Tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy Chủ đề “Phân bón và sử dụng phân bón để cải tạo đất xám bạc màu” trong chương trình Công nghệ 10... Tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy Chủ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN
-
-SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài Tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy Chủ đề
“Phân bón và sử dụng phân bón để cải tạo đất xám bạc
màu” trong chương trình Công nghệ 10.
LĨNH VỰC: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
THUỘC MÔN: CÔNG NGHỆ
Năm học 2020-2021
Trang 2SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT TÂN KỲ 3 - -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài Tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy Chủ đề
“Phân bón và sử dụng phân bón để cải tạo đất xám bạc
màu” trong chương trình Công nghệ 10.
Tác giả: Nguyễn Mạnh Hùng Tổ: TỰ NHIÊN
Thuộc môn: CÔNG NGHỆ
Năm học 2020-2021
MỤC LỤC
Trang 31 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Đối tượng nghiên cứu 5
4 Tính mới của đtài 5
Phần II NỘI DUNG 6
1 Cơ sở lý luận 6
2 Cơ sở thực tiễn 7
3 Phương pháp nghiên cứu 7
4 Ý nghĩa của đề tài 9
5 Thiết bị dạy học và học liệu 9
6 Hoạt dộng dạy học 9
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập 22
8 Các sản phẩm của học sinh 25
9 Kết quả đạt được 37
Phần III KẾT LUẬN 39
1 Kết luận 39
2 Kiến nghị, đề xuất 39
Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ.
Trang 41 Lý do chọn đề tài
Chương trình môn Công nghệ có đầy đủ đặc điểm của chương trình GD địnhhướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh Đây là thay đổi bao trùm, cótính chất chi phối tổng thể tới mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chứcdạy học, kiểm tra đánh giá của môn học Môn Công nghệ có lợi thế giúp học sinhphát triển các phẩm chất chủ yếu, đặc biệt là tính chăm chỉ, đức tính trung thực,tinh thần trách nhiệm thông qua những nội dung giáo dục liên quan tới môi trườngcông nghệ con người đang sống và những tác động của nó; thông qua các hoạtđộng thực hành, lao động, trải nghiệm nghề nghiệp và môi trường giáo dục ở nhàtrường trong mối quan hệ chặt chẽ với gia đình và xã hội Trong dạy học côngnghệ, có những nội dung cơ bản, cốt lõi, phổ thông tất cả học sinh đều phải học
Bên cạnh đó, có những nội dung có tính đặc thù, chuyên biệt nhằm đáp ứngnguyện vọng, sở thích của học sinh, phù hợp với yêu cầu của từng địa phương,vùng miền thì bản thân giáo viên cũng phải chủ động trong việc lựa chọn nội dung,phương pháp sao cho phù hợp Có rất nhiều phương pháp dạy học tích cực Nhưngđối với bộ môn công nghệ thì dạy học theo theo chủ đề tích hợp liên môn sẽ thựchiện được yêu cầu mục tiêu dạy học phát triển năng lực và phẩm chất của ngườihọc Học tập với chủ đề tích hợp liên môn sẽ là môi trường thuận lợi để học sinhvận dụng và tổng hợp các kiến thức trong mối liên quan với nhau để giải quyết cácvấn đề thực tiễn Công nghệ 10 với các nội dung trồng trọt, bảo quản, chế biến vàkinh doanh có liên quan mật thiết với sinh học, hóa học, địa lí, nên rất phù hợp choviệc thực hiện xây dựng chủ đề tích hợp liên môn với những nội dung kiến thứcliên quan đến các môn học này, thể hiện sự ứng dụng của chúng trong cùng mộthiện tượng, quá trình trong tự nhiên Nhưng với phương pháp, kĩ thuật dạy họctrong điều kiện thực tế hạn hẹp về không gian; về tài liệu học tập; phương tiện họctập thì cách thức tổ chức sẽ như thế nào để tạo môi trường học tập sinh động, hấpdẫn, tạo ra được động cơ, hứng thú, đồng thời phát triển được các năng lực học tậpcho học sinh? Xuất phát từ yêu cầu đổi mới chương trình và phương pháp dạy học,cũng như một số kinh nghiệm trong quá trình dạy học tích hợp của bản thân kết hợp
với sự giúp đỡ của đồng nghiệp nhiều năm Tôi xin chia sẻ đề tài: “Tích hợp kiến thức liên môn để giảng dạy Chủ đề “Phân bón và sử dựng phân bón để cải tạo đất xám bạc màu” trong chương trình Công nghệ lớp 10” theo định hướng phát
triển năng lực học sinh
2 Mục đích nghiên cứu:
Tân Kỳ là một Huyện miền núi thuộc phía tây Nghệ An, có địa hình đồi núi,dốc thoải; có điều kiện khí hậu nóng ẩm nên chất hữu cơ và mùn trong đất dễ dàng
bị khoáng hóa Chất dinh dưỡng trong đất dễ dàng hòa tan và bị nước mưa rữa trôi
Người dân ở Tân Kỳ chủ yếu gồm 3 dân tộc anh em: Kinh, Thái, Thổ, Kĩ thuậtlàm nông nghiệp của người dân còn chưa cao, đặc biệt là người dân tộc thiểu số ởcác vùng bản Mặt khác, trẻ em ngày nay được bố mẹ bao bọc, việc tiếp xúc vớilàm nông nghiệp còn rất hạn chế, rất nhiều học sinh không biết gì về đất đai, cây
Trang 5trồng Để hướng tới phát triển năng lực cho học sinh vận dụng hiểu biết về kiếnthức phân bón và kết hợp kiến thức các môn học liên quan như hóa học, sinh học,địa lí địa phương để cải tạo đất trồng nông nghiệp nói chung, đất xám bạc màu ởgia đình và trên địa bàn huyện Tân Kỳ nói riêng Từ đó cho các em các trải nghiệmthực tế về công việc của người làm nông, các em biết bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
và yêu hơn mảnh đất quê hương mình
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh khối 10 trường THPT Tân Kỳ 3
- Một số chủ đề dạy học trong môn Công nghệ 10
4 Tính mới của đề tài:
Trong một thời gian dài giảng dạy bộ môn công nghệ nói chúng và giảng dạyphần phân bón và cải tạo đất nói riêng, tôi và một số đồng nghiệp chủ yếu giảngdạy theo phương pháp thuyết trình, dạy tách riêng từng bài, từng nội dung, không
có sự tích hợp, lồng ghép nhứng kiến thức liên môn như môn sinh học, môn hóahọc, môn địa lí, để hình thành kiến thức, kỹ năng cho học sinh Kết quả cho thấyviệc tiếp thu kiến thức của học sinh rất thụ động Vì nội dung của các bài nàytương đối rời rạc, thiếu tính hệ thống, tính kế thừa Chỉ có những học sinh có kiếnthức môn sinh học, môn hóa học và địa lý từ khá, giỏi trở lên thì việc hiểu và nắmvững được những kiến thức cơ bản, còn những học sinh còn lại thì mức độ hiểu bàirất thấp và chậm Từ đó, việc giải thích các hiện tượng, các nguyên lý, cơ chế và
cơ sở khoa học gặp rất nhiều khó khăn
Thực tế, đa số học sinh không nhớ khái niệm về dung dịch là là gì? độ pH làgì? phản ứng chua, phản ứng kiềm là gì? đất chua là đất như thế nào? Tại sao bónvôi lại có tác dụng khử chua? Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm có những đặc điểm gì?
Chưa phân biệt được phân đạm, phân lân, phân kali, NPK hay thành phần, cấu tạo,đặc điểm và kĩ thuật sử dụng các loại phân bón? thì chắc chắn học sinh không thểhiểu, giải thích và sử dụng của loại phân bón trong việc cải tạo đất ở gia đình và
địa phương Để khắc phục những hạn chế trên, tôi xây dựng đề tài: “Tích hợp kiến
thức liên môn để giảng dạy chủ đề “Phân bón và sử dụng phân bón để cải tạo đất xám bạc màu trong chương trình Công nghệ lớp 10 – THPT” áp dụng tại các
trường THPT Tân Kỳ 3 Với chủ đề này tôi và đồng nghiệp đã đạt được kết quảđáng mừng như: Tiết học sôi nổi hơn, học sinh hứng thú hơn, đa số học sinh hiểu
và có thể áp dụng ngay vào thực tế ở gia đình, địa phương trong việc cải tạo đấtnông nghiệp nói chung và đất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ nói riêng
Trang 6Phần II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận:
Chương trình môn Công nghệ có đầy đủ đặc điểm của chương trình GD địnhhướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh Đây là thay đổi bao trùm, cótính chất chi phối tổng thể tới mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chứcdạy học, kiểm tra đánh giá của môn học Môn Công nghệ có lợi thế giúp học sinhphát triển các phẩm chất chủ yếu, đặc biệt là tính chăm chỉ, đức tính trung thực,tinh thần trách nhiệm thông qua những nội dung giáo dục liên quan tới môi trườngcông nghệ con người đang sống và những tác động của nó; thông qua các hoạtđộng thực hành, lao động, trải nghiệm nghề nghiệp và môi trường giáo dục ở nhàtrường trong mối quan hệ chặt chẽ với gia đình và xã hội
Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có mối liên hệvào quá trình giảng dạy các môn như vào các môn học Dạy học tích hợp liênmôn là phải xác định các nội dung kiến thức có sự tương đồng đến hai hay nhiềumôn học để dạy học, tránh việc học sinh phải học đi học lại nhiều lần một nội dungkiến thức ở nhiều môn học không giống nhau Đối với những kiến thức liên mônnhưng có một môn học chiếm ưu thế thì có thể sắp xếp dạy trong chương trình củamôn đó và không dạy lại ở các môn còn lại Nội dung mang tính thực tiễn kháchquan hơn giúp cho bài học trở nên sinh động, thu hút với các em, không gây nhàmchán mà tạo động lực để các em sáng tạo, tự tư duy theo cách suy nghĩ của bảnthân Những kiến thức được các em vận dụng ngay vào giải quyết những vấn đềthực tiễn, ít học vẹt
Tích hợp còn tiết kiệm thời gian học cho các em để các em có thời gian tìmhiểu những kiến thức khác vì các em không phải học đi học lại một nội dung ởnhững môn khác nhau nữa Điều đó không những tạo quá nhiều áp lực, gây tẻ nhạttrong việc học, làm chậm khả năng tư duy của các em, biến bộ não thành những cỗmáy lập trình sẵn nữa mà thay vào đó làm tăng khả năng tự giác, chủ động tronghọc tập, giúp các em tìm lại niềm hứng thú
Mặt khác, để tổ chức giảng dạy tích hợp kiến thức liên môn thì giáo viênphải có sự am hiểu những kiến thức liên môn trong quá trình giảng dạy bộ môn củamình để dễ dàng tổng hợp và rút gọn kiến thức thành những ý chính dễ hình dung
và không bị trùng lặp Giáo viên không chỉ đơn thuần là người truyền đạt kiến thức
mà còn là người đứng ra tự tổ chức, kiểm tra, đánh giá và định hướng học tập chohọc sinh trong và ngoài lớp học với phương pháp này Những giáo viên các bộmôn có liên quan sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi và chủ động hơn trong sự phốihợp, hỗ trợ nhau trong công tác giảng dạy
2 Thực trạng của việc giảng dạy của bộ môn Công nghệ trong chương trình Công nghệ 10 – THPT.
Trang 7Thực tế hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học môn Công nghệ chưamang lại hiệu quả cao Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy họcchủ đạo của nhiều giáo viên Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trongviệc phối hợp các phương pháp dạy học cũng như sử dụng các phương pháp dạyhọc phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều Dạyhọc vẫn còn nặng nề về truyền thụ kiến thức lý thuyết Việc rèn luyện kỹ năngsống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh thông qua khả năngvận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quan tâm Việc ứng dụng công nghệthông tin - truyền thông, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thực hiệnrộng rãi và hiệu quả trong các trường phổ thông Thực trạng trên đây dẫn đến hệquả là nhiều học sinh phổ thông còn thụ động trong việc học tập môn Công nghệ;
khả năng sáng tạo và năng lực vận dụng tri thức đã học để giải quyết các tìnhhuống thực tiễn cuộc sống còn hạn chế
Chương trình bộ môn Công nghệ phổ thông còn nặng tính hàn lâm, chưaphù hợp với mọi đối tượng, chưa đảm bảo được tính vùng miền Bộ môn được coi
là môn phụ nên học sinh không lo sợ kết quả, không có hứng thú học tập Chủ yếuhọc sinh tập trung vào ôn thi tốt nghiệp nên đa số các em không đầu tư nhiều thờigian cho bộ môn này Mặt khác, một số trường phân công giáo viên dạy khôngđúng chuyên môn, chất lượng đầu vào của học sinh khối 10 hàng năm rất thấp, đa
sô học sinh kiến thức môn sinh học, môn hóa học, môn địa lý rất là yếu
Trong thời gian dài giảng dạy bộ môn công nghệ nói chúng và giảng dạyphần phân bón và cải tạo đất nói riêng, tôi và một số đồng nghiệp chủ yếu giảngdạy theo phương pháp thuyết trình, dạy tách riêng từng bài, từng nội dung, không
có sự tích hợp, lồng ghép nhứng kiến thức liên môn như môn sinh học, môn hóahọc, môn địa lí, để hình thành kiến thức, kỹ năng cho học sinh Kết quả cho thấyviệc tiếp thu kiến thức của học sinh rất thụ động Xuất phát từ thực trạng trên, tôi
và các đồng nghiệp xây dựng các đề tích hợp kiến thức liên môn để áp dụng tạitrường THPT Tân Kỳ 3 Qua việc tổ chức thực hiện, chúng tôi đã đạt được kết quảđáng mừng như: Tiết học sôi nổi, học sinh hứng thú hơn, hiểu bài hơn và có thể ápdụng ngay vào thực tế ở gia đình, địa phương
3 Phương pháp nghiên cứu:
3.1 Về kiến thức:
* Môn Công nghệ 10
Bài 8: Thực hành: xác định độ chua của đất
- Xác định được pH của bằng thiết bị thông thường
- Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường
Bài 12: Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng một số loại phân bón thông thường
Trang 8- Nêu được đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hóa học
- Nêu được đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hữu cơ
- Nêu được đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân vi sinh
- Trải nghiệm bón phân cải tạo đất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ
Bài 13: Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
- Trình bày được ứng dụng của công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
- Nêu được một số loại phân vi sinh vật dùng trong sản xuất nông, lâm nghiệp vàcách sử dụng chúng
- Trải nghiệm sử dụng phân vi sinh trong cải tạo đất xám bạc màu
* Môn sinh 11.
- Trình bày được vai trò của các nguyên tố khoáng đối với cây trồng
- Nếu được nguồn nitơ cung cấp cho cây trồng
- Trình bày được quá trình chuyển hóa nitơ trong đất và cố định nitơ không khí
* Môn Hóa học lớp 9
- Nêu được vai trò của các nguyên tố hóa học đối với thực vật Nhận biết được cácloại phân hóa học thường dùng
- Trình bày được tác dụng của phân hóa học đối với cây trồng
- Tính chất vật lý, tính chất hóa học của các loại phân hóa học
- Phương pháp sử dụng các loại phân hóa học
* Môn Địa lí (địa lí địa phương - địa lí 9)
- Phân tích được đặc điểm địa hình và khí hậu thời tiết của địa phương Tân Kỳ
3.2 Kỹ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, vận dụng
- Rèn luyện kĩ năng khai thác kiến thức trong hình vẽ
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để nhận biết các đặc điểm củaphân bón và cách sử dụng phân bón
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức địa lí địa phương trong phân tích điều kiệnđịa hình và khí hậu ở huyện Tân Kỳ
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để trải nghiệm bón phân cải tạođất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ
Trang 9- Rèn luyện kỹ năng sống: Kỹ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày trước lớp, tìmkiếm và xử lí thông tin, kỹ năng giao tiếp.
3.3 Thái độ
- Ham mê nghiên cứu khoa học
- Ứng dụng kiến thức Công nghệ, Sinh học, Hóa học, Địa lí địa phương vào thựctiễn
+ Năng động, sáng tạo, nhiệt tình, năng nổ
+ Có khả năng tự học, tự nghiên cứu tốt
4 Ý nghĩa của đề tài.
- Giúp học sinh hiểu đặc điểm, tính chất và cách sử dụng phân bón vào sản xuấtnông nghiệp
- Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học từ việc giải quyết một vấn đề thực tế
- Kết hợp, vận dụng kiến thức của nhiều môn học (công nghệ, sinh học, hóa học,địa lí địa phương) để giải quyết một vấn đề trong thực tiễn ở địa phương trong việccải tạo đất xám bạc màu
5 Thiết bị dạy học và học liệu:
5.1 Các thiết bị, đồ dùng dạy học, học liệu sử dụng trong dạy học:
- Hình 12, 13 SGK Công nghệ 10, trang 38,42
- Một số hình ảnh thực tế về đất nông nghiệp ở địa phương
- Phiếu học tập
- Đáp án phiếu học tập
- Thiết bị hỗ trợ quay video
5.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy và học chuyên đề
- Sử dụng thiết bị hỗ trợ quay video để quay lại thí nghiệm, đoạn phim hoạt độngtrải nghiệm của học sinh
Trang 10- Sử dụng các phần mềm để xử lí các đoạn video quay được.
- Sử dụng thiết bị hỗ trợ trình chiếu (màn hình TV, máy vi tính) trong dạy học,báo cáo, đánh giá đề tài
6 Hoạt dộng dạy học:
6.1 Bảng phân công nhiệm vụ:
Lớp 10A1, 10A2, 10A7, 10A11.
Nhóm 1 (tổ 1)Nhóm 2 (tổ 2)Nhóm 3 (tổ 3)Nhóm 4 (tổ 4)
(Các nhóm hoạt động độc lập và đều hoàn thành nhiệm vụ ở cột bên.)
- 1 Thu thập thông tin:
Trang 11+ Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hóa học.
+ Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân vi sinh
- Ứng dụng của công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
+ Nguyên lý sản xuất phân vi sinh vật
+ Một số loại phân vi sinh vật thường dùng
- Xác định pH đất:
+ Xác định pH đất bằng phương pháp thông thường
* Cơ sở thực tiễn:
- Lược sử đất nông nghiệp ở huyện Tân Kỳ
- Ảnh hưởng của điều kiện địa hình, khí hậu, canh tác đến đất nông nghiệp ởhuyện Tân Kỳ
- Thực trạng đất nông nghiệp bị bạc màu ở huyện Tân Kỳ
- Đề xuất phương pháp cải tạo đất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ
6.2.2 Các bài liên quan của chủ đề
1 Môn Công nghệ
10
Bài12: Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật
sử dụng một số loại phân bón thông thường
+ Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hữucơ
+ Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hóahọc
+ Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân vi sinh
10
Bài 13: Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón
+ Nguyên lý sản xuất phân vi sinh vật+ Một số loại phân vi sinh vật thường dùng
10
Bài 8: Thực hành:
Xác định độ chua đất
- - Xác định độ pH của đất xám bạc màu bằng phươngpháp thông thường
10
Bài 9 Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu
- - Nguyên nhân hình thành, tính chất đặc điểm của đấtxám bạc màu
2 Môn Sinh học 11
Trang 12Vai trò của các nguyên tố khoáng đối với cây
- Trình bày được vai trò của các nguyên tố khoángthiết yếu đối với cây
-Nêu được nguồn cung cấp dinh dưỡng khoáng chocây
2 Dinh dưỡng nitơ thực vật
-Trình bày được vai trò sinh lý của nguyên tố nitơtrong cây
-Nêu được nguồn cung cấp nitơ cho cây-Trình bày được quá trình chuyển hóa nitơ trong đất
và cố định nitơ không khí-Trình bày được phương pháp bón phân hợp lý đểnâng cao năng suất cây trồng và không gây ô nhiễmmôi trường
3.Môn Hóa học 9
1 Phân bón hóa học
- Nêu được khai niệm dung dịch là gì? đất chua làđất như thế nào?
- Phương trình phản ứng khử chua khi bón vôi
- Nêu được vai trò của các nguyên tố hóa học đối vớithực vật
- Nhận biết được các loại phân hóa học thường dùng
- Biết phương pháp sử dụng một số phân hóa học
- Cách sử dụng các loại phân hóa học
5 Môn địa lí địa phương (Địa lí 9)
1 Địa lí địa phương
- Phân tích được đặc điểm địa hình và thời tiết ở Tân
Kỳ ảnh hưởng đến đất hiện tượng rữa trôi, xói mònđất nông nghiệp ở địa phương
- Đặc điểm canh tác ở địa phương góp phần làm chođất bị xám và bạc màu
Trang 136.3 Xác định các năng lực hướng tới của chủ đề:
Trang 14- Phát hiện đất nông nghiệp ở địa phương bị hoang hóa, xám bạcmàu cần được cải tạo
- Sử dụng phân bón hợp lý để cải tạo đất xám bạc màu ở địaphương
3
NL tư duy sáng tạo
- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập:
+ Sử dụng phân hữu cơ, phân hóa học, phân vi sinh như thế nào đểđạt hiểu quả cao
+ Những nhân tố nào ảnh hưởng quá trình cải tạo đất khi dùngphân bón
+ Bón phân như thế nào để cải tạo được đất trồng, nâng cao năngsuất nhưng không gây ô nhiễm môi trường
- Các kĩ năng tư duy:
+ Quan sát thực trạng đất xám bạc màu cần cải tạo
+ Phân tích các chỉ số của đất xám bạc màu để sử dụng các loạiphân bón và cây trồng hợp lý
4
NL tự quản lý
- Quản lí bản thân: Nhận thức được các tình huống tác động đếnquá trình học tập của bản thân
+ Thời gian: lập thời gian biểu cá nhân (nhóm) dành cho chủ đề+ Mức độ an toàn, các biện pháp phòng tránh tai nạn lao động
- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề+ Bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ để hoàn thành chủ đề
- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập+ Hợp tác tích cực để hoàn thành chủ đề
Trang 15NL giao tiếp và hợp tác
- Năng lực đặt câu hỏi phỏng vấn
- Năng lực giao tiếp giữa các học sinh trong nhóm, với giáo viên,với nông dân, với cán bộ địa phương
- Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm
- Làm việc với giáo viên hướng dẫn trong quá trình thực hiện chủđề
6
NL sử dụng ngôn ngữ
+ Sử dụng internet tìm kiếm thông tin liên quan+ Trình bày báo cáo nghiên cứu bằng công nghệ thông tin+ Sử dụng các phần mềm liên quan
+ Sử dụng máy quay, thiết bị
8
NL khoa học
1 Quan sát:
+ Quan sát hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến chủ đề (hình 12: cácloại phân bón thông thường; hình 13: Các loại phân vi sinh vậtthường dùng, )
+ Quan sát điều kiện khí hậu, địa hình ở địa phương ảnh hưởng đếnxói mòn, hoang hóa đất nông nghiệp
+ Quan sát thực trạng và sử dụng đất xám bạc màu của người dân ởhuyện Tân Kỳ
2.Tìm mối liên hệ:
+ Mối quan hệ giữa phân bón với năng suất cây trồng+ Mối quan hệ giữa phân bón và cải tạo đất trồng+ Mối quan hệ giữa các nhân tố môi trường với sản xuất nôngnghiệp
3 Đưa ra các tiên đoán:
- Ảnh hưởng của địa hình, điều kiện khí hậu và đặc điểm canh tác ởhuyện Tân Kỳ đến suy thoái đất nông nghiệp ở địa phương
- Phục hồi đất nông nghiệp bằng cách cải tạo đất bằng phân bón
4 Hình thành giả thuyết khoa học:
Trang 166.4 Phương pháp dạy học: Phương pháp dự án 6.5 Tiến trình lên lớp.
TIẾT 1: Chuyển giao nhiệm vụ
của học sinh a) Tình huống xuất phát:
Chiếu một video vùng đất xám bạc màu ở địa phương, cần đượccải tạo (nội dung bài học trước: Biện pháp cải tạo và sử dụng đấtxám bạc màu và đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá)
- GV đặt câu hỏi: Để cải tạo đất xám bạc màu chúng ta cần hiểubiết những vấn đề gì ?
Vậy, để cải tạo được đất xám bạc màu ở địa phương góp phầnbảo vệ tài nguyên đất, góp phần phát triển ngành nông nghiệpcủa địa phương và đồng thời rèn luyện kĩ năng trải nghiệm thực
tế việc bón phân cải tạo đất của các em học sinh Từ đó, giúp các
em năng động hơn, có trách nhiệm hơn với việc bảo vệ tàinguyên đất của huyện Tân Kỳ nói riêng và tài nguyên thế giớinói chung
Đó là nội dung của chủ đề: Phân bón và sử dụng phân bón để
cải tạo đất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ.
b) Học sinh xác định mục tiêu học tập của chủ đề và xây dựng kế hoạch học tập (theo mẫu):
Phươngpháp
Ngườithực hiện
Sản phẩm
1 …… …… …… …………
23
…c) Giáo viên gợi ý thực hiện nhiệm vụ học tập:
*Tài liệu tham khảo:
- SGK Công nghệ 10; SGK Sinh học 11; SGK Hóa học 9, 11;
Địa lý địa phương lớp 9
- Xem phim
- Xem phim
- Thảo luận
và đưa ra câutrả lời:
+Đặc điểmcủa đât
+ Đặc điểmkhí hậu
+ Sử dụngphân bónhợp lý
Trang 17- Tham khảo các tài liệu trên Internet về phân bón và kĩ thuật sửdụng phân bón
- Thâm nhập thực tế tìm hiểu địa hình, khí hâu, đặc điểm canhtác ở huyện Tân Kỳ ảnh hưởng đến suy thoái đất trồng
- Thâm nhập thực tế tìm hiểu phương pháp sử dụng phân bón cảitạo đất ở địa phương
- Thâm nhập thực tế tìm hiểu thực trạng đất trồng bị bạc màucần được cải tạo ở huyện Tân Kỳ
- Thâm nhập thực tế tìm hiểu chủ trương phát triển kinh tế từtrồng cây nông, công nghiệp huyện huyện Tân Kỳ
- Thâm nhập thực tế tìm hiểu chủ trương, biện pháp cải tạo đấtxám, đất hoang hóa ở các xã thuộc huyện Tân Kỳ
d) Phân chia tổ chức lớp:
- Chia nhóm: Mỗi tổ một nhóm, có nhóm trưởng và thư ký
Mỗi nhóm thực hiện các nội dung sau:
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu đặc điểm, tính chất và kĩ thuật sửdụng các loại phân hữu cơ, phân hóa học, phân vi sinh
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nguyên lý sản xuất phân vi sinh
và một số loại phân vi sinh vật thường dùng Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu về thực trạng, nguyên nhân gây đấtxám bạc màu và phương pháp cải tạo đất xám bạc màu củangười dân địa phương Tân Kỳ Đề xuất phương pháp cải tạo đấtxám bạc màu ở huyện Tân Kỳ
Nhiệm vụ 4: Xác định trạng thái keo đất, khả năng hấp phụcủa đất, phản ứng của dung dịch đất, độ phì của đất xám cần cảitạo, xác định độ pH của đất ( có thí nghiệm xác đinh pH đất ) Nhiệm vụ 5: Trải nghiệm bón phân cải tạo đất xám bạc màu
ở huyện Tân Kỳ
- Gở rối những thắc mắc cho học sinh+ Các nhóm có thể chọn một số vùng đất xám bạc màu ở các xãĐồng Văn, Nghĩa Phúc, Tân An, Kỳ Sơn,Tiên Kỳ, Phú Sơn,Hương Sơn để thực hiện trải nghiệm cải tạo đất
- GV dặn dò công việc chuẩn bị cho tiết 2:
Mỗi nhóm phải có:
+ Bản kế hoạch thực hiện nhiệm vụ
- Ghi chépđầy đủ cáchướng dẫncủa giáo viên
- Ghi chépđầy đủ cáchướng dẫncủa giáo viên
- Chia sẻnhững vướngmắc đối vớinhiệm vụđược giao
- Các nhómhọp, nhómtrưởng điềukhiển hoạtđộng nhóm
Trang 18+ Bản báo cáo kết quả hoạt động nhiệm vụ 1,2.
+ Nội dung báo cáo chuẩn bị trên Powerpoint (nhiệm vụ 1,2,3,4)
để phân côngnhiệm vụ cụthể cho từngthành viên vàthời gianthực hiện
TIẾT 2: Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng các loại phân bón thông thường
và ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón.
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm theonhiệm vụ học tập:
+ Bản kế hoạch thực hiện nhiệm vụ
+ Bản báo cáo kết quả hoạt động nhiệm vụ1,2
+ Nội dung báo cáo chuẩn bị trên
- Cho các nhóm nhận xét, thảo luận về kếtquả báo cáo của nhóm 1
- Giáo viên nhận xét, bổ sung, chính xáchóa kiến thức:
- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt động củacác học sinh trong lớp
- Gọi nhóm 2: Hãy cử đại diện báo cáo nộidung nhiệm vụ 2: ứng dụng công nghệ visinh trong sản xuất phân bón
+ Nội dung báo cáo chuẩn bị
trên Powerpoint (nhiệm vụ 1,2.)
- Đại diện nhóm 1 báo cáo:
- Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sửdụng các loại phân bón thôngthường
+ Đặc điểm của phân hữu cơ,phân hóa học, phân vi sinh:
+ Tính chất của phân hữu cơ,phân hóa học, phân vi sinh:
+Kĩ thuật sử dụng phân hữu cơ,phân hóa học, phân vi sinh:
( báo cáo trên Powerpoint, có hình ảnh và video minh họa)
- Các nhóm nhận xét, thảo luận
về kết quả báo cáo của nhóm 1
- Nhóm 1 trả lời câu hỏi, thắcmắc của các bạn
Nhóm 2 cử đại diện báo cáo:
- Ứng dụng công nghệ vi sinh
Trang 19- Cho các nhóm nhận xét, thảo luận về kếtquả báo cáo của nhóm 2.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung, chính xáchóa kiến thức:
- Nhận xét kết quả hoạt động của các bạnnhóm 2 và các học sinh khác khi thực hiệnnhiệm vụ 2
- Giáo viên cho lớp tự nhận xét, đánh giátiết lên lớp, hoạt động của các nhóm, hiệuquả công việc
3 Nhận xét đánh giá chung kết quả hoạtđộng của các nhóm:
-Bản báo cáo sản phẩm của 4 nhóm: đã đủnội dung theo yêu cầu hay chưa, chất lượngbáo cáo,
-Báo cáo của nhóm 1, nhóm 2 về nhiệm vụ
trong sản xuất phân bón + Nguyên lý sản xuất phân visinh vật
+ Một số loại phân vi sinh vậtthường dùng
về kết quả báo cáo của nhóm 2
- Nhóm 2 trả lời câu hỏi, thắcmắc của các bạn
- Lớp tự nhận xét, đánh giá tiếtlên lớp, hoạt động của các nhóm,hiệu quả công việc
Trang 204 Dặn dò nhiệm vụ của tiết 3:
+ Bản báo cáo xác định trạng thái keo đất,khả năng hấp phụ của đất, phản ứng củadung dịch đất, độ phì của đất xám cần cảitạo( có thí nghiệm xác đinh pH đất )
(có video, hình ảnh minh họa) + Bản báo cáo trải nghiệm bón phân cải tạođất xám bạc màu ở Tân Kỳ (có video, hìnhảnh minh họa)
TIẾT 3: Sử dụng phân bón để cải tạo đất xám bạc màu ở huyện Tân Kỳ
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm theo nhiệm vụ học tập:
+ Bản kế hoạch thực hiện nhiệm vụ
+ Bản báo cáo kết quả hoạt động nhiệm
Nhóm 3 cử đại diện báo cáo:
Thực trạng , nguyên nhân gây đấtxám bạc màu và phương pháp cảitạo đất xám bạc màu của người dân
Trang 21nội dung nhiệm vụ 3:
Thực trạng , nguyên nhân gây đất xámbạc màu ở huyện Tân Kỳ và phươngpháp cải tạo đất xám bạc màu của ngườidân địa phương huyện Tân Kỳ
- GV cho các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về kết quả báo cáo của nhóm3
- Giáo viên nhận xét hoạt động của nhóm3
- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt độngcủa các học sinh trong lớp
- Gọi nhóm 4: Hãy cử đại diện báo cáonội dung nhiệm vụ 4:
Báo cáo xác định trạng thái keo đất, khảnăng hấp phụ của đất, phản ứng của dungdịch đất, độ phì của đất xám cần cảitạo( có thí nghiệm xác đinh pH đất )
- GV cho các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về nội dung báo cáo của nhóm4
- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt động
địa phương huyện Tân Kỳ
+ Thực trạng đất xám bạc màu ởhuyện Tân Kỳ
+ Nguyên nhân gây đất xám bạcmàu ở huyện Tân Kỳ
+ phương pháp cải tạo đất xám bạcmàu của người dân địa phươnghuyện Tân Kỳ
- Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về kết quả báo cáo củanhóm 3
- Nhóm 3 trả lời câu hỏi, thắc mắccủa các bạn
Nhóm 4 cử đại diện báo cáo: Hôhấp và vấn đề bảo quản nông sản
+ Mục tiêu của bảo quản:
+ Hậu quả của hô hấp đối với quátrình bảo quản nông sản:
- Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về kết quả báo cáo củanhóm 4
- Nhóm 4 trả lời câu hỏi, thắc mắccủa các bạn
Nhóm 4 cử đại diện báo cáo: trạngthái keo đất, khả năng hấp phụ củađất, phản ứng của dung dịch đất,
độ phì của đất xám cần cải tạo + Trạng thái keo đất, khả năng hấpphụ của đất cần cải tạo:
+ Phản ứng của dung dịch đất( pHđất)
+ Độ phì của đất cần cải tạo:
Trang 22- Nếu còn thời gian giáo viên cho nhóm
3,4 báo cáo hoạt động trãi nghiệm bón phân cải tạo đất của nhóm mình.
- GV cho các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về nội dung báo cáo củanhóm 1, nhóm 3
- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt độngcủa nhóm 1, 2
- Giáo viên nhận xét kết quả hoạt độngcủa các học sinh trong lớp
- GV cho lớp nhận xét, bổ sung câu trảlời của bạn
- GV nhận xét, bổ sung, chính xác hóakiến thức
3 Nhận xét đánh giá chung kết quả hoạtđộng của các nhóm qua tiết học
+ Những việc cần rút kinh nghiệm:
- Đánh giá sự tiến bộ của từng học sinh:
5 Dặn dò nhiệm vụ của tiết học hôm sau:
+ Đề xuất phương pháp sử dụngphân bón để cải tạo phù hợp
- Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về nội dung báo cáocủa nhóm 4
- Nhóm 4 trả lời câu hỏi, thắc mắccủa các bạn
Nhóm 1, 2 cử đại diện báo cáo: trảinghiệm bón phân cải tạo đất xámbạc màu ở huyện Tân Kỳ
+ Địa điểm chọn để cải tạo:
+ Đặc điểm của đất cần cải tạo:
+ Hoạt động trải nghiệm bón phâncải tạo đất của học sinh
- Các nhóm nhận xét, đặt câu hỏiphản biện về nội dung báo cáocủa nhóm 1, nhóm 2
- Nhóm 1, 2 trả lời câu hỏi, thắcmắc của các bạn
HS cử đại diện đánh giá:
+ Những việc đã làm tốt:
+ Những việc làm được nhưngchưa tốt:
+ Những việc cần rút kinhnghiệm: