Bệnh tật và khác biệt giới của cư dân nông thôn việt nam

Ong cd ddng gdp trong viec cich tin nghg thuit tiiu thuyit Vigt Nam.. Cic ky thuit sang tic theo phwang Tay hien dgi dwgc sir dicing nhuin nhuyin trong tic pham cua dng.. Vdi sw phin tic

VAN HQC - N G O N NGCf HOC

CACH TAN NGHE THUAT

TRONG DOI BAN QUA N H A T LINH

NGUY6N HUONG NGQC'

Nhit Linh li mgt trong sd nhirng cay but tieu biiu trong vin hgc tang mgn Vigt Nam giai dogn 1900 - 1945 Ong cd ddng gdp trong viec cich tin nghg thuit tiiu thuyit Vigt Nam Cic ky thuit sang tic theo phwang Tay hien dgi dwgc sir dicing nhuin nhuyin trong tic pham cua dng Ddi bgn li tiiu thuyit thi hien rd

sw cich tin nghi thugt ciia nha van Vdi sw phin tich cic khia canh nhw kit ciu, tim iy nhan vat vi ngdn ngir trin thuit trong tiiu thuyit Ddi bgn bai viit iim rd them sw cich tin cua Nhat Linh trong tic phim niy

Tir khda: Nhit Llnh, tieu thuyet Vift Nam d i u the ky XX, van hpc Vift Nam 1900

-1945

Nhin bai ngay: 24/3/2020; dwa vio bien tgp: 30/3/2020; phin bign: 14/4/2020; duyit ding: 10/5/2020

I D A N N H A P Nam 1932, Nhat Linh da mua Igi t d

Nhit Linh t f n thgt la Nguyin Tudng P ' ' ° " 9 " " ^ ^ " ^ ^"^^"^ H^^" Ninh v i

Tam l i ngudl eon t h u ba trong gia Nguyfn Xuan Mai, huy dpng Tran dinh Nguyen Tudng, la anh eua ^hanh Giu (Khii Hung), He Trpng Nguyen Tudng Long va Nguyen

Tudng Lan, Nhat Linh l i ngydi ed vai

Hieu (Tli Md), Nguyfn Tydng Long (Hoing Dgo), Nguyfn Tudng L i n (Thach Lam) tao thinh mpt ban bien tro quan trong bgc nhat trong viee , , .,

I.- u u , ' J^ , J, • « tap bao moi Ngay t u nhung so dau

hlnh thanh nen T u luc van doan, to „ , , ,, , , , ^ ,

tien, Phong hda da thpl mdt lupng gid

mdi d i y sinh khi vao Idng bgn doe,

hifu qua cap nhat tronq nhifng nam , , .^ ,• ^

V H = ^ o " lai i a 3 dupe dong dao tang lop tieu t u san chirc van hpc cd nhllu heat ddng dgt

hifu qua ca

nhgn TCr thinh cdng dd, Nguyen -Tnrdng Dgi hoc Khoa h,c X i hfl v i Nhin Tudng Tam da thanh lap Tu lye v i n

Phong hda ( n i m 1935 l i Ngay nay),

n h i xuat ban la Diri nay Ban d i u trg

sd d gdc pho H i n g Cdt v i Cira B i c

sau nay ddi d i n 80 Q u i n Thanh ( H i

Npi), N h i t Linh, K h i i Hung va Hoang

Dgo trd thinh ba tn,i opt ciig T u lyc

v i n d o i n (Phgn C y D f , 2013; 529)

Nhit Linh l i c i y but v i n xudi, s i n g

t i c nhllu t i l u thuyet l i n g mgn Trong

thdi ky dinh cac ciig T y lyc v i n d o i n ,

dng ddng gdp mpt sd t i e p h i m quan

trpng, neu len dupc tdn chi, tuyfn

ngdn cua t l chCre v i g i y tiing vang

nhu Dogn tuyit Ning thu, Lgnh lung,

Ddi ban Mpt s l t i e pham, Nhit Linh

dung t f n chung cung Khii Hung cung

dupc d i n h g i i r i t cao nhu Anh phii

sing, Ginh hing hoa Nhit Linh l i

m f t trong sd nhirng c i y but quyit lift

trong vifc t h i hifn qugn d i l m s i n g

t i c ciia T y lye v i n d o i n Trong t i l u

thuyit, truyfn ngin cug minh, dng

mgnh me t h i hifn t u tudng b i i tru

eie hu tgc phong kiln Igc h i u khdng

edn phil hpp vdi thdi dgi v i co siiy

eho i l l song hifn dgl, thirc thdi "Nhin

vgt ciia Khii Hung y f u ddi Ige qugn,

cd nhirng udc mo khdng tudng v i

thudng dgt den mgc dieh mpt eieh d l

d i n g Cdn nhung nhan v i t cua Nhit

Linh thudng cd nhu'ng con khung

hoang v l tinh t h i n , nhu'ng giing xe

npi t i m giua c i nhin v i gia dinh, tinh

y f u va b i n p h i n , chi hudng v i hoan

canh" (Nhit Linh, 1988: 13-14) Nhieu

t i e pham xuat hifn nhifng cap hinh

tupng hofc c i c chi tilt d l i lgp giu'g

cu - mdi, giu'a Ige hfu - cich t i n nhu

la eieh d l dng n h i n mgnh quan diem

cua minh T y tudng phai thoit ly ra

k h i nhllu trong s i n g t i c cua dng v i Khii Hung Nhin v i t cua dng san

s i n g dirng Ifn, t h i hifn c i i tdi c i nhin, ching Igi c i c l l thii b i t cdng

eiia xa hoi phong kiln trudng gia Dot

bgn chlnh l i mpt trong s l nhung sang

t i c nhu t h i

T i l u thuyit Doi bgn dwgc dang tren

Ngiy nay n i m 1938 v i duoe xuit ban

thinh sieh n i m 1939 T i l u thuyit da

t h i hifn rd quan diem nghf thuat eua Nhit Linh cOng nhu pheng eieh viet ciia dng, mpt c i y biit cd kha nang khai thic ddi sing npi t i m eua eon ngudi

vd eiing pheng phii v i s i u s i e Day l i

m f t trpng sd nhirng t i l u thuyit the hifn dupe sy cich tan nghf thugt eua

t i c gia ndi rifng va ciia T y lye v i n doin ndi ehung Bai v i l t p h i n tieh e i e

y i u t l nhu k i t c i u , nghf thugt x i y dung t i m ly nhan vgt v i ngdn ngir tran thuit d l l i m s i n g td Iugn diem trfn

2 NH&NG DONG GOP TRONG SANG TAO NGHE THUAT TlfeU THUYAT HIEN DAI CllA N H A T LINH QUA

TAC P H A M BOI BAN

2.1 K i t c i u

K i t cau l i don vj gdp p h i n tao nen

hlnh thire be ngoai cua van ban nghf thugt va dong thdi cung l i soi day lien

k i t mach truyen npi ham cua t i l u thuyet Trong van hpc trung dgi, t i l u thuyit ehu yeu d y p c to chuc theo ket

e i u chuong hoi C i c chuong cd dung

dd tifu d l chuong ludn tdm t i t dupc

nfl dung ndng cot eua chuong dd va

euli m i l ehuong thudng la eac binh

lufn d i l n giai Cau ehuyfn trong t i l u

thuyit ehuong h l i thudng dupe ke

theo ddng thdi gian tuyen tinh S u

kifn gl d i n trude se dupe ke trudc

Sy kifn sau If h f qua ciia mpt hofe

nhllu s y kifn trudc dd K i t e i u t i l u

thuyit trung dgi ve co ban cd nhCfng

quy djnh eh^t che, nghifm nggt Day

eOng l i mpt d$e d i l m ehung cua van

chuong nho gia Mpi s i n g t i c d i u

phai dya trfn mpt khung quy chuan

So d i 1 K i t c i u cic chuong tilu

thuyit Odi b$n cua Nhit Llnh

Nhit l i bing (Thay miy Idi nOi diu)

Phin thli' nhi

Phin thir hai:

Phin thii' ba:

Ngydi viet ed t h i s i n g tgo nhung khdng dupe phep di qug nhung dudng bien niem lugt chit ehe da dupc quy djnh

Bydc sang thf ky XX, khi nhu c i u eieh t i n van hpc trd nen birc thilt, k i t

e i u cua v i n xudi bupc p h i l v f n dpng theo t i i n trinh thay doi dd Nhit Linh ciing cac n h i v i n trong T y lyc v i n doan la nhu'ng ngudi da thyc hifn

trift d l d i l u dd Tieu thuyit Ddi bgn

cung dype ehia thinh eie ehyong nhyng eich chia h i t sire sing tgo, hifn dgi

Md d i u tieu thuyit l i mpt ehyong vdi

s y x u i t hifn e i a mpt bCre thu do Dung viet cho mdt ngudi ban xung tdi TCf bCfc thu dd, cau chuyen v l Dung,

v l Loan, v l True v i nhCfng ngudi ban dupc t i i hifn Cot truyfn ed sy h l i e l , tU' d i l m dirng hien tgi nhin v l q u i khCf

C i u ehuyfn da khdng b i t dau theo ddng thdi gian tjnh t i i n thdng thudng

ma ed sy ngoii lai

So vdi t i l u thuyit chuong hoi trong

v i n hoc trung dgl, k i t c i u eua Ddi bgn

phirc tgp hon v i khdng t u i n theo bat

ky quy dmh eu the nao Day hoin toan

l i s y s i n g tgo eiig Nhit Linh n h i m triln khai dupe trpn vpn nhu'ng y do nghf thugt cug chinh minh NhCfng dien bien ehinh eua c i u ehuyfn dupe trien khai trong 3 phan Idn Trong moi

p h i n Idn, t i e gia ehia thinh eie ehuong nho hon dupc danh s l La Ma Chimg tdi dua ra bang thing ke dung lupng eac p h i n , ehuong de cd eai nhin djnh lupng tong quaL Mau khao

ban Dgi hpe va G i i o dge ehuyfn

nghiep xuit ban n i m 1988

Bang 1 Bang dung lupng phin b i cic

phin, chucmg trong tilu thuyet Ddi ban

cua Nhit Linh

khdng chi l i m f t t i e phim cd ket c i u chuong h l i , phi tuyin tinh ma quan trpng hon day l i mdt tilu thuyet luan

d l Toan bd t i l u thuyit Bdi ban khong

ciia hai

l i c i u STT

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Phin

N h i t l i b i n g

(Thay m i y ldi

nOi dau)

P h i n thCr n h i t

P h i n thir hai

P h i n thir ba

Chirong] S i trang

9 trang

58 trang

1

II

III

IV

V

VI

12.5 trang 9,5 trang 6,5 trang Strang Strang 11,5 trang 61.5 trang

1

II

III

IV

V

VI

VII

6 trang

5 trang 5,5 trang 14,5 trang

12 trang 7,5 trang

11 trang

45 trang

1

II III

IV

V

13,5 trang 10,5 trang

10 trang

5 trang

6 trang Nguin: Tic gii lift ke

Dung Iupng c i c chuong trong tirng

p h i n ciia tieu thuyit khdng q u i chenh

Ifch nhung giira e i e phin thi ed sy

khie biet Phan thif hal ciia t i l u thuyit

dypc t i p trung nhllu nhit vdi 61,5

trgng, p h i n thir bg t i c gia viet ngin

nhit (45 trang) D i l u n i y hoan toin cd

chi l i c i u ehuyfn tinh yeu ngudi Dung Loan m i no ehuyfn v l ly tudng eua nhii'ng ngudi thanh nien tri thue nhyng n i m d i u the

ky XX ma Dung, True v i nhung ngudi bgn eug c i e gnh l i hlnh i n h bieu tupng eho dilu dd Trudc sy thay d l i eua ddi sing x i hpi, hp khao khat ed dupc cude sing t y do, thoit ra khdi

c i i khung chit hpp eila x i hdi phong kiln e l hu m i dng Tuan ( b l eua Dung) hay b i Hai (me cila Loan) la dai dien cho dilu dd Ho mong mudn dupe thoit ly - dd l i ly do m i ngay tir phan thif nhit cua tilu thuyet, n h i van dua

ra c i c ehi tilt, e i u ndi gpi m d eho cau ehuyfn thoit ly cua eac nhan vat Phin thir hal la liie Nhit Linh xay dung s i c net hon nua cae mau thuin giifa nhCfng ngudi tre v i t h i he cu nhu su b i t hda giu'a Dung v i bo minh,

m i l quan he m i n thuong t y tim den vdi nhau ngay cang b i n chgt eua Dung va Loan mac eho viec hp da dypc gia dinh ehpn m i l khae d l lap gia dinh Cimg vdi dd, nhu'ng bien co quan trong nhat da xay ra, trong phan niy thir thach sy quyet tam vupt thoit cua Dung dd la c i l chet ciia Thai v i cua Tgo, su gigc g i i cug bd me Dung trong viee muon Dung l i y ed Khanh, cung nhu sy bao hieu can benh lao eua Ha T i t ca nhirng d i l u dd khdng lam ehp Dung m i t kien dinh Phin ba (phin cudi) Dung quyet tam cCing True thoat ly khdi ngdi n h i , khdi c i i

ling til tung, chat hep, khdi ngdi nha

vdi ngudi cha gia trudng ma nhllu lue

DQng t h i y x i u h i ; tir bd ca Loan vi

anh khdng muon lam cd kho

Nhat Linh da ed s y each t i n ket c i u

rit rd rang (5ng da thoit ra khdi c i i

khung cila loi v i l t trung dai, theo k i l u

ehyong h l i co dien Ong da b i t kip

vdi cieh td chire van ban nghf thugt

trong v i n chuong hifn dgl phuong

Tay Cae ehuong dupc to chirc d i l

ngin khic nhau tiiy v i o mgc dieh

sing tgo ciia ngudi viet S y c i c h t i n

niy da gdp phan tgo nen dp linh hpgt

trpng triln khgi ndi dung t i c p h i m

ding thdi giam d y p c dung lupng cua

tiiu thuyet khien nd phu hpp vdi

ngudi dpc hifn dgl

2.2 Nghf thuat xay dung tam ly

nhin vat

Trong cae t i c gia van xudi giai dogn

1900 - 1945, N h i t Linh la mpt trong

nhCfng c i y but t i i nang trong viec

mlfu tg difn bien tam ly nhin vgt

Tilu thuyet Ddi ban l i t i e pham the

hien rd n h i t d i e diem phong each

nghf thuat eua nha van Biet tai eua

dng la di sau vap nhu'ng ehuyin biln

tinh vi n h i t cua ddi song ndi tam nhan

vft va the hien nd ra qua he thdng

ngdn tir tinh t l Dpc Ddi ban, ngudl

dpc ddi khi ed cam tudng nhu dupc

dpc mpt ban mieu ta chi tilt sy van

dpng tam Iy cua nhu'ng ngydi trl thire

tre tuoi nhu'ng nam dau t h i ky XX doi

m^t vdi nhu'ng t h i c h thirc ciia t h i hf,

thdi dai; s y ehuyen b i l n tinh cam eon

ngydi khi b i t dau yeu vdi t i t ea cae

sai khi ndi Odi ban eung la mdt tieu thuyet tam ly x u i t s i e , d i n h d i u s y thay ddi trong sang t i c eua van xudl Viet Nam Trude dd, e i e t i c gia trung dai khdng chii trpng t h i hifn c i c bilu hien tinh vi eua ddi sdng tam ly nhan vgt, khdng khai t h i c chi tilt, eg t h i ddi sdng npi t i m nhan vgt nhung den Nhit Linh, cimg c i c sang t i c ciia T u luc van doan, the gldi ndi tam eie

n h i n vat da dupe the hifn sinh dpng,

eg t h i , chl t i l t v i logic Nhu vgy, d

tieu thuyet Odi ban cd s u t i n tgi ca hal

k i t c i u : tieu thuyit Iugn d l v i tieu thuyit t i m ly

Dung, True, Cgn, Thai dgl dien cho nhifng nem thanh nien tri thirc dirng giu'g d i l m gigp eug nhung hf g i i trj

cu mdi Ban than hp hieu dupe nhifng m i u thuin v i n ton tai trong xa hdi luc dd D i y I i mdt xa hpi khi nhung g i i trj mdi t r i n vao nhu mpt l i n sdng giifa lue nhung hf g i i trj truyen thong v i n dang tdn tai, b i m rf sau trong ddi sdng eua con ngudi The gidl quan eua mdt xa hdi ed lieh sir hing n g i n nam khdng d l gl bj suy ehuyen doi dien vdi lye hap d i n den tir t h i gidi quan Tay phuong hien dgi Thieh thire dat ra la vgy dieu gi se d Igi va d i l u gi se bj thgy t h i C i e n h i n

vat eiia Ooi ban d i bj dgt v i o l i n rgnh

mong mgnh ay ciia s u vgn dong thdi

t h i Ho thiy r i n g ; "sy t r i i ngype eua tham tam ehing - ma chang khdng d l i khac dupc - vdi canh sing hien tai khdng eho phep Dung t u do lam ngy

nd dupc nhan eieh minh 0 Igi thi ehi

vd ieh cho minh, cho ca mpi ngudi"

(Nhit Linh, 1988; 157) NhO'ng nam

thanh nien tri thCrc dupc hudng nen

giap dgc T i y hpc nhy DQng, True va

c i c bgn ciia hp s i n sing d i u tranh

chong Igi nhirng co hu t i n tai c l huu

trong ddl sdng VI t h i trong trii tim va

khii dc hp ludn nung n i u kbit vpng

dupe ra khdi luy tre ling, dupe di ra

nudc ngoai Khi ehua ed du quyit t i m

de ra di Dung t y trich ban t h i n :

"DQng thiy r i n g khi buIn cho Tgo, l i

chinh ehing d i budn cho ddi ching

Phai sing m f t ddi ngang trii nhung

ehing khdng cd du can dam d l thoit

ly " (Nhit Linh, 1988; 133) N h i v i n

mifu t i t i m ly sdi sgc mong udc

dupc thoit ly h i t sire rd rang thdng

qua nhung eufe trao d l i v l ehuyfn

phai Ifn dudng cila DQng va Tnie

eung nhung ngudi bgn

Logn Igi l i dgi difn eho nhifng nu

thgnh nifn dupc hpc hinh thdi ky dd

Cd dupc quen b i l l vdi nhung ching

trai cd hpe hanh nhu DQng, True, C i n

T i m nhin cua cd cQng dupc giai thoit

khdi nhung h i khic eiia suy nghi cQ

Tuy da dupe cha mp djnh s i n hdn su

vdl T h i n , con b i phin Lpi nhung

Loan van t h i m thuong DQng v i ludn

td ra thich thu, hgnh phuc moi khi

dupe g i n gQi DQng hay dupc anh

quan t i m Tuy t h i gia dinh Loan lgi

khdng dupc k h i gig nhu n h i DQng,

bo me Loan cd m i l hiim khich vdi b l

Dung Do dd, ban t h i n cd van ludn tu

y thire v l than phgn eug minh Cd

chug bgo gid dam budc qua gidi hgn

trong m i l tinh t h i m kin eua minh vdi

Dung Ban t h i n ed trin trpng tirng phut g i i y ben anh nhung chua bao gid d i m nghi ring hal ngudl se cd dupc hgnh phOc b i n nhau trpn ddi

N i u DQng True Loan l i dgi difn eho nhung ngudl tre dupe hudng nen T i y hpe, cho nhung tu tudng mdi cap t i i n thi nhung ngudi nhu dng b i Tuin (bo

mp DQng) v i dng ba Hai ( b l me Loan)

l i dgi difn che nhu'ng c i l eu, nhung quan dilm d i 111 thdi, Igc hau Ong ba

T u i n tifu bilu cho ting Idp cudng quyin, cd tiin bgc cd quyin lye cd kha ning trin i p ngudi khie Mac du dupe sing sung sudng trong nhung Igg nhyng DQng ludn cd t i m ly xau ho DQng tirng ndi vdi Loan; "Giiu mpt cich thing thin cOng da khd ehju roi, huong ho giiu mot cich khdng xirng ding Ngudl ta ngoii c i l an mgc, edn eii kien sr (Nhit Linh, 1988; 111) Anh c i m thiy khinh bi thdi de npt, gilm dgp ien ke y i u the eug chg minh

Dd l i ly do chg con anh ludn eang thing d i n d i n m i n g md, cai va v i trd thanh ddng lye ngay mdt Idn de anh quyet ra di

Ben cgnh dai difn ciia tang Idp cudng quyin trpng xa hpi cQ, dng b i Hal lgi

l i dai difn eua tang ldp ngydi lao ddng ngheo ludn t y ti v l phgn cua minh Ong Hgi Hgng, trong h o i n egnh khon khd khdng l i m rg dupe nhieu cila cai phai ciing con trai ea len viing cao day hpc cho dii ehing b i i t tuong lai the n i o Ba Hai d nha quan s i t moi quan he giCfa con gal v i egu Dung thi hieu r i n g giua hgi ngudi hp cd v i n de

thyc s y hon eau T h i n nhyng ban

t h i n ba khdng vupt qua dupc suy

nghi "mon dang ho doi", eung nhu m i l

eing thing von cd b i y l i u ciig chong

b i va dng T u i n Vi t h i moi luc hai

ngudi tinh cam canh nhau, b i lgi eo td

rg khdng vui Idng nhu khi Dung h i i

dfu giup Loan nhu la c i i ed de hai

ngudi dupc dCrng egnh nhgu thi ba

ndi; "Cd m u l n an dgu v i n ma cd mpt

vlfe hai cQng h i t nhd ngudi np den

ngudi kia" (Nhit Llnh, 1988; 96) Day

l i tam ly rat d f hliu eua mpt ngudi

mp, khi hp b i l l rd ring giCfa hai ngudi

se khdng bao gid ed tuong lai

Nghf thugt mieu ta tam ly cua Nhat

Linh dupe the hifn tap trung va rd

ring hon ca qua nhCfng dogn v i n

phan tich tam trgng, e i m xue, cam

nhgn eua Dung va Loan mdi khi ggp

nhau hay di ben nhau N h i van mieu

ta sy chuyen b i l n tam ly ciia hp b i n g

v i n phpng rat eham rai khdng vc v i p ,

vpi v i nhu khi cimg nhdm bgn den

nhi Cgn choi, ai cung t y nhien chi ed

Dung va Loan cam t h i y ngupng

ngimg; "Chi ed Dung va Lean dirng Iai

dudi goc cay k h i Hai ngudi t h i y

ngupng NhCfng c i u ehuyfn thdng

thydng ndi trudc mgt mpi ngudl mdt

cich r i t d l dang, t u nhien, thi liic nay

hlnh nhu hoi bgo dan qua, khdng al

d i m ndi" (Nhit Linh, 1988: 32) Hay

nhu khi hai ma ndng hoi vi t h i y DQng

nhin minh dd xeL Loan vol ndi; "Hdm

nay trdi do gid nom, em dl mdt luc ma

ndng ca ngudl" (Nhit Llnh, 1988; 60)

Ngay ca den luc muon td tinh ma

khdng biet nen ndi hay khdng r l l c u l i eiing khdng ndi khien cho e i u ehuyfn cua ho m i l la ehuyfn ciia ddi bgn

N h i v i n nhin rg nhifng bieu hifn t i m

ly tinh vi, duyen dang ciia nhifng ngudi cd cam tinh d i e bift vdi nhgu nhu cd the doin- dupe y nhgu r i t nhgnh du ehi b i n g anh m i t , thgm chi ehi la linh cam: "Khdng nhin han v i o

c h l Loan n g i i , nhung DQng biet ring tir luc vao Loan v i n c h i m chu nhin minh Loan ngdi khuit sgu Hiln d l khdng gi chu y den Nang khdng ndi, khdng mim cudi ehi y f n lfng nhin DQng

Dung dat mQ xuing ban v i dirng dua

v i o thanh ghe, hoi nghifng ngudi d l

l i n mat v i o trong bdng toi Loan b i i t ring Dung muon dupe t u do nhin Igi minh; hal con m i t nang bdng tuoi h i n len dudi i n h den v i hai hang Idng mi

n i n g hoi rung ddng Nhin Lpan, DQng thiy rd y n i n g m u l n b i n g hai eon m i t lang le dien eho ehing biet noi vui sudng i m tham dupe trdng thiy mat chang" (Nhat Linh, 1988:75) Hay nhu khi hal ngudi muon dupe tieh ra khdi vp ehing anh chj giao Lam Thao;

"Loan dua m i t nhin Dung that nhanh Hal ngudi eung di ve phia m i y eay thdng, tim dudng xudng Sp cd ve l i dinh t i m ru nhau ehi dl rieng cd hal ngudi nen Dung ndi to;

- Ai nhu anh True duong dirng dpi d dudi kia?

Loan n d i ;

Thft ra ca DQng va Loan khdng ngudi

n i o nhin t h i y Tnie dau ca

- Di v l phia nay cd Loan g, xudng g i n

hon,

- Em v l phia i y dde nga chiL

DQng dirng Igi dpi;

- Nga da ed tdi dirng d dudi dd" (Nhit

Linh, 1988:174)

Tinh earn giua DQng v i Loan thuc ra

d i dgm sau nhung khdng ai the hifn

ra ngoii, "tinh trong nhu d i , mgt ngoii

cdn e" vi t h i m i sy hp ed t i m ly nggi

ngung, giU' ke Nhit Linh d i mifu t i

trgng t h i i n i y xuyen s u i t thifn t i l u

thuyit r i t khf o leo H i u nhu luc n i o

hai ngudi b f n nhau, hp deu t h i hifn

t i m ly dd M i e du sau ben trpng, tinh

y f u cila hp r i t tha thilt nhung giua hp

v i n l i nhirng rao can ciia hai ben gia

dinh, eua thuin phong my tgc v i eua

nhung m f c cam c i nhin khdng the

bilu hifn ra b i n g ngdn t u vdi nhau

Cd nhung d i l m ehung ve tinh y f u , s u

e de nhu v f y nen hp d o i n y nhau r i t

mau chdng ehi qua mpt i n h m i t , mpt

CU' chi khudn mat hay mpt Idi ndi

Vlfe tgp trung v i p bleu hien t i m ly

nhan vgt, n h i t l i n h i n vat dang yeu

mdt eich ehi tilt, ti mi l i thao t i e nghf

thuat eich tan so vdi van hoc trung

dgl truyin thing Trudc d i y , c i c n h i

tho, n h i v i n trung dgl thudng khdng

di s i u k h i c hpa ehi tilt va tn/c tllp

tam ly n h i n vgt N i u cd dien ta thi

thydng la "ta canh ngg tinh" hogc khii

q u i t b i n g cae dien e l diln tieh Npi

tam n h i n vgt khdng phai yu tifn hang

d i u eua c i e t i c gia trung dgi Thgt rg

ban t h i n t i c pham v i n hpe trung dgi

g i n nhy l i mpt ban t y thuit cot cich, tinh t h i n v i tam trgng ciia ban than

t i c gia thdng qua nhirng hinh tupng van hpc D i l u n i y khic vdi van hpc hifn dgi khi ma nhin vft trong t i c

p h i m d y o c n h i v i n quan tam den tdng b i l u hifn nhd nhgt nhit Dae bipt hon nO'a, v i n hpc trung dgl vdi nhyng luin ly nho gia h i khic khdng khuyen khich nam nu t y do yfu dyong tim

hiiu (Tnyyfn Kiiu eiia Nguyfn Du la

m f t ngogi If) thi vifc Nhit Llnh tgp tmng v i o tinh c i m yeu dyong t y nguyfn cua eie nhin vgt la mdt s y cich t i n nghf thugt

2.3 Ngdn ngu' t r i n thuat Nhit Linh la mdt trong nhu'ng "thu Itnh" quan trpng nhat cua T y lue v i n dpin, t l chuc van hpc ed quy md, tdn chi v i hogt ddng tuong doi on djnh trong van hpc Viet Nam t h i ky XX Chinh vi le dd, dng l i ngudi tuan thu

k h i trift d l v i nhit q u i n eac tdn chi hinh dpng ciia to chCrc Trpng tdn ehi

10 dieu dupc dua ra nggy tir khi T u luc van d c i n mdi dupc thanh lap, dieu thir tu l i mpt trong so nhu'ng dieu

vd eiing quan trpng v i ed y nghtg trong q u i trinh c i c h t i n vgn hpe;

"Dung mdt ldl van gian dj, de h i i u , it chu nho, mpt ldl van that cd tinh c i c h

An Nam" Day chlnh l i dgc diem qugn trpng giup v i n chuong the ky XX cd budc t i i n so vdi v i n hpc nho gia trudc day Van hpc trung dgl truyin thing

ua sir dgng d i l n co d i l n tieh 111 ndi khoa truong, phdng dg va dupc v i l t

b i n g chu H i n hoac ehu' Ndm ChQ'

tieng Viet do ngu'ai Viet sang tao,

song Igi si> dung bp chD' Han s i n co

nen ve ca ban rat kho de pho quat

Van chyang hien dai noi chung, tieu

thuyet Nh^t Linh noi rieng su* dung

chi> quoc ngO va viet bang mot loi het

SU'C d§ hieu va binh dj Nhat Linh lu-gc

bo nhieu cac tru'ang tu", tir vtrng Han

Vi$t va du'a vao trong Ddi ban nhu'ng

ti> rat thuan Viet nhu- "mot xa hpi

du'ong thay doi" (Nhm Linh, 1988: 21),

"va lai khong con dip nao tot hon"

(Nhat Linh, 1988: 32), "Ba Hai ngCmg

len noi" (Nhat Linh, 1988: 38) Ngon

tCr trong tieu thuyet tu" nhien, dung di

nhu" doi song h^ng ngay; ngon ngO

ke va ta khong con tinh bien ng^u nhu'

thu-ong thay trong van hpc trung dai

va dac biet khong con tru- tinh ngoai

de Dieu do da rut ngan khoang each

giOa tac pham van hpc nghe thuat voi

hipn thyc doi song tho nham Cang v^

sau nay, ngon ngiJ' trong van hpc cang

gan voi do! song hon tham chi la xu xi,

thong tuc hon Cac nha van c6 thien

hu'ong gian lyge toi da cac lop t y

bong bay de di den mot thy van

ehyong tho rap, thu§n doi s6ng Tat

ca sy thay doi do dyp'c bSt d^u boi

nhyng each tan trong van hpc dau thd

ky ma T y lyc van doan la mpt trong

nhyng hat nhan

Trong Doi ban N h i t Linh da ket hp'p

nhuan nhuyen gii>a ngon ngij' ke va ta

Cac chi tiit, s y kien, bidn co di§n ra

trong tac pham dyp'c ke t y nhien,

khong go bo khien cyong Sy kien

nay d i n d§n s y kien khac Cac s y

nhau them logic va kM noi trong mpt

he thfing chung phuc vu viec the hien

t y tydng chu dg tac pham Trong qua trinh di§n giai cae sy kien, chi tiet cua cau chuyen, nhyng loi ta ve thien nhien, ve b6i canh gia dinh, ve c^ nhan cac nhan vat dygc dat vao hgp

ly, t y nhien ma khong gay ra bat ky sy khien cyong nao Ngay ca trong nhyng doan van thuat lai sy cang thing giya Dung va ong Tuan thi loi

s y dan xen cua loi ke cung rat hgp ly:

"Muon khoi cai lai ong T u i n , DQng cam am nygc rot vao ehen, ch^ng

t h i y tay chang run run Biet la mpt phut rat nghiem trpng, DQng phai co syc giu' cao long dygc than nhien Loi

mang cua ong tuan chang cho \d

khong quan he gi; ong t u i n khuyen chang hpc eham chi thi chang se hpc eham Nhyng sy xung dot eua chang voi ong t u i n n g i m ngam da t y lau roi; nhyng sy trai ngygc, nhyng cai m^ chang ghet, nhijng viec khien chang khd chiu d^n ndi bo ca hpe Dung biet

la ong tuan khong sao hieu dygc Chang khong phai lam viec gi, song sung sygng nhan nha hon mot nam troi, doi voi ong t u i n , chang khong c6 quydn dygc phan u i L Neu ngay luc nay ndi ra, chac dng tuan khdng chiu nghe, dng se noi gian mang chang la con bat hidu, co ldi ma khdng chju nghe loi cha, rdi cau chuyen se thanh

to

Dung dya m i t nhin ra vyd'n hoa Trong mdt chau sy, giya may hdn da cudi tring, mdt choi lan, mo'i nhu len,

Mpt con gid thping qua nhe dug d i y

nhirng ngpn l i d i l va l i m l i p l i n h i n h

s i n g d chd l i cong cong ru xuong

Dung n g i m nghia nhung gid hoa

tring xanh m i m mgi trpng d i m euing

la Ching thd d i i , trong ngudi nhp

nhdm v i tir luc dd ching biet c h i e l i

se khdng xay ra ehuyfn gl nO'a" (Nhit

Linh, 1988; 86-87)

NhCfng Idi k l v l m i l quan hf chg con

d i gigi thieh thfm eho t f m ly lo l i n g

ciig Dung cDng nhu khdng khi c i n g

thing giira anh v i dng T u i n Dogn

sau dd, t i e gia mifu ta ve dpp cua

ehfu hog lgn mdi nhu chii nhung

khdng h i khiin nd bj Igc long m i h o i n

t o i n phu hop vdi sy biln d l i trong

t i m trgng eua nhin vgt Thifn nhlfn

i y cung chinh l i t i m trgng cua nhan

vgt Dung b i i t dng t u i n m i n g minh

nhung rdi mpi ehuyfn se Igi trd v l

binh thydng Anh b i i t minh cd ldl vdi

dng v i b i i t ring dng lo ling cho anh

nhyng ban c h i t tinh eieh va suy nght

cila hai cha con q u i khic bift n f n d l

xay ra xung dot Chi can Dung nhun

nhudng va If phfp thi mpi vifc se trd

Igi binh thudng

Tieu thuyet Ddi bgn eiia Nhit Linh, vdi

ban chit l i mpt t i e pham lang mgn

ehii nghtg, mang trong minh nhung

dge d i l m qugn trpng cug phuong

p h i p s i n g t i e n i y m i ngdn ngu trin

thuft g i i u c h i t ling mgn l i dilu dupc

t h i hien r i t sang rd Trong t i e p h i m

tran nggp c i e degn vgn mifu ta suy

nght, t i m trgng eua nhan vgt bing 111

k l nhp nhing, dua d i y dge trung eua

v i n ehuong lang mgn Biet l i Logn se

den vi Thao d i mdi co sang nhung trong Idng DQng v i n mong ngdng Loan d i n Ig;

"Mft bdng tring thoing qua sau g i i u tre Dung ngd l i Loan nhung lgi mirn cudi t h i t vpng vl bdng dd di thing v l phia c i n h ddng Ching liy l^m Ig ring tgi sao Igi cd the mong Logn tha thilt nhu vfy, mong Loan nhu mong

m f t ngudi xa eieh da m i y nam Muln g i p Loan khdng khd gi e i , nhung Logn phii ty y d i n v i den gida luc n i y thi g i p gd i y mdi quy M i l

m f t phut chd dpi doi vdi DQng l i m f t phOt hy vpng; cinh trdi dep q u i m i Idng ching luc dd ty nhlfn vui ve qua nfn DQng chie ring khdng t h i n i o thiiu dupc c i i vui g i p mat Loan N i u hit ngiy hdm nay m i Loan khdng d i n thi ching se ghf qua n h i Loan v i trich Loan vl cd sao lgi khdng d i n Ching mim cudi vi c i i y trich i y thgt

l i v d l ^ " (Nhit Linh, 1988:59) Nhu'ng cau van nhp nhing, nhjp cau thong t h i , t u tdn mang lgi e i m xue sau ling Tinh cam eua DQng danh eho Loan l i thgt Idng va sau s i e bdi ehi ed nhu the thi trgng t h i i hoi hpp kia mdi xuit hien nggy ca khi biet r i n g chie chin cd se x u i t hien

Van phpng trpng 06/ bgn nhe nhang,

ling mgn nggp t r i n e i m xue ay xuyen

s u i t ea tieu thuyet Ngay ea trong khoanh khae Dung biet minh s f rdi xa Loan mai mai, khdng gian v i n nggp

t r i n tinh y;

"Ching dua m i t nhin Loan va t h i y