Phùng Nguyên b Công cụ, vũ khí, đồ trang sức bằng đồng

3 Sơn Vi c Rìu đã mài nhẵn, xỉ đồng

1 nối với …… 2 nối với ……

3 nối với …… 4 nối với ……

1 nối với d) 2 nối với c)

3 nối với a) 4 nối với b)

Câu 2: 5 điểm, mỗi ý đúng 1 điểm

- Thời kì dựng nước đầu tiên, các Vua Hùng đã chọn vùng đất hợp lưu của sôngHồng, sông Đà, sông Lô làm đất đóng đô (với trung tâm là thành phố Việt Trì ngàynay)

- Thời Văn Lang, cư dân đã có nghề đúc đồng khá phát triển

- Cuối thế kỉ III TCN, sau cuộc kháng chiến chống quân Tần thắng lợi, HùngVương thứ mười tám đã nhường ngôi cho Thục Phán, xưng là An Dương Vươnglập ra nước Âu Lạc Kinh đô được chuyển từ vùng Việt Trì (Phú Thọ) về vùng CổLoa (Đông Anh, Hà Nội) Vùng đất Phú Thọ vẫn là địa bàn chính của nước ÂuLạc

Trang 18

- Hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân là sản xuất nông nghiệp Nghề săn bắt,chăn nuôi, đánh cá cũng phát triển Ngoài ra họ còn làm các nghề khác như dệt vải,làm gốm,

- Cư dân sống tập trung trong các làng, chạ; đã tạo dựng một đời sống tinh thần vôcùng phong phú: sáng tạo ra những điệu nhảy, múa hát, tổ chức lễ hội…

Câu 3: 3 điểm

Tham gia trong đội quân khởi nghĩa của Hai Bà Trưng có nhiều nữ tướng ở vùngĐất Tổ như: Nàng Nội ở Kẻ Lú, Bát Nàn ở trang Phượng Lâu (Việt Trì), ThiềuHoa ở Hiền Quan (Tam Nông), Nguyệt Cư ở Điêu Lương (Cẩm Khê), NguyệtDiện ở Ca Đình (Đoan Hùng),

4 Củng cố:

- Thu bài kiểm tra

- Nhận xét giờ kiểm tra: sự chuẩn bị, ý thức thái độ làm bài

5 Hướng dẫn về nhà:

- Làm lại bài kiểm tra vào vở

- Nhắc HS chuẩn bị bài sau: đọc trước chủ đề 2

TIẾT 13, 14: CHỦ ĐỀ 4:

NGHỆ THUẬT TRÌNH DIỄN DÂN GIAN PHÚ THỌ

- Năng lực riêng: Có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp

của quê hương

- Giấy A4, A5 Phiếu học tập, power point, video

1 Tổ chức:

- Tiết 1:

Trang 19

Liên hệ và cho biết ở địa phương em có di tích lịch sử – văn hoá nào liên quan đếncác nhân vật thời Hùng Vương dựng nước Điều đó chứng tỏ truyền thống tốt đẹpnào của dân tộc ta?

- Tiết 2:

Câu 1 Hát Rang của người Mường thường được hát trong những dịp nào?

Câu 2 Hình thức diễn xướng chàm đuống của người Mường thường được biểudiễn trong những dịp nào? Đuống được làm bằng gì? Kể tên và mô tả các độngtác cơ bản của chàm đuống

GV đưa ra các câu hỏi: GV chiếu video một số làn điệu hát dân gian ở Tỉnh PhúThọ HS trả lời câu hỏi sau:

– Nghe và cho biết tên các điệu hát, nhạc cụ truyền thống của các dân tộc ít người tỉnh Phú Thọ

– Nơi em sinh sống có thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian nào không?

– Em được nghe/được biết đến các thể loại dân ca và nhạc cụ truyền thống trong hoàn cảnh nào?

Nội dung 1 Một số thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của dân tộc Mường

1 Một số thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của dân tộc Mường

a Mục tiêu: Kể được tên các thể loại nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân

tộc ít người ở Phú Thọ (dân ca người Mường; )

GV chia lớp thành các nhóm, yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận nhóm: Đọc thông tin và khai thác các hình trong mục 1,

- GV chiếu video hát Rang, hát Chàm Đuống của người Mường

1 Hát Rang của người Mường thường được hát trong những dịp nào?

2 Hình thức diễn xướng chàm đuống của người Mường thường được biểudiễn trong những dịp nào? Đuống được làm bằng gì? Kể tên và mô tả cácđộng tác cơ bản của chàm đuống

Trang 20

HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lờiđược câu hỏi.

và được thay đổi cho phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh cụ thể

b) Tục chàm đuống (đâm đuống)

Chàm đuống của người Mường là hình thức diễn xướng dân gian thường được biểu diễn trong dịp quan trọng như Tết, hội mùa, cưới xin, dựng nhà, Lễ chàm đuống được hình thành từ cuộc sống lao động của đồng bào dân tộc Mường trong quátrình làm nông nghiệp Người Mường tin rằng trong những ngày Tết, tiếng đuống vang, rộn ràng thì năm đó sẽ mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, mọi điều may mắn

Nội dung 2 Một số thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của dân tộc

Cao Lan

2 Một số thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của dân tộc Cao Lan

a Mục tiêu: Kể được tên, nêu được ý nghĩa các thể loại nghệ thuật truyền thống

của đồng bào dân tộc ít người ở Phú Thọ (dân ca người Cao Lan; )

- GV chiếu video hát Sình Ca, hát Xúc Tép người Cao Lan

1 Sình ca của người Cao Lan thường được hát trong các dịp nào?

2 Múa xúc tép thể hiện hoạt động gì của con người? Em hãy thử thể hiện điệumúa này dựa theo mô tả trong bài

Trang 21

a) Hát Sình ca (Sịnh Ca)

Sình ca là một thể loại dân ca trữ tình, một loại hình sinh hoạt văn hoá dân gianđặc sắc, phong phú và hấp dẫn của đồng bào Cao Lan Sình ca được hình thành và gắnliền với câu chuyện tình của nàng Lưu Ba, một nữ thần thơ ca xinh đẹp của dân tộcCao Lan

Múa xúc tép thể hiện một hoạt động của con người trong cuộc sống lao độngthường ngày Điệu múa thường có từ ba người trở lên Khi múa, hai tay cầm cánvợt đưa chéo xuống, một chân làm trụ, chân kia bước theo nhịp của trống, hai tayđưa vợt lên xuống, làm động tác như đang xúc tép

Nội dung 3 Múa chuông trong lễ Tết nhảy của người Dao Quần Chẹt

3 Múa chuông trong lễ Tết nhảy của người Dao Quần Chẹt

a.Mục tiêu: Kể được tên, nêu được ý nghĩa các thể loại nghệ thuật truyền thống

của đồng bào dân tộc ít người ở Phú Thọ (dân ca người Dao; )

- GV chiếu video múa chuông trong lễ Tết nhảy của người Dao Quần Chẹt

Em hãy nêu ý nghĩa của múa chuông trong lễ Tết nhảy của người Dao Quần Chẹt

Múa chuông là điệu múa quan trọng nhất, mở màn cho phần chính lễ trong lễTết nhảy Người Dao Quần Chẹt quan niệm, nếu không có điệu múa chuông thì coinhư chưa tổ chức lễ Tết nhảy Đây là điệu múa giới thiệu xuất xứ từng loại dụng cụđược thờ cúng trong nhà với các thần thánh như: cờ, đao, kiếm, quân bài, lệnh bài,

Nội dung 4 Múa khèn, thổi kèn lá của dân tộc Mông

4 Múa khèn, thổi kèn lá của dân tộc Mông

a.Mục tiêu: Kể được tên, nêu được ý nghĩa các thể loại nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân tộc ít người ở Phú Thọ (Múa khèn, thổi kèn lá của dân tộc Mông)

- GV chiếu video múa khèn, thổi khèn của người Mông

1 Động tác nào là động tác chủ đạo trong múa khèn của người Mông?

2 Mô tả hai cách thổi thông thường của kèn lá

Trang 22

HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lờiđược câu hỏi.

b) Thổi kèn lá

Kèn lá là một nhạc cụ trữ tình đơn giản, ở đâu có cây đều có thể hái lá để làm ra kèn lá Người thổi kèn lá thường chọn những cây có lá hơi mềm, tương đối dai và mép

lá trơn

Có nhiều cách thổi kèn lá nhưng thường theo hai cách sau:

– Ngậm ngang chiếc lá ở giữa hai môi, dùng môi để giữ, kết hợp giữa việc sử dụng lưỡi và đẩy hơi ra qua kẽ hở của môi

Dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái ở hai bàn tay để giữ hai đầu của lá sau khi đã ngậm ở môi, dùng lưỡi kết hợp với môi đẩy hơi tạo ra âm thanh

a.Mục tiêu:

1 Nêu tên các thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của một số dân tộc

ở Phú Thọ Nêu một vài nét đặc trưng của từng loại hình đó

2 Em sẽ làm gì để gìn giữ, phát triển các thể loại nghệ thuật trình diễn dân gian của Phú Thọ?

HS phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lời được câuhỏi

Trang 23

Lựa chọn một trong hai nội dung dưới đây:

– Tự luyện tập và trình bày một bài dân ca/một điệu múa dân gian được giới

thiệu ở trên hoặc em biết (có thể trình bày với hình thức cá nhân hoặc theo nhóm).– Chọn một chiếc lá phù hợp, tập thổi và trình diễn kèn lá với một bài dân ca embiết

- Thông qua giờ kiểm tra, giáo viên đánh giá được kết quả học tập của học sinh

về kiến thức, kỹ năng đã học Qua đó, HS củng cố và khắc sâu được những kiếnthức đã học về Phú Thọ thời nguyên thủy đến thế kỉ X

- Vận dụng được những kiến thức đã học vào trong đời sống; rèn kĩ năng tổng hợp kiến thức và làm bài kiểm tra

1 Giáo viên: Đề kiểm tra, Máy tính (Kiểm tra trực tuyến)

2 Học sinh: - Giấy kiểm tra

TNKQ

T

L Một số Nhận biết được Liên hệ và

Trang 24

sử thời HùngVương dựngnước Kể đượctên một số nhânvật liên quanđến thời HùngVương dựngnước

cho biết được

ở địa phương

có di tích lịch

sử – văn hoáliên quan đếncác nhân vậtthời HùngVương dựngnước Từ đónêu lên đượctruyền thốngtốt đẹp củadân tộc ta làgì

1 3 30

2 6 60

để gìn giữ, pháttriển các loại hìnhnghệ thuật trìnhdiễn dân gian củaPhú Thọ

1 4 40

1 3 30

3 10

Trang 25

Câu 3:

Nêu tên các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của một số dântộc ở Phú Thọ? Em sẽ làm gì để gìn giữ, phát triển các loại hình nghệ thuật trìnhdiễn dân gian của Phú Thọ?

qua các truyền thuyết dân gian và các thần tích lưu giữ tại các đền thờ, được truyền

từ đời này qua đời khác

- Các nhân vật này được xây dựng và truyền tụng trở thành những biểu tượng, làhiện

thân của những giá trị và truyền thống lịch sử – văn hoá tốt đẹp của dân tộc ta trảiqua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước

b) Kể tên một số nhân vật liên quan đến thời Hùng Vương dựng nước: (1 điểm) (kể ít nhất được 4 nhân vật)

- Lạc Long Quân & Âu Cơ: Thời Kinh Dương Vương (vua Hùng vương thứ 1)

- Thánh Gióng (Phù Đổng Thiên Vương): chuyện lưu truyền thời giặc Ân - VuaHùng Vương Thứ 6

- Sơn Tinh - Thủy Tinh: đời vua Hùng vương thứ 18

- Truyền thuyết Bánh Chưng - Bánh Giày: đời vua Hùng thứ 6

- Sự tích dưa hấu - Mai An Tiêm trên đảo hoang: đời vua Hùng thứ 17

- Chử Đồng Tử - Tiên Dung: đời vua Hùng thứ 18

Câu 2: (3 điểm)

- Ở địa phương em có di tích lịch sử – văn hoá liên quan đến các nhân vậtthời Hùng Vương dựng nước đó là: Đền mẫu Âu Cơ - Nằm trên vùng đất địa linh

nhân kiệt, xã Hiền Lương (Hạ Hoà, Phú Thọ) (2 điểm)

- Điều đó chứng tỏ truyền thống tốt đẹp nào của dân tộc ta đó là truyềnthống uống nước nhớ nguồn Đền Mẫu Âu Cơ là một công trình lịch sử văn hoáđặc biệt, là biểu tượng của tinh thần yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc.Hình tượng mẹ Âu Cơ sinh ra con Lạc cháu Hồng nước Việt trong một bọc trămtrứng đã trở thành hình tượng bất hủ sống mãi trong tư tưởng tình cảm và tâm trí

của các thế hệ người Việt Nam (2 điểm)

Câu 3:

Trang 26

Nêu tên các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của một số dântộc ở Phú Thọ Em sẽ làm gì để gìn giữ, phát triển các loại hình nghệ thuật trìnhdiễn dân gian của Phú Thọ?

- Kể được tên các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của một số dân

tộc ở Phú Thọ: (2 điểm)

Dân tộc Mường: Hát rang, Tục chàm đuống

Dân tộc Cao Lang: Hát Sình ca, Múa xúc tép

Dân tộc Dao Quần Chẹt: Múa chuông

Dân tộc Mông: Múa khèn, thổi kèn lá

- Liên hệ bản thân đưa ra được các biện pháp để gìn giữ, phát triển các loại hình

nghệ thuật trình diễn dân gian của Phú Thọ: (2 điểm)

4 Củng cố:

- Thu bài kiểm tra

- Nhận xét giờ kiểm tra: sự chuẩn bị, ý thức thái độ làm bài

5 Hướng dẫn về nhà:

- Làm lại bài kiểm tra vào vở

- Nhắc hs chuẩn bị bài sau: đọc trước chủ đề 5

- Thực hành hát được một làn điệu Xoan cổ

- Nêu được các hoạt động bảo vệ, phục hồi và phát huy giá trị di sản hát Xoan,trách

nhiệm của học sinh trong việc gìn giữ, phát triển di sản hát Xoan

2 Năng lực:

- Năng lực riêng: Có ý thức giữ gìn và phát triển di sản hát Xoan của quê hương.

- Giấy A4, A5 Phiếu học tập, power point

Trang 27

- Đọc trước bài mới.

1 Tổ chức:

- Tiết 1: Nêu tên các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian tiêu biểu của một số dân tộc ở Phú Thọ Nêu một vài nét đặc trưng của từng loại hình đó?

- Tiết 2: Hát Xoan còn có tên gọi khác là gì? Hát Xoan được trình diễn ở đâu và

vào dịp nào trong năm?

- Tiết 3: Hát xoan có nguồn gốc từ đâu?Hát xoan có mấy chặng, đó là những chặngnào?

GV YC HS nghe/xem trình diễn một làn điệu Xoan cổ Nêu cảm nghĩ của em sau

làn điệu đó

HS nghe/xem trình diễn một làn điệu Xoan cổ, sau đó nêu cảm nghĩ

HS trình bày, HS khác nhận xét và bổ sung

Nội dung 1: 1 Nguồn gốc

a Mục tiêu: Hiểu được nguồn gốc của Hát xoan

GV YC HS: Đọc thông tin và khai thác các hình trong mục 1 và trả lời các câu hỏi:

Hát Xoan còn có tên gọi khác là gì? Hát Xoan được trình diễn ở đâu và vào dịp nào

trong năm? Hãy nêu nguồn gốc của hát xoan?

- Hát Xoan, còn gọi là hát cửa đình hay khúc môn đình, là thể loại dân ca nghi lễphong

tục được trình diễn vào mùa xuân ở một số đình làng của người Việt ở Phú Thọ

Trang 28

- Người dân Phú Thọ đã sáng tạo ra hát Xoan và trình diễn tại các đình, đền, miếuthờ

Vua Hùng vào dịp đầu xuân Miếu Lãi Lèn được coi là nơi khởi nguồn của hátXoan Phú Thọ

Nội dung 2: 2 Các chặng trình diễn

a Mục tiêu: Trình bày được các chặng trình diễn của Hát xoan

* Chuyển giao nhiệm vụ

- Chia lớp thành 3 nhóm, các nhóm cùng tìm hiểu về nguồn gốc của hát Xoan +Nhóm 1: Hát Xoan còn có tên gọi khác là gì?

+ Nhóm 2: Hát Xoan được trình diễn ở đâu và vào dịp nào trong năm?

+ Nhóm 3: Nơi khởi nguồn của hát Xoan Phú Thọ là ở đâu?

- Cá nhân/nhóm HS tìm hiểu về nguồn gốc của hát Xoan

- Gọi đại diện mỗi nhóm 1 em học sinh lên bảng nêu những hiểu biết của mình về

về nguồn gốc của hát Xoan

- HS xung phong phát biểu tìm hiểu

Hùng Vương và một số câu lạc bộ hát Xoan ở tỉnh Phú Thọ

Nội dung 3: 3 Phường xoan

a Mục tiêu: Trình bày được phường xoan là gì, biết được tên các phường Xoan của Phú

Thọ

- Chia lớp thành 3 nhóm, các nhóm cùng tìm hiểu về các phường Xoan của PhúThọ

Trang 29

- Cá nhân/ nhóm HS tìm hiểu về các phường Xoan của Phú Thọ

- Gọi đại diện mỗi nhóm 1 em học sinh lên bảng nêu những hiểu biết của mình về

về các phường Xoan của Phú Thọ

- Người đứng đầu phường Xoan gọi là ông/bà Trùm Các làng Xoan gốc đều lànhững ngôi làng cổ nằm trên địa bàn trung tâm nước Văn Lang xưa như: Kim Đái,Phù Đức, Thét (xã Kim Đức), An Thái (xã Phượng Lâu, nay thuộc thành phố ViệtTrì) nên hát Xoan còn bảo lưu được nhiều yếu tố cổ thuộc tầng sâu của văn hoádân gian

- Mỗi phường Xoan hiện có khoảng trên dưới 100 người

Nội dung 4: 4 Giá trị nghệ thuật của hát Xoan

a Mục tiêu: Học sinh hiểu được giá trị nghệ thuật của hát Xoan

- Chia lớp thành 4 nhóm, từng nhóm tìm hiểu về giá trị nghệ thuật của hát Xoan.(Em hãy nêu một vài giá trị nghệ thuật của hát Xoan Phú Thọ.)

- Cá nhân/ nhóm HS tìm hiểu giá trị nghệ thuật của hát Xoan

- Gọi đại diện nhóm lên bảng nêu những hiểu biết của mình về giá trị nghệ thuậtcủa hát Xoan

- GV nhận xét, khen thưởng

- GV đánh giá nhận xét, bổ sung nội dung học sinh chưa hoàn thành

- HS ghi bài

* Giá trị nghệ thuật của hát Xoan

- Các lối hát của hát Xoan rất phong phú như: hát nói, hát ngâm, ngâm thơ và ca khúc

- Hình thức biểu diễn của hát Xoan rất đa dạng, có đồng ca nữ, đồng ca nam, tốp

ca, hát đa thanh, hát đuổi, hát đan xen, hát có lĩnh xướng và hát đối đáp

- Trong hát Xoan, múa và hát luôn đi cùng và kết hợp với nhau, dùng điệu múaminh hoạ nội dung cho lời ca

- Nhạc cụ đệm cho hát Xoan chỉ dùng một chiếc trống nhỏ hai mặt bịt da và đôi bacặp phách tre

- Sức sống của hát Xoan chính là ở sự kết hợp của loại hình hát lễ nghi với hát giao duyên, tồn tại lâu đời và được nhiều thế hệ yêu thích

Trang 30

Nội dung 5: 5 Hát Xoan – Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

a Mục tiêu: Học sinh biết được giá trị của hát Xoan

GV YC HS trả lời câu hỏi: Hát xoan được UNESCO công nhận là di sản văn hóaphi vật thể của nhân loại vào ngày nào?

GV nhận xét trình bày của HS GV chốt lại kiến thức:

8 – 12 – 2017, Uỷ ban Liên Chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ Di sản văn hoáphi vật thể đã đưa hát Xoan Phú Thọ ra khỏi danh sách Di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và ghi danh vào danh sách Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại

Việc ghi danh của UNESCO đã thể hiện sự đánh giá đầy đủ nhất về giá trị lịch

- GV tổ chức luyện tập cho học sinh hát kết hợp với trống Xoan

- Cá nhân/nhóm HS thực hiện yêu cầu của giáo viên

- Gọi 01 nhóm học sinh thực hiện tốt nhất lên bảng đệm trống và hát

1 Vì sao hát Xoan cần được bảo vệ, phục hồi và phát huy? Hãy nêu trách

sinh trong việc gìn giữ và phát triển di sản hát Xoan Phú Thọ

2 Em hãy luyện tập bài Đố huê (hát Xoan – dân ca Phú Thọ)

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	185,33 KB