Qua phan tich, chiing tdi nhan thay cd bdn van de chinh trong qua trinh dinh hudng nghe nghiep ciia hpc sinh THPT hien nay nhu sau.. Nghien cim cua Hoang Danh 2016 chi ra rang, trong ba
Trang 1Dinh hiTtfng nghe nghiep cua
hoc sinh trung hoc pho thong hien nay
Truwng Thuy HSng'*'
Tom tat: Bdi viet phdn tich thuc trgng dinh hu&ng nghe nghiep cua hgc sinh trung hgc
phd thong (THPT) trong nhihig ndm gdn ddy vd thai diem hien tgi, gop phdn Idm ro thuc trgng dinh hu&ng nghe nghiep cua hgc sinh THPT hien nay Npi dung bdi viet tap trung trd l&i cdc cdu hoi: Hgc sinh du dinh lua chgn ngdnh nghi trong tuang lai nhu the ndo? Cdc em co san sdng, tu tin khi lua chgn nghi? Cdc em co thuc su hieu vi nghi minh da chgn? Dieu gi cdc em quan tdm khi lua chgn mdt nghe ndo do?
Tur khoa: Dinh hudng nghe nghiep, Lua chpn nghe nghiep, Hgc sinh tmng hpc pho thdng,
Viet Nam
Abstract: The paper provides analysis which contributes to clarifying the current situation
of career orientation for high school students in recent years It focuses on the following questions: How do students plan to choose a future career? Are they willing and confident when choosing a career? Are they truly knowledgeable about their chosen profession? What do they care about when making a choice?
Keywords: Career Orientation, Career Choice, High School Students, Vietnam
Mo-dSu
Nghd nghiep khdng chi phan anh gia
tri song ciia mdi con ngudi ma cdn phan
anh c a eau phat trien ciia xa hdi Thdi ky
dan sd vang se tao ra Igi the canh tranh cho
Viet Nam vdi ngudn lao ddng ddi dao, gia
re Tao viec lam, cd co cau nghe nghiep can
doi, phii hgp la can thiet de dap dng tdt yeu
cJiu ciia thi trudng lao ddng, dac biet vdi
nhdm thanh nien Theo cac nha xa hdi hpc,
cd thd chia dinh hudng gia tri cua thanh nien
thanh hai loai, loai ed Igi va loai bat Igi cho
'*'ThS., Hoc vien Phu nu Viet Nam;
su phat trien xa hdi Xa hdi can dinh hudng nghe nghiep cho thanh nien theo nhimg gia tri cd Igi cho sy phat trien Dieu dd se mang lai Igi ich thiet thyc cho ban than thanh nien
va xa hpi (Theo: Nguyen BaNgpc, 2007) Thdi gian qua, nhieu nghien ciru da
va dang quan tam tim hieu thuc trang dinh hudng nghe nghiep eua hpc sinh THPT-dang trong dp tudi thanh nien hien nay^ Bai viet tap trung he thdng, phan tich thuc trang dinh hudng nghe nghiep ciia hpc sinh THPT hien nay thdng qua ngudn sd lieu khao sat thyc tien cua tac gia tai thi xa Tir
Trang 2San thugc tinh Bac Ninh nam 2019', ddng
thdi cd sy so sanh vdi cac cdng trinh nghien
cuu cua cae tac gia trong nude trong khoang
mpt thap nien trd lai day cd Uen quan den
van de nghien cuu ciia de tai Nguon sd lieu
khao sat thyc tien gdp phan cung cap thdng
tin mdi cap nhat va phong phii han
Qua phan tich, chiing tdi nhan thay
cd bdn van de chinh trong qua trinh dinh
hudng nghe nghiep ciia hpc sinh THPT hien
nay nhu sau
1 Lung tiing, kho khan va chua hieu ro ve
nghe nghiep
Dieu dau tien ed the nhan thay la: hpc
sinh con thieu tinh ty ehii trong dinh hudng
nghe nghiep cho tuong lai Nhieu hpc sinh
dua ra dy dinh ve nghe vdi mong mudn lam
nhung lai dya tren cam tinh "Cd le em cdng
viee eua mpt can bd co quan nha nude Em
chua hieu ro minh se lam gi vdi cdng viec
dd Nhung chac chan la phai hpc dai hgc
mdi xm dugc viec" (hpc sinh, nir, Idp 12)
Nhu vay, cd the nhan thay nhieu hgc sinh
cdn kha liing tiing va chua hieu ro ve nghe
nghiep trong tuong lai
Cae nghien ciru di trudc ciing cho thay
hpc sinh quan tam den nhieu van de khi
chgn nghe, nhung that sy chua hieu biet
nhieu ve nghe ma minh chpn Nhieu em
vln xem dai hgc la con dudng duy nhat
va cho rang chgn mdt nghe la phai gan bo
vdi nghe dd sudt ddi Nhieu hpc sinh thieu
' Khao sat dugc thuc hien nam 2019 voi tong so
mhi khao sat bang hoi la 706, danh cho cac hoc sinh
lop 11 va lop 12 tai hai truong THPT cr thi xa Tir
Son, tinh B5c Ninh Trong do nam chiem 44,6%, ntt
chi^m 55,4% S6 hpc sinh lop 11 chiem 50,7%, hgc
sinh lop 12 la 49,3% Ngoai ra, chiing toi con phong
v£n sau (PVS) 31 truong hpp, gom: 12 hgc sinh va 8
giao vien tai hai trucmg noi tren, 01 can bo So Giao
due va Dao tao tinh BSc Ninh; 02 can bo Sa Lao
dpng - Thuang binh va Xa hgi tinh Bac Ninh; 02
hieu biet nen da chpn "dai khai" mpt nghe (Theo; Ngo Minh Duy, 2011) Khi neu nguyen vpng vd nganh nghe, hudng hpc thi
da sd hpc sinh van dya vao cam tinh, sd thich, theo ban be, la chu yeu ma khdng can cii vac kha nang ciia ban than Dieu nay dan den nhieu hgc sinh nham lan khi lya chgn (Theo: Truang Thi Hoa, 2011: 57) Nghien cim cua Hoang Danh (2016) chi ra rang, trong ba nam hpc THPT, hpc sinh chua that su nghiem tiic dinh hudng cho viec chpn nganh nghe tuang lai hoac chua du nang lue dinh hudng nghe nghiep eho ban than, dii chi d muc dan gian Dieu nay ciing dugc phan anh phan nao trong nghien cuu eua ehiing tdi: "Em eung nghi den nghe nghiep tuong lai cua minh, nhung van cdn m o hd Em khdng biet minh
dy dinh nghe nhu the ed dung hay khdng niia" (hpc sinh, nam, Idp 11)
Ket qua khao sat eiia chiing tdi eiing cho thay, nhijng khd khan nay dudng nhu van cdn la vudng mac cua hpc sinh trong bdi canh hien tai: "Cudi nam Idp 12 la giai doan rat quan trgng vdi cae em hpc sinh Cac em phai dua ra quyet dinh cho tuang lai nghe nghiep ciia minh Cd nhiing em ty tin xac dinh tdt con dudng minh se di Nhung ciing rat nhieu em cam thay rat kho khan dd dua ra quyet dinh Nao la bo me em khdng thich em hgc nganh nay, lam nghe nay, nao
la neu em chgn nghe nay em khdng ch&e ra trudng se the nao, v.v " (Nii, giao vien,
38 tuoi
2 Xu hudng lua chon nghe nghiep trong tutmg lai
Xu hudng lya chpn nghi nghiep trong tuang lai cua hpc sinh thd hien r5 qua hai khia canh co ban: lya chpn bac hpc va lya chpn mdt sd nhdm nghe cu the
a) Xu huong lua chgn nghi nghiep qua
Trang 3Cac nghien ciru di trudc va nghien ciru
cua chiing toi deu nhan thay, hpc dai hpc
van la xu hudng lya chpn ciia sd ddng hpe
sinh Xu hudng mudn lam nhirng cdng viec
khdng lien quan den lao ddng chan tay (lam
"thay") ciia hpc sinh trong nhung nam qua
den nay khong ed sy thay ddi Ben canh
viec lya chpn khdi nganh hpc sinh THPT
ciing dling trudc lya chpn bac hpc trong
tuong lai Dinh hudng bac se theo hgc se
la muc tieu, la ddng lyc de hpc sinh THPT
cd them quyet tam trong hpc tap, ddng thdi
ciing la mpt can cu lien quan den viec lya
chgn nganh nghe trong tuang lai
Ket qua khao sat ciia chiing tdi cho thay,
da sd hpc sinh THPT cd dy dinh theo dudi
bac hge dai hpc, 76,3% Sd dy djnh hpc
trung cap, cao dang chiem ty le kha it, hon
10% Sd khdng tiep tuc hpc ma di tim viec
lam hoac da cd cdng viec de lam chiem ty le
Bang 1 Dy djnh lua clion nghe nghiep
trong tu-Qiig lai ciia hoc sinh THPT
Nghe nghiep/congviec
f Kinh doanh/marketting
2 CEO/Doanh nhan
3, BacsT/dirffc sT
4 Kiem toan/ke toan
5 Phien dich
6 Lap trinh vien/Conp nghe thont; tin
7 K? sir (xay dirnp, che lao may, dien lii)
8 Giao vien
9 Cons an/sT quan/quan doi
10 Kien Iriic su/thiet ke do hoa my Ihuat
11 Cong nhan/daubep/lam nglie tmyen
thong dia phuong
12 Tiep vien hang khong
13 Congchtrc/nhan vien van phong
14 Huong dan vien du lich
15 Lam dep (mong, toe, trang diem)
16 Nha bao/nha van
17 Hoat dong nghe thuat (dien vien casT )
18, Ngan hang
19 Liiaisu
20 Nghe lien quan den vi^c sir dung mang
xa hoi (Slreammer, Vlogecr Youluber )
2LPhic6n^
22, Chuabiet/chuaro
23 Khac
Tong
Tv le % 16,7 7.1 6,9 6,9 5.5 5,5 4.8 2,7 2.4 2,1 2,0 L8 1.6 1.6 1,4 0,7 10.1 1,1 100,0
Ngudn: So lieu khao sat thuc dia cua chiing toi
khdng dang ke, hon 4% Cd mdt ty le nhd chua xac dinh dugc rd rang ve con dudng hpc van ciia minh trong tuong lai "Myc tieu trudc mat cua em la hgc dai hgc Cac ban trong Idp em ciing the, Ci day neu khdng hpc dai hpc van cd the di lam cdng nhan hoac lam nghe Nhung trudng dai hpc van la nod chiing em mudn dat chan den, la udc mo ciia tudi tre va em mudn dugc trai nghiem tudi thanh xuan d dd" (hpc sinh, nam, Idp 12) Vao dai hpc la udc ma ciia tudi tre va nhu mgt dieu hien nhien ciia cac ban hpc sinh tham gia khao sat Hpc de thi vao dai hpc gan nhu la tat yeu Nghien cuu eua Truong Thi Hoa (2011: 54) ciing chi ra rang, hpc sinh chu yen xac djnh thi vao cac trudng dai hpc, tuc la xu hudng mudn lam
"thay", khdng mudn lam "thg" Tham chi, hpc sinh cd hpc lyc trung binh hoac yeu, kem cung mudn tham gia thi dai hpc Tren thyc te, dai hpc khdng phai la con dudng duy nhat dan den thanh cdng trong nghe nghiep Tuy nhien, da sd hpc sinh THPT
dy dinh quyet tam thi vao dai hgc (neu khdng
dd se hpc them chd nam sau thi lai), Nguyen Van Le, Nguydn Cdng Khanh (2015) ciing khJng djnh, da sd hpc sinh THPT chua dugc dinh hudng nghe phu hgp, chua dugc chuan
bi tdt sau khi tdt nghiep phd thdng Mdt xu hudng khac ciia hpc sinh la
di du hpc, tuy nhien nhimg hpc sinh theo hudng nay ciing cho thay sy dinh hudng nghd nghiep chua ro net Nghien cuu cua Ngd Minli Duy (2011) chi rd rang: Mdt sd hpc sinh xac dinh se di du hpc neu khdng dau dugc vao nganli, nghe, trudng ma minh
da chpn, day la khuynli hudng mdi xuat hien d nhiing gia dinh cd dieu kien Dieu nay ciing the hien ro trong khao sat ciia ehung tdi trong giai doan hien nay Nhu vay, nghien ciiu ciia ehung tdi tiep tiic iing hd cho nhan dinh: Cd rat it hgc sinli tdt nghiep THPT lya chpn hgc trung hgc
Trang 4chuyen nghiep hay hgc nghe, cang hiem
hon la dy dinh lam cdng nhan trong cac
khu cdng nghiep hay di xuat khau lao dgng
Da sd deu mudn dugc Iam ky su, dugc lam
"thay" chit khdng mudn lam "thg", dii la
thg cd tay nghe (Theo: Tran Dinh Chien,
2008) Con CO tu tudng hgc ten dai hgc de
thoat ngheo dan den lua chpn nghe nghiep
chua hgp ly (Theo: Nguyen Thi Kim
Nhung, Luang Thi Thanh Vinh, 2018: 27)
b) Xu hu&ng lua chgn nghi nghiip cu
the trong tuong lai
Ben canh dy dinh bac hpc, hpc sinh ciing
da bat dau dinh hinh cho minh mdt cdng
viec/nghe nghiep se theo dudi sau khi ket
thiie qua trinh hpc tap tren ghe nha trudng
Dii cdn the hien sy liing tiing trong lya chpn
nghe, mdt sd hpe sinh cdn mdng lung, nhmig
da so eae em da bat dau xac dinh cho minh
mdt nghe se theo dudi trong tucmg lai
Tren co sd ket qua khao sat, chimg tdi
da phan loai ra 21 nhdm nghe dugc hpc
sinh lya chpn (Bang 1)
Nhdm nghe dugc hgc sinh du dinh lya
chgn nhieu nhat la kinh doanh/marketing
(16,7%) Nhieu hpc sinh cd suy nghT kha
manh dan la mudn trd thanh doanh nhan
hoac tdng giam ddc Nhdm nghe thii hai
dugc hgc sinh dy dinh lya chgn la bac si/
dugc sT, kiem toan/ke toan va phien dich (deu
chiem 6,9%) Day la nhimg nhdm nghe dugc
cho la cd nhieu ca hdi kiem them thu nliap
Nhdm nghe thii ba dugc hgc sinh dy djnh
lua chgn la lap trinh vien/lam ve cdng nghe
thdng tin (5,5%), giao vien (5,0%) va ky su
(xay dyng, che tao may, dien tir ) (5,5%)
Ba nhdm nghe nay la nhiing nghe phd bien
trong xa hpi trong nhieu nam gan day, vdi
kha nang cd ca hdi thu nhap dn dinh va ddi
hdi cln cd trinh dp chuyen mdn nhat dinh,
Cdng an/sT quan/quan dpi ciing la
nganli nghe dugc hgc sinh lya chpn (4,8%)
Ben canh dd la mpt sd nghe nhu lam dep
tiep vien hang khdng, hudng dan vien du lich, cdng chiic/nhan vien van phdng, cdng nhan/nghe dia phuong, ngan hang Cd mdt
sd lugng hpc sinh nhit dinh chgn nghe phi cdng, hoac sd khac dy dinh lya chgn nghe mdi xuat hien kha 'hot' trong thdi gian gan day, nghe gan vdi internet va mang xa hgi nhu Streamer, Vloger, Youtuber Tuy nhien, ngugc lai ciing cd kha nhieu hpc sinh chua xac dinh dugc rd nganh nghe minh se lya chpn trong tucmg lai (10,1%) Day la mdt eonsd rat dang luu y
Ket qua khao sat cac nghe dugc cho la
"ndng" trong thap nien trudc, dugc xa hpi danh gia cao nhu tai chinh, ngan hang, ke toan, tin hpc ngoai ngii, dien tu vien thdng,
y, dugc, (Theo: TrAn Dinh Chiln, 2008), thi nay khdng cdn la sy lya chpn hang dau ciia hpc sinh Nhimg em cd du dinh hoac lua chgn cac nganh nghe lien quan den kinh doanh, budn ban khdng nhieu, ehi duy c6 day hpc - mpt nghe dugc xem la on dinh,
de tim viec lam hon, va dugc xa hdi de cao, van chiem vi tri uu tien lya chpn nhat dinh Khdi trudng su pham dugc nhieu hpe sinh lua ehpn nhat, tiep theo la khdi cac nganh
ky thuat, cdn khdi nganh van hda nghe that
la khdi trudng hpe sinh lya ehpn it nhat (Truong Thi Hoa, 2011: 54)
Cd the thay, dy dinh lya chgn nganh nghe ciia hpc sinh kha da dang Trong do
cd nghe truyen thdng, nghe hien dai va ca nhimg nghe mdi xuat hien gan day trong
xa hdi Dudi gdc dp cau true nghe nghiep, nhirng du dinh lya chgn nghd nghiep ciia hpc smh dang gdp phan tao ra mgt xa hdi vdi nhieu nghe nghiep, cdng viec khae nhau Tuy nhien, kdt qua khao sat ciing cho thay hgc sinh hai trudng THPT dugc nghien ciiu chii ydu dy dinh lya chpn nhiing nghd mang tinh chat la "thay" nhieu hon la "thg" Trong
21 nhdm nghe hpc sinh dy dinh lya chpn, chi CO 2 nhdm nghe dugc coi la "thg" do la
Trang 5lam dep (mdng, tdc, trang didm) va cdng
nhan/dau bep/nghe truyen thdng dia phuang
vdi t)' le kha khiem tdn (2,0% va 2,7%)
Nghien cuu cua Tran Dinh Chien
(2008) va Truong Thi Hoa (2011) chi ra
rang cd rat it hpc sinh tdt nghiep THPT lya
chpn hpc tnmg hgc chuyen nghiep hay hgc
nghe, cang hiem ban la dy dinh lam cdng
nhan trong cae khu cdng nghiep hay di xu4t
khau lao dgng Da sd deu mudn dugc lam
ky su, dugc lam "thay" ehu khdng mudn
lam "thg", dii la thg cd tay nghd Nhan dinh
nay van diing trong bdi canh hien nay
Mdt nghien ciiu khac ciing da chi ra,
hgc sinh chii yeu xac dinh thi vao cac trudng
dai hgc Tuy nhien, khdi trudng su pham
dugc nhieu hpe sinh lya chgn nhat, tiep theo
la khdi cac nganh ky thuat, cdn khdi nganh
van hda nghe that la khoi trudng hpc smh
lya chpn it nhat (Truong Thi Hoa, 2011: 54)
Da sd cac em van ed quan niem thanh kien
ve mdt sd nghe, chua nhan thay dugc vai trd
su can thiet ciia cae nganh nghe trong xa hdi,
chua cd thai do va niem tin diing dan ddi vdi
mpi loai hinh lao ddng Day chinh la nguyen
nhan dan den sy mat can ddi trong viec tuyen
sinh va dao tao nghe (Nguyen Thi Thanh
Huyen, Ho Thi Thiiy Dung, 2012: 18)
Nhu vay, ed the nhan thay, hpc sinh
thudng lua chpn nganh nghe theo hudng
Iam "thay" va theo su phat trien va do
"ndng" hien tai eiia nghe Quan niem tmyen
tai nhau "nhat Y, nhi Dugc, tam dugc Bach
khoa" khdng cdn dugc ap dyng Nganh
nghe su pham dugc lya chpn nhieu trong
thap nien trudc, nhung vdi nghien cuu hien
tai nd khdng cdn nam trong nhdm 3 su lya
chgn uu tien nhat Trong bdi canh Cach
mang Cdng nghiep 4.0, mdt sd nghe mdi
da bat dau xuat hien, hgc sinh ciing nhanh
chdng nam bat va cd sy lya chpn Day la
mgt xu hudng dang quan tam, nliat la ddi
vdi cong tac dinh hudng nghe nghiep eua
Bd Giao due va Dao tao va eae trudng hpc
3 Cac ylu to dugc quan tam trong dinh hudng nghe nghiep cua hgc sinh Ket qua khao sat dinh tinh ciia chiing tdi va mdt sd nghien ciru di trudc cho thdy cac yeu td dugc quan tam trong dinh hudng nghe nghiep ciia hpc sinh la:
(i) Nghi nghiep dn dinh, cd vi thi xd hpi
Nghien eiiu ciia Dang Thanh Nhan (2010: 28) chi ra rang: Mong mudn con cd
"nghe nghiep dn dinh" la mdt trong nhiing tieu chi ma cac bac cha me mong dpi ban ca, ben canh hpc van cao, cd dia vi xa hdi, lam an gidi, cudc sdng gia dinh hanh phiic, tu each dao dirc tdt Mong mudn cua cha me ddi vdi con cai, ca con trai va con gai, tap tnmg phan Idn d nhdm chi bao "can bd nlia nude"
Xu hudng ehung trong dinh hudng nghe ciia cha me cho eon cai la thoat ly khdi ndng nghiep, ndng thdn va hudng den cdng viec trong khu vyc kinh te nha nude Nhieu bac cha me khdng eoi trpng viec lya chpn nghe nghiep can phai phii hgp vdi nang lyc va sd tnrdng ciia con em minh, thyc chat trong viec lua chgn nghe nghiep eiia con cai cdn mang y nghia danh vgng, khdng chi cho con, ma cdn cho ca cha me, gia dinh va ddng ho Ciing vdi qua trmh dinh hudng, cac yen
td dugc quan tam trong qua trinh dinh hudng nghe nghiep la mdt phan trong cac nghien ciiu ciia Tran Dinh Chien (2008), Truong Thi Hoa (2011) va Pham Thi Nga (2014) Cac yeu td dugc de cap den nhu: co hdi cd viec lam, thu nhap, sy thang tien trong nghe nghiep, vi the xa hdi ciia nghe, v.v Cac dir lieu khao sat trong nghien ciiu ciia chiing tdi hien nay cung cho thay diem tuong ddng
"Ai ciing mong mudn cd mdt cdng vice dn dinh, thu nhap dn dinh dd ddi sdng gia dinh 6n dinh Cd thu nhap cao cao mdt chiit ciing tdt, minh cd the lo dugc them cho bd me, hay anh chi em can giiip Dac biet vdi con gai, cd viec lam dn dinh la quan trpng Con
Trang 6trai thi cd the ngoai viec dn dinh ra cdn tinh
den viec cd the p h i n dau cd vi the tdt trong
xa hdi" (Nam, hpc sinh, Idp 12) Mdt cdng
viec dn dinh van ludn dugc coi trpng, nhat la
ddi vdi nhiing hpc sinh nil
(ii) Co ca hpi thi hien ndng luc bdn
thdn, di kiim viec idm vd co thu nhap cao
Nghien cuu cua Tran Dinh Chien (2008:
67) ve xu hudng lya chgn nghe ciia hpc sinh
Idp 12 cho thay, nhung van de dugc hpc
sinh quan tam trong qua trinh lya chpn nghe
nghiep xep theo muc dp quan tam nhat den
it quan tam do la: Dieu kien de the hien nang
lyc ban than; Co hdi cd viec lam sau khi ra
trudng; Thu nhap (hoac Igi nhuan) ciia nghe;
Nang lyc, sd trudng, hiing thu ciia ban thin
vdi nghe; Sy ddng tinh ung hp ciia gia dinh;
La nghe dugc nhieu ngudi quan tam, lya
chpn hay khdng; Kha nang thang tien trong
nghe; Dieu kien de tiep tuc hpc tap va nang
cao trinh dp; Vi the xa hdi cua nghe; Sy danh
gia cua xa hpi ddi vdi nghe, Ben canh do,
viec chgn nghe ciing xuat phat tir tam ly thyc
dung (nghe de kiem tien, hpc nghe do tim
viec lam de hon, nghe de kiem viec d thanh
p h d , x e p t h u b a c 3 , 4 , 5) Gia tri kinh te dugc
cac em dat d vi tri cao (Nguyen Thi Thanh
Huyen, Hd Thi Thiiy Dung, 2012)
Nghien cuu cua Tnrong Thi Hoa (2011)
tdng hgp cac tieu chi lya chpn nghe nghiep
ciia hpc sinh va chi ro: hpc sinh chu yeu lya
chpn nghe dya tren kha nang ciia ban than,
rdi den sd thich Da sd hpc sinh da cd hieu
biet nhat dinh trong lya chgn nganh nghe
dling, khdng cdn mang tinh chat cam tinh,
ma da kha thyc te Chi cd khoang 1/3 sd
hpc sinh da quan tam den nhu cau lao ddng
cua xa hdi va kha nang hd trg tim viec lam
cua gia dinh
Ket qua phdng van sau trong nghien cmi
ciia chiing tdi ciing tucmg ty "Em la nam
gidi, em thay minh cd sy manh me, ban linh
va didm dam Cd le em se lya chpn theo dudi
nghe sT quan quan dpi" (Nam, hpc sinh, lap 12) "Em thich lam nghe gi phai cd thu nhap tdt Thu nhap ay khdng chi nudi dugc ban than ma cdn phai nudi dugc gia dinh, hang nam cd the di du hch mdt vai noi dau dd The he trudc cd the ngheo nhung gid ma ngheo thi rat khd" (Nti, hpc sinh, lop 11) Nhu vay, trong qua trinh dinh hudng lya chpn nghe nghiep, hpc siiih da bude dau quan tam den cac yeu td nhu sy dn dinh cua nghe, nghe cd vi the tdt Ben canh do, hpc sinh ciing dat ra cac tieu chi nhu nghe
cd CO hdi the hien ban than, de kiem viec lam va mang lai thu nhap cao
4 Ket luan Ket qua phan tich d tren cho thay, tren thyc te, hpc sinh THPT cdn liing tiing, gap nhieu khd khan trong qua trinh dinh hudng nghe nghiep Cac em lya chgn nghe chii yeu dya tren cam tinh Ben canh dd, da cd nhiing hpc sinh biet dya tren nang luc, kha nang ciia ban than, mudn lam nghe cd co hgi the hien the manh cua minh Nhimg khd khan cua hpc sinh trong qua trinh dinh hudng nghe nghiep la thye te ma nha trudng, thay .cd, cha me va nhiing nha chitc trach cd hen quan can lang nghe, chia se nhieu ban
Xu hudng lya chpn nghe nghiep theo hudng lam "thay" van phan anh each nhin nhan cdn mang tinh thien lech, chua hieu rd cac gia tri nghe nghiep cua hpc sinh Trong bdi canh xa hdi thay ddi timg ngay, Cach mang Cdng nghiep 4.0 md ra nhieu co hdi
va thach thuc mdi vdi nghe nghiep thi viec can cd nhimg nghien cdu sau hon ve thuc tai nay la dieu can thiet Sy bien ddi co cau nghe nghiep vdi nhiing nganh nghd mdi xuat hien ciing la van de can luu tam trong cac nghien cuu lien quan tiep theo •
Tai lieu tham khao
1 Trin Dinh Chidn (2008), Xu hu&ng Ilea chgn nghe nghiep cua hgc sinh lap
Trang 712 tru&ng trung hgc phd thong duoi
dnh hu&ng cua nen kinh te thi truang
(Khdo sdt tgi tinh Phu Thg), Luan
van thac sT Giao due hpc, Dai hpe
Thai Nguyen
2 Ngd Minh Duy (2011), Dpng co chgn
nghi cua hgc sinh l&p 12 tgi mpt so
truong & Tp Ho Chi Minh, Luan van
thac Sl Tam ly hpc, Trudng Dai hpc Su
pham Tp Hd Chi Minh
3 Hoang Danh (2016), "Chgn nghe, hgc
sinh phai hieu dugc minh", Tudi tre
online
4 Truang Thi Hoa (2011), "Thyc trang
dinh hudng nghe nghiep ciia hpc sinh
trung hpc phd thdng tinh Hda Binh",
Tap chi Khoa hgc gido due So 66,
thang 3, fr 54-61
5 Nguyen Thi Thanh Huyen, Hd Thi
Thiiy Dung (2012), "Anh hudng cua
truyen thdng gia dinh den dinh hudng
nghe nghiep eua hpc sinh Idp 12 thanh
phd Thai Nguyen", Tap ehi Gido due
Sd282(ky3thang3),tr 17-19
6 Nguyen Ba Ngpc (2007), "Thdt nghiep thanh nien va van de dinh hudng nghi
nghiep" Tap chi Nghien cuu Kinh ti, sd
345, thang 2
7 Pham Thi Nga (2014), "Dinh hudng nghe nghiep cua con ngudi" Tap chi
Khoa hgc Giao thong van tdi, thang 10,
tr 92-95
8 Dang Thanh Nhan (2010), "Dinh hudng nghe nghiep eho con cai" Tap
ehi Nghien cicu Gia dinh vd Gi&i, sd 5,
tr 26-38
9 Nguyen Thj Kim Nhung, Luong Thi Thanh Vinh (2018), "Danh gia cac ydu
td anh hudng den djnh hudng nghe nghiep cua hpc sinh trung hpc pho
thdng tai Nghe An", Tap chi Gido due, S6 431 (ky 1, thang 6), h 27-31,53
10 Nguyen Van Le, Nguyen Cdng Khanh (2005), "Dinh hudng nghe nghiep Ida tudi hpc sinh trung hgc pho thdng" Tap
chi Tdm ly hgc, sd 8, tr 11-18
(tiip theo ti-ang 59)
6 Koreanlnstitute of Southeast Asia Studies
(2017), Partnering for Tomorrow:
ASEAN-Korea Relations, published in
Seoul by the ASEAN-Korea Centre
7 Lee Myung-bak, "Speech by the
President of South Korea in Hanoi
Summit (2010)", The New Korean
Asianism, French Academic Network on
Asian Studies, http://www.gis-reseau-asie
org/en/new-korean-asianism, accessed
on 22/11/2019
8 Leong, HK (ed.) (2007),
ASEAN-Korea Relations: Security Trade and
Community Building, Institute of
Southeast Asian Studies, Singapore
The quote is taken from the Introduction
9 Ministry of Foreign Affairs - Republic
of Korea (2009), Joint Statement
of the ASEAN-Republic of Korea Commemorative Summit, Jeju Island,
Republic of Korea, http://www.mofa.go.kr/eng, accessed on 17/10/2019
10 Sungil Kwa (2018), Korea's New Southern Policy: Vision and Challenges,
Korea Institute for International Economic Policy
11 ^1:0 Center {20n), ASEAN-Republic
of Korea Dialogue Relations, http://
wtocenter.vn, accessed on 18/9/2019
12 YonhapNewsAgency(2014),fw//7ex^
of Joint Communique of the ASEAN-ROK Commemorative Summit, Busan,
Republic of Korea, https://en.yna co.kr, accessed on 26/11/2018