TAP Chi CONG THUONG GIA TRI DAO ĐỨC NGHE NGHIEP TRONG HỆ THỐNG NGÂN HÀNG: THUC TIEN TỪ CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ® ĐẶNG CÔNG TRÁNG - HỒ HỮU TUẤN -
Trang 1TAP Chi CONG THUONG
GIA TRI DAO ĐỨC NGHE NGHIEP
TRONG HỆ THỐNG NGÂN HÀNG:
THUC TIEN TỪ CÁC NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
® ĐẶNG CÔNG TRÁNG - HỒ HỮU TUẤN - TRẦN VŨ HOÀNG LONG i
TOM TAT:
Đạo đức nghề nghiệp là một nhánh trong hệ thống đạo đức xã hội, là một loại đạo đức đã được
thực tiễn hóa Lương tâm nghề nghiệp là sự tự phán xét, tự ý thức về trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp Nghĩa vụ đạo đức nghề nghiệp và lương tâm nghề nghiệp có quan hệ mật thiết với nhau." § Đánh mất ý thức về nghĩa vụ đạo đức là đánh mất ý thức về bản thân mình, làm mất ý nghĩa làm 4 người, cũng như giá trị động lực của lao động Đo vậy, giáo đục đạo đức nghệ nghiệp chính là
để hình thành nhân cách nghề nghiệp của mỗi chủ thể, hướng con người vươn tới những giá trị chân, thiện, mỹ trong hoạt động nghề nghiệp Trong phạm vi bài viết này, tác giả muốn chia sé | ý
ở một góc độ khác, đó là đạo đức nghề nghiệp ảnh hưởng đến tính kỷ luật ở ngân hàng thương
Từ khóa: Đạo đức nghề nghiệp, kỷ luật, ngân hàng thương mại, TP Hỗ Chí Minh
1 Đặt vấn đề
Tinh cách giá trị đạo đức luôn luôn có mối quan
hệ mật thiết với nên kinh tế thị trường là điểu
không ai nghi ngờ Những hiện tương “trượt dốc
đạo đức”, “đánh mất giá trị” do mặt trái của cơ
chế thi trường gây nên đã làm cho nhiễu người tổ
ra nghi ngờ vai trò của đạo đức Việc coi nhẹ giáo
dục đạo đức chủ yếu biểu hiện ở các mặt sau:
- Trước hết, bỗ qua tầm quan trọng của giáo dục
đạo đức và cho rằng chỉ cần kinh tế phát triển thì
14 Số 6- Thớng 5/2017
trình độ đạo đức xã hội tự nhiên sẽ được nâng cao
do đó chỉ cần làm tốt công tác kinh tế là đủ
- Thứ hai, việc giáo dục đạo đức có khuynh hướng tách rời thực tế, thiếu tính hiện thực,tíñ
mục đích, nội dung nghèo nần và hình thức đơn
điệu đã làm cho mọi người cầng xem nhẹ đạo
đức hơn
Việc xem nhẹ đạo đức đã dẫn đến nhiều hệ
lụy trong xã hội, nhiều người dựa vào khe hổ đó
đếcó những hành vi vi phạm pháp luật, ảnh:
Trang 2hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế hiện nay
Trong thời gian gần đây, tính kỷ luật thị trường
trong hệ thống ngân hàng thương mại ngày càng
có nhiều vấn để nghiêm trọng Riêng trên địa bàn
TP Hồ Chí Minh xảy ra không ít vụ việc vi phạm
làm thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, một số ngân
hàng để nợ xấu tăng cao dẫn đến khả năng mất
vốn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định hệ thống
và thực thi chính sách tiển tệ quốc gia Điển hình
trong thời gian qua là việc Ngân hằng Nhà nước
(NHNN) đã xử lý ký luật với hình thức cao nhất,
như: để nghị cách chức, buộc thôi việc phó tổng
giám đốc, giám đốc chỉ nhánh, trưởng phòng và
nhân viên của một ngân hàng huy động vượt trân
lãi suất Tiếp đó là vụ Huỳnh Thị Huyền Như
(Vietinbank), Nguyễn Đức Kiên (ACB) và mới
nhất là Ngân hàng TMCP Xây đựng Việt Nam,
nguyên Chủ tịch ngân hàng này đang bị tạm giam
để điều tra
Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan
đang được các cơ quan quản lý cố gắng giải thích
nhằm tìm ra những biện pháp phòng ngừa hữu
hiệu Tất nhiên có những nguyên nhân khách quan
từ cơ chế, chính sách, hay quy định pháp luật
Nhưng cũng có những nguyên nhân chủ quan xuất
phát từ tính cơ hội, sự tham vọng, lợi ích cá nhân,
hay lợi ích nhóm Như vậy, việc kế thừa, đổi mới
những hệ thống giá trị, những quy tắc ứng xử nhằm
xây dựng môt nền đạo đức Việt Nam lành mạnh,
giàu tính dân tộc và hiện đại là một việc làm rất
cần thiết và nó trở thành khuôn mẫu mà chúng ta
không thể xem nhẹ
2 Đạo đức nghề nghiệp trong kinh doanh
ngân hàng
Một trong những nguyên tắc cao nhất trong hoạt
động ngân hàng là phải “thượng tôn pháp luật” hay
nói ngắn gọn là phải đúng luật Để thực hiện được
nguyên tắc này, đòi hồi phải có một hệ thống đồng
bộ, một ý thức tự giác, một sự nhất trí cao Từ hội
đồng quản trị đến nhân viên thừa hành các cấp
phải tôn trọng, tuân thủ luật pháp và các quy chế,
quy định của ngành Bên canh đó, mỗi người khi
bước chân vào ngân hàng đều phải tuân thủ triêt để
nội quy lao động, nội quy của ngành, trong đó có
quy định khen thưởng, kỷ luật, trách nhiệm và
LUAT
nghĩa vụ cụ thể Mỗi nhân viên đều được chăm lo đời sống vât chất, được để bạt, bổ nhiệm, nhưng
cũng sẽ bị khiển trách, cảnh cáo, sa thải nếu vi phạm nghiêm trọng các quy phạm pháp luật, của
ngành và của chính ngân hàng Tuy nhiên, dù có bao nhiêu quy định đi nữa vẫn không thể kiểm soát hết mọi hành vinếu đạo đức nghề nghiệp không được xem là văn hóa đoanh nghiệp trong kinh
doanh ngân hàng Hay nói cách khác, đạo đức
nghề nghiệp là một bộ phận của văn hóa kinh đoanh ngân hàng, là “màu cờ sắc áo” mà mỗi nhân viên phải tự hào gìn giữ, điều này đồng nghĩa với
việc thực thi tính kỷ luật thị trường trong ngân hàng được tôn trọng
Gần đây, báo chí trong và ngoài nước bàn rất
nhiễu về việc cạnh tranh lành mạnh, đạo đức trong kinh doanh Thực chất của cạnh tranh này là mục
đích tâm lý, là nguễn gốc đạo nghĩa Phương thức
này đã làm cho lí luận đạo đức và hành vi kinh tế
của con người được dung hòa, hợp nhất thành một
và việc thực hiện luân lý càng có yêu cầu thiết
thực Như vậy, vấn để đạo đức xã hội hiện nay đang diễn ra một cách phức tạp, đấu tranh lẫn nhau
giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa cái thiện và cái
ác, giữa hai lối sống- sống có lí tưởng “lành mạnh”, “trung thực” sống bằng lao động của mình,
có ý thức chăm lo đến lợi ích tập thể và đất nước với lối sống thực dụng dối trá ích kỷ, ăn bám, chạy theo đồng tiển
Đạo đức mới vừa phải đấu tranh với các hệ
thống đạo đức khác, vừa phải tự đổi mới để khẳng định mình trong điêu kiện mới.Đó là nh huống có vấn để mà công cuộc đổi mới hoạt động kinh tế
lại đặt ra cho đạo đức, đòi hồi công tác giáo dục
phải tăng cường để góp phân tích cực vào quá trình đổi mới Cốt lõi của vấn để không phải ở chỗ nên
hay không nên diễn ra sự biến đổi đạo đức, mà ở
chỗ phải biến đổi như thế nào cho phù hợp, chuyển
đổi tới đâu để dan thích ứng với nhu câu xã hội hiện nay Từ đó, hình thành một quan hệ đạo đức
xã hội kiểu mới mà con người có vai trò duy trì, thúc đẩy sự điểu hòa, ổn định trật tư xã hội, đặc
biệt là việc điểu chỉnh, đổi mới, kế thừa các chuẩn mực giá trị đạo đức, làm cho các thành viên trong
xã hội dẫn thích ứng với tình hình mới
Trang 3TAP CHi CONG THUONG
3 Những quy tắc đạo đức nghề nghiệp trong
ngành Ngân hàng
Từ nhiều năm trước, Ngân hàng Sacombank,
một trong những ngân hàng thương mại cổ phân
lớn trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã ban hành
bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp cho nhân viên
và xem đây là một trong những nên móng để
phát triển ngân hàng Thực tế cho thấy, ngân
hàng nầy gần như rất ít xảy ra các vụ việc ví
phạm tiễn tệ tín dụng nghiêm trọng dù hệ thống
có hơn 10.000 nhân viên và trên 400 điểm giao
dịch trong ngoài nước
Quy tắc đầu tiên của các ngân hàng bất buộc
nhân viên phải ghi nhớ là tuân thủ quy định pháp
luật và chính sách của ngân hàng Tất cả nhân viên
dù mới hay cũ, dù ở vị trí cao hay thấp đều phải
hiểu và tuân thủ pháp luật Bất kỳ một hành vi tác
nghiệp nào cũng cân chú ý đến yếu tố rủi ro pháp
lý Ngoài ra trong bối cảnh hội nhập, nhân viên
còn bắt buộc phải hiểu và tuân thủ đầy đỏ các quy
chuẩn và thông lệ quốc tế liên quan hoạt động
ngân hàng, mà cụ thể là những gì liên quan đến
chức trách công việc được giao
Một quy tắc tiếp theo là nhân viên khi làm
việc phải đảm bảo năng lưc chuyên môn và tỉnh
thần làm việc thận trọng Nhân viên ngân hằng
phải tự rèn luyện kỹ năng chuyên môn lẫn kiến
thức pháp luật để làm đúng cho mình và tư vấn
đúng cho khách hàng Trường hợp hạn chế năng
lực hoặc kiến thức thì nhân viên phải báo cáo
lãnh đạo kịp thời để đưa ra phương thức tư vấn
phù hợp bởi rủi ro của khách hàng cũng là rủi ro
của ngân hàng
Bên cạnh đó, nhân viên tránh lạm dụng chức
quyên và tư lợi khi được giao nhiệm vụ vì đây là
một trong những nguyên nhân dẫn đến hành vi vị
phạm kỷ luật Điều này thể hiện khá rõ nét trong
các vụ trong án trên địa bàn TP Hỗ Chí Minh
vừa qua, phần lớn xuất phát từ việc lạm dụng
chức vụ, quyển hạn và lợi ích cá nhân và lợi ích
nhóm Vì vậy, lãnh đạo cấp cao của ngân hàng
như hôi đông quần trị, tổng giám đốc và các vị
trí quyết định kinh doanh được đặc biệt lưu ý và
yêu cầu chuẩn mực thi hành quy tắc này Thậm
các trường hợp bị lạm dụng hay bị tác động qua
người thân trong một số tình huống nhạy cảm có ảnh hưởng đến kinh doanh
Ngoài ra, ngân hàng còn yêu cầu nhân viên phải minh bạch thông tin và trách nhiệm báo cáo
đây đủ đếkịp thời điểu chỉnh hay ngăn chặn các hành vi có thể gây hậu quả nghiêm trọng Ngân hàng cũng không quên yêu cầu thực hiện quy tắc
tránh xung đột quyên lợi trong công việc vì nếu
nhân viên có những lợi ích bên ngoài rất dễ tạo
xung đột lợi ích nội bệ, lâu ngày sẽ phá vỡ tính
thống nhất, cũng như tạo ra những rủi ro tiểm ẩn, Một quy tắc khác không kém phần quan trọng
ngân hàng luôn lưu ý nhân viên là quy tắc các thái
độ và hành vi khi làm việc Theo đó, yêu câu đù
phạm vi bên trong hay bên ngoài ngân hàng, mỗi
nhân viên phẩi kiểm soát được ý thức và hành vi
cá nhân để không làm ảnh bưởng đến uy tín, thương hiệu và hình ảnh ngân hàng Toàn bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp này không phải chỉ để ban hành như khẩu hiệu, mà luôn được nhắc đi, nhắc lại trong mọi tình huống thông qua các thông điệp thường xuyên của lãnh đạo Từ những nhận thức cơ bản ban đầu về pháp luật lâu dần sẽ trở thành ý thức tự giác của mỗi nhân viên và ho hiểu rằng tuân thủ pháp luật
không chỉ bảo vệ một chỗ làm việc tốt cho họ,
mà còn bảo vệ cho chính những người thân trong
lau dai
4 Kết luận
Như vậy, bên cạnh những công cụ mang tính pháp luật nhằm đảm bảo tính kỷ cương, những quy tắc quy định mang tính chất kỹ thuật nghiệp vụ nhằm hạn chế rủi ro, thì quy tắc đạo đức nghề nghiệp, một phần của văn hóa kinh doanh ngân hàng cũng có những tác động tích cực nhất định Hoạt động ngân hàng phải coi văn hóa không phải
là kết quả đi truyễn sinh học, mà là hệ thống những khuôn mẫu hành vi qua học hồi và nét đặc trưng của các thành viên trong xã hội Văn hóa
không được định trước bởi di truyỄn và cũng không
xuất phát từ bản năng Văn hóa hoàn toàn là kết quả của sự sáng tạo xã hội, được lưu 'uyên và duy
Trang 4trì chỉ thêng qua sự rèn luyện và giao tiếp Như
vậy, văn hóa ngân hàng hay nói gọn hơn đạo đức
nghề nghiệp của nhân viên ngân hàng phẩn lớn do
chính môi trường ngân hàng tạo ra Nếu một ngân
hàng quan tâm sâu sắc đến giáo dục, đào tạo ý
thức pháp luật đây đủ cho nhân viên thì các hành
vi vi phạm pháp luật có thể đã được sàng lọc ngay
từ trong suy nghĩ
Tùy vào thực trạng và nét đặc trưng riêng mà
mỗi ngân hàng có thể xây dựng quy tắc đạo đức
nghề nghiệp khác nhau Không chắc chắn quy tắc
đạo đức nghề nghiệp sẽ có tác dụng loại trừ hết
TAI LIEU THAM KHAO:
1 Luật Vien chite s6 58/2010 QHI2
LIẬT
mọi tiêu cực trong lĩnh vực tiễn tệ, nhưng ít ra cũng
góp phan hạn chế những rủi ro tiểm ẩn do thiếu hiểu biết hay thiếu ý thức tuân thủ pháp luật Một khi pháp luật được tuân thủ thì tính kỷ luật thị trường có khả năng được nâng cao Như vậy, vấn
để cơ bản là bên cạnh đào tạo nhân viên giỏi nghiệp vụ, ngân hàng cần đào tao nhân viên giỏi
vê kiến thức pháp luật và trên hết là ý thức pháp
luật, ý thức được hâu quả của những hành vi khi
tác nghiệp mỗi ngày, đây mới chính là một trong
những nên tầng cơ bản giúp ngân hàng phát triển
ổn định và bên vững M
2 Quyết định số 61/2000/QĐNHNN về qui chế vê cán bộ viên chức nhân hàng
3 Oui chế văn hóa công sở Học viện Ngân hàng - Ban hành theo quyết định của Giám đốc
Học viên Ngân hàng năm 2013
Ngày nhận bài: 27/4/2017
Ngày phần biện đánh giá và sửa chữa: 6/5/2017
Ngày chấp nhận đăng bài: 16/5/2017
Thông tín tác giả:
1 TS BANG CONG TRANG
Khoa Luật - Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0918048703
Email: dangcongtrang1962®gmail.com
2 TS HỒ HỮU TUẤN
Trường Đại học Công nghiệp TP Hê Chí Minh
Điện thoại: 0938350547
Email: hohuutuan48@ yahoo.com
3 TRAN VŨ HOANG LONG
Cao học Luật kinh tế, Trường Đại học Kinh tế - Luật TP Hé Chí Minh
Điện thoại: 0902981389
Email: tranvuhoanglong369 @ gmail.com
Số 6- Thang 5/2017 17
Trang 5TAP Chi CONG THUGNE
VALUE OF PROFESSION ETHICS AND
LAW-ABIDING AWARENESS IN THE BANKING SYSTEM: PRACTICES FROM JOINT STOCK COMMERCIAL BANKS
INHO CHI MINH CITY
@ PhD DANG CONG TRANG Facuity of Law - Industrial University of Ho Chi Minh City
@ PhD HO HUU TUAN Industrial University of Ho Chi Minh City
@ Post Graduate Student TRAN VU HOANG LONG
University of Economics and Law Ho Chi Minh City
ABSTRACT:
Profession ethics are a branch of the social ethics system, a kind of morality that have been
practiced Profession ethics is self-judgment, self-awareness Professional morals and professional conscience are closely related Losing consciousness of moral obligation is to lose sight of oneself,
lose meaning as a person, and value the labor motivation Therefore, ethics education is to create
the personality of each subject, the human direction to reach the values of honesty in the profession With the scope of the article, the arthors want to share another aspects which is professional ethics affecting the discipline of joint-stock commercial banks in Ho Chi Minh City
Keywords: Professional ethics, discipline, commercial banks, Ho Chi Minh City