Tuy nhiên phần lớn giáo viên và học sinh hiện nay trong quá trình dạy và họcmôn Công nghệ phổ biến vẫn là cách dạy thông báo kiến thức định sẵn, cách họcthụ động sách vở, tình trạng chun
Nội dung nghiên cứu
Hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục giúp học sinh tham gia trực tiếp, tự lên kế hoạch và xây dựng chiến lược hành động cho bản thân và nhóm, nhằm hình thành và phát triển phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, kỹ năng sống và năng lực cần thiết trong xã hội hiện đại Hoạt động này khuyến khích học sinh phát huy khả năng sáng tạo để thích ứng với thử thách và tạo ra giá trị mới cho cá nhân và cộng đồng.
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của HS.
- DH chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.
- Phát triển kĩ năng mềm, kĩ năng sống
- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.
Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận diện thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của học sinh, mà còn giúp giáo viên nhận thức và điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp Phương pháp tích cực đặt trọng tâm vào việc hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học hiệu quả Điều này góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, thúc đẩy sự chủ động và tự giác của học sinh trong quá trình học tập.
Với hình thức dạy học dựa vào trải nghiệm, học sinh được liên kết giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn qua các hoạt động học tập thực tế, từ đó thúc đẩy hứng thú và động cơ học tập Phương pháp này còn phát huy tính tự lập, trách nhiệm và sự sáng tạo của học sinh, giúp các em phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp mang tính tích hợp.
Giáo viên trau dồi kỹ năng đánh giá toàn diện thông qua phương pháp dạy học dựa vào trải nghiệm sáng tạo, giúp phát triển kỹ năng quan sát và vấn đáp về kiến thức cũng như năng lực của học sinh Việc này tạo điều kiện cho việc đánh giá học sinh trở nên khách quan và toàn diện hơn so với các phương pháp truyền thống Đồng thời, giáo viên ngày càng chủ động liên kết kiến thức lý thuyết với thực tiễn, làm cho bài học trở nên đa dạng, sâu sắc và phù hợp hơn với thực tế cuộc sống.
Phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo có những hạn chế nhất định như không phải tất cả các bài học đều phù hợp để áp dụng, đồng thời yêu cầu nhiều thời gian từ cả giáo viên và học sinh Ngoài ra, phương pháp này cần có cơ sở vật chất và nguồn tài chính phù hợp để triển khai hiệu quả Dạy học trải nghiệm cũng không thích hợp để truyền thụ kiến thức mang tính hệ thống và khối lượng kiến thức lớn.
1.2.3 Nội dung hoạt động trải ngiệm sáng tạo trong Công nghệ.
- Tìm hiểu thêm các kiến thức về Công nghệ và kỹ thuật.
- Tìm hiểu những ứng dụng của Công nghệ trong đời sống.
- Thiết kế, chế tạo và sử dụng các mô hình kỹ thuật.
1.2.4 Một số hình thức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ.
1.2.4.1 Hoạt động nghiên cứu khoa học
Hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh khác biệt về quy mô, độ khó và tính mới của vấn đề so với nghiên cứu của nhà khoa học Nghiên cứu khoa học của HS chủ yếu là hoạt động khám phá và tìm kiếm kiến thức mới phù hợp với chương trình giáo dục trong trường học Đây là quá trình tập dượt nghiên cứu nhằm giúp học sinh làm quen với các bước của quá trình nghiên cứu khoa học Tuy nhiên, hoạt động này vẫn cần đảm bảo các bước cơ bản của phương pháp nghiên cứu khoa học để phát huy hiệu quả tối ưu.
1.2.4.2 Hình thức tham quan dã ngoại
Tham quan, dã ngoại là hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn dành cho học sinh, giúp các em đi thăm quan, tìm hiểu kiến thức về các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy Hoạt động này nhằm cung cấp trải nghiệm thực tế, giúp học sinh tích lũy kinh nghiệm và dễ dàng vận dụng vào cuộc sống hàng ngày.
Hoạt động ngoại khóa là hoạt động ngoài giờ lên lớp, được tổ chức có kế hoạch và hướng dẫn bởi giáo viên nhằm thúc đẩy sự hứng thú và phát triển tư duy của học sinh Mục đích chính của hoạt động này là rèn luyện kỹ năng, củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức môn Công nghệ, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh Hoạt động ngoại khóa diễn ra theo nguyên tắc tự nguyện, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện cả về kỹ năng lẫn kiến thức.
Các hình thức tổ chức ngoại khóa về Công nghệ thường là
Tổ chức các hoạt động ngoại khóa tại lớp và tại nhà nhằm thúc đẩy sự sáng tạo và hiểu biết về Công nghệ kỹ thuật của học sinh Các hoạt động bao gồm tổ chức buổi báo cáo về các vấn đề công nghệ, học sinh làm báo tường hoặc tập san chia sẻ kiến thức về lĩnh vực này Ngoài ra, học sinh còn trình bày về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các mô hình, vật thật hoặc giới thiệu sản phẩm mô hình chế tạo thủ công, giúp nâng cao kỹ năng thực hành và tư duy sáng tạo trong học tập.
- HS tổ chức triển lãm giới thiệu những thành tích hoạt động ngoại khóa về Công nghệ.
- Tổ chức, hướng dẫn HS thiết kế, chế tạo và sử dụng Công nghệ hoặc máy móc, hệ thống đơn giản.
Với các hình thức trên, HS có thể tham gia vào các hoạt động với tư cách cá nhân, nhóm hoặc tập thể.
1.2.4.4 Tổ chức trò chơi Đây là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí với nội dung kiến thức gắn liền với những gì các em đã được học, liên quan đến thực tiễn Hình thức kết hợp học mà chơi, chơi mà học này tạo cho các em có tâm lí thoải mái, hấp dẫn và gây hứng thú, giúp các em dễ tiếp thu kiến thức mới cũng như truyền tải nhiều tri thức
1.2.5 Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
- Phương pháp giải quyết vấn đề.
- Phương pháp làm việc nhóm.
- Phương pháp dạy học dự án.
- Phương pháp dạy học theo trạm
1.2.6 Quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ.
Tôi xây dựng giáo án cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo theo quy trình sau:
Hiểu rõ đặc điểm tâm lý và điều kiện của học sinh từng vùng, từng địa phương là yếu tố then chốt để lựa chọn chủ đề và phương pháp dạy học phù hợp Các phương pháp dạy học cần thúc đẩy hoạt động tích cực của học sinh theo quan điểm DHTNST, giúp học sinh trở thành chủ thể nhận thức, chủ động, sáng tạo, hợp tác trong quá trình học tập Ngoài ra, các phương tiện dạy học được chuẩn bị phải phù hợp với phương pháp dạy học đang áp dụng để đạt hiệu quả tối ưu.
Bước 2:Xác định mục tiêu, lựa chọn chủ đề và nội dung dạy học trải nghiệm sáng tạo
- Xác định các mục tiêu của bài học
Mục tiêu bài học là xác định rõ kiến thức, kỹ năng, thái độ và năng lực cần đạt được sau khi hoàn thành bài học Việc xác định mục tiêu giúp chọn lựa phương pháp giảng dạy phù hợp, đảm bảo hiệu quả học tập cho học sinh Ngoài ra, mục tiêu bài học còn đóng vai trò định hướng nội dung kiến thức mở rộng và phát triển các kỹ năng tiếp theo Xác định mục tiêu rõ ràng là bước quan trọng để xây dựng kế hoạch giảng dạy hiệu quả và nâng cao chất lượng giáo dục.
- Lựa chọn chủ đề và xác định nội dung giảng dạy
Giáo viên cần phân tích và hiểu rõ kiến thức trọng tâm của bài học dựa trên chương trình do Bộ Giáo dục biên soạn Điều này giúp giáo viên xác định chính xác nội dung cần giảng dạy trong mỗi trải nghiệm học tập, từ đó đảm bảo truyền đạt kiến thức hiệu quả và phù hợp với mục tiêu giáo dục.
Bước 3:Thiết kế lập kế hoạch giảng dạy
Sau khi tìm hiểu HS, xác định nội dung, mục tiêu, PPDH và phương tiện
DH, GV tiến hành thiết kế kế hoạch DH cho tiết học gồm các nội dung sau:
- Chuẩn bị phiếu học tập nhằm củng cố kiến thức đã học liên quan đến nội dung sắp được học.
Trong quá trình học tập, việc chuẩn bị các câu hỏi nhằm điều tra kiến thức đã có của học sinh đóng vai trò quan trọng, giúp xác định xem các em đã sở hữu nền tảng kiến thức cần thiết cho việc tiếp thu bài học mới hay chưa Việc này giúp giáo viên nắm bắt được những quan niệm ban đầu của học sinh, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hoặc phát hiện những trở ngại trong quá trình lĩnh hội kiến thức mới Thực hiện điều tra kiến thức ban đầu chính là bước chuẩn bị để thiết kế các hoạt động giảng dạy phù hợp, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.
Việc dự đoán những khó khăn, chướng ngại và thất bại mà học sinh có thể gặp phải khi học bài mới là điều rất quan trọng Giáo viên cần dựa vào kinh nghiệm giảng dạy và chú ý đến đặc điểm riêng của từng lớp để dự đoán chính xác các vấn đề này Kết quả của quá trình dự đoán giúp giáo viên xây dựng các tình huống học tập phong phú, hấp dẫn và phù hợp với nhiều đối tượng học sinh, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy và thúc đẩy quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh.
Thiết kế 1 số hoạt động DHTNST trong dạy học các kiển thức phần “ĐCĐT” công nghệ 11
2 THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CÁC KIẾN THỨC PHẦN “ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG” CÔNG NGHỆ 11.
2.1 Các hoạt động trải nghiệm có thể triển khai trong phần “Động cơ đốt trong” Công nghệ 11.
2.2.1 Chương 5: Đại cương về động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
1 Động cơ đốt trong và vấn đề ô nhiễm môi trường
- Chia nhóm theo học sinh từng vùng.
- Tìm hiểu khái niệm về động cơ đốt trong, động cơ nhiệt, ô nhiễm môi trường do ĐCĐT.
- Trình bày được ĐCĐT, động cơ nhiệt là gì.
- Tìm hiểu được thực trạng ô nhiễm môi trường Có ý thức bảo vệ môi trường.
- Ý thức được tác hại đối với môi trường của quá trình đốt nhiên liệu của động cơ đốt trong. Đề xuất được biện pháp giảm thiểu tác hại đó.
2 Làm mô hình nguyên lý hoạt động của động cơ 4 kỳ
- Chia nhóm cho học sinh làm việc.
- Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết, cách thức tiến hành để làm mô hình.
- Tìm hiểu nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ.
- Học sinh chế tạo được mô hình nguyên lý hoạt động của động cơ 4 kỳ
- Biết cách sử dụng mô hình và hiểu được nguyên lý hoạt động.
3 Hoạt động ngoại khóa: Tham quan thực tế đối với các cơ sở sản xuất, sửa chữa, lắp ráp ĐCĐT tại địa phương.
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với cơ sở tham quan.
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu cấu tạo chung về ĐCĐT, động cơ
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số bộ phận, chi tiết ĐCĐT.
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV.
2.2.2 Chương 6: Cấu tạo của động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
1.Thiết kế, chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Chia nhóm cho học sinh làm việc.
- Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết để làm mô hình.
- Tìm hiểu cấu tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Học sinh chế tạo được mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Biết cách sử dụng mô hình và hiểu được cấu tạo.
2 Tìm hiểu 1 số cơ cấu, hệ thống hiện nay sử dụng nhiều trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Tìm hiểu qua tài liệu, sách giáo khoa, mạng intenet và liên hệ thực tế ở các xưởng sữa chữa ô tô, xe máy ở địa phương
- Nêu được cấu tạo chung, nguyên lý 1 số cơ cấu, hệ thống trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp.
- Biết được 1 số cơ cấu, hệ thống hiện nay sử dụng nhiều trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp.
3 Tìm hiểu về các loại nhiên liệu sử dụng cho ĐCĐT
- Tìm hiểu qua tài liệu, mạng intenet và liên hệ thực tế ở các xưởng sữa chữa ô tô, xe máy ở địa phương và trạm bán xăng.
- Biết được các loại nhiên liệu sử dụng cho ĐCĐT như ô tô, xe máy…
– Phân tích được mức độ ô nhiễm môi trường của 1 số loại nhiên liệu.
4 Hoạt động ngoại khóa: Tham quan thực tế đối với các cơ sở sản xuất, sửa chữa, lắp ráp động cơ ô tô, xe máy tại địa phương.
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với cơ sở tham quan.
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu động cơ đốt trong, các bộ phận, chi tiết động cơ.
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số bộ phận, chi tiết, hệ thống động cơ.
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV.
2.2.3 Chương 7: Ứng dụng động cơ đốt trong
Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được
1.Tìm hiểu về ứng dụng động cơ đốt trong
Học sinh tìm hiểu qua tài liệu và liên hệ thực tế về
- HS tìm hiểu được vai trò, vị trí của ĐCĐT trong thực tế các vấn đề:
- Vai trò, vị trí của ĐCĐT.
- Nguyên tắc chung về ứng dụng ĐCĐT.
- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp.
- Đặc điểm hệ thống truyền lực.
Ô nhiễm môi trường do ô tô, xe máy và máy móc nông nghiệp gây ra đã trở thành vấn đề cấp thiết hiện nay Để giảm thiểu tác động tiêu cực này, cần tuân thủ các nguyên tắc sử dụng động cơ đốt trong (ĐCĐT) đúng cách, làm nguồn động lực hiệu quả cho các máy công tác Việc thực hiện các nguyên tắc này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu suất hoạt động của thiết bị, góp phần xây dựng môi trường bền vững cho tương lai.
Tìm hiểu về cách bố trí ĐCĐT (Địa điểm chứa đồ) để liên hệ thực tế hiện nay giúp hiểu rõ các phương pháp sắp xếp ô tô, xe máy, và máy nông nghiệp Các kiểu bố trí ĐCĐT phổ biến đều có ưu điểm như tối ưu hóa diện tích, dễ dàng tiếp cận và quản lý, nhưng cũng tồn tại nhược điểm như hạn chế về không gian, chi phí đầu tư cao hoặc khó mở rộng trong tương lai Phân tích các phương pháp này sẽ giúp xác định cách bố trí phù hợp nhất với từng loại phương tiện, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng và độ an toàn trong quá trình lưu trữ Nắm bắt các xu hướng và thực trạng hiện nay về bố trí ĐCĐT sẽ hỗ trợ các đơn vị, cá nhân đưa ra quyết định hợp lý, hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất.
- Tìm hiểu về hệ thống truyền lực nêu được các cách bố trí hệ thống truyền lực hiện nay.
Vận hành và bảo dưỡng hệ thống điện đảm bảo an toàn, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường Các biện pháp bảo vệ môi trường được đề xuất nhằm giữ gìn sự phát triển bền vững, góp phần hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
2 Tham quan thực tế đối với các cơ sở sản xuất, sửa chữa, lắp ráp, động cơ ô tô, xe máy, máy nông nghiệp tại địa phương.
- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với cơ sở tham quan.
- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh
- HS tìm hiểu các cách bố trí ĐCĐT, hệ thống truyền lực trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp
- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan
- Nhận biết được 1 số cách bố trí ĐCĐT, hệ thống truyền lực trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp.
- Tìm hiểu về chủng loại, công suất, dung tích xi lanh…1 số loại ô tô, xe máy, máy nông nghiệp hiện nay sử dụng rộng rãi
- Viết được bản thu hoạch theo hướng dẫn của GV.
2.2 Một số hoạt động trải nghiệm tiêu biểu Đề tài trải nghiệm : Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì mục tiêu phát triển bền vững.
Sau khi học xong chủ đề, học sinh có khả năng:
- Mô tả được cấu tạo của các cơ cấu và hệ thống của ĐCĐT.
- Trình bày được các ứng dụng thực tiễn của ĐCĐT trong đời sống, sản xuất.
- Trình bày được cách tiến hành chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Trình bày được đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên xe máy.
- Đánh giá được mức độ ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra đối với sự sống của con người.
- Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong sử dụng động cơ đốt trong vì sự phát triển bền vững.
- Sử dụng và bảo dưỡng động cơ đốt trong theo đúng kĩ thuật đảm bảo an toàn, tiết kiệm, và thân thiện với môi trường.
- Nhận biết được 1 số cơ cấu, hệ thống của ĐCĐT sử dụng trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp… trong thực tế.
- Rèn luyện được kĩ năng tư duy sáng tạo, cách xử lý và giải quyết tình huống thực tế.
Rèn luyện các kỹ năng nghiên cứu khoa học là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả trong công trình nghiên cứu Điều này bao gồm khả năng đặt câu hỏi chính xác, xây dựng giả thuyết khả thi, lựa chọn phương pháp thực hiện phù hợp và kỹ năng quan sát trong quá trình chế tạo mô hình Phát triển những kỹ năng này giúp sinh viên và nhà nghiên cứu thực hiện các dự án khoa học một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.
- Rèn luyện kĩ năng giải thích và kết luận.
- Rèn luyện tư duy nghiên cứu khoa học thông qua thực hiện các hoạt động, chế tạo mô hình.
- Tuân thủ quy trình vận hành và sử dụng ĐCĐT phù hợp với quy luật
- Xây dựng được các thói quen tốt trong học tập và trong đời sống.
Năng lực sử dụng ngôn ngữ công nghệ, kĩ thuật.
Năng lực vận dụng kiến thức công nghệ, kĩ thuật vào thực tiễn cuộc sống.
Năng lực giải quyết vấn đề.
Năng lực nghiên cứu khoa học.
Ngoài 5 năng lực phát triển cho HS trong đặc trưng môn công nghệ, DHTNST còn có thể hình thành các năng lực khác như:
- Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động trong tập thể.
- Năng lực định hướng nghề nghiệp.
- Giáo án, bài giảng PowerPoint.
- Phiếu đánh giá và phiếu học tập.
2 Học sinh Đọc lại các bài: bài 23 đến bài 30 môn công nghệ 11.
- Phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo ( DHTNST).
- Quan sát và đàm thoại nêu vấn đề.
- Phát hiện và giải quyết vấn đề.
III Tìm kiếm thông tin: Đối với HS chưa quen với việc tìm thông tin trên mạng internet, GV cần có sự hướng dẫn cụ thể như: công cụ tìm kiếm; cách chọn từ khóa; những trang web tin cậy; tìm hình ảnh và đoạn phim, cách sao lưu và tải về để minh họa cho bài làm của mình… giúp các em có được phương pháp và thói quen sử dụng công nghệ thông tin phục vụ cho học tập.
Học sinh tìm kiếm thông tin qua thực tế tại các cơ sản xuất, sữa chữa, lắp ráp ô tô, xe máy… tại địa phương.
Vui lòng ghi lại nguồn tài liệu tham khảo để đảm bảo tính tin cậy của thông tin, giúp độc giả dễ dàng tra cứu và xác minh Việc trích dẫn nguồn còn thể hiện sự tôn trọng đối với quyền tác giả và nâng cao tính chuyên nghiệp của bài viết Điều này là một yêu cầu quan trọng trong việc đảm bảo tính hợp lệ và minh bạch của nội dung.
IV Xử lí thông tin:
Chọn lọc những thông tin cần thiết và hữu ích để đảm bảo nội dung chính xác và có giá trị cao Trình bày bài viết một cách cô đọng, rõ ràng nhằm giúp người đọc dễ tiếp thu kiến thức Sử dụng sơ đồ, hình ảnh thực tế, bảng biểu và video để làm phong phú và sinh động hơn cho bài viết, thu hút sự chú ý của người đọc và nâng cao hiệu quả truyền đạt thông tin.
Có thể chia cấu tạo của ĐCĐT thành 2 phần chính: các cơ cấu của động cơ, các hệ thống của động cơ.
* Các cơ cấu của động cơ:
- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền gồm 3 nhóm chi tiết: pit tông, thanh truyền, trục khuỷu.
+ Pit tông gồm 3 phần chính: Đỉnh, đầu, thân.
+ Thanh truyền được chia làm 3 phần: Đầu nhỏ, thân, đầu to.
Trục khuỷu có cấu tạo phù hợp với loại và kích cỡ của động cơ, bao gồm các bộ phận chính như đầu, đuôi, cổ khuỷu, chốt khuỷu và má khuỷu Phần thân của trục khuỷu đóng vai trò quan trọng trong việc truyền lực và vận hành của động cơ, đảm bảo sự cân bằng và ổn định Các thành phần này hoạt động synergistically để duy trì hiệu suất tối ưu của động cơ.
- Cơ cấu phân phối khí (CCPPK) có 2 loại: Dùng van trượt và dùng xupap (xupap đặt và xupap treo).
+ CCPPK dùng xupap treo: Mỗi xupap được dẫn động bởi 1 cam, con đội, đũa đẩy và cò mổ riêng Xupap được treo trên nắp máy.
+ CCPPK dùng xupap đặt: không có con đội, đũa đẩy và cò mổ, xupap đặt trong thân máy.
* Các hệ thống của động cơ:
+ Hệ thống bôi trơn + Hệ thống làm mát + Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí + Hệ thống khởi động
Ngoài ra động cơ xăng có thêm hệ thống đánh lửa.
Câu hỏi dẫn dắt Nhiệm vụ cần thực hiện Từ khóa
-Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền gồm những nhóm chi tiết nào?
-Đỉnh pit tông dạng nào được sử dụng nhiều nhất? Vì sao?
-Vì sao xec măng dầu lắp phía dưới xec măng khí?
-Tại sao không làm pit tông vừa khít xi lanh để không phải sử dụng xec măng?
-Bên trong đầu nhỏ và đầu to thanh truyền lắp bạc lót hoặc ổ bi để làm gì?
-Trục khuỷu có nhiệm vụ gì?
-Trên má khuỷu làm thêm đối trọng để làm gì?
-Những dấu hiệu để phân biệt được CCPPK xupap treo và xupap đặt?
-Vì sao CCPPK xupap treo có cấu tạo phức tạp nhưng được sử dụng nhiều?
Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, trong các cơ sở sản xuất, sữa chữa , lắp ráp ĐCĐT.
Nhóm 1: Tìm hiểu các cơ cấu của động cơ.
- Trình bày được nhiệm vụ, cấu tạo của pit tông, trục khuỷu, thanh truyền.
Xec măng dầu được lắp phía dưới xec măng khí nhằm đảm bảo an toàn và hiệu suất hoạt động của piston Việc không làm pit tông vừa khít xi lanh giúp giảm thiểu ma sát và mài mòn, kéo dài tuổi thọ của các bộ phận Sử dụng xec măng phù hợp còn giúp giữ kín khí và dầu một cách tối ưu, đảm bảo sự cân bằng áp suất và giảm tiêu thụ năng lượng Đây là lý do tại sao các kỹ thuật viên thường lựa chọn lắp đặt xec măng dầu ở vị trí phù hợp để tối ưu hóa hiệu suất của hệ thống piston.
- Biết được tác dụng của bạc lót, ổ bi, đối trọng Từ đó ứng dụng vào thực tế.
- Làm mô hình chế tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Phân biệt được CCPPK xupap treo và xupap đặt.
- Biết được loại CCPPK sử dụng phổ biến trên ô tô, xe máy hiện nay.
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các cơ cấu trên thực tế.
- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộ phận thuộc cơ cấu ở cơ sở sản xuất, sữa chữa, lắp ráp ĐCĐT.
- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền.
- Mô hình chế tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Xu thế sử dụng CCPPK hiện nay.
- Các hệ thống của ĐCĐT?
- Vì sao cần phải bôi trơn động cơ?
- Phương pháp bôi trơn nào được sử dụng phổ biến hiện nay? Lấy ví dụ?
Nhóm 3: Tìm hiểu 1 số hệ thống của ĐCĐT
- Trình bày được cấu tạo, của
1 số hệ thống trên ĐCĐT.
- Giải thích được vì sao cần phải bôi trơn, làm mát.
- Hệ thống bôi trơn cưỡng bức có các bộ phận chính nào?
- Vì sao cần phải làm mát cho động cơ?
- Lấy ví dụ về máy móc, thiết bị làm mát bằng nước, không khí?
- Hệ thống làm mát tuần hoàn cưỡng bức bao gồm những bộ phận chính nào?
- Dấu hiệu nhận biết động cơ làm mát bằng không khí?
- Có nên tháo yếm xe máy khi sử dụng không? Vì sao?
- Vì sao hệ thống nhiên liệu (HTNL) động cơ xăng dùng bộ chế hòa khí hiện nay ít sử dụng?
- HTNL xe máy dùng BCHK tại sao không có bơm xăng vẫn hoạt động được?
- Hệ thống phun xăng điện tử được sử dụng phổ biến? Vì sao?
- Tại sao HTNL động cơ điêzen phải có thêm bầu lọc tinh?
- Vì sao nhiên liệu phun vào xi lanh động cơ điêzen phải có áp suất cao?
- Kể tên 1 số loại nhiên liệu dùng cho ô tô, xe máy? Loại nhiên liệu nào tính kinh tế cao hơn?
- Vì sao động cơ xăng phải sử dụng hệ thống đánh lửa ?
- Kể tên các phương pháp khởi động trên những động cơ mà e biết? Lấy ví dụ?
- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, trong các cơ
- Tìm hiểu xu thế sử dụng các loại hệ thống hiện nay.
- Vận dụng kiến thức để sử dụng ô tô, xe máy hiệu quả.
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các hệ thống trên động cơ.
- Chụp ảnh hoặc quay video thân máy, nắp máy, 1 số bộ phận thuộc hệ thống động cơ ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT.
- Hệ thống khởi động sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…
- Lịch sử ra đời của xe máy?
- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT dùng trong xe máy?
- Xe máy làm mát bằng các phương pháp nào?
- Hãy kể tên, công suất xi lanh 1 số xe máy sử dụng hiện nay?
Hiện nay, các loại nhiên liệu phổ biến cho xe máy bao gồm xăng, ethanol, và các loại nhiên liệu sinh học khác Xăng là nhiên liệu truyền thống, có giá thành phù hợp, tuy nhiên khi tiêu thụ nhiều có thể gây ô nhiễm không khí và tác động tiêu cực đến môi trường Ethanol, hay nhiên liệu sinh học, thân thiện hơn với môi trường do khả năng phân hủy nhanh, giảm lượng khí thải độc hại, nhưng thường có giá thành cao hơn và ảnh hưởng đến hiệu suất động cơ nếu sử dụng không đúng cách Việc lựa chọn nhiên liệu phù hợp không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính.
- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng?
- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, trong các cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…
Nhóm 3: Tìm hiểu về xe máy
- Lịch sử ra đời của xe máy
- Tìm hiểu đặc điểm, cách bố trí, phương pháp làm mát ĐCĐT dùng trong xe máy.
- Loại xe máy sử dụng hiện nay.
Chụp hoặc quay phim các bộ phận cấu tạo động cơ của xe máy, như hộp số, xy-lanh, bugi, piston, và hệ thống làm mát, giúp phân tích kỹ thuật chính xác Đảm bảo ghi rõ loại xe máy, dung tích xy-lanh cũng như tải trọng của xe để cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho nội dung Nội dung hình ảnh/video cần tối ưu hóa cho SEO bằng cách sử dụng từ khóa phù hợp như "động cơ xe máy", "cấu tạo động cơ xe máy", "xe máy dung tích xy-lanh" để tăng khả năng xuất hiện trên các công cụ tìm kiếm.
- Nhiên liệu sử dụng, đặc điểm của từng loại nhiên liệu
- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng
- Lịch sử ra đời của xe máy
- ĐCĐT dùng cho xe máy
- HTNL động cơ xe máy
- Vận hành, bảo dưỡng xe máy.
-Ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra? Tác hại đối với con người, môi trường?
- Hiệu ứng nhà kính là gì?
-Một số biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường vì mục tiêu phát triển bền vững?
Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, từ thực tế.
Nhóm 4 Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra
- Nêu được ô nhiễm môi trường do ĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Tác hại đối với con người, môi trường.
- Chụp ảnh hoặc quay phim về tình trạng ô nhiễm môi trường do khí thải ĐCĐT.
- Ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra
- Tác hại của khí thải động cơ
- Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường
Chủ đề "Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì mục tiêu phát triển bền vững" dành cho học sinh lớp 11 nhằm nâng cao hiểu biết về cơ cấu và nguyên lý hoạt động của động cơ đốt trong Nội dung giáo án tập trung vào việc phân tích các thành phần chính của động cơ, vai trò của chúng trong quá trình vận hành, và tầm quan trọng của sử dụng động cơ đốt trong một cách hợp lý để thúc đẩy phát triển bền vững Chương trình được triển khai vào học kỳ 2 của lớp 11, giúp học sinh nhận thức rõ hơn về tác động của công nghệ động cơ đến môi trường và các giải pháp thân thiện để giảm thiểu ô nhiễm, góp phần xây dựng tương lai bền vững.
( Theo PPCT Môn Công nghệ của trường tôi công tác).
3 Các hoạt động dạy học
TIẾT 1: Thông báo triển khai chủ đề
Hoạt động của GV và HS Nội dung
10’ - GV giới thiệu sơ qua về phương pháp dạy học mới được áp dụng trong bài (DHTNST).
HS lắng nghe, thảo luận và phát vấn những thắc mắc
- GV hướng dẫn HS cách đánh giá từng cá nhân trong nhóm theo Phiếu theo dõi
- GV thông báo cụ thể chủ đề
Dạy học trải nghiệm sáng tạo: a Khái niệm
Trong phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo, kiến thức được hình thành từ thực tế kết hợp với các kinh nghiệm sẵn có của học sinh, khác hoàn toàn so với phương pháp truyền thống cô đọc, trò chép Quá trình này bao gồm 4 bước chính giúp học sinh phát triển tối đa kỹ năng và tư duy sáng tạo, mang lại hiệu quả học tập cao hơn và gắn kết thực tiễn hơn.
Bước 1: Trải nghiệm (thu thập thông tin).
Bước 2: Phân tích trải nghiệm, rút ra bài học.
Bước 3: Áp dụng vào một nhiệm vụ cụ thế do GV giao.
Bước 4: Củng cố, dặn dò.
30’ - GV thông báo chủ đề: Khám phá cấu tạo, sử dụng ĐCĐT vì mục tiêu phát triển bền vững
- GV đưa ra vấn đề cần giải thích:
+ Các phương tiện ô tô, xe máy, tàu, máy gặt… hoạt động được là nhờ ĐCĐT làm nguồn
- Nhóm 1: Chủ đề “ Tìm hiểu các cơ cấu của động cơ”
- Tìm hiểu cấu tạo của cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền và CCPPK
Xec măng dầu lắp phía dưới xec măng khí nhằm tối ưu hóa khả năng bảo vệ động cơ và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Việc không thiết kế pit tông vừa khít xi lanh giúp giảm ma sát, chống mòn và dễ dàng bảo dưỡng, sửa chữa hơn Cấu tạo của bộ ĐCĐT (đầu truyền động) gồm các thành phần chính như xi lanh, piston, xec măng dầu, xec măng khí và hệ thống van điều khiển, đảm bảo hoạt động chính xác và bền bỉ trong quá trình vận hành.
+ Tại sao ô tô, xe máy khi hoạt động các chi tiết không bị nóng quá mức?
+ Khi sử dụng xe máy thấy hiện tượng khói ra nhiều ở ống xả chúng ta cần xử lý như thế nào?
+ Vấn đề ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra như thế nào?
-GV chia lớp thành 4 nhóm nhỏ và giao nhiêm vụ chung cho các nhóm.
-Các nhóm thảo luận, tự phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân trong nhóm.
-HS báo cáo kế hoạch phân công nhiệm vụ của nhóm.
GV hướng dẫn điều chỉnh phân công nhiệm vụ một cách linh hoạt, nhằm tối ưu hóa hiệu quả làm việc nhóm Đồng thời, bảng tiêu chí đánh giá mức độ tham gia hoạt động của các thành viên trong nhóm giúp xác định rõ ràng hơn các hơn họ đóng góp và mức độ tương tác của từng người Việc sử dụng phiếu đánh giá là phương pháp khách quan, hỗ trợ đánh giá chính xác mức độ tham gia của các thành viên, từ đó điều chỉnh phân công công việc phù hợp để nâng cao năng suất và tinh thần làm việc nhóm.
- GV yêu cầu học sinh tổng hợp các kết quả thu được vào phiếu học tập
Yêu cầu: Mỗi nhóm phải có hình ảnh hoặc video quay lại từng nhiệm vụ hoàn thành măng.
- Biết được tác dụng của bạc lót, ổ bi, đối trọng Từ đó ứng dụng vào thực tế.
- Làm mô hình chế tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền.
- Phân biệt được CCPPK xupap treo và xupap đặt.
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các cơ cấu trên thực tế.
- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộ phận của cơ cấu ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT.
- Nhóm 2: Chủ đề “Tìm hiểu 1 số hệ thống của động cơ”
- Tìm hiểu cấu tạo 1 số hệ thống trên ĐCĐT.
- Giải thích được vì sao cần phải bôi trơn, làm mát.
- Tìm hiểu xu thế sử dụng các loại hệ thống hiện nay.
- Tìm hiểu các loại nhiên liệu sử dụng cho ĐCĐT
- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các hệ thống trên động cơ.
- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộ phận thuộc hệ thống của động cơ ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT.
- Nhóm 3: Chủ đề “Tìm hiểu về xe máy”
- Tìm hiểu lịch sử ra đời, đặc điểm, cách bố trí, phương pháp làm mát ĐCĐT dùng trong xe máy.
- Tìm hiểu loại xe máy sử dụng hiện nay (mẫu mã, kiểu dáng, công suất…)
- Chụp ảnh (hoặc quay phim) 1 số bộ phận động cơ của một xe máy cụ thể
- Tìm hiểu nhiên liệu sử dụng, đặc điểm của từng loại nhiên liệu
- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng
Nhóm 4 Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra
- Tìm hiểu ô nhiễm môi trường do ĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Tác hại đối với con người, môi trường.
- Tìm hiểu hiệu ứng nhà kính
- Đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường vì sự phát triển bền vững
- Chụp ảnh hoặc quay phim về tình trạng ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra.
TIẾT 2: Kiểm tra kết quả thông tin học sinh thu thập được và giao bài tập áp dụng
Thời gian Hoạt động của GV và HS Nội dung
- GV cho HS trình bày kết quả thu được.
- Mỗi nhóm có 10 phút để trình bày kết quả của nhóm mình, bao gồm:
+ Các tiêu chí như bảng bên.
+ Đánh giá mức độ tham gia hoạt động của các thành viên trong nhóm.
- GV cho HS tổng kết các kết quả thu được vào Phiếu học tập (Phần phụ lục)
Kết quả của các nhóm ghi trong
10’ - Các nhóm thảo luận và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân trong nhóm.
- HS báo cáo kết quả lựa chọn và kế hoạch phân công nhiệm vụ của nhóm.
- GV hướng dẫn điều chỉnh và đưa ra bảng tiêu chí đánh giá mức độ tham gia hoạt động của các thành viên trong nhóm theo Phiếu theo dõi
Giáo viên kiểm tra tiến trình làm của HS
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Theo dõi HS thực hiện, hướng dẫn HS kịp thời tháo gỡ vướng mắc
Báo cáo tiến trình thực hiện chung của nhóm, việc làm của từng cá nhân, kết quả đạt được và những khó khăn gặp phải khi thực hiện
TIẾT 3+4: HS báo cáo kết quả, GV củng cố - dặn dò
Thời gian Hoạt động của GV và HS Nội dung
70’ GV tổ chức cho các nhóm báo cáo và phát vấn, thời gian cho mỗi nhóm từ 15 đến 20 phút.
HS lắng nghe, thảo luận và phát vấn những thắc mắc về kết quả thu được của nhóm bạn.
Các nhóm trình bày kết quả:
+ Nhiệm vụ được giao đã hoàn thành
+ Các nhóm thuyết trình về kết quả của nhóm đã thực hiện
20’ GV triển khai đánh giá các nội dung theo Phiếu đánh giá
+ Quy trình thực hiện của HS dựa vào bảng theo dõi của nhóm.
+ Kết quả thu được của nhóm dựa theo các nội dung nhóm báo cáo.
GV cho HS tổng hợp kiến thức thu được thông qua các báo cáo của các nhóm.
Giáo viên đưa ra bảng tiêu chí để đánh giá sản phẩm:
Các mức độ chất lượng (điểm) Điểm đạt Tốt (9 - 10) Khá (7 - 8) Trung bình (5 - 6) Cần cố gắng được
Tham gia đầy đủ và làm việc chăm chỉ.
Tham gia khá đầy đủ, chăm chỉ, làm việc hầu hết thời gian.
Tham gia nhưng thường lãng phí thời gian và ít khi làm việc.
Tham gia nhưng thực hiện những công việc không liên quan.
Lắng nghe cẩn thận các ý kiến của những người khác.
Thường lắng nghe cẩn thận các ý kiến của những người khác. Đôi khi không lắng nghe các ý kiến của những người khác.
Không lắng nghe ý kiến của những người khác.
Giải pháp thực hiện
Nội dung chính của đề tài nghiên cứu tập trung vào tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần động cơ đốt trong cho học sinh Trung học Phổ thông Để đánh giá tính khả thi của đề tài, tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và thúc đẩy sự sáng tạo của học sinh trong bộ môn này Các phương pháp này giúp kết nối lý thuyết với thực tiễn, tạo môi trường học tập tích cực và phát huy khả năng sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập Việc nghiên cứu này góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn động cơ đốt trong, phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục hiện nay.
- Điều tra cơ bản về cơ sở vật chất của nhà trường, trình độ và kĩ năng học tập, khả năng sử dụng máy tính của HS.
- Những điểm đặc thù về thế mạnh của địa phương để xây dựng dự án phù hợp.
- Nghiên cứu nội dung bài học, tìm những vấn đề liên quan thực tiễn để quyết định chủ đề.
- Thu thập nguồn tài liệu tham khảo, tư liệu dạy học.
- Xây dựng tiến trình dạy học theo dự án, chú trọng đến bộ câu hỏi định hướng và các tình huống thảo luận dẫn dắt vấn đề.
- Xây dựng các biểu mẫu như kế hoạch dự án, phân công nhiệm vụ, phiếu thăm dò, tiêu chí đánh giá sản phẩm…
Để chuẩn bị cho bài kiểm tra, học sinh cần xin phép nhà trường và thảo luận với giáo viên về việc mượn phòng máy tính, giúp các em tìm kiếm thông tin và thiết kế sản phẩm một cách thuận tiện Ngoài ra, cần đảm bảo phòng học có trang bị máy chiếu hoặc tivi để trình bày và báo cáo sản phẩm một cách rõ ràng, chuyên nghiệp.
- Chuẩn bị các phương án dự phòng, đảm bảo các nội dung thực nghiệm được thực hiện một cách tốt nhất.
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
* Tính khả thi của dạy học trải nghiệm sáng tạo được đánh giá dựa vào:
- Những thuận lợi và khó khăn gặp phải trong quá trình tổ chức các chủ đề dạy học trải nghiệm sáng tạo.
- Cơ sở vật chất và điều kiện tham gia của học sinh.
- Các sản phẩm mà học sinh thu được.
* Tính hiệu quả của DHTNST được thể hiện qua:
- Kết quả học tập của học sinh (dựa trên điểm số bài kiểm tra).
- Khả năng tìm kiếm và tổ chức thông tin (dựa trên sản phẩm).
- Hứng thú học tập (dựa trên phiếu khảo sát ý kiến GV và HS).
Khả năng làm việc hợp tác, thảo luận nhóm, thuyết trình trong quá trình thực hiện dự án là những yếu tố quan trọng để đánh giá tính khả thi, chất lượng và hiệu quả của đề tài Để đảm bảo đánh giá chính xác, tôi đã tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng các kỹ năng này và nâng cao hiệu quả của quá trình thực hiện dự án.
Trong nghiên cứu của mình, tôi đã thực hiện thực nghiệm trên 3 cặp lớp tại Trường THPT Quỳnh Lưu 2, gồm tổng cộng 121 học sinh tốt nghiệp (TN) và 124 học sinh đang học (ĐC) Để đảm bảo tính khách quan và chính xác, tôi đã chọn các cặp lớp có trình độ học tập tương đương để làm lớp đối chứng và lớp thực nghiệm Phương pháp này giúp so sánh hiệu quả của các phương pháp giảng dạy khác nhau trong cùng một môi trường giáo dục Kết quả của thực nghiệm này cung cấp những thông tin quan trọng để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại trường.
GV thực nghiệm tham gia giảng dạy tại lớp TN và ĐC nhằm làm quen với lớp học, hiểu rõ hơn về trình độ, năng lực và tính cách của các em Việc này giúp đánh giá nguyện vọng, những kỹ năng cần rèn luyện và phát triển, cũng như thúc đẩy tinh thần tập thể và không khí học tập tích cực trong lớp.
- Tiến hành thực nghiệm theo các kế hoạch bài dạy đã xây dựng trong phần ĐCĐT công nghệ 11 THPT cho các lớp TN và ĐC:
+ Lớp TN sử dụng mô hình DHTNST theo tiến trình đã đề xuất ở chương 2.
+ Lớp ĐC: dạy học theo phương pháp truyền thống
* Kiểm tra, đánh giá kết quả
- Tổ chức cho HS các lớp TN và ĐC làm kiểm tra sau mỗi đề tài.
- Tổng kết đánh giá chung quá trình thực hiện đề tài.
Tiến hành khảo sát ý kiến của giáo viên về những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng phương pháp DHTNST, cũng như đánh giá ưu điểm và nhược điểm của phương pháp này trong quá trình giảng dạy Đồng thời, nhận biết mức độ hứng thú học tập của học sinh khi thực hiện phương pháp DHTNST, cùng với các kỹ năng mà học sinh hình thành được qua quá trình học tập Việc phân tích những phản hồi này giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh khi áp dụng phương pháp DHTNST trong giáo dục.
* Xử lí kết quả thực nghiệm
Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi thu thập và xử lý số liệu để kiểm chứng giả thuyết khoa học của đề tài Việc so sánh kết quả kiểm tra của hai lớp Thực nghiệm (TN) và Đối chứng (ĐC) giúp đánh giá chính xác chất lượng nắm kiến thức của học sinh Kết quả phân tích từ dữ liệu còn cho thấy hiệu quả của mô hình DHTNST trong việc nâng cao kết quả học tập của học sinh.
* Kết quả thực nghiệm Điểm Xi
% HS đạt điểm Xi trở xuống
Tổng hợp kết quả bài kiểm tra với 3 cặp TN -ĐC
Qua phân tích định lượng, tôi nhận thấy:
-Tỉ lệ % HS bị điểm yếu, kém ở các lớp TN thấp hơn ở các lớp ĐC và tỉ lệ %
Học sinh đạt điểm khá giỏi tại các lớp Thường xuyên luôn cao hơn so với các lớp Đặc cách, cho thấy học sinh các lớp TN nắm vững kiến thức và ứng dụng tốt hơn Điều này chứng tỏ hiệu quả học tập của các lớp TN vượt trội hơn các lớp ĐC trong việc tiếp thu và vận dụng kiến thức Kết quả này phản ánh rõ ràng sự khác biệt trong quá trình học tập và nỗ lực của học sinh ở các hình thức lớp khác nhau.
Kết quả học tập của các lớp THCS thường cao hơn các lớp ĐH, thể hiện sự khác biệt rõ rệt về thành tích học tập giữa các nhóm lớp Sự chênh lệch về điểm trung bình giữa nhóm TN và nhóm ĐC chủ yếu do tác động của các yếu tố sư phạm, ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh Hiểu rõ những yếu tố này giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và cải thiện kết quả học tập của học sinh ở các lớp khác nhau.
* Ý kiến của giáo viên về học theo hình thức DHTNST:
DHTNST mang đến phương pháp học tập mới lạ giúp học sinh nhận thức rõ giá trị của sự nỗ lực, sáng tạo, tìm tòi và học hỏi không ngừng Đồng thời, nó hỗ trợ giáo viên năng động tìm ra các cách thức nâng cao trình độ và củng cố kỹ năng giảng dạy Để hoàn thành một dự án thành công, cần sự nỗ lực hết mình, và giáo viên phải xem đó là mục tiêu đam mê để truyền cảm hứng tích cực cho học sinh.
DHTNST là một phương pháp hay nhưng chỉ phù hợp và đạt hiệu quả cao khi áp dụng cho học sinh khá giỏi Với học sinh trung bình, yếu hoặc chưa có tinh thần tự giác cao, việc vận dụng DHTNST sẽ gặp nhiều khó khăn và ít đạt được kết quả mong muốn Do đó, để đảm bảo sự thành công, cần cân nhắc kỹ đối tượng học sinh phù hợp với phương pháp này.
- Phương pháp này tạo ra một sân chơi thú vị cho các em vừa học vừa chơi.
Nhà trường nên tạo điều kiện cho học sinh tham quan thực tế và tham gia các hoạt động xã hội để nâng cao kiến thức và phát triển kỹ năng xã hội Hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ và các trải nghiệm thực tế giúp học sinh not only hiểu rõ hơn kiến thức nhưng còn hình thành phẩm chất và nhân cách tốt hơn Trong bối cảnh hiện nay, việc trang bị cho học sinh nhiều kỹ năng ngoài kiến thức chuyên môn là cần thiết, và nhận được sự quan tâm hỗ trợ từ gia đình cùng cộng đồng xã hội để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục toàn diện.
Qua kết quả TNSP, tôi rút ra nhận xét:
DHTNST là một phương pháp hay, mang lại nhiều lợi ích Không chỉ giúp
HS nắm vững kiến thức, mở rộng hiểu biết về thực tế mà còn giúp các em có điều kiện rèn những kĩ năng cần thiết cho cuộc sống.
Việc tổ chức DHTNST trong thực tế còn gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự nỗ lực lớn từ phía giáo viên và sự phối hợp hỗ trợ từ các lực lượng xã hội.