PowerPoint 演示文稿 ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN VÀ SINH TRƯỞNG Ở NGƯỜI VÀ ĐỘNG VẬT 1 NỘI DUNG 01 ĐIỀU KHIỂN SINH TRƯỞNG 02 03 SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT 2 01 ĐIỀU KHIỂN SINH TR.Chọn lọc nhân tạoNhằm tạo ra những giống vật nuôi cho năng suất cao nhất, trong thời gian ngắn nhấtLai giống:Lai giữa giống địa phương và các giống nhập ngoại để tạo ra các giống vừa có năng suất cao, vừa thích nghi tốt điều kiện môi trường địa phương.
Trang 1ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN VÀ SINH TRƯỞNG
Ở NGƯỜI VÀ ĐỘNG VẬT
Trang 31
ĐIỀU KHIỂN
SINH TRƯỞNG
Cải thiện giống Cải thiện môi trường sống của động vật Cải thiện chất lượng dân số
Trang 4Nhằm tạo ra những
giống vật nuôi cho năng
suất cao nhất, trong thời
giống vừa có năng suất
cao, vừa thích nghi tốt
điều kiện môi trường địa
Trang 6nhau (khi mang thai, con non,…)
Chuẩn bị chuồng trại ấm vào mùa đông, mát cho mùa hè, tắm cho động vật để động vật không mắc bệnh, không tốn nhiều năng lượng cho việc điều hòa thân
nhiệt Tiêm phòng các bệnh thường gặp cho vật nuôi
CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG SỐNG CỦA ĐỘNG VẬT
Trang 7Luyện tập thể dục thể thao
04
Tư vấn di truyền
CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG DÂN SỐ
Trang 8Chống sử dụng các chất ma túy, thuốc lá, rượu bia…
CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG DÂN SỐ
Trang 92
ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
Một số biện pháp làm thay đổi số con
Một số biện pháp để điều khiển giới tính
Trang 11ƯU ĐIỂM
Dễ kiếm, có thể tự sản xuất sau khi thu,
xử lí và bảo quản tuyến yên từ những
cá có tuyến sinh dục phát triển tốt trong
ao hồ nuôi (như từ cá Chép, cá Trê, Mè,
Trắm).
KHUYẾT ĐIỂM
Chế phẩm kích dục tố được dùng trong sinh sản nhân tạo cá phổ biến hiện nay là dịch chiết từ tuyến yên cá và HCG
• Dịch chiết từ tuyến yên cá (fish pituitary gland extract)
+ FSH (Follicle Stimulating Hormone)
+ LH (Luteinzing Hormone)
=>FSH và LH nhân tạo được gọi là những kích dục tố tái tổ hợp (Recombinant Gonadotropin).
Số lượng hạn chế, hoạt tính không ổn định.
• HCG (Human Chorionic Gonadotropin): Kích dục tố mạng đệm người
Được dùng phổ biến trong sinh sản nhân tạo do sự phong phú
về nguồn và sự ổn định của hoạt tính.
HCG cần được bảo quản ở nhiệt
độ của tủ lạnh.
Phương pháp Linpe
• Nguyên lý: Dùng GnRH–A
Giá thành thấp do GnRH là một peptid đơn giản
Gây rụng trứng rất mạnh-> số trứng rụng rất lớn nhưng tỷ lệ thụ tinh và tỷ lệ nở không cao
Thời gian cá tái thành thục dài hơn so với
trường hợp dùng kích dục tố hoặc hormon Steroid
Trang 12Các steroid chịu được nhiệt độ cao (đến
100°C), không bị phân hủy bởi vi khuẩn và nấm,
dễ pha chế và định liều.
Các Gestagen khi dùng cho cá chỉ có tác dụng gây chín Vì thế, cần sử dụng chúng kèm với các yếu tố gây rụng trứng (KDT, Prostaglandin)
Tiêm huyết thanh ngựa chửa – PMSG (Pregnant Mare Serum Gonadotropin) cho trâu, bò,… làm cho trứng nhanh chín và rụng hoặc làm chín và rụng nhiều trứng cùng một lúc, sau đó thụ tinh nhân tạo với tinh trùng đã chuẩn bị sẵn
Trang 14Ví dụ:
Tác dụng lên hệ thần kinh
và hệ nội tiết kích thích vật nuôi đẻ nhiều trứng trong một ngày và đẻ sớm.
Thay đổi thời gian chiếu sáng đối với gà nuôi làm cho gà có thể
đẻ 2 trứng/ngày.
Thay đổi các yếu tố môi trường
Trang 15Sử dụng hormone
hoặc chất kích
thích tổng hợp
Nuôi cấy phôi
Thay đổi các yếu
tố môi trường
01
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM THAY ĐỔI SỐ CON
Trang 16Nuôi cấy phôi
Trang 18Thụ tinh nhân tạo
• Thụ tinh nhân tạo có tác
dụng làm tăng hiệu quả
thụ tinh, có thể diễn ra
bên trong hoặc bên
ngoài cơ thể
• Gồm thụ tinh bên ngoài
và bên trong cơ thể
Trang 19ƯU
Giúp nâng cao khả năng
truyền giống của con đực
Giúp nâng cao phẩm chất
đàn gia súc
Giúp tránh được những
bệnh lây lan qua đường sinh
sản thông qua giao phối
trực tiếp; khắc phục sự
chênh lệch về tầm vóc giữa
con đực và con cái; đáp ứng
nhu cầu số lượng cái động
dục lớn trong điều kiện ít
đực giống; kéo dài thời gian
sử dụng đực giống và tăng
hiệu quả kinh tế.
Để thụ tinh nhân tạo thành công đòi hỏi người thực hiện phải
có kiến thức chắc về đặc điểm sinh lý, sinh sản của vật nuôi; có kinh nghiệm thực tiễn; hăng say với nghề Thông thường, tỷ lệ thụ thai khi thụ tinh nhân tạo thấp hơn so với giao phối tự nhiên
Thụ tinh nhân tạo
Trang 20Thụ tinh nhân tạo bên ngoài cơ
thể Ví dụ: Ép nhẹ lên bụng cá đã thành thục sinh dục để trứng chín tràn
ra một cái đĩa rồi rót nhẹ tinh dịch (sẹ cá đực chứa tinh trùng trưởng thành) lên trên Dùng lông gà đảo nhẹ để trộn đều trứng với tinh
trùng để gây thụ tinh Thụ tinh nhân tạo theo cách này có thể đạt
hiệu suất 80-90%, so với 40% khi thụ tinh trong điều kiện tự nhiên
Thụ tinh nhân tạo bên trong cơ
thể
Tinh trùng được lấy từ con đực, được bảo quản ở trạng thái tiềm
sinh trong nito lỏng ở nhiệt độ -1960C Thời gian bảo quản có thể
kéo dài hàng tháng, hàng năm Khi cần thụ tinh, người ta nâng nhiệt
độ để tinh trùng phục hồi khả năng di chuyển Sau đó chia tinh
trùng thành nhiều mẫu với liều lượng thích hợp rồi đưa vào cơ quan sinh dục của con cái để thụ tinh
Thụ tinh nhân tạo
Trang 21Ví dụ: Nuôi cá
rô phi (cá nhỏ) bằng 17 – Mêtyltestostêr
ôn kèm theo vitamin C tạo
ra khoảng 90% cá rô phi
đực.
Tách bằng các biện pháp kĩ thuật như: lọc,
li tâm, điện li
Chọn loại tinh trùng mang nhiễm sắc thể
X hoặc Y thụ tinh với trứng
để tạo giới tính theo ý muốn.
Ví dụ: Dùng tia tử ngoại chiếu lên tằm
sẽ tạo ra nhiều tằm đực hơn Tằm đực cho nhiều tơ.
Tuỳ theo yêu cầu có thể giữ lại hoặc hủy phôi đực hay phôi cái.
Ý nghĩa: tiết kiệm chi phí, tăng năng suất trong chăn nuôi.
Tách tinh trùng X và
Y
Sử dụng hormone tổng hợp để tạo giới tính một số loài theo yêu
cầu.
Một số biện pháp khác:
chiếu tia tử ngoại, thay đổi chế độ ăn.
Xác định giới tính của phôi bằng cách phát hiện thể ba (tế bào của phôi cái
có thể ba còn tế bào phôi đực không có thể
ba)
Một số biện pháp để điều khiển giới tính
Trang 223
SINH ĐẺ
CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
Các biện pháp tránh thai
Trang 23Số con
Thời điểm sinh
Nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện kinh tế, chăm lo sức khỏe, học tập, giải trí,…Giảm áp lực về tài nguyên môi trường cho xã hội
Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
Sinh đẻ có kế hoạch là điều chỉnh
Khoảng cách giữa các lần sinh
LỢI ÍCH:
Trang 241 Tính ngày rụng trứng
Các biện pháp tránh thai
Trứng rụng vào khoảng giữa chu kì kinh nguyệt và trứng chỉ sống khoảng 24 giờ Vì vậy, tránh giao hợp vào những ngày đó để trứng đang còn
khả năng thụ tinh không gặp được tinh trùng
Bao cao su ngăn không cho trứng gặp tinh trùng
2 Bao cao su
3 Viên thuốc tránh thai
Thuốc tránh thai có chứa prôgestêron và ơstrôgen tổng hợp hoặc chỉ chứa
prôgestêron.Vì vậy,uống thuốc tránh thai hàng ngày sẽ làm nồng độ prôgestêron và
ơstrôgen trong máu tăng cao gây ức chế lên tuyến yên và vùng đưới đồi, làm trứng
không chín và rụng; đồng thời làm cho chất nhầy ở cổ tử
cung đặc lại, ngăn không cho tinh trùng vào tử cung và ống dẫn trứng để gặp trứng
4 Dụng cụ tử cung
Dụng cụ tử cung kích thích lên niêm mạc tử cung gây phản ứng chống lại sự làm tổ của tử
cung.Hợp tử không làm tổ được sẽ rơi ra ngoài cơ thể
5 Triệt sản nữ (đình sản nữ) 6 Triệt sản nam(đình sản nam)
Cắt và thắt hai đầu ống dẫn
trứng không cho trứng gặp tinh
trùng trong ống dẫn trứng Cắt và thắt hai đầu ống dẫn tinh ngăn không cho tinh
trùng đi ra để gặp trứng
7 Xuất tinh ngoài âm đạo
8 Thuốc diệt tinh trùng
Không cho tinh trùng gặp trứng
Không cho tinh trùng gặp trứng
Trang 25TÀI LIỆU THAM KHẢO
https://loga.vn/bai-viet/ly-thuyet-sinh11-loga-vn-bai-47-dieu-khien-sinh-san-dong-vat-sinh-de-co-ke-hoach-nguoi-4093 https://loga.vn/bai-viet/dieu-khien-sinh-san-o-dong-vat-va-sinh-de-co-ke-hoach-o-nguoi-10703
https
://hoc247.net/sinh-hoc-11/bai-39-cac-nhan-to-anh-huong-den-sinh-truong-va-phat-trien-o-dong-vat-tiep-theo l1635.html