(SKKN HAY NHẤT) vận dụng một số hình thức hoạt động trải nghiệm để giảng dạy các tiết thực hành ngoại khoá GDCD lớp 10 THPT

động trải nghiệm3 2.1 Thực trạng vận dụng các hình thức dạy học trải nghiệm cho học sinh THPT hiện nay 4 2.2 Thực trạng dạy học trải nghiệm môn GDCD tại trường 6 3 Quy trình và kế hoạch

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

“VẬN DỤNG MỘT SỐ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ GIẢNG DẠY CÁC

TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA GDCD 10’’

MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

“VẬN DỤNG MỘT SỐ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ GIẢNG DẠY CÁC

TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA GDCD 10’’

MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

động trải nghiệm

3

2.1 Thực trạng vận dụng các hình thức dạy học trải nghiệm

cho học sinh THPT hiện nay

4

2.2 Thực trạng dạy học trải nghiệm môn GDCD tại trường 6

3 Quy trình và kế hoạch tổ chức trải nghiệm 9 3.1 Quy trình thực hiện hoạt động trải nghiệm 9

Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức giao lưu, học tập 18

4.3 Tổ chức trải nghiệm bằng hình thức lao động công ích 21 4.4 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức tổ chức

TT Từ viết tắt Từ đầy đủ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục Việt Nam đang chuyển dần từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận hìnhthành và phát triển năng lực, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học đượccái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học

Nghị quyết số 29-NQ/TW(2013) của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóaXI) nêu rõ: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiệnđại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng củangười học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Theo dựthảo đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau 2018 đãnêu: “Hoạt động trải nghiệm” (HĐTN) bản chất là những hoạt động giáo dục(HĐGD) nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất, tư tưởng, ýchí, tình cảm, giá trị, kĩ năng sống và những năng lực cần có của con người trong

xã hội hiện đại Nội dung của HĐTN được thiết kế theo hướng tích hợp thànhnhiều lĩnh vực, môn học thành các chủ điểm mang tính chất mở Hình thức vàphương pháp đa dạng và phong phú, mềm dẻo, linh hoạt, mở về thời gian, qui mô,đối tượng và số lượng để học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm

Trung bình môn GDCD 10 chỉ 1tiết/tuần và theo phân phối chương trìnhtrong 35 tiết của một năm học các em được học 4 đến 5 tiết “Thực hành ngoạikhóa” (THNK) Điều đó cho thấy tầm quan trọng của vấn đề này trong kế hoạchdạy học ở trường phổ thông Đặc biệt, ở các tiết THNK trong chương trình GDCDTHPT, nội dung của các tiết thực hành ngoại khóa gắn liền chặt chẽ với thực tiễncủa cuộc sống, của địa phương, do đó việc tổ chức các HĐTN trong các tiết THNKmôn GDCD là rất cần thiết Việc tổ chức các HĐTN giúp HS nắm bắt được cácvấn đề thực tiễn một cách tốt nhất, HS được tham gia những hoạt động phong phú,

đa dạng mà phương pháp truyền thống sẽ không có được Vì vậy, GV cần phải cóhướng đi phù hợp, nếu không HS không thích học, hiệu quả giáo dục sẽ không cao

và không đạt được mục tiêu đề ra của bài học

Bản thân GV khi tiếp cận các tiết “Thực hành ngoại khóa” GDCD 10 cũng

cảm thấy lúng túng GV đã dạy thử ở một số lớp với nhiều cách dạy khác nhau vànhờ các GV trong nhóm đến dự giờ, góp ý kiến, bổ sung và rút kinh nghiệm chobài dạy hoàn thiện hơn Cuối cùng đã tìm ra hướng đi phù hợp đó là tổ chức chocác em các HĐTN, tiết học đã tạo ra được nhiều hứng thú cho các em và đạt đượcnhiều hiệu quả cao

Nhận thức được tầm quan trọng của HĐTN trong các tiết “Thực hành ngoại

khóa” tôi đã chọ đề tài: “Vận dụng một số hình thức hoạt động trải nghiệm để giảng dạy các tiết Thực hành ngoại khoá GDCD lớp 10 THPT” Đây là một số

kinh nghiệm của bản thân đang bước đầu thực hiện, vì vậy sẽ không tránh khỏinhững thiếu sót, kính mong được sự giúp đỡ từ bạn bè, đồng nghiệp

2 Mục đích của đề tài

Đề tài nhằm mục đích cung cấp một số cơ sở lí luận về đổi mới phương phápdạy học, kỉ thuật dạy học cho việc vận dụng các hình thức trải nghiệm để giảngdạy một số tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10 Đồng thời cung cấp một sốkinh nghiệm của bản thân trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm thông quabài học

3 Tính mới, hiệu quả của đề tài.

Đề tài này lần đầu tiên được áp dụng tại trường THPT Đông Hiếu Tên đề tài

có thể không mới hoặc đã có những tác giả đã từng khai thác, nhưng vấn đề tôi nêu

ra đây hoàn toàn những kinh nghiệm, tâm huyết mà bản thân tôi đã đúc kết trongquá trình giảng dạy tại đơn vị của mình Nội dung đề tài mà GV hướng dẫn đềuxuất phát và gắn liền với không gian sống, học tập của các em

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu một số tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10

- Thực nghiệm tại trường THPT Đông Hiếu, thị xã Thái Hòa

- Thời gian thực hiện: Từ năm học 2019 – 2020 đến năm học 2020 - 2021

5 Phương pháp nghiên cứu

- Khảo sát, thống kê, điều tra

- Phân tích, tổng hợp, quy nạp

- Thực nghiệm sư phạm Sau khi xây dựng đề cương, được sự góp ý của đồng nghiệp, giáo viên tiếnhành thực nghiệm bằng việc áp dụng cách thức tổ chức hoạt động dạy học gắn vớitrải nghiệm thực tế tại hợp tác xã Công nghệ cao Nông Thịnh và trải nghiệm laođộng cho học sinh lớp 10 tại trường Bước đầu thu hoạch được kết quả rất tốt, các

em rất thích thú khi được tham gia hoạt động này

6 Cấu trúc đề tài: Ngoài phần đặt vấn đề và kết luận, nội dung của đề tài

- Cơ sở lý luận và thực tiễn

- Quy trình và kế hoạch tổ chức trải nghiệm

- Cách thức tổ chức các hình thức trải nghiệm để giảng dạy một số tiết thựchành ngoại khoa GDCD lớp 10 THPT

- Thực nghiệm sư phạm

PHẦN II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

1.1 Những vấn đề lí luận chung về hoạt động trải nghiệm

Thời gian qua, các nhà giáo dục và nghiên cứu về giáo dục rất quan tâm đếnhọc tập thông qua trải nghiệm, nhằm chuyển đổi hình thức dạy học từ chú trọngđến cung cấp tri thức cho người học sang dạy học phát triển năng lực Tổ chứcHĐTN đã trở thành xu hướng tất yếu trong môn học và môn GDCD cũng khôngngoại lệ Để thực hiện tốt vai trò của mình, mỗi GV GDCD phải tích cực vận dụngphương pháp dạy học mới, đa dạng hóa các hình thức tổ chức, tạo điều kiện để HSphát huy khả năng sáng tạo trong quá trình học tập, hình thành và phát triển cácnăng lực cá nhân

HĐTN trong trường trung học phổ thông có hình thức tổ chức đa dạng, phongphú Cùng một chủ đề, một nội dung giáo dục nhưng hoạt động trải nghiệm sángtạo có thể tổ chức theo nhiều hình thức hoạt động khác nhau, tùy theo lứa tuổi vànhu cầu của học sinh, tùy theo điều kiện cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địaphương Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục học sinhđược thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó vàkhô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cũng như nhu cầu, nguyện vọng củahọc sinh

Tóm lại, HĐTN là hoạt động mà người dạy tổ chức, điều kiển, hỗ trợ quátrình nhận thức của người học bằng cách đưa họ thực hiện các hoạt động tương tácvới đối tượng học tập để chiếm lĩnh tri thức, hình thành và phát triển phẩm chất,năng lực chung và năng lực đặc thù

1.2 Các hình thức hoạt động trải nghiêm trong chương trình THPT

Hoạt động trải nghiệm được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạtđộng câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dãngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tình nguyện,hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ,hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chức các ngày hội,

… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định

1.3 Các phẩm chất, năng lực được hình thành qua hoạt động trải nghiệm 1.3.1 Các phẩm chất được hình thành qua hoạt động trải nghiệm

- Trách nhiệm: Xây dựng được các hình ảnh cá nhân khỏe mạnh về cả thể

chất và tinh thần; Có ý thức trách nhiệm trong học tập và rèn luyện; Chủ động, tichcực tham gia và vận động người khác tham gia lao động công ích, tham gia cáchoạt động tuyên truyền chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên

- Trung thực: Tự tin trình bày, chia sẻ quan điểm cá nhân trước mọi người

trong quá trình hoạt động và cuộc sống; Thành thật với bản thân; sẵn sàng đấutranh bảo vệ lẽ phải

- Chăm chỉ: Ý thức hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; Luôn tìm kiếm

sách báo, tư liệu và các nguồn khác nhau để mở rộng hiểu biết và thực hiện cácnhiệm vụ được giao; Tham gia công việc trong gia đình, lao động sản xuất theoyêu cầu thực tế phù hợp với khả năng và điều kiện của bản thân

- Nhân ái: Thể hiện sự quan tâm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần

không chỉ cho bản thân, người thân mà còn cho cả cộng đồng; Tích cực, chủ độngvận động người khác tham gia phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi bạo lực, hành viphi đạo đức, hành vi thiếu ý thức

- Yêu nước: Rung cảm và thể hiện thái độ yêu thương, niền tự hào đối với

cảnh quan thiên nhiên, di tích, truyền thống của địa phương, đất nước ; Thể hiệntái độ kính trọng, biết ơn người lao động, người có công với nước; Tích cực chủđộng vận động người khác tham gia bảo vệ thiên nhiên, phát huy các giá trị vănhóa của quê hương, đất nước

1.3.2 Các năng lực được hình thành thông qua hoạt động trải nghiệm

- Năng lực tự chủ: Chủ động, tích cực tham gia các hoạt động ở lớp, ở

trường, cộng đồng Phân tích được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân và biết tựđiều chỉnh bản thân, vận dụng được hiểu biết về quyền và nhu cầu chính đáng của

cá nhân để tự bảo vệ mình

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Giúp HS xác định được mục đích giao tiếp

và hợp tác, nội dung giao tiếp phù hợp mục đích giao tiếp và nội dung hợp tác Sử

dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ phù hợp với mục đích, nội dung và ngữ cảnh giaotiếp, biết điều chỉnh giọng nói phù hợp với mục đích giao tiếp

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân tích được tình huống nẩy

sinh vấn đề, hình thành những câu hỏi có tính khám phá cái mới trong vấn đề

Thực hiện được giải pháp giải quyết vấn đề và nhận ra sự phù hợp hay không phùhợp của giải pháp thực hiện Chỉ ra được những ý tưởng khác lạ trong cuộc sốngxung quanh và thể hiện được sự hứng thú bền vững đối với các hoạt động khámphá trong lĩnh vực nhất định, đưa ra được một số ý tưởng mới, độc đáo đối với bảnthân và người xung quanh

Ngoài ra còn một số năng lực khác

2 Cơ sở thực tiễn 2.1 Thực trạng vận dụng các hình thức dạy học trải nghiệm cho học sinh tại trường THPT hiện nay

Những năm gần đây, HĐTN được nhà trường tổ chức thường xuyên trongnăm học và trong các kỳ nghỉ hè nhằm đưa HS đến gần với thực tiễn cuộc sống

Mỗi chuyến trải nghiệm sẽ giúp cho các em có được những bài học vô cùng sinhđộng và phong phú để thêm yêu cuộc sống và giúp ích cho công việc học tập

Ở trường THPT, HĐTN diễn ra khá phong phú và đa dạng dưới nhiều hìnhthúc tổ chức khác nhau Đa số tổ chức HĐTN ngoài giờ học chính khóa, với việclên kế hoạch, lịch trình và nội dung hoạt động cụ thể Nhờ vậy, mỗi chuyến trảinghiệm diễn ra hiệu quả, nhanh gọn Trước đây, để cho chức HĐTN cho HS làviệc làm rất khó khăn đối với nhà trường vì liên quan đến yếu tố kinh phí, thờilượng, lực lượng Những năm gần đây, nhờ sự linh hoạt nhà trường đã kết hợp vớihội phụ huynh tổ chức các chuyến trải nghiệm gắn với đặc thù của địa phương,nhằm đưa HS về với những giá trị thực tiễn ngay trên mảnh đất mà các em đangsống Nhờ đó, mỗi chuyến trải nghiệm đã mang lại kết quả thiết thực, bổ ích.

Trong hoạt động trải nghiệm thì trải nghiệm truyền thống được trường GV ưutiên tổ chức Trước đây, nhà trường hay tổ chức đưa HS đến các di tích lịch sử xađịa bàn (Truông bồn, Đền quả sơn ) để tham quan, học tập, nhưng hiện nay, trảinghiệm truyền thống gắn với trải nghiệm tại chỗ sẽ giúp các hoạt động sẽ thuận lợi

và hiệu quả hơn Nhờ đó, trường đã lên lịch cho HS trải nghiệm ngay tại các di tích

ở địa phương (Làng Vạc, Khu di tích Bác Hồ tại Đông Hiếu), hoặc tổ chức trảinghiệm chiến dịch theo chủ đề tại trường học, qua đó góp phần giáo dục lịch sử địaphương và nhân lên niềm tự hào dân tộc, giáo dục tình yêu quê hương đất nướccho học sinh

Với mục đích giúp các em có những hoạt động trải nghiệm thú vị và mang lạinhững bài học bổ ích, nhà trường đã không ngần ngại tổ chức các hoạt động ngoạikhóa đưa các em đến với các trang trại chăn nuôi, các khu liên liệp hợp tác xã nôngnghiệp trên địa bàn để các em được quan sát, tìm hiểu và thu hoạch những tri thức

từ những chuyến đi Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức cho HS trải nghiệm tìm hiểucác món ăn truyền thống của dân tộc cũng như những đặc sản của địa phương Tổchức cho HS tìm hiểu các ẩm thực ở địa phương, tập làm bánh chưng, bánh tét,mứt, tổ chúc thi hát dân ca ví dặm, văn hóa dân gian bằng nhiều hình thức tổchức, thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp Từ đó, các em học sinh hiểu sâu hơn

về văn hóa ẩm thực, tự hào hơn về truyền thống quê hương mình

Mặc dù nhà trường rất tạo điều kiện cho GV, nhưng nhìn chung GV rất ngạivận dụng tổ chức cho HS học tập bằng các hình thức trải nghiệm hoặc trong quátrình tổ chức GV chỉ vận dụng được một số hình thức đơn giản phù hợp kinh phícủa nhà trường, địa điểm

Để khách quan tôi đã tiến hành khảo sát việc vận dụng các hình thức trảinghiệm vào giảng dạy của 58 giáo viên ở trường THPT Đông Hiếu, thị xã TháiHòa Kết quả như sau:

1 Việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy

- Rất cần thiết

- Cần thiết

- Không cần thiết

31243

69%

31%

3 Thầy cô đã vận dụng được những hình thức trải nghiệm?

- Hoạt động nhóm

- Giao lưu, học hỏi

- Tham quan, dã ngoại

- Cá nhân

- Tổ chức trò chơi

- Ý kiến khác

1211910122

2.2 Thực trạng dạy học trải nghiệm môn GDCD tại trường THPT 2.2.1 Thuận lợi

Bộ môn GDCD ở trường THPT có vai trò quan trọng trong việc cung cấpcho HS những kiến thức cơ bản về kinh tế, chính trị, pháp luật và đạo đức, gópphầm bồi dưỡng lòng yêu nước, hiểu biết về tình hình kinh tế, chính trị, hình thànhphát triển nhân cách, đạo đức, yêu lao động cho HS

Về phía nhà trường: Tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện tốt các hình thức

tổ chức dạy học theo phương pháp mới; các thiết bị dạy học ngày càng được đầutư; phòng máy được tăng thêm

Về phía GV bộ môn: Trong những năm gần đây, 100% GV bộ môn GDCD

đều tích cực đổi mới PPDH nhằm phát huy năng lực và phẩm chất của người học

Trường THPT Đông Hiếu nhờ sự quan tâm, hỗ trợ từ ban giám hiệu, nhóm đã kếthợp với nhóm Lịch sử, Địa lí, sinh học tổ chức cho HS tham gia một số buổi trảinghiệm tham quan các di tích lịch sử, các hợp tác xã trên địa bàn Ngoài ra, nhómGDCD cũng tổ chức được một số hoạt động trải nghiệm ngay tại trường lao độngcông ích, hoạt động chiến dịch tuyên truyền phòng chống đại dịch Covid - 19, hoạtđộng tuyên truyền Với mục đích giúp các em có những hoạt động trải nghiệmthú vị và mang lại những bài học bổ ích

Về phía HS: Đa số HS của trường con em thuần nông ngoan, ý thức kỉ luật

tốt, ham học hỏi rất thuận lợi cho GV tổ chức các hoạt động trải nghiệm

Về đối tượng trải nghiệm: Đối tượng trải nghiêm cho HS ở địa phương rất

phong phú và đa dạng, lại gần trường Nên rất thuận lợi cho HS trải nghiệm thực

tế GV có thể tổ chức cho HS trải nghiệm tham quan các khu di tích lịch sử Bác Hồtại xã Đông Hiếu, khu di tích lịch sử làng Vạc, trải nghiệm tại các nông trại trênđịa bàn xã Nghĩa Thuận và trải nghiệm lao động, tuyên truyền các chiến dịch ngaytại trường học của mình

2.2.2 Khó khăn

Hoạt động trải nghiệm môn GDCD vẫn còn găp những khó khăn và bất cập

Kiến thức bộ môn GDCD nặng về lí thuyết nên học sinh không hứng thú với mônhọc này Khó khăn về thời gian tổ chức, việc xây dựng kế hoạch, chương tình dạyhọc hiện nay khá kín về thời lượng Bên cạnh đó, phải kể đến không gian địa lí,thông thường các khu di tích, hợp tác xã, đối tượng trải nghiệm thường khá xatrường, nên việc HĐTN gặp rất nhiều khó khăn

Để đạt được mục đích, yêu cầu và hiểu quả của HĐTN phải đổi mới phươngpháp giáo dục, mỗi nhà trường cần đưa ra chương trình, kế hoạch giảng dạy phùhợp Khi xây dựng chương trình cần chú ý đến hoạt động này, cần tổ chức sắp xếphợp lí và hiệu quả, làm tốt công tác phối hợp với hội cha mẹ học sinh, đoàn thanhniên và các địa phương trong khi tổ chức

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện đề tài bản thân GV cũng đã tiến hành khảosát việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy ở các trường trên địabàn Thị xã Thái Hòa (gồm: Trường THPT Đông Hiếu, THPT Thái Hòa, THPTTây Hiếu Tổng 3 trường gốm 9 giáo viên) Kết quả như sau:

- Cần thiét

- Không cần thiết

40

34%

66%

3 Thầy cô đã vận dụng được những hình thức trải nghiệm:

- Hoạt động nhóm

- Giao lưu, học hỏi

- Tham quan, dã ngoại

- Cá nhân

- Tổ chức trò chơi

- Ý kiến khác

122121

54%

56%

* Nhận xét: Mặc dù các trường còn gặp khó khăn nhất định, nhưng các giáoviên trên địa bàn rất quan tâm đầu tư cho phương pháp dạy học mới Qua bảng trênthấy rằng, việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy là rất cần thiết,nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập và việc vận dụng hình thức trải nghiệmvào giảng dạy sẽ khắc phục được lối truyền thu kiến thức một cách máy móc, thụđộng, học sinh sẽ tích cực và chủ động hơn trong hoạt động học tập Đặc biệt trongtiết thực hành ngoại khóa, tài liệu không có, nội dung gắn liền với những vấn đềthực tiễn trong đời sống, việc áp dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy làrất cần thiết Chính vì thế, bản thân tôi trong quá trình giảng luôn trăn trở làm thếnào để vận dụng các hình thức này vào quá trình giảng dạy để đem lại hiệu quảthiết thực nhất cho học sinh

3 Quy trình và kế hoạch tổ chức trải nghiệm 3.1 Quy trình thực hiện hoạt động trải nghiệm

Để dạy học trải nghiệm ở môn GDCD có hiệu quả GV cần lựa chọn và phảichuẩn bị về nội dung, hình thức, cách thức, cần xác định thời gian và địa chỉ tổchức cho phù hợp Đồng thời GV phải biết vận dụng nhuần nhuyễn các phương

pháp dạy học, đánh giá, theo dõi kết quả hoạt động trải nghiệm của HS bằng nhiềuhình thức khác nhau Vì vậy, trong quy trình thiết kế hoạt động trải nghiệm trongdạy học môn GDCD nói chung và các tiết THNK nói riêng cần thực hiện các bướcsạu:

- Bước 1: Lập hế hoạch trải nghiệm: Công việc này thường thực hiện vào đầu

năm học hoặc đầu học kì Căn cứ vào mục tiêu môn học, nội dung SGK, PPCT, ưuthế của địa phương, nhu cầu, hứng thú của HS mà GV xác định chủ đề trải nghiệmcho phù hợp với đối tượng và khả năng nhận thức

- Bước 2: Thiết kế hoạt động trải nghiệm (Xác định chủ đề, mục tiêu, địa

điểm, thời gian, công tác chuẩn bị và các hoạt động)

- Bước 3: Tổ chức hoạt động trải nghiệm Đây là việc biến ý tưởng trên văn

bản, giáo án thành hiện thực, nhằm kiểm nghiệm tính hiệu quả và khả thi của kếhoạch trải nghiệm do GV đề xuất Để thực hiện thành công buổi trải nghiệm cần có

sự phối hợp chặt chẽ giữa GV trực tiếp phụ trách với HS và lực lượng tham gia hỗtrợ (ban chủ nhiệm hợp tác xã, ban lao động, y tế ) Trước khi tiến hành hoạt độngtrải nghiệm, giáo viên cần nêu rõ nhiệm vụ học tập cho HS và hướng dẫn HS hoànthành nhiệm vụ theo kịch bản đã chuẩn bị trước

- Bước 4: Đánh giá hoạt động trải nghiệm Đây là cơ sở để rút ra bài học kinh

nghiệm cho lần hoạt động sau

Để hoạt động trải nghiệm đạt hiểu quả, học sinh tích cực, hứng thú trong họctập, GV cần lưu ý như sau:

Đối với của giáo viên Trước buổi trải nghiệm một tuần, GV cần liên liên hệ các lực lượng tham gia

hỗ trợ, trình bày mục đích của mình, đề xuất được tạo điều kiện giúp đỡ trong quá

trình triển khai hoạt động trải nghiệm Ví dụ trong tiết PPCT 09: Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương. Tôi đã cho HS trải nghiệm tham quan, hoc tập mô hình

kinh tế Hợp tác xã công nghệ cao Nông Thịnh, GV phải mời được ban chủ nhiệmhợp tác xã để các HS phỏng vấn, học tập kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp

Giao nhiệm vụ cho HS: GV nêu rõ nhiệm vụ, phân nhóm cụ thể Thường sĩ sốlớp học 37 đến 42 học sinh, giáo viên chia thành 4 nhóm, đặt tên nhóm, chú ý cânbằng giữa các nhóm về giới tính, năng lực và đặc biệt là các hạt nhân nổi bật GVyêu cầu thời gian hoàn thành, công bố địa điểm, thời gian dự kiến báo cáo sảnphẩm Để thực hiện hiểu quả các nhiệm vụ, GV cần chỉ ra các phương tiện mà các

em phải chuẩn bị Về phía GV chuẩn bị nội dung câu hỏi bài thu hoạch, phiếu điềutra sau khi kết thúc học tập

Hướng dẫn cho HS nhiệm vụ học tập: theo dõi các em trong quá trình hoạtđộng nhằm điều chỉnh kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng thu thập và xử lí thông

tin, xây dựng đề cương thực hiện sản phẩm, xem xét giúp đỡ, chỉnh sửa cho các emviết bài thu hoạch để sản phẩm có chất lượng và hiệu quả.

Thực hiện nhiệm vụ đánh giá: Đây là khâu thẩm định sản phẩm của các em

Thông qua đó, GV đưa ra những nhận xét về các phương diện kiến thức, kĩ năng

và năng lực của HS trong quá trình trải nghiệm

Đối với học sinh

Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập Các em phải trải nghiệm trongthực tiễn bằng nhiều hình thức khác nhau (tham quan, học tập, lao động công ích,giao lưu học hỏi ), thu thập thông tin từ nhiều kênh (đời sống, sách vở, báo chí,intent ) kết hợp với kinh nghiệm của bản thân để giải quyết nhiệm vụ được giao

Thông qua quá trình hoạt động, các em được rèn luyện nhiều kỹ năng cơ bảnnhư kĩ năng quan sát, kỹ năng hợp tác, kỹ năng thuyết trình , từ đó HS sẽ tự đánhgiá được các năng lực, kiến thức của bản thân và bạn mình thu thập được sau khikết thúc hoạt động

3.2 Kế hoạch thực hiện

Theo PPCT môn GDCD lớp 10 năm học 2020 – 2021, tiết THNK bao gồm 4tiết Nhưng trong quá trình thực nghiệm, tôi tổ chức cho các em học tập theo hìnhthức trải nghiệm 2 tiết (PPCT 09 và PPCT 19), còn 2 tiết (PPCT 28, PPCT 35) xinphép được tiến hành nghiên cứu và thể nghiệm ở năm sau Dưới đây là chủ đề vàthời gian thể nghiệm các tiết THNK trong chương trình GDCD 10 theo hình thứctrải nghiệm

3.3 Kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm một số tiết: Thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10

Với tiết PPCT 09: Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương, GV đã tiến hành

vận dụng hình thức trải nghiệm tham quan, dã ngoại và hoạt động giao lưu để tổchức giảng dạy

Dưới đây là kế hoạch cụ thể

TT Bước 1: GV thiết kế, chuẩn bị hoạt động dạy học tham quan, và giao lưu

Mục tiêu áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nông ngiệp

+ Giúp HS được thư giãn, vui chơi, giải trí lành mạnh sau những giờ học căng thẳng

+ Bước đầu GV định hướng nghề nghiệp trong tương lai cho HS

+ Đồng thời, thông qua hoạt động giao lưu HS quảng bá được hình ảnh du lịch nông nghiệp hiện đạicho địa phương

Nội dung

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Phỏng vấn các chuyên gia về kỉ thuật chăm sóc

+ Trải nghiệm tập làm công nhân chăm sóc

Thứhai

Thời gian

+ Ngày 17 tháng 10 năm 2020+ 14h50 phút HS tập trung điểm danh tại cổngtrường, sau đó cả lớp cùng di chuyển đến HTX côngnghệ cao Nông Thịnh

+ 15h học sinh có mặt tại HTX công nghệ cao NôngThịnh để học tập trải nghiệm, 16h kết thúc buổi học

Địa điểm + HTX công nghệ cao Nông Thịnh, Địa chỉ: Xóm 8,

xã Nghĩa Thuận, Thị Xã Thái Hòa, Nghệ An (cáchtrường khoảng 1km)

Đối tượng thamquan, học tập

+ Toàn bộ cơ sở vật chất phục vụ chăm sóc, bảoquản của hợp tác xã, cây trồng

Thứba

Xây dựng kế hoạch

và phê duyệt kếhoạch tham quan

+ Phê duyệt kế hoạch với ban chuyên môn, nhómchuyên môn

Chuẩn bị về cơ sởvật chất

+ HS chuẩn bị giấy, bút, máy ghi âm, máy chụphình

Chuẩn bị phươngtiện

+ HS tự túc về phương tiện, nước uống, tư trang,khẩu trang, găng tay

Thứtư

Gv phổ biến kếhoạch,

- HS dựa vào nhiệm vụ, phân công công việc vàchuẩn bị các phương tiện cần thiết cho hoạt động,nghiên cứu tìm hiểu trước các vấn đề liên quan đếnđối tượng tham quan

Bước 2: GV tiến hành tổ chức thực hiện hoạt động tham quan và giao lưu học tập

Thứnhất

Phổ biếnchươngtrình thamquan, họctập

- GV kết hợp với ban chủ nhiệm hợp tác xã giới thiệu về chương trình tham quan, học tập

+ HS Tham quan tổng quan toàn bộ hợp tác xã

+ Phỏng vấn các chuyên gia về kỉ thuật chăm sóc

+ HS trải nghiệm tập làm công nhân trong nông trại

+ Kết thúc buổi tham quan, học tập GV giao HS câu hỏi viếtbài thu hoạch

Thứhai

HS thựchành cácnhiệm vụ

mà GV yêucầu

- Những yêu cầu quan trọng của HS trong buổi tham quan,học tập tại HTX công nghệ cao Nông Thịnh

+ Cần ghi chép số liệu, tài liệu một cách đầy đủ

+ Phải có ý thức giữ gìn trật tự, giữ gìn bảo vệ các công cụ,hiện vật trong nông trại

+ Không được tự ý bỏ đoàn, nhóm đi nơi khác

+ Không bẻ, nhổ cây trồng và đập phá các hệ thống máy móc,phương tiện của hợp tác xã

+ Mọi việc nảy sinh phải thông qua người điều hành đồng ýmới thực hiện

+ Phải có bài thu hoạch sau khi tham quan trải nghiệm

+ Những cá nhân tự ý làm trái những quy định thì phải tự chịutrách nhiệm và hình phạt của GV, của nhà trường

Bước 3: Đánh giá, tổng kết kết quả của HS sau khi tham gia hoạt động tham quan

và giao lưu, học hỏi

Thứnhất

GV tiến hànhtổng kết

- GV tiến hành tổng kết, đánh giá buổi trải nghiệm+ Ưu điểm:

+ Hạn chế:

HS trình bàykết quả thuđược sauchuyến thamquan, HS viếtbáo cáo, bàithu hoạch

- HS trình bày kết quả thu được sau chuyến tham quan:

Chụp được các hình ảnh

- HS viết báo cáo, bài thu hoạch

PPCT 19: Tình yêu lao động, GV đã tiến hành vận dụng hình thức trải

nghiệm lao động công ích và tổ chức cuộc thi để tổ chức giảng dạy

Dưới đây là kế hoạch cụ thể

Bước 1: Xác định chủ đề, địa điểm, nội dung lao động công ích

Thứnhất

Chủ đề lao động + Lao động tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp

Nội dung tiết học + Lao động vệ sinh sau lớp học dãy nhà 3 tầng của

trường

+ Trồng, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh của trường

+ Tập làm nhiếp ảnh gia, họa sỹ, nhà thơ để vẽ, viết

với chủ đề: “Đẹp khi lao động”.

Bước 2: Chuẩn bị Thứ

nhất Hoàn thiện về

mặt hành chính,pháp lí

- GV xây dụng kế hoạch:

+ Xin ý kiến ban giám hiệu

+ Phối hợp, liên hệ với GVCN, nhân viên y tế và GVphụ trách công tác vệ sinh trường học

Thứ hai

Chuẩn bị phươngtiện, công cụ

+ HS tự chuẩn bị găng tay, đồ bảo hộ lao động

+ Cuốc, xẻng, vét, dao, kéo lớp trưởng liên hệ GV phụtrách công tác vệ sinh trường học mượn cho lớp

Thứ ba

Tổ chức cho HSđăng kí và hướngdẫn công tác tự

Tổ chức cho HS đăng kí: HS đăng kí thông qua lớptrưởng

chuẩn bị

Bước 3: Tổ chức, hướng dẫn thực hiện

GV tổ chức vàhướng dẫn cho

HS thực hiện

- GV tổ chức, hướng dẫn cho HS thực hiện lao động

+ GV giới thiệu quy trình thực hiện lao động

+ GV quán triệt tinh thần lao động: Tự giác, tráchnhiêm, hiệu quả

GV cùng lớp trưởng quan sát, hướng dẫn quá trình laođộng

Cuối buổi GV nhận xét, đánh giá nững ưu điểm, tồntại trong quá trình lao động

- Hoặc phát động cho HS sáng tác thơ, văn, vẽ tranh

về chủ đề lao động

- Hướng dẫn cho HS viết báo cáo và bài thu hoạch

4 Cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm ở các tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10 THPT

4.1.1 Hoạt động tham quan, dã ngoại

Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đối vớihọc sinh Mục đích của tham quan là để các em được đi thăm, tìm hiểu và học hỏikiến thức, tiếp xúc với các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy ở nơi xacác em sinh sống, học tập, giúp các em được những kinh nghiệm thực tế, từ đó cóthể áp dụng vào cuộc sống của chính các em

Hay nói cách khác, tham quan cách thức GV tổ chức cho HS trực tiếp thâmnhập, tiếp xúc, trải nghiệm trong môi trường tự nhiên và xã hội theo chủ đề nhấtđịnh, từ đó rút ra những bài học cần thiết, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dụccủa hoạt động trải nghiệm

4.1.2 Cách thức tiến hành hoạt động tham quan, dã ngoại

Bước 1: GV thiết kế, chuẩn bị hoạt động dạy học tham quan, dã ngoại

- Thứ nhất, xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, nội dung hoạt động tham quan

- Thứ hai, đến địa điểm tham quan nghiên cứu cụ thể về địa điểm và đốitượng tham quan; liên hệ với cac đơn vi liên quan chuẩn bị phối hợp trong tổ chưctham quan

- Thứ ba, xây dựng kế hoạch hoạt động tham quan, học tập gồm lập kế hoạch

và phê duyệt kế hoạch tham quan, chuẩn bị về cơ sở vật chât, phương tiện GVgiao nhiệm vụ hoạt động cho HS thực hiện trong quá trình tham quan

- Thứ tư, GV phổ biến kế hoạch, HS dựa vào nhiệm vụ, phân công công việc

và chuẩn bị các phương tiện cần thiết cho hoạt động, nghiên cứu tìm hiểu trước cácvấn đề liên quan đến đối tượng tham quan

Bước 2: GV tiến hành tổ chức thực hiện hoạt động tham quan, dã ngoại

- Thứ nhất, GV phổ biến chương trình tham quan, các nội dung, yêu cầu thamquan cho HS; định hướng nội dung, vấn đề thu hoạch sau hoạt động tham quan

- Thứ hai, HS thực hành các nhiệm vụ mà GV yêu cầu Ở bước này GV có thểđặt ra những câu hỏi và những nhiệm cụ thể giúp HS tập trung chú ý và tích cựcsuy nghĩ về những nội dung chủ yếu có quan hệ trực tiếp với đề tài tham quan Yêucầu HS thực hiện nghiêm túc nội dung, duy trì kỉ luật tham quan

Bước 3: Đánh giá, tổng kết kết quả của HS sau khi tham gia hoạt động tham quan, dã ngoại.

Thứ nhất, HS trình bày kết quả thu được sau chuyến tham quan, HS viết báocáo, bài thu hoạch

Thứ hai, GV tiến hành tổng kết, đánh giá, khuyến khích các hoạt động thamgia của HS

4.1.3 Ví dụ minh họa :

Ở tiết PPCT 09, chủ đề: Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương, GV có thể

tổ chức cho HS hoạt động trải nghiệm thông qua hình thức tham quan, dã ngoại

GV tiến hành theo trình tự sau:

I Mục tiêu

1 Kiến thức: Học sinh có điều kiện quan sát trực quan sinh động về các sự vật,

hiện tượng; biết được tầm quan trọng của việc áp dụng công nghệ vào sản xuất

nông nghiệp; giúp HS được thư giãn, vui chơi, giải trí lành mạnh sau những giờ học căng thẳng; bước đầu GV định hướng nghề nghiệp trong tương lai cho HS

2 Kĩ năng: HS hoàn thành được phiếu điều tra; Phân biệt được sản xuất công

nghệ hiện đại 4.0 với sản xuất theo kiểu truyền thống

3 Thái độ: Tích cực sản xuất của cải vật chất; Ủng hộ, học hỏi cái mới để năng

cao hiệu quả, chất lượng trong công việc Đồng thời, biết vận động người thân ápdụng công nghệ mới vào sản xuất, dần bỏ kiểu sản xuất truyền thống

4 Phẩm chất đạt được: Trách nhiệm, yêu nước, chăm chỉ

5 Năng lực hình thành: Năng lực giao tiếp và hợp tác, Năng lực giải quyết vấn

đề và sáng tạo, năng lực tự chủ

II Nội dung của hoạt động

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Hoàn thành phiếu thu thập kinh nghiệm sau hoạt động

III Phương pháp : Hoạt động nhóm, cá nhân

IV Tiến trình hoạt động Tiến hành hoạt động

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

+ GV chuẩn bị các phiếu thu thập kinh nghiệm

+ Hướng dẫn HS ghi vào phiếu thu thập kinh nghiệm

- Sau khi tham quan tổng thể GV chia lớp thành các nhóm thu thập nhữngthông tin và điền vào phiếu

- Học sinh:

+ Dưới sự hướng dẫn, phân công của GV từ trước, các em tiến hành hoạtđộng Mục đích cho các em tìm hiểu sâu hơn về các công đoạn sản xuất, công nghệsản xuất, tham quan khu trồng cà chua, khu trồng dưa lưới

+ Các nhóm tiến hành điều tra thu thập những kinh nghiệm ban đầu về quátrình sản xuất, thu hoạch, đóng gói sản phẩm từ ban chủ nhiệm HTX

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập khám phá

Học sinh

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Hoàn thành phiếu thu thập kinh nghiệm

+ Nhóm cà chua: Sự khác nhau giữa hệ thống tươi tiêu của nông trại với hệ

thống tưới tiêu của gia đình?

+ Nhóm dưa lưới: Sự khác nhau về quy trình chăm sóc trong nông trại với

quy trình chăm sóc truyền thống?

+ Nhóm hoa ly: Sự khác nhau về trình thu hoạch và bảo quản sản phẩm so

với trình thu hoạch và bảo quản sản phẩm truyền thống?

+ Nhóm Nano: Hệ thống điều khiển tự động về ánh sáng độ ẩm, nhiệt độ?

Bước 3 Trình bày và đánh giá kết quả hoạt động

- Học sinh

+ Nhóm trưởng yêu cầu các thành viên nộp kết quả đã tìm kiếm

+ Thảo luận thống nhất những đặc điểm chung từ các bạn, thống nhất và ghivào phiếu điều tra

- Giáo viên: Yêu cầu nộp phiếu thu thập thông tin, sau đó trao đổi kết quả

tìm kiếm của các nhóm

( Một số hình ảnh HS hoạt nhóm thu thập thông tin để điền vào phiếu điều tra)

4.2 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức giao lưu, học tập 4.2.1 Hoạt động giao lưu

Giao lưu là một hình thức tổ chức giáo dục nhằm tạo ra các điều kiện cần thiết

để cho HS tiếp xúc, trò chuyện và trao đổi thông tin với những nhân vật điển hìnhtrong các lĩnh hoạt động nào đó Qua đó, giúp các em có tình cảm và thái độ phùhợp, có được những lời khuyên đúng đắn để vươn lên trong học tập, rèn luyện vàhoàn thiện nhân cách

4.2.2 Cách tiến hành giao lưu, học tập

Bước 1: Lập kế hoạch giao lưu

- GV phải lựa chọn chủ đề để giao lưu

- GV xác định mục tiêu giao lưu

- Lựa chọn nội dung và cách thức giao lưu

- Xác dịnh đối tượng tương tác, giao lưu phù hợp với nội dung đã định

- Xác định thơi gian và địa chỉ giao lưu

- Dự kiến các nguồn lực cần huy động

Bước 2: Chuẩn bị các điều kiện tổ chức giao lưu

- Nhân sự: Phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng thành viên, đặc biệt là người làm chủ để giao lưu

- GV cần làm tốt công tác tiền trạm (GV phải đến địa điểm HS trải nghiệm để khảo sát, liên hệ, đặt vấn đề trước với nhân vật điển hình để họ có thời gian chuẩn bị)

- Chuẩn bị tốt các phương tiện, kĩ thuật hỗ trợ để tiến hành giao lưu như loa, micro

- Công tác hậu cần: Cần chuẩn bị vật chất, trang thiết bị, kinh phí, công tác truyền thông phục vụ giao lưu.

Bước 3: Tiến hành giao lưu

- Tuyên bố lí do

- Giới thiệu đại biểu

- Tiến hành trao đổi tương tác theo các vấn đề liên quan đến các chủ đề đã chọn Người điều khiển phải khéo léo dẫn dắt, điều khiển để những người tham giatrao đổi nêu quan điểm cũng như các ý kiến thắc mắc

- Các HS khác nêu các câu hỏi khác giao lưu với nhân vật điển hình

Bước 4 : Tổng kết giao lưu

- Người dẫn chương trình cùng GV cảm ơn đại diện HTX

- GV dặn dò: HS hoàn thiện vi deo, nạp cho GV vào tiết tiếp theo

4.2.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức tổ chức này tôi đã tiến hành thể nghiệm ở tiết PPCT 09, Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương GV tổ chức cho HS hoạt động “Tập làmphóng viên” Cách tiến hành như sau:

I Mục tiêu

1 Kiến thức: Học hỏi những kinh nghiệm đã có trong cuộc sống, thông qua đó

hình thành cho HS những năng lực cũng như một số kĩ năng sống cơ bản

2 Kĩ năng: HS tập làm phóng viên, biết soạn những câu hỏi phỏng vấn đơn giản;

thấy được hiểu quả của việc áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất nông nghiệp

3 Thái độ: Giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp; Biết tuyên truyền mọi người

ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất Phê phán những hành vi sản xuất dùng cáchóa chất độc hại gây ảnh hưởng tới sức khỏe của con người

II Nội dung phỏng vấn: Liên quan đến kỉ thuật canh tác, giống cây trồng, bảo

quản sản phẩm, phân bón

III Phương pháp: Phỏng vấn nói chuyện, trao đổi kinh nghiệm.

IV Tiến trình hoạt động Giáo viên

+ Tổ chức cho HS đăng kí “Tập làm phóng viên”.

+ HS đăng kí tập làm phóng viên: 1 đến 2 em

+ Cho HS tự thể hiện năng khiếu và phát huy được năng lực của mình

Học sinh tiến hành phỏng vấn

+ Phóng viên chào hỏi người đại diện HTX.

+ Giới thiệu đại biểu

+ Phóng viên giới thiệu về mình

+ Phóng viên nêu lí do phỏng vấn

+ Phóng viên phỏng vấn bằng hệ thống câu hỏi chuẩn bị trước ở nhà (Trướckhi phỏng vấn phải thông qua kiểm duyệt của GV về nội dung câu hỏi)

+ Các học sinh khác đặt câu hỏi cho người đại diện HTX

Kết thúc phỏng vấn: Phóng viên cảm ơn, quảng bá sản phẩm

+ Kết thúc hoạt động HS hoàn thiện vi deo, chuyển vi deo cho GV sau mộttuần Vi deo của HS được GV chấm điểm bổ sung vào điểm thường xuyên

(Một số hình ảnh giao lưu và câu hỏi phỏng vấn của HS Ngoài ra GV còn kèm thêm USB hoạt động “Tập tàm phóng viên” sản phảm do HS làm ra

4.3 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức lao động công ích 4.3.1 Hoạt động lao động công ích

Lao động công ích là cách thức GV tổ chưc HS và tập thể HS trực tiếp thựchiện hoạt động lao động vì lợi ích chung của nhà trường, cộng đồng và xã hội HS

sử dụng thời gian, sức lực, năng lực của mình để thực hiện hoạt động lao động vìlợi ích của tập thể, nhà trường, cộng đồng, từ đó phát triển phẩm chất, năng lựcmới cho bản thân

4.3.2 Cách tiến hành hoạt động lao động công ích

Để tổ chức hiệu quả các hoạt động lao động công ích cho HS, GV cần thựchiện theo quy trình 4 bước như sau:

Bước 1: Xác định địa điểm, nội dung lao động công ích

Thứ nhất, tìm hiểu địa điểm thực hiện: Ưu tiên với những nơi quen thuộc, gắn

bó với cuộc sống hàng ngày như trong và ngoài khuôn viên nhà trường, trong khuphố, công viên mà ở đó có vấn đề cần giải quyết, vừa đảm bảo yếu tố an toàn chohọc sinh trong quá trình tham gia hoạt động

Thứ hai, lựa chọn lao động công ích: GV phải lựa chọn công việc cần thiết,cấp bách, có ý nghĩa xã hội và vừa sức đối với HS Đây là yêu cầu quan trọng Nộidung càng gần gũi, thiết thực, bổ ích GV càng dễ trong việc vận động HS tham gia,tạo sự hứng thú và kích thích tinh thần làm việc say mê của HS

Bước 2: Chuẩn bị

Thứ nhất, hoàn thiện về mặt hành chính, phát lí để tổ chức thực hiện hoạtđộng lao động công ích: GV phải xây dựng kế hoạch, dự trù kinh phí, xin ý kiếnlãnh đạo nhà trường, liên hệ với GV phụ trách quản lí lao động của nhà trường đểphối hợp, đảm bảo điều kiện thuận lợi và an toàn nhất cho HS tham gia

Thứ hai, chuẩn bị phương tiện, công cụ cần thiết cho hoạt động lao động côngích: găng tay, cuốc, rổ, thùng đựng rác

Thứ ba, tổ chức cho HS đăng kí và hướng dẫn công tác tự chuẩn bị.

Bước 3: Tổ chức, hướng dẫn thực hiện

GV tổ chức và hướng dẫn cho HS thực hiện lao động theo kế hoạch đã banhành: chia nhóm, hướng dẫn cụ thể về ý nghĩa, quy trình thực hiện, yêu cầu cầnđạt Trong quá trình này, GV cần theo sát HS, kịp thời giải đáp thắc mắc, hướngdẫn và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo hiệu quả công việc, an toàn cho HS

Sau mỗi hoạt động, GV tổ chức tổng kết để HS thấy được ý nghĩa của HĐcông ích, từ đó kích thích sự chủ động, hứng thú của các em trong các hoạt độngtương tự Việc tổng kết có thể thực hiện bằng nhiều hình thức như phát biểu cảmtưởng của HS, viết báo cáo, thu hoạch ( hình thức này có thể giao cho HS về nhà viết, nộp bài vào tiết sau) Cần lưu ý việc tổng kết cần được tổ chức ngắn gọn,nhưng phải hiệu quả và mang tính đúc kết

4.3.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức này GV đã vận dụng vào tiết PPCT 19, chủ đề: Tình yêu lao

động, ở hoạt động khám phá GV tiến hành theo trình tự sau:

1 Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Góp phần xây dụng môi trường ở trường học xanh, sạch, đẹp

- Hình thành cho HS tình yêu lao động, biết làm những công việc phù hợp vớikhả năng của mình

2 Kĩ năng: Thấy được giữa lao động trí óc và lao động chân tay có mối quan hệ

với nhau Từ đó, HS biết trân trọng sức lao của mình và tôn trọng sức lao động củangười khác

3 Thái độ: HS biết quý trọng sức lao động của mình, người thân và của người

khác Ủng hộ những người chăm chỉ làm việc, đồng thời lên án, phê phán nhữngngười lười nhác trong lao động

4 Phẩm chất: Trách nhiệm, chăm chỉ, yêu nước, trung thực.

5 Năng lực: Năng lực giao tiếp, ngôn ngữ, năng lực tự chủ

II Nội dung hoạt động: Lao động tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp trong khuôn

viên nhà trường

III Phương pháp, phương tiện:

- HS làm việc theo nhóm, có sự phân công hoạt động trong nhóm

- Phương tiện: Cuốc, vét, kéo, găng tay

IV Tiến trình hoạt động

GV tổ chức cho học sinh hoạt động trải nghiệm lao động công ích tại khuônviên nhà trường THPT Đông Hiếu.

Cách tổ chức buổi hoạt động lao động công ích

+ GV tổ chức và hướng dẫn cho HS thực hiện lao động theo kế hoạch

+ GV phổ biến kế hoạch hoạt động, nội dung hoạt động, công việc hoạt động(Yêu cầu hoạt động nghiêm túc, hiệu quả, có chấm điểm)

+ GV quan sát HS, kịp thời giải đáp thắc mắc, hướng dẫn và điều chỉnh kịpthời để đảm bảo hiệu quả công việc, an toàn cho HS

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh:

- GV chia lớp thành 4 nhóm

+ Nhóm 1: Lao động, dọn vệ sinh sau dãy nhà 3 tầng

+ Nhóm 2: Trồng, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh của trường

+ Nhóm 3: Tổ chức quét dọn xung quanh sân trường

+ Nhóm 4: Tổ chức lau dọn khu vực hiệu bộ

+ Tiến hành phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm

+ Lớp trưởng: Triển khai nhiệm vụ cho các nhóm trưởng, quan sát theo dõihoạt động chung

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

+ Học sinh báo cáo kết quả

+ GV cùng lớp trưởng nghiệm thu kết quả lao động

- GV nhận xét về ý thức, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả của hoạt động lao động

(Một số hình ảnh HS các nhóm tiến hành hoạt động lao động công ích tại trường)

4.4 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức tổ chức cuộc thi 4.4.1 Hình thức tổ chức cuộc thi

Đây là một trong những hình thức hoạt động hấp dẫn, lôi cuốn học sinh và hiểu quả cao trong học tập, giáo dục, rèn luyện và định hướng giá trị cho tuổi trẻ

Có thể tổ chức các cuộc thi có thể trong nhà trường, lớp học hay ngoài không gian trường học Nội dung cuộc thi rất phong phú và dễ lồng ghép nhiều nội dung

4.4.2 Cách thức tiến hành hoạt động tổ chức cuộc thi

GV phổ biến thề lệ cuộc thi:

- Quy định đối tượng dự thi: Có thể cá nhân hoặc nhóm

- Nội dung cuộc thi: Liên quan đến các nội dung bài học hoặc liên quan đến

sự kiện nào đó

- Thời gian: Phải quy định rõ thời gian dự thi và thời gian kết thức cuộc thi

- Giải thưởng: Bằng hiện vật

4.4.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức này GV đã tiến hành thể nghiệm vào tiết PPCT 19, chủ đề:

Tình yêu lao động GV tổ chức cuộc thi với chủ đề “ Đẹp khi lao động” , GV tiến

3 Thái độ: HS biết quý trọng sức lao động của mình, đồng thời biết trân quý sức

lao động của người khác

4 Phẩm chất đạt được: Trách nhiệm, chăm chỉ, trung thực

5 Năng lực hình thành: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự chủ và tự học,năng lực giải qyết vấn đề và sáng tạo và các năng lực khác.

II Nội dung: HS có thể thi vẽ tranh, chụp những bức ảnh đẹp, thi sáng tác thơ

III Phương pháp: Tổ chức theo nhóm hoặc cá nhân Sản phẩm dự kiến: HS chụp được những bức ảnh, tấm gương đẹp trong lao động

hoặc những bức tranh có ý nghía, bài thơ hay

IV Tiến trình hoạt động

GV phổ biến thề lệ cuộc thi:

+ Quy định đối tượng dự thi: Có thể cá nhân hoặc nhóm

+ Nội dung cuộc thi: Chủ đề “Đẹp trong lao động”(có thể vẽ tranh, chụp

ảnh, sáng tác thơ)+ Thời gian: Sau một tuần HS nộp tác phẩm dự thi+ Giải thưởng: 1 giải nhất: 5 quyển vở

2 giải nhì: 3 quyển vở

3 giải ba: 2 quyển vở

4 giải khuyến khích: 1 quyển vởMột số lưu ý: GV chỉ chấm các tác phẩm hợp lệ (tác phẩm đúng với chủ đề đã quy

định) Những tác phẩm không đúng với chủ đề, những hình ảnh sao chép trên

mạng đề không hợp lệ sẽ bị loại+ Đối tượng dự thi: Tất cả HS của lớp 10C8 và khuyến khích sinh lớp khác

HS tiến hành hoạt động dựa trên sự hướng dẫn, sau một tuần HS nộp tác phẩm

Các tác phẩm của HS sẽ được chấm điểm bổ sung vào điểm thường xuyên và trưng bày, triễn lãm ở lớp học

- Một số tác phẩm đạt giải của HS sau một tuần tuần tổ chức cuộc thị

(TP đạt giải nhất: “ Đẹp trong học tập và lao động để phòng chống dịch Covid

19”, Tác giả Trần Minh Ánh Lớp 10C8)

(Một số tác phẩm hội họa đạt giải được HS triển lãm tại lớp học)

Sau khi tổ chức xong các hoạt động ở PPCT 09 và PPCT 19, GV tiến hànhđiều tra tình hình học sinh về mức độ hứng thú, không hứng thú và các mức độkhác trong học tập trải nghiệm cho lớp 10C7 và 10C8 Kết quả điều tra đươc GV

tổng hợp ở (mục 6) Dưới đây là phiếu điều tra học sinh về học tập trải nghiệm

thông qua tiết PPCT 09 và PPCT 19

PHIẾU ĐIỀU TRA HỌC SINH VỀ HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM

Cảm ơn các em bởi sự hợp tác điền vào thông tin vào phiếu khảo sát

Câu 1: Em có hứng thú khi học tập trải nghiệm theo hình thức tham quan?

 Rất hứng thú

 Hứng thú

 Bình thường

 Không hứng thúCâu 2: Dạy học theo hình thức trải nghiệm tham quan có cần thiết đối với môn GDCD?

 Rất quan trọng

 Quan trọng

 Bình thường

 Không quan trọngCâu 3: Theo em có cần thiết đa dạng hóa các hình thức học tập để gây hứng thú cho HS không?

 Rất cần thiết

 Cần thiết

 Không cần thiếtCâu 4 Cảm nhận của em khi được học tập trải nghiệm bằng hình thức tham quan,

PHIẾU ĐIỀU TRA HỌC SINH VỀ HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM

Cảm ơn các em bởi sự hợp tác điền vào thông tin vào phiếu khảo sát

Câu 1: Em có hứng thú khi học tập trải nghiệm theo hình thức lao động công ích không?

 Rất hứng thú

 Hứng thú