bài viét làm ro vai tró cùa càc tó chùc xà hói trong ho tra phu nù à càc già dình làm nghé bién nhàm ón dinh sinh ké cùng nhu phot trién càc huóng sinh ké mài, tgo viéc làm cho phu nù va
Trang 1VAI TRÒ CÙA CÀC TÓ CHÙC XÀ HÓI TRONG HÒ TRO SINH KÉ CHO PHU N C TRONG GIÀ DÌNH LÀM NGHÈ BIÉN
Ó NAM TRUNG BÓ VIÉT NAM
Nguyen Due Chién*, Phan Thi Kim Dung**
* Vién Xà hai hoc- Vién Hàn làm KHXH Viél Nam,** Dgi hpc Quy Nho'n
Ngày nhàn hai 06/04/2018, ngày giri phàn bién: 09/05/2018 ngày duyét ààng 25/05/2018
7~\ifa vào két qua khào sàt 400 phu nù trong già dình làm nghè bién tu de tài nghién
f y rì'ni "Mgng luài xà hói cùa phu nù trong già dình làm nghé bién - nghién Cini truóng hap lgi thành phó Quy Nhon, tinh Bình Dinh " bài viét làm ro vai tró cùa càc tó chùc xà hói trong ho tra phu nù à càc già dình làm nghé bién nhàm ón dinh sinh ké cùng nhu phot trién càc huóng sinh ké mài, tgo viéc làm cho phu nù va càc thành vién trong già dình ven bièn Nam Trung Bó Tuy nhién, nghién cùu cùng chi ra mot sò hgn che va thàch thùc cùa càc tó chùc xa hói trong hogt dóng ho tra sinh ké ben vùng cho nhóm phu nù trong già dình làm nghè hién ò dia phuang
Tu khóa: Tò chùc xà bòi, sinh kè, phu nù trong gìa dình làm nghè bièn
1 Dàt van de
Càc tò chùc xà bòi (TCXH) là mot chù de
nghién cùu quan trpng trong truyén thóng khoa
hpc xà bòi' Ò Viét Nam, néu bìèu theo nghìa
ròng, TCXH bao hàm tàt cà càc tó chùc hpp
thành xà hói va trong xa bòi Vói y nghìa dò,
TCXH ò Vièt Nam bao gòm (i) tò chùc chinh
tri, (ii) tò chùc chinh tri - xà bòi, (iii) tò chùc
chinh tri - xà bòi - nghè nghiép, (iv) tò chùc xà
hói - nghè nghiép va (v) tò chùc xà hòi^ Theo
nghìa hep, TCXH là tàp hpp cùa càe hinh thùc
phi nhà nuóc va phi chinh ùi, bao gòm càc tò
chùc phi chinh phù, tò chùc ty quàn, còng dòng,
bòi nghé nghiép va tu thién Theo nghTa này,
TCXH dùng chi mot bình thùc lién két giùa càe
cà nhàn va nhóm xà bòi khòng dya trèn bàt cu
mòi lièn kèt chinh tri nào ma dya trèn mói lièn
* xhhchien@yahoo.com
' Dàng Thi Viét Phuang, Biii Quang Dùng, 2011
^ Vai trò cùa càc tÓ chùc xà hgi va thffc Irang quy dinh
phàp luàt vi lo chùc xà hói à Viél Nam,
http;//lyluanchinhtri.vn, ngày truy càp 20/1/2018
két dàn su gìùa hg-mòi lién két giùa nhiing thành vién ty nguyen, tu quàn thành càe tò chùc cùa càe còng dòng, doàn thè nhàn dàn-' Day chinh là eàc tó chùc cùa càc còng dòng, doàn thè nhàn dàn"* Trong bài vìét này, càc TCXH bao góm càc TCXH chinh thùc (Dàng, Mat tran Tò quòc, chinh quyén, Doàn tlianh nièn, bòi Phu
nù, bòi Chù tìiàp dò, ligi Cim chién binh, hòi Nguói cao tuoi ); va TCXH tu nguyen (bòi nghè nghiép, bòi dòng huong, dóng ngù , càu lac bò vàn bòa, vàn nghè, thè thao )^ Ve màt thuc tien, eàc TCXH eó vai trò qtian trpng trong dòi song eùa cà nhàn, nlióm còng dòng Trong bài viét, vai trò cùa càc TCXH thè hién ó su bò
ùg phàt ùièn sinh ké ben vùng cho phu nù trong già dình làm nghé bién
' N h u chù thich 2
•* Nguyen Thi Tó Uyén (2016)
* Thùc day vai Irò cùa càc lo chùc xà hói Irong giàm sàt bào ve mói irtràng, https.//www.thiennhien net/,
ngày tmy càp 20/1/2018
Trang 2Ò Viét Nam, khài nièm sinh kè dugc giài
thich trong Tu dìén tiéng Viét vói nghìa "sinh
kè là viéc làm de kièm àn, de muu sinh "^ Khài
nièm sinh ké ben vìmg dugc tàc già Koos
Neefjes giài tìiich:"M5/ sinh ké phài tùy thuòc
vào khà nàng va cùa cài (cà nguón lue vàt chat
va xà hói) va nhùng hogt dgng ma tàt cà là càn
thiét de muu sinh Sinh ké cùa mot nguòi hay
mot già dình duac goi là ben vùng khi ho eò thè
duang dàu hoac phuc hòi truóc càe càng thàng
va chàn dóng va tón tgi duac hogc nàng cao
thém càe khà nàng va eùa cài cùa mình va cà
trong luong lai ma kliòng làm tón hgi dén càc
nguón lue mói truóng"^ Trong bài viét này,
Idiài nièm "sinh ké" su dung vói y nghìa là
phuang càeh kièm song bay là hoat dòng inuu
sinh cùa phu nù bao gòm càc boat dòng muu
smh truyén thòng (nghé bièn) va càc boat dòng
muu sinh khàc Con khài nièm "sinh ké ben
vimg" cùa phu nù trong già dình làm nghé bièn
duge su dung vói y nglùa là phuong thùc kìém
song hay boat dòng muu sinh cùa phu nù trong
già dmh làm nghé bièn ma phuong thùc này co
thè giùp chi em duong dàu hay khàc phyc nhùng
nii ro, bàt ùac ma khòng làm tón hai dén tàì
nguyen tu nhién
Phu nù trong gìa dình làm nghè bién ó
Thành phò Quy Nhon, Tinh Bmh Dinh là mot
nhóm xà hòi co sinh ké phàn lón phu thuòc chù
yéu vào càc nguòn tài nguyen ven bién Viéc
làm chinh cùa hàu hét chi em phu nù co khà
nàng lao dòng déu dya vào khai thàe tài nguyen
ven bò trong diéu kién "nguòn tài nguyen ngày
càng can kièt, thuong là nhùng viéc làm tai eho
mang tinh chat thòi vu, kliòng òn djnh, thu nhàp
bàp bénh va mang tmh rùi ro cao Dò cùng là
mot trong nhùng nguyen nliàn khién ngitòi phu
nù ùong già dinh làm nghè bién de roi vào \'òng
xoày cùa sy nghèo khó va tró thành nhóm de bi
^ Dan theo Nguyln Dàng Hiép Phò (2006)
tòn thuong Màc dù, dà eó mot sò ehinh sàch vè viée làm cho lao dòng nù de ho ù g phàt trièn sinh ké, tuy nhién vói sinh kè con nhiéu khó khan hièn nay thì nhthig ho ù g dò chua dem lai nliièu thay dòi tieh cyc nhu mong muòn.Ò vùng
bién, bang nam thuong gap nhièu sa eó, rùi ro
lién quan dèn yéu tó thòi tiét, mói truóng gay tón thàt nghièm ùgng dèn tinh mang, tài san ciing nhu sinh ké cùa phu nù Thuong nhiing rùi
ro này co tàc dòng làu dai dén cupe song vòn dà khó khan cùa phu nù, do dò cùng nàm ngoài khà nàng giài quyét eùa hp va già dinh Thuc tè này cho thày, viéc phàt huy vai trò cùa càc TCXH chinh thùc va tu nguyen trong ho ù g sinh ké ben vihig cho phu nù trong già dình làm nghè bién
là mot giài phàp hiéu qua de giài quyét vàn de viéc làm dio phu nù ùong càc già dình làm nghè bién nói riéng va cho lao dóng nù vùng ven hìén nói chung
2 Càu hòi, nguon so lièu va giói han
nghién cùu Càu hói nghién cùu dat ra là càc TCXH nào dang tòn tal ó càe dia phuang? Càc TCXH dóng vai ùò nhu thè nào trong viéc bò ù g sinh ké ben vùng cho phu nù trong già dình làm nghè bién? Nguòn sò liéu ti!r kèt qua kliào sàt bang hòi
400 phu nù trong già duih làm nghé bién tu de
tài "Mgng luài xa hói cùa phu nù trong già dình làm nghé bièn " - (nghién eùu truóng hpp tai
Thành phò Quy Nhon, Tinli Bình Dinh) - do tàc già thuc hièn nàm 2017 Trong dò, tàp trung mó
tà quy mò tham già càc TCXH eùa phu nù trong già dình làm nghè bién va phàn tieh vai ùò cùa càc TCXH ho ù g sinh ké ben vùng cho phu nù ùong già dình làm nglié bién
3 Ket qua nghién cùu
3.1 Khài quàt ve dia bàn nghién cùu
' Dan theo Nguyln Dàng Hiép Phò (2006)
Trang 3Quy Nhon là mot thành phó ven bièn mién
Trung, là trung tàm kinh té, chinh tri, vàn hóa,
khoa hpc kì tiiuat va du Ijch cùa tinh Bình Djnli
Thành phò Quy Nhon co bò bién dai 42 km vói
dac diém là bó bién sàu vói nhiéu doan khùc
khuyu Dién tich dàm, bò nuóc Ig lón, tài
nguyen sinh vàt bièn phong phù, co nhièu loai
dac san quy, co già tri kinli té cao Cliuih diéu
kién ty nhién néu ùén dà tao nèn nliùng mò hình
smh ké dàc trung nhu nghé dành bàt cà, ngliè
che bièn bài san, nghé nuòi tròng bài san va nghè
giao thuong ùén bièn Sinh kè này co tu làu dòi
va tàp trung càc khu vire ven bièn, trong dò
nhiéu nhàt là ó 4 dja phuong khào sàt là Pliuòng Dòng Da, Phuong Hai Càng, Xa Nhon Hai va
Xà Nhon Ly
3.2 Càc TCXH va su tham già cùa phitnù
trong già ^nh làm nghé bién
Nhàn dién quy mò tham già càc TCXH cùa phu nù ùong gìa dình làm nghè bièn de thày dugc hièn nay ó càc dia phuong ven bièn khào sàt co nhùng loai bình TCXH chinh thùc va TCXH ty nguyen nào dang hoat dòng va mùc
dò tham già cùa phu nù trong càc TCXH nhu thè nào
Bang 1 Mù-c dò phu nù' trong già
Tó chùc xà hpi
dình làm nghe 3ÌSn t h a m già rcxH
IVIùc dò tham già Thiròng xuyén Thinh thoàng it khi
Sé
Tó chitc xà hói chinh thùc
l)Dàng
2) Chinh quyén
3) Doàn Thanh nièn
4) Hpi Phii nft
5) Càc hQÌ khàc (Chit th^p dò, Cyu
chien binh, Nguòi cao tuoi )
3,0 3,8 60,6 68,9 70,1
0,0 0,0 36,4 30,9 25,4
0,0 0,0 3,0 0,3 4,5
12
15
33
366
67
3,0 3,8 8,3 91,5 16,8
Tó chùc xàhQi t\c nguyen
6) Hgi nghé nghiép
7) Càc hgi tòn giào, tin nguóng
8) Hói dóng huong, dóng ngù, dóng
nghiép cu
9) CLB vàn nghé, thè thao
76,6 89,3 73,1 79,0
22,0 10,4 26,9 20,6
1,4 0,3 0,0 0,3
355
317
26
291
88,8 79,3 6,3 72,8
Nguòn: Kèt qua khào sàt cùa de tài "Mgng luài xà hói cùa phu nù trong già dình làm nghé bién - nghién cmi tnròng hop lgi Thành phó Quy Nhan, Tinh Bình Dinh "
Bang trèn cho thày mùc dò tham già rat
cao cùa phu nù vào càc TCXH chinh thùc va
TCXH ty nguyen Tuy nhién, phu nù eó mùc
dò tham già thuong xuyén cao hon vào càc
TCXH tu nguyen (hòi nghé, tòn giào, tin
nguóng, càu lac bó van nghé ) Diéu này
phàn ành càc hói ty nguyen ó co s ò hién nay
co y nghìa quan trpng dóì vói cupe song cùa
phu nù
Quy mò tham già càc TCXH chinh thùc
Két qua khào sàt ò càc dia phuong vùng bièn Thành phò Quy Nhon cho thày phu nù trong già dình làm nghé bién hién tham già càc TCXH chinh thùc nhu sau:
Dòi vói eàc tò chùc Dàng, Chinh quyèn dia phuang, két qua khào sàt cho thày phu nù
it tham già vào hai tò chtrc này Cu thè: tham già chinh quyén (càp thón/tò tró lèn) chìèm 3,8% (trong dò 100% thuong xuyèn) va tham già tò chùc Dàng chiém 3 % (trong dò 100% thuong xuyén) (bang 1) Tò chùc Doàn Thanh
Trang 4nièn cùng thu hùt 8,3% phu nù tham gia(trong
dò eó 60,6% thuong xuyèn; 36,4% thinh
thoàng va 3 % it khi) (bang 1) Hòi Phu nù là
TCXH co sue ành huòng lón nhàt dói vói phu
nù trong già dình làm nghé bièn khi eó dèn
91,5% phu nù tham già (trong dò 68,9% tham
già tliuong xuyèn va 30,9% thinli thoàng tham
già, 0,3% it tham già) (bang 1) Càc hói khàc
(Cuu chién binh; Chù thàp dò; Nguòi cao
tuoi ) co 16,8% phu nù tham già (trong dò
70,1% thuong xuyén; 25,4% thinh thoàng va
4,5% it khi tham già) (bang 1)
Quy mò tham già càc TCXH tu nguyen
Ò càe khu vyc ven bièn mién Trung vói
sinh ké chinh cùa nguòi dàn là ngu nghiép, do
vày khóng co qua nliìèu loaì hình TCXH tu
nguyen boat dóng, cu thè;
Thù nhàt, là càc tò chùc mang tinh chat ho
trp phàt trién kinh té, co thè kè dèn là Hiép bòi
nghè cà (thùy sàn)^ vói 88,8% phu nù trong
già dình làm nghé bièn (76,6% tbuòng xuyèn;
22% thinh thoàng va 1,4% it khi) va to chùc
thù bai là hòi Nuòi tròng^ ó Thón Hai Minh
thuòc phuong Hai Càng eó 76 bò già dình
tham già (chiém 100% sò già dình eó làm eàc
long bè ó day, trong dò eó 2 bò già dình co chù
bó là nù) Thi'r hai, là càc tò chùc mang tinh
chat ho trp dòi song tin nguóng, tàm lình, co thè ké dén Hói Càu ngu'" dang boat dòng thu hùt dèn 79,3% phu n ù tai càc khu vuc khào sàt tham già (ùong dò 89,3% tbuòng xuyén va 10,4% thinh thoàng va 0,3% it tham già) (bang
1); Thù ba, là eàc tò chùc mang tinh chat ho
trg vè tinli càm, co thè kè dèn bòi Khuyèn hpc cùa càe dòng hp Nguyen ò Xà Hai Mình, dòng
hp Tran ó Phuong Dòng Da va Hòi dòng huong Thài Binh ò Xà Nhon Hai dang boat dóng nhung eó it thành vìèn tham già, nguón quy han hep, do vày cùng chi eó 6,3% phu nù tham già (trong dò 4,8% thuong xuyén va 1,8% thinh thoàng (bang 1) Nói bàt hon là boat dóng cùa càc càu lac bó (CLB) vàn nghé nhu CLB hat mùa bà trao, CLB bàt bài chòi, CLB bàt bòi hay tuóng bay CLB bàt Karaoke dà thu hùt 72,8% phu nù tham gìa (thuong xuyén tham già là 79%; thinh thoàng tham già 20,6% va 0,3% it khi tham già) (bang 1 )
3.3 Vai trò ciia càc TCXH trong ho tra sinh ké ben vùng cho phu nù trong già dinh làm nghè bién
Dàe diém sinh kè eùa phu nù trong già dình làm nghé bién
Bang 2 Nghe nghiép cùa nguòi phu nu*
Nghe nghiép
Ngu' nghiép
Nóng nghiép
Cóng nhàn
Kinh doanh, buon bàn
Còng chùc-vién chùc
Lao dòng tu' do
Khóng làm gi
So lu'tfng
254
2
28
36
9
30
41
Ty le % 63,5 0,5 7,0 9,0 2,3 7,5 10,3
^ Hiép hòi Thùy san Bình Dinh là tè chùc xS hói - nghè
nghiép tu nguyen cùa nhùng cóng dàn va tè chuc phàp
nhàn trong tinh làm nghé nuòi tròng, khai thàe, che bién
va hàu càn djch vu nghè cà
' Hòi Còng dóng hay con goi là hói Nuòi tróng, ra dòi
nam 20J3 dira trén chù trucmg cùa UBND Phuong Hai
Càng vè viéc sàt nhàp càc già dình nuòi tròng thùy san
(nuòi cà long là nghè chinh ò khu vyc này) thành mgt
tò choc de ho tri? nhau trong viéc làm 5n vì làm riéng vi
tùng già dinh khóng mang lai hi?u qua cao '" Hòi càu ngu co lich su hinh thành khà làu dòi gàn vói su kièn lé hòi Càu ngu truyèn thóng ducrc càc dja phuong tò chùc hàng nam Càu ngu là il tiét quan trpng nhàt trong nhOng lé thùc cùa chu kj dành bàt thùy hai san cùa ngu dàn mièn bièn
Trang 5I T ó n g Gòng [ ^ ^ 400 | 1QQ,Q |
Nguòn: Kèt qua khào sàt cùa de tài "Mgng luài xà hòi cùa phu nù trong già dình làm nghé bién - nghién cùu truóng hop tgi Thành phò Quy Nhan, Tinh Bình Dinh "
Khào sàt vè nghè nghiép cùa phu nù ùong
già dinli làm nghè bìèn hièn nay cho thày khà
da dang càc loai hình nghè nghiép, nhung tàp
trung chù yèu vàn trong lình vyc ngu nghìép
(chiém 63,5%), 9% phu nù boat dòng kinh
doanh, buon bàn; 7,5% phu nù làm lao dòng
ty do; 7% phu nù làm còng nhàn ùong càe
cóng ty, doanh nghìép; Chi eó 2,3% phu nù là
cóng chùc, vién chùc; 0,5% phu nù làm nòng
nghiép va eó dén 10,3% phu nù hién khòng
làm vièc gì (bang 2)
Càc TCXH ho tra sinh ké ben vùng cho phu nù trong già dình làm nghé bién
Ho trg phu nùtrong già dình làm nghè bién phàt trién sinh ké ben vùng dugc xem là nhièm vu ehinh cùa mot sò TCXH hièn nay tai càc dia diém khào sàt Nhièm vu này dupc xàc dinh cu thè trong càc ehucmg trình bành dóng cùa càe TCXH va dà dugc cu thè hóa thành càc hành dóng ho trg nhàm phàt huy nhùng dóng góp cùa phu nù càc già dinh làm nghé bién vào phàt trién kinh té cùa già dình eiìng nhu kinh tè cùa dia phuong
Bang 3 Mù-c dò T C X H ho trff p h u nS
Tò chùc xà hòi
• t r o n g già dinh làm nghè bién sinh ke Mùc dò ho trg
Nhièu Bình thuong It/ khòng dàng kè
S6 lu'png %
Tó chùc xà hói chinh thùc
l)Dàng
2) Chinh quyèn (càp thón/tò trò lén)
3) Doàn Thanh nièn
4) Hòi Phu nù'
5) Càc hòi khàc (Chù thàp dò, Cy'u chièn binh,
Nguòi cao tuoi )
0,6 2,2 4,0 43,0 1.5
1,9 11,8 5,0 26,3 4,3
97,5 86,1 91,0 30,7 94,1
323
323
323
323
323
2,5 14,0 9,0 69,3 5,9
Tó chi'tc xàhói tu nguyen
6) Hói nghè nghiép
7) Càc hói tón giào, tin ngu'òng
8) Hói dòng huong, dóng ngù, dóng nghiép
cu
9) CLB vàn nghé, thè thao
46,7 0,6 0,0 0,3
28,8 2,8 0,6 0,3
24,5 96,6 99,4 99,4
323
323
323
323
75,5 3,4 0,6 0,6
Nguòn: Két qua khào sàt cùa de tàì "Mgng luói xà hòi cùa phu nù trong già dình làm nghè bién - nghién cùu truóng hap tai Thành phó Quy Nhan, Tinh Bình Dinh "
Dèi vài eàc TCXH ehinh thùc
Di dàu vè boat dóng ho ù p sinh ké cho phu
nù trong già dinh làm nghé bièn-chinh là hòi Phu
nù eàc dia phuong, chiém 69,3% (dàng kè là
4 3 % va bình thuong là 26,3%) (bang 3) Càc hòi
Phu nù dia phucmg dà chi dao trièn khaì nhièu
giài phàp tieh cyc va hiéu qua nhàm góp phàn
tao viéc làm eó thu nhàp òn dinh eho phu nù nhu phòi hgp vói Ngàn hàng Chinh sàeh xà bòi, thòng qua nhiéu hình thùc bò ù p vòn vay, hàng nàm giùp nhiéu phu nù eó viée làm, tàng già san xuàt, buon bàn nhò, qua dò tang tliu nhàp, òn dinh cupe song Song song vói ho trg nguòn vòn, Hói con bò trg ky thuàt chuyén dói mó hình
Trang 6khai thàe thùy san ben vimg thòng qua càc khóa
tàp huàn; phòi hgp vói càc truóng day nghè dào
tao nghè, phòi hgp vói cac trung tàm giói diiéu
viéc làm va càc doanh nghiép giói thiéu viéc làm
cho nhièu phu nù ó càc khu còng nghiép; Xày
dyng càc mò hình muói chugp, mò hình dan va
luói, mò hình ngu luói cu trong dò, mó bmh
dan va luói dà tao dugc vièc làm cho nhiéu lao
dóng nù vói mùc thu nhàp òn dinli ùén 2 triéu
dòng/nguòi/tìiàng
Chinh quyén dja phuong ciing dugc bièt dèn
vói vai trò bò trp phu nù trong già dình làm nghè
bién phàt trièn sinh kè ben vilng chiém 14%
(dàng kè là 2,2% va bmh thuong là 11,8%) (bang
3) Dién hình co thè kè dén sàng kién thành lap
eàu lac bò phu nù phàt trién kinh té làm dich vu
thu mua, che bièn hai san cùa chinh quyén dia
phuong Xà Nhon Hai góp phàn gìài quyèt còng
àn viéc làm cho nhiéu bòi vién phu nù nhu làm
nuóc màm, che bién thùy san vói mùc thu nhàp
khoàng 1,2 triéu dóng/nguòi/tbang
Tò chùc Doàn thanh nièn ciing dugc phu nù
ké dén vói vai trò khà quan trpng ho ù p phu nù
tré khòi nghiép trèn chinh qué huong mình chiém
9% (dàng ké là 4% va bmh thuong là 5%) (bang
3) Hién nay tò chùc Doàn thanh nièn dang day
manh chuong trinh "Thanh nièn làp thàn làp
nghiép trén qué huong " vói sy ho trg cùa diành
doàn Thành phò Quy Nhon trién khai cho Ihanh
nièn dào tao nghè chuyén dòi sinh ké; tò chùc càc
tàp huàn nàng cao ky nàng ùng phò riii ro thìén
tai trén bién nhàm khuyèn khich thanh nièn dia
phuong giù vùng nghè bièn, yèn tàm barn bién
vuon khoi
Dèi vài càc TCXH tu nguyen
Hòi nghè nghiép (nghè cà) tai càc dia
phuong cùng thè hièn rò vai trò cùa mmh trong
vifc ho ù g viéc làm cho phu nù ùong già dình
làm nghè bién chiém 75,5% (dàng ké là 46,7%
va bmh thuàng là 28,8%) (bang 3) Hòi dà giùp
nhieu phu nù làm ngu nghiép co thè vay thém
vòn de m ò ròng viée làm àn Hòi cùng chuyén giao khoa hgc ky thuàt cho càc bòi vién; làp ra càc mò hình nghè bìèn mói trong dò chù ùong dén lyc lugng lao dòng nù cùa dia phuong Dìén hình tò chùc ra màt Hgp tac xà dich vu Du Hch thùy san Nhon Hai co vòn diéu le hoat dóng ban dàu 220 triéu dòng Hgp tac xà kinh doanh chù yèu càc ngành nghé chinh nhu: nuòi tròng thùy san, bàn le va bàn buon càc mat hàng thùy san; vàn tài hành khàch ven bién, dich vu luu trù, hàng luu nièm du lieh Day là co bòi de phàt trièn du lich còng dòng, tao viéc làm cho phy nù chuyén dòi nghé, giàm cuòng lyc khai thàe nguòn lgi thùy san ven bó Tai phuong Dòng Da hién hói nghè cà mói dua vào boat dóng khu dich vu hàu càn nghè cà tai dào 1A Bàc song Ha Thanh, ròng 4,17 ha gòm càc ngành nghè: co khi dóng tàu thuyén, nàng càp cài hoàn tàu thuyén, mua bàn ngu luói cu, dà lanh, dich vu an uòng, thuc phàm Càc co so này di vào boat dóng san xuàt
dà giài quyét vìéc làm cho hon 500 lao dóng, trong dò lao dóng nù chiém hon mot nùa Hòi Càu ngu ò càc dia phuong cùng dugc kè dén vói vai trò ho trp tài chinh cho phu nù càc già i£nh làm nghè bìèn khi xày ra rùì ro, dich bénh hay thién tal làm ành huòng dèn sinh ké cùa càc ehi em chiém 3,4% (dàng kè là 0,6% va bùih thuong là 2,8%) (bang 3) Nguòn ho ù p cùa Hòi
là tu quS? Làng dà giùp mot sò phu nù vay mot sò vòn nhàt de tài san xuàt sau khi khàc phuc sy co
ó nhiém mòi truóng nuóc
Ben canh Iiièu qua ho ù g sinh ké cho phu nù, càc TCXH con hòc lo mot sò han che trong ho
ù g càn phài khàc phuc Cu thè, nguòn vòn bò trg
tu cac tò chùc, bòi, càu lac bò khòng dù de giùp phu nù tài san xuàt hay kliac phuc rùì ro trong boat dòng sinh kè ciing nhu chua giùp phu nù phàt huy hiéu qua nguón vòn nhu mong muòn; Phàn ùng chàm dòi vói càc bue xtóc cùa phu nù vói chinh quyèn dia phuang va ùong vi?c giài
Trang 7quyét càc rùi ro cho nguói dàn làm giàn doan
boat dòng smh ké cùa hp
Ket luàn
Qua phàn tich vai ù ò cùa càc TCXH trong
vièc ho trg smh ké cho phu nù trong gìa fflnh làm
nghe bién cho thày, tal càe dia phuong ven bièn
khào sàt hién eó day dù càc loai tiinh TCXH chinh
thùc dang boat dòng nhu ehinh quyén dia phuang,
Doàn Thanh nièn, Hòi Phu nù, càc bòi khàc (Hòi
Nguói cao tuoi, Hòi NÒng dàn, Hòi Chù thàp
dò ) Rièng càc TCXH tu nguyen do dàc diém là
càc dia phuang ven bìèn mién Trung vói smh ké
chinh eùa nguói dàn là ngir nghiép, do dò co 3 loai
hình TCXH ty nguyen dang boat dòng là: (1) Càe
tò chùc mang tinh chat ho ù g phàt trièn kinh té
(bòi nghé nghiép); (2) Càc tò chùc mang tmh chat
bó ùg dói song tin nguóng, tàm linh (bòi Càu
ngu); va (3) Càc tò chùc mang tinh chat ho ù g vè
tình càm (hòi Khuyèn hgc, hói dòng huong, càe
CLB vàn nghé, thè thao ) Càc loai bmh TCXH
chinh thùc va ty nguyen nói trén hién thu hùt khà
dòng dào phy nù trong già dinh làm nghè bièn
tham gìa Dièu này cho thày vai ùò quan trgng cùa
càc TCXH ùong dòi song cùa càc chi em phu nù,
cu thè bon là ùong viéc bò trg sinh ké ben vùng
Càc loai hình TCXH vói lgi thè co mang luói tò
chùc ròng khap va quy mò lón, co kinh phi boat
dòng òn dinh nén viéc ho trg smh kè tÒ ra khà
thuàn lgi hon so vói càc TCXH tu nguyen vói quy
mò nhò bon, nguòn kinh phi boat dòng ty dòng
góp cùa càc bòi vìèn Nhùng ho trp sinh kè tu' càc
TCXH cho phy nù chù yéu là nguòn vòn vay bay
càc mò hìnli sinh ké mói, càc chuong trinh khói
nghiép, ebuyèn giao khoa hpc ky thuàt dà giùp
cho càc chi em ón dinh sinh kè cùng nliu phàt trièn
càc loai hình smh kè mai cho thu nhàp cao hon
Ben canh hiéu qua dat dupc tìr ho ùg sinh ké elio
phu nù trong già dmh làm nghè bién, càc TCXH
con bòc lo mot sò ban che ùong thuc bièn ho ù g
nhu nguòn vòn vay it hon so vói nhu càu vay cùa
phu nù hay sy chàm Uè va thiéu còng bang trong boat dòng ho ùg khién cho viéc ho trg sinh kè eho phu nù chua dat hiéu qua nhu mong dgi Vì vày, càc TCXH eàn khàc phuc nhùng han che này
de viéc thuc hién ho ù g smh ké cho phu nù dat két qua tòt hon
Tài liéu tham khào
1 Bé Quynh Nga (2008), "Càe to chùc xà bòi
tu nguyen ó nòng tbòn va vai trò trg giùp xa bòi trong
bòi eành nén kinh tè chiiyén dóì", Tgp chiXd hòi hoc, sò 4
2 Bùi Thè Cuóng (2005), "Càc tó chùc xà bòi
ò Viét Nam", Tgp chi Xa hòi hoc, so 2
3 Dang Thi Viét Phuong, Bùi Quang Dùng (2011),"Càc tò chùc xà bòi tu nguyen ó nóng thón dóng bang song Hong: Lién két va trao dòi xa bòi",
Tgp ehi Xà hai hoc, sò 2
4 Nguyen Dàng Hiép Phò (2006), "Tiép càn ly thuyèt khung sinh ké ben vùng DFID trong nghién cùu sinh ké cùa nguòi Ma ò vuòn quòc già Càt
Tién", Tgp ehi Khoa hoc Dai hpc Dóng Nai, sò 2
5 Nguyen Thì TÓ Uyén (2018), "Vai trò cùa càe tó chùc xa bòi va thuc trang quy dinh phàp luàt
ve tó chùc xà bòi ó Viét Nam", Tap chi Ly luàn ehinh tri, SO 2
6 Nguyen Due Chién (2017), "Su dung vòn xà hgi ùong giàì quyét xung dot cóng dong: Phàt hién tir nghién cim dinh tinh ò hai di.a phuang ven dò
thuòc dòng bang Song Hong", Tgp chiXà hói hoc,
sò4
7 Vai trò cùa eàc tó cht'rcxa hói va thuc trgng quy dinh phàp luàt ve tó ehùc xà hói ò Viét Nam,
http://lyluanchinhtri.vn/home/index,php/dÌen- dan/item/1673-vai-ùo-eua-cac-to-chuc-xa-hoi-va- thuc-trang-quy-dinh-phap-luat-ve-to-chuc-xa-hoi-o-viet-nam.html, ngày truy càp 20/1/2018
8 Thùc day vai trò cùa càe tó chùc xàhói trong giàm sàt bào ve mòi truóng,
]ittps://www thiennhien.net/2015/06/11 /thue-day- vai-tro-eua-cac-toKihuc-xa-boi-trong-giam-sat-bao-ve-moi-truong/, ngày tmy càp 20/1/2018