ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---NGUYỄN NGỌC LÝ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VPBANK CHI NHÁNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Hà Nội - 2012... ĐẠI HỌC Q
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-NGUYỄN NGỌC LÝ
QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VPBANK CHI NHÁNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Hà Nội - 2012
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-NGUYỄN NGỌC LÝ
QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VPBANK CHI NHÁNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng Mã số: 60 34 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS VŨ THỊ DẬU
Hà Nội - 2012
Trang 3Làh ọ c v i ê n caohọck h ó a 1 9 củaTrườngĐạih ọ c Kinhtế,ĐạihọcQuốcgiaHàNội.
HàNội,ngày10tháng12năm2012Tác
giả
NGUYỄNNGỌCLÝ
Trang 53.2.2 Nângcaochấtlượngt h ẩ m đ ị n h , k i ể m t r a g i á m s á t 79khoảnvay
Trang 63.2.3 GiámsáttoàndiệnRRTDvànângcaohiệuquảcông 81tácxửlýnợquáhạn
3.2.4 Nângcaochấtlượngcôngt á c thôngtinphòngngừa 82RRTD
3.2.5 Tăngcườngquảnlýdanhmụctàisảnđảmbảo 833.2.6 Sửdụngcácbiệnphápphòngngừarủiro 853.2.7 Pháttriểnhệthốngcôngnghệthôngtin 86
Trang 10v ớ i quátrìnhkiểmsoátlỏnglẻo,thiếuchặtchẽtronghoạtđộngkinhdoanhđặcbiệtlàhoạtđộngtíndụngdẫnđếnnguycơgặprủirocaotrongđócóRRTD.Sựbấtổncủanềnkinhtến ó i chung,l ĩ n h vựctiềnt ệ ngânhàngnóiriêngt r o n g thờig i a n q u a càngchothấyrõR R T D củacácNHTMngàycàngtrở nênhiệnhữuvàlớnhơnbaogiờhết.
HoạtđộngtíndụnglàmộthoạtđộngquantrọngmanglạithunhậpchủyếuchoNHTMdođóchấtlượngtíndụngcóảnhhưởngrấtlớnđếnkếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủangânhàng.Hiệnnaychấtlượngtíndụngtronghệt h ố n g NHTMViệtN a m đang
ở mứcthấp,điềunàythểh i ệ n ở tỷlện ợ x ấ u t o à n hệthốngcao.TheobáocáogiảitrìnhcủaThốngđốcNguyễnVănBìnht ạ i kỳh ọ p thứ4 Quốchộik h ó a XIIIthìtínhđến30/9/2012nợx ấ u củahệt h ố n g ngânhànglà8,86%tổngdưnợtíndụng(tănghơnsovớisốliệu8,6%c ô n g bốvàotháng7năm2012).CónhiềunguyênnhândẫnđếntỷlệnợxấutăngcaotrongđócónguyênnhânxuấtpháttừchấtlượnghoạtđộngquảnlýRRTD.Trướcyêucầubảođảma n toàntrongkinhdoanhcủahệthốngNHTM,vấnđề nhậndiệnđượcRRTDcũngnhưtăngcườngquảnlýRRTDt r ở nênhếtsứccầnthiết
Trang 11Nhậnt h ứ c đượctầmquantrọngcủaRRTDđ ố i vớihoạtđộngkinhdoanh,t h ờ
i gianquaVPBankTháiNguyênđ ã có nhữngbiệnpháptíchcựctronghoạtđộngquảnlýRRTD.Tuynhiên,vẫncònnhữngbấtcậptồntạinhưtỷlệnợquáhạnvàtỷlệnợxấuvẫnduytrìởmứccao,theosốliệunăm2011c ủ a Chinhánhthìtỷlệnợquáhạnlà1,07%,tỷlệnợxấulà0,34%.Nhữngbấtc ậ p nàycónguyênnhântừvấnđềquảnlýRRTDtạingânhàng,đòihỏithờig i a n tớiVPBanknóichungvàVPBankTháiNguyênnóiriêngcầnphảităngcườnghoạtđộngquảnlýRRTDhơnnữa
Vậy:h o ạ t độngquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyênđượcnhậnt h ứ c vàthựchiệnnhưthếnào?
àyđãđềcậpđếncácvấnđềchungvềrủirotíndụngtronghoạtđộngkinhdoanhngânhàngnhưquanđiểmvềRRTD,các nguyênnhândẫnđếnRRTD,cáctiêuchíđolườn
gRRTD,cáccôngcụ,biệnphápphòngngừaRRTD.Đặcbiệt,“Quảntrịrủirotrongki nhdoanhngânhàng”củatácgiảNguyễnVănTiếncònchỉracácđặcđiểmchungđố
ivớicáckhoảnnợcóvấnđề(nợxấu)và
đưara8bướccầnthựchiệnđểxửlýcáckhoảnnợnày
- Cáccôngtrìnhnghiêncứunhư:“Kiểmsoáttăngtrưởngtíndụngđốiv ớ i cá cNHTMViệtNam,Tácđộngvàbiệnpháp”củaTSNguyễnThịLoan;
Trang 12- Côngtrình:“RủirotrongtíndụngchứngtừtạiVPBankvàcácbiệnpháp phòngngừa”củatácgiảBếQuangMinh.Ởcôngtrìnhnày,tácgiảđãchỉr a thựctrạn
gsửdụngcácphươngthứctrongthanht o á n quốctến h ư chuyểntiền,nhờthu,t í n dụngchứngtừ…,phântíchc á c r ủ i r o p h á t s i n h tronghoạtđộngnàyvàcácgiảiphápphòngngừarủirotrongtíndụngchứngt ừ củaVPBank
- NgoàiracòncócáccôngtrìnhnghiêncứukhácđềcậptớicácvấnđềkhácnhautronghoạtđộngcủaVPBankTháiNguyên,tuynhiênchưacócôngtrìnhnàonghiêncứuđộclậpvềRRTDcủaVPBankTháiNguyên
MặcdùcáccôngtrìnhnghiêncứunêutrênđãđềcậpđếncácvấnđềvềRRTD,rủirotrongtíndụngchứngtừvàđãđưarađượccácgiảiphápcụthểg i ú p c á c N
H T M trongđóc ó V P B a n k t ă n g cườngh o ạ t độngquảnl ý RRTD.Tuynhiên,cáccôngtrìnhnàymớic h ỉ phânt í c h , đ á n h giáR R T D chotoànhệthốngVPBanktrênphạmvicảnước,chocácchinhánhcủacácN H T M khác,vàc h ư a cóc ô n
g t r ì n h n à o nghiênc ứ u độcl ậ p vềR R T D c ủ a V P B a n k TháiNguyên
Trang 13- Đềxuấtcácgiảipháptăng cườngquảnlýRRTDtạiVPBankThái Nguyên.
4 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
4.1 Đốitượngnghiêncứu
LuậnvănnghiêncứuhoạtđộngtíndụngtạiVPBankTháiNguyêntheoc á c h tiếpcậncủakhoahọctàichínhngânhàng(nghiệpvụngânhàng,quảnlýRRTDtrongkinhdoanhngânhàng,quảntrịrủirotàichính…)
Trang 14Đềtàic ó sửdụngcáccôngcụphântíchkinhtếnhưbảng,biểu,cácchỉsố,cáchìnhvẽ…đểminhhọanộidung
5.2.Phươngphápcụthể
- KếthừacáccôngtrìnhnghiêncứuđãcôngbốđểkháiquáthóavàlàmrõRRTDvàquảnlýRRTD
- TậphợpvàphântíchcácbáocáovềhoạtđộngtíndụngvàquảnlýRRTDcủaVPBankTháiNguyênt ừ đóđánhgiá nhữngkếtquả,hạnchế vànguyênnhânhoạtđộngquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyên
- Trênc ơ s ở nhữngđánhgiánhữnghạnc h ế trongh o ạ t độngquảnl ý RRTDvàdựbáoRRTDtrongthờigiantới,tácgiảđềxuấtcácgiảipháptăngcườngquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyên
6 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn
- Làmrõh ơ n lýluậnchungvềRRTDv à hoạtđộngquảnlýRRTDtronghoạtđộngcủacácNHTM
- Đánhgiánhữngthànhcông,nhữngbấtcậpvànguyênnhânhoạtđộngquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyên
- ĐềxuấtnhữnggiảipháptăngcườngquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyên
7 Kếtcấucủaluậnvăn
Ngoàilờimởđầu,kếtluậnvàtàiliệuthamkhảo, luận
văngồm3chương:Chương1:CơsởlýluậnvàthựctiễnvềquảnlýRRTDtrongcácN HTM(3tiết)Chương2:ThựctrạngcôngtácquảnlýRRTDtạiVPBankTháiNguyên( 4tiết)Chương3:ĐịnhhướngvàgiảipháptăngcườngquảnlýRRTDtạiVPBank TháiNguyên(3tiết)
Trang 15Chương1 CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNVỀQUẢNLÝRỦIROTÍNDỤNGTẠICÁC
h u h ồ i làb i ể u hiệncủaRRTD.Dovốnchủsởhữucủangânhàngsovớitổnggiátrịcủatàisảnlàrấtnhỏnênchỉcầnmộttỷlệnhỏtrongdanhmụcchovaycóvấnđềthìsẽcóthểđẩymộtngânhàngtớinguycơphásản.Kinhdoanhngânhànglàkinhd o a n h r
ủ i r o , theođuổil ợ i n h u ậ n vớ irủiroc h ấ p nhậnđ ư ợ c làbảnchấtngânhàng.P.Vol
Trang 16luồngthunhậpdựtínhmanglạitừkhoảnchovaycủangânhàngkhôngthểđượcth ựchiệnđầyđủcảvềsốlượngvàthờihạn”.[20]
TheocuốnRiskManagementinBankingcủaJoelBessisthì:“RRTDlànhữngtổ nthấtdokháchh à n g khôngt r ả đượcn ợ h o ặ c l à m g i ả m sútchấtlượngtíndụngc ủacáckhoảnvay”.[21]
Theoquanđ i ể m củaUỷbanBaselvềg iá msát nghiệpvụngânhàng,RRTDđượcđịnhnghĩalànhữngrủirokhikháchhàngvayhayđốitáckhôngt h ự c hiệnđầyđủnghĩavụcamkếttheohợpđồngtíndụng
Tronghoạtđộngtíndụng,khingânhàngthựchiệnnghiệpvụtíndụngt h ì đómớichỉlàmộtgiaodịchchưahoànthành.Giaodịchtíndụngchỉđượcc o i làhoànthànhkhingânhàngthuhồiđượckhoảntíndụnggồmcảgốcvàlãi.RRTDluôntiềmẩnvàcóthểxảyrabấtcứlúcnào.Điềunàycónghĩalàmộtkhoảnvaydùchưaquáhạnnhưngvẫntiềmẩnnguycơxảyratổnthất,mộtngânhàngcótỷlệnợquáhạnthấpcũngchưathểnóiRRTDthấp,nguyc ơ RRTDsẽ caonếudanhmụcđầutưtậptrungvàomộtnhóm
k há c h hànghoặcmộtngànhhàngtiềmẩnnhiềurủiro.Vìvậy,ngânhàngkhôngthểloạit r ừ khảnăngrủiro,luônchủđộngphòngngừa,ngănchặnvàhạnchếtốiđa
Trang 17hiếtphảiquảnlýRRTD
RRTDcóảnhhưởngrấtlớnđếnhoạtđộngkinhdoanhcủangânhàng.KhiRRTDxảyranócóthểgâyảnhhưởngnghiêmtrọngđốivớihoạtđộngkinhtế-
xãhộicủamộtquốcgia,thậmchícóthểlanrộngtrênphạmvitoànc ầ u Cóthểnói,RRTDgiốngnhưlà“ngòinổ”tựmìnhnópháhoạivàkíchnổsựpháhoạilantruyền[6]
Thứnhất,RRTDgâyrahậuquảnặngnềđốivớicácchủthểthamgiatrựctiếpv
àoquanh ệ tíndụngđ ó là:NHTMv à kháchhàng.Đốiv ớ i cáckháchhàngkhiphátsinhRRTDthìphầnlớnđềutrongtìnhtrạngkinhdoanhsasúthoặcnằmtrênbờvựcphásản…CònđốivớicácNHTM,hậuquảtol ớ n tácđộngtrênnhiềuphươngdiện:
Chiphígiatăngdoviệcphảitríchlậpdựphòngtổnthấthoặccácchiphíliênquantrongvấnđềxửlýcáckhoảnrủirođó.Bêncạnhđó,doengạirủirosẽlàmchocácngânhànghạnchếchovay,doanhthu
hạnchếkhiếnhậuquảkinhdoanhgiảm,thậmchíbịthualỗ,uytínvàvịthếtrênthịtrườnggiảmsútcóthểdẫnđếnphásản
RRTDk é o dàil à m t h ấ t thoátlượngvốnl ớ n : Vìngânhàngcóc h ứ c nănglàđivayđểchovay,dokhôngthuhồiđượcnợtrongkhingânhàngvẫnphảichitrảtiềnlãichonguồnvốnhoạtđộng,mấtcânđốitrongthuchilàmc h o lợinhuậnbịgiảmsútvàcóthểbịrơivàomấtkhảnăngchitrảthanhtoánhoặccóthểtrầmtrọnghơnthìdẫnđếntìnhtrạngphásản
Thứhai,RRTDcóthểgâyrahậuquảđốivớihệthốngtàichínhcủacảqu ốc gia.
Vìgiữacácngânhàngluôncósựràngbuộcvàliênquanvớinhau.SựràngbuộctấtyếuvàngàycàngchặtchẽnàymàRRTDcóthểchâmngòic h o hiệuứngđổvỡdâychuyềnkhiếnhệthốngtrunggiantàichínhbịkhủnghoảngnghiêmtrọngmàmộtsốtrườnghợpđiểnhìnhlàkhủnghoảngđãxảy
Trang 18raở Albani,mộts ố nướcĐôngNamÁ h a y Argentinatrongthờigianv ừ a qua.Nếumộtngânhàngbịphásảnsẽcónhữngtácđộngdâychuyềnvàvôhìnhchungcácngânhàngkháccũngbịảnhhưởngnghiêmtrọng.
Thứba,RRTDcóthểgâyrahậuquảtiêucựctớimọiđốitượngtrongxãhội.Vìb
ắtnguồnt ừ bảnchấtvàc h ứ c năngcủangânhàngl à mộttrungg i a n tàichính,làkênhthuhútvàbơmtiềnchonềnkinhtế.Vìvậy,hoạtđộngngânhàngcómốiquanhệchặtchẽvớinềnkinhtếvàmangtínhxãhộihoác a o nênkhimàRRTDgâynênsựphásảncủamộtngânhàngsẽlàmchonềnkinhtếbịrốiloạn,hoạtđộngkinhtếmấtổnđịnh,làmgiảmlòngtincủacôngc h ú n g vàosựvữngchắcvàlànhmạnhcủahệthốngtàichính,cũngnhưhiệul ự c cácchínhsáchtàichínhtiềntệcủaChínhphủ
1.1.1.2 Phânloạirủirotíndụng
* Căncứvàotínhchấtcủarủiro:RRTDbaogồm:
Rủir o s a i hẹn:Đ ó làR R T D k h i n g ư ờ i vaysaih ẹ n t r o n g v i ệ c thựchi
ệnnghĩavụtrảnợtheohợpđồngđãkýkếtbaogồmgốcvà/hoặclãivay.Sựsaihẹnnàydotrễhạn
Rủirochủquan:Đólànhữngrủirodocácnguyênnhânthuộcvềchủquancủa
ngườicho vayvàngườivayvìvôtìnhhaycốýlàmthấtthoátvốnvay
1.1.1.3 ĐặcđiểmcủaRRTD
RRTDcónhữngđặcđiểmcơbảnsau:
Trang 19Đặcđiểmnàyxuấtpháttừnguyênnhântrongquanhệtíndụng,ngânhàngchuyểngiaoquyềns ử dụngv ố n chokháchhàngtrongmộtthờigiannhấtđịnhnênnhữngthiệthại,thấtthoátvềvốnxảyratrướchếtlàtrongquátrìnhsửdụngvốncủakháchhàng
Biểuhiệnrõràngcủađặcđiểmnàylàtrongthựctế,ngânhàngthườngnắmbắtchậmthôngtinvềsựkhókhăn,thấtbạicủakhách hàngtronghoạtđộngkinhdoanhcủahọđiềuđódễdànggâyraRRTD
Xuấtphátt ừ đặcđiểmnày,ngânhàngmuốnv i ệ c hạnchếRRTDc ó h iệu quảcầntậptrungnghiêncứuthôngtinvềkháchhàng,thiếtlậphệthốngt h ô n g tintheodõidấuhiệurủiro,x â y dựngvàđ ả m bảomốiquanhệminhbạchgiữacánbộtíndụngvàkháchhàngvayvốn
Thứhai:RRTDcótínhchấtđadạngvàphứctạp
Đặcđiểmnàybiểuhiệnở sựđadạng,phứctạpcủanguyênnhân,hìnhthức,hậuquảcủaRRTD.NólàtấtyếucủaRRTD,dođặctrưngngânhànglàtrunggiantàichínhkinhdoanhtiềntệ.Đặcđiểmnàycũnglàhệquảcủađặcđiểmthứnhấtvìm ố i quanhệgiántiếpvớiRRTDđốivớir o tíndụngc ầ n xuấtphátt ừ nguyênnhânbảnchấtvàhậuquảcủaRRTDđểđưarabiệnphápphùhợp
Thứb a: RRTDc ó tínht ấ t yếul u ô n tồ ntạiv à gắnliềnvớihoạtđộngc ủ a NHT
M.Kinhdoanhngânhànglàkinhdoanhrủiro,theođuổilợinhuậnvớirủirochấpnhậnđượclàbảnchấtngânhàng.Nóicáchkhác,kinhdoanhngânhàngthựcchấtl à q u ả n lýrủiroở mứcđộphùhợpv à đ ạ t lợinhuậntươngứng.Hoạtđộngtíndụnglàmộttrongnhữnghoạtđộngkinhdoanhchủyếucủangânhàng.Màbấtcứmộtkhoảncấptíndụngnàocũngtiềmẩnnguyc ơ rủirođốivớiNHTMdobấtkỳnguyênnhânnào.Chínhvìvậy,trongquátrìnhcấptíndụngchokháchhàng,ngânhàngcầnphảiđánhgiávàxácđịnh
Trang 20khoảnvaychophùhợp,chủđộngđốiphóvớirủiro
1.1.2 NguyênnhânRRTD
RRTDxảyratrongquátrìnhcấptíndụngcủangânhàng,biểuhiệntrênthựctếquaviệckháchhàngkhôngtrảđượcnợhoặctrảnợkhôngđúnghạnchongânhàng.Rủironàycónguyênnhântừnhiềuphía:từphíangườichovay,từphíangườiđivayvàtừmôitrườngbênngoài.Cụ thểnhưsau:
NhữngnguyênnhânthuộcvềnănglựcquảntrịcủangânhàngChínhsáchtí
ndụngkhônghợplý,quánhấnmạnhhaychútrọngvào
mụct i ê u l ợ i n h u ậ n d ẫ n đ ế n c h o vayđầut ư quámạohiểmhoặctậpt r u n g nguồnvốnquánhiềuchủyếuvàomộtdoanhnghiệphoặcmộtngànhkinhtếnàođó.Quytrìnhtíndụng,côngcụđánhgiárủiro…cònhạnchế,lỏnglẻo,bấtcập,…
Dothiếuamhiểut h ị trường,thiếuthôngtinhoặcphântíchthôngtinkhôngđầyđủkịpthờidẫnđếnchovayhoặcđầutưkhônghợplý
Docạnhtranhcácngânhàngmongmuốncóchiếmđượcthịtrườngcaohơncácngânhàngkhácnênmởrộngchovayvàđầutưmạohiểm,chạytheoquymôsốlượngmàbỏquacáctiêuchuẩnđiềukiệntrongchovay,khôngchúýđếnchấtlượng
Dotrìnhđ ộ c ủ a CBNV,sựt u â n thủvàý thứcv à tráchn h i ệ m c ủ a CBNV:Cánbộtíndụngyếukémvềtrìnhđộ,nghiệpvụvàkinhnghiệmthựctế.Viphạmđạođứcnghềnghiệp.Ýthứctuânthủkémhoặckhôngtuânthủ,khôngchấphànhcácquytrìnhvàchínhsáchchovay củangânhàng
Địnhgiátàisảnkhôngchínhxác,khôngthựchiệnđầyđủcác thủtụcpháplýcầnthiết;hoặctàisảnnhậnđảmbảokhôngđảmbảođượccácyêucầuc ầ n thiếtcủatàisảnđảmbảolà:dễtiêuthụ,dễchuyểnnhượng…
Cácnguyênnhânthuộcvềphíakháchhàng
Sửdụngvốnvaykhôngđúngmụcđích,kémhiệuquả
Trang 21Dokinhdoanhyếuk é m k h ô n g hiệuq u ả dẫnđếnnguồnt r ả nợngânhàngbịảnhhưởng.
Chủdoanhnghiệpthiếunănglựcđiềuhànhquảnlývàkinhdoanh.Mấtđoànkếttrongnộibộdoanhnghiệp,Hộiđồngquảntrị,banđiềuhành…
Cácnguyênnhânkhácliênquanđếnmôitrườngbênngoài
Đólànhữngnguyênnhânbấtkhảkhángvượtquátầmkiểmsoátcủangườivaylẫnngườichovay.Nhómnguyênnhânnàylàdocácnhântốkháchquangâynênnhưmôitrườngkinhtế,môitrườngtựnhiên,môitrườngxãhội(Vídụnhưdothiêntai,dịchbệnh,hỏahoạn…);khủnghoảnghoặcsuythoáikinhtế,lạmphát,mấtcânbằngcáncânthanhtoánq u ố c tế,tỷgiáhốiđoáibiếnđộngbấtthường…;nhữngchínhsáchthayđổiởtầmvĩmôvượtquátầmkiểmsoátcủacảngânhàngvàkháchhàng
Nhưvây,c ó n h i ề u nguyênnhândẫnđếnRRTDv ớ i mứcđ ộ tácđộngcủatừngnguyênnhânđếnRRTDcủamỗingânhàngl à khácnhau.Trongđ i ề u kiệnnềnkinhtếcónhiềubiếnđộngphứctạp,cácNHTMcầnnhậnbiếtđượccácnguyênnhânảnhhưởngđếnRRTDtừđócócácbiệnphápcụthểđểphòngngừaRRTD,gópphầnnângcaohiệuquảhoạtđộngtíndụngnóiriêng,hoạtđộngkinhdoanhnóichung
1.1.3 Cáctiêuchíđánhgiá
ĐểđánhgiámứcđộRRTDcủamộtngânhàngphảidựavàocáctiêuchíđượcsửdụngđểđánhgiá.Các tiêuchínàybaogồmcácchỉtiêuchủyếusau:
a Nợquáhạnvàtỷlệnợquáhạn
Dưnợquáhạn Tỷlệnợquáhạn=
x100%Tổngdưnợ
Nợquáhạnlàkhoảnnợmàmộtphầnhoặctoànbộnợgốcvà/
hoặclãiđãquáhạn.Tỷl ệ nàynóilênnợquáhạnchiếmbaonhiêuphầntrămsovới
Trang 22tổngdưnợ.Tỷlệnàychobiết,cứtrên100đồngdưnợhiệntạicóbaonhiêuđồngđãquáhạn,đâylàchỉtiêucơbảnchobiếtchấtlượnghoạtđộngtíndụngc ủ a ngânhàng.TỷlệnàycàngcaophảnánhRRTDcủangânhàngcàngcao,chấtlượngt í n dụngthấpvà ngượclại.Đâylàmộtc h ỉ tiêumàhiệnnaycácNHTMởViệtNamsửdụngrấtphổbiếnđểđánhgiáRRTD.
Tronghoạtđộngtíndụngngânhàng,nợquáhạnphátsinhlàkhôngthểtránhkhỏi,nhưngnếutỷlệnợquáhạnvượtquátỷlệchophépsẽdẫnđếnmấtkhảnăngthanhtoáncủangânhàng
b Nợxấuvàtỷlệnợxấutrêntổngdưnợ
Nợxấu Tỷlệnợxấu=
x100%Tổngdưnợ
Nợxấubaogồmcáckhoảnnợthuộccácnhóm3,4vànhóm5.Tỷlệnợxấuchobiết,trong100đồngtổngdưnợt h ì cóbaonhiêuđồngl à nợxấu.Chínhvìvậy,tỷlệnợxấulàchỉtiêucơbảnđểđánhgiáchấtlượngtíndụngc ủ a ngânhàng.Nợxấuphảnánhkhảnăngthuhồivốnkhókhănhơn,vốncủangânhànglúcnàykhôngcònởmứcđộrủirothôngthườngnữamàlànguyc ơ mấtvốn.Tỷlệnợxấuthấpkhôngđồngnghĩavớikhốilượngnợxấuthấp,dotỷlệnợxấuđượctínhtrêntổngdưnợtíndụng
Tuynhiên,nếucăncứvàochỉtiêutỷlệnợquáhạnvàtỷlệnợxấuđểđánhgiáRRTD,chấtlượngtíndụngcủamộtngânhàngthìchưađủ.Bởivì:n h ữ n g khoảntíndụngchưađếnhạnkhôngcónghĩalàkhôngcórủiro.Cònnếucácngânhàngmuốnchedấuchấtlượngtíndụngthìcóthểtăngdưnợđểlàmchotổngdưnợtănglên,tỷlệnợquáhạngiảmxuốnghoặckháchhàngvàc á n bộngânhàngcót h ể t h o ả thuậnv a y khoảnmớiđ ể trảnợc ũ h o ặ c nhânv i ê n ngânhàngcóthểgiãnnợchokháchhàng.Vìvậy,nhữngchỉtiêunàychỉphản ánhmộtcáchtươngđốiRRTD
Trang 23c TỷlệtríchlậpdựphòngRRTD
DựphòngrủirotríchlậpTỷlệt ríchlậpdựphòngRRTD=
Dưnợbìnhquân
TùytheocấpđộrủiromàTCTDphảitríchlậpdựphòngrủirotừ0-100%giátrịcủatừngkhoảnchovay(saukhitrừgiátrịtàisảnbảođảmđãđượcđịnhgiálại).Nhưvậy,mộtngânhàngcódanhmụcchovaycàngrủirot h ì t ỷ lệt r í c h lậpdựphòngcũngs ẽ càngcao.Thôngthường,tỷlệnàydaođộngtrongkhoảngtừ0-5%
1.2 QuảnlýrủirotíndụngtạiNHTM
1.2.1 Kháiniệmvàmụctiêu
Cóthểnóitíndụngmanglạinguồnlợinhuậnlớnchocácngânhàngnhưngcũnggâyranhữngthiệthạinghiêmtrọngmàcóthểdẫnđếnsựphásảncủamộtngânhàng.Vìvậy,RRTDtồntạitấtyếutronghoạtđộngkinhdoanhcủacácNHTMvàcácNHTMcũngkhôngthểnétránhđượcRRTD.Nếuhiểurõrủirothìtacóthểchấpnhậnrủiromộtcáchcóýthức,cóbiệnphápđểđốiphóvớirủiro.RRTDcóthểđolườngvàtínhtoántrướcđượcnêncóthểquảnlýđượcRRTD
QuảnlýRRTDlàquátrìnhngânhàngtácđộngđếnhoạtđộngtíndụngthô ng qu abộmáyvàcôngcụquảnlýđểphòngngừa,cảnhbáo,đưaracácb i ệ n pháphạnchế nhằmkhôngđểthấtthoátvốnchovay,tăngtốiđatiềnlãi,t r o n g khigiảmtốiđanhững mấtmáttrongphạmvigiớihạnvềvốn,đạtđượcm ụ c tiêuantoànvàhiệuquả,pháttriể nbềnvững.[13]
QuảnlýRRTDlàquátrìnhchấpnhậnrủirocósựtínhtoántrước.Cácngânhàngcầnphảiđánhgiácáccơhộikinhdoanhdựatrênmốiquanhệgiữar ủ i rovàlợinhuậnnhằmtìmranhữngcơhộiđạtđượcnhữnglợiíchphùhợpvàxứngđángvớimứcrủirochấpnhậntrước.Ngânhàngsẽhoạtđộngtốtnếumứcrủiromàngânhànggánhchịulàhợplývàkiểmsoátđượctrongphạm
Trang 24QuảnlýhiệuquảRRTDliênquanđếnviệcquảnlýchặtchẽmốiquanhệgiữarủiro,lợinhuậnvàkiểmsoátvàgiảmthiểuRRTDtrongnhiềukhíac ạ n h k h á c nhau,chẳngh ạ n nhưchấtlượngtíndụng,mứcđộtậptrung,l o ạ i tiềntệ,thờigianđáohạn,cáchìn
hthứcbảođảm vàcácloạicôngcụtíndụng.MụctiêucủaquảnlýRRTDlàtốiđahoátỷlệthuhồivốn,duytrìmộtmứcđộrủirocóthểchấpnhậnđược,hạthấprủirovànângcaomứcđộantoàn trongkinhdoanh.CácngânhàngcầnquảnlýRRTDphátsinhtrongtoànbộdanhmụccáckhoảntíndụngcũngnhưtrongtừnggiaodịchcụthể.Đồngt h ờ i c á c n gâ n hàngcũngphảix e m xé t t ớ
i mốiquanh ệ giữaRRTDvớic á c loạirủirokhácvìchúngcómốiquanhệbiệnchứngvớinhau
1.2.2 CácnguyêntắccơbảnvềquảnlýRRTD
MặcdùcácbiệnphápquảnlýRRTDcụthểởtừngngânhànglàkhácnhaud o k
h ả năngvàcáchquảnlýcủatừngngânhàngh a y dot í n h chấtvàmứcđộphứctạpcủacáchoạtđộngtíndụng.Nhưngmộtchươngtrìnhquảnl ý RRTDđảmbảotínhhiệuquảvàantoàntronghoạtđộngcấptíndụngnóic h u n g cónhữngnguyêntắccơbảnsau:
a TạomôitrườngcómứcđộRRTDphùhợp
ĐểquảnlýRRTD,trướctiênmỗingânhàngphảitạođượcmôitrườngc ó mứcđộRRTDphùhợpchoriêngmìnhtrongtừngthờikỳnhấtđịnh.Muốnvậy,cácngânhàngnhìnchungđềuphảithựchiệnnhữngnộidungsau:
Thứnhất,hộiđồngquảntrịphảicótráchnhiệmphêduyệtvàđịnhkỳxemxétlại
chiếnlượcvàcácchínhsáchquantrọngvềRRTDcủangânhàng.C ó nghĩalàngânhàngphảiđolườngđượcmứcđộ,hậuquảrủirovàmứcđộchốngđỡrủiro.Dựtínhđượcmứclợinhuậnmàn gân hàngcóthểcóđượckhixảyracácmứcđộRRTDkhácnhautừmứcđộnhỏđếnmứcđộlớnnhất
Thứhai,trêncơsởchiếnlượcvàcácchínhsách,Bangiámđốccótrách
Trang 25Thứba,ngânhàngphảixácđịnhvàquảnlýRRTDhiệnhữutrongtấtcảcácsả
nphẩmvàh oạt động.Cácngânh à n g cũngcầnphảiđảmbảorằngr ủ i rođốivớisảnphẩmvàhoạtđộngmớiphảiđượcđánhgiáđầyđủtrướckhic á c sảnphẩmnàyđượcgiớithiệuhoặccamkếtvàphảiđượcBangiámđốchoặchộiđồngquảnlýtíndụngphêduyệttrước
b Xâydựngquytrìnhcấptíndụnghợplý
Quytrìnhcấptíndụngđượcxâydựngtheocácnguyêntắcsau:
- Ngânhàngphảihoạtđộngtheonhữngtiêuchuẩncấptíndụnglànhmạnhđượcxácđịnhrõràng.Nhữngtiêuchuẩnnàycầnbaogồmsựtìmhiểukỹv ề kháchhàng,vềmụcđ í c h , c ơ cấuc ủ a cáckhoảntíndụngcũngnhưnguồntrảnợngânhàng
- Thiếtlậpnhữnggiớihạntíndụngtổngthểởtừngcấpđộ,từngkháchhàngvànhómkháchhàngliênkếtchocácloạirủirokhácnhau,cảtronghoạtđộngngânhàngcũngnhưtronggiaodịchthươngmại,đ ố i vớitàisảnn ộ i bảngcũngnhưtàisảnngoạibảng
- Quytrìnhcấptíndụngđượcxâydựngmộtcáchrõràngchoviệcphêduyệtđố
ivớicáckhoảntíndụngmớimởcũngnhưmởr ộ n g c á c khoảntíndụnghiệncó
- Mọiquyếtđịnhmởrộngtíndụngphảiđượcthựchiệntrênnguyêntắcl à vẫnnằmtrongvòngkiểmsoát
c Duytrìquátrìnhđolườngvàquảnlýtíndụng
ĐểhoạtđộngquảnlýtíndụngcóhiệuquảcácngânhàngphảixâydựngvàduytrìquátrìnhđolườngRRTDthườngxuyênvàphùhợp.Cácngânhàngphảic ó trongtaym
ộ t hệthốnghànhchínhđểquảnlýnhững
Trang 26danhmụcđầutưđadạngcóhàmchứaRRTD,bởivìđầutưcũnglàmộttrongnhữnghoạtđộngquantrọngcủangânhàng.Bêncạnhđóngânhàngcầncóm ộ t hệthốnggiámsáttìnhhìnhtừngkhoảntíndụng,baogồmcảviệcxácđịnhxemcáckhoảndựphòngvàkýquỹcóđầyđủhaykhông.
NgoàiracácngânhàngphảiđưavàohệthốngđánhgiárủironộibộđểquảnlýRRTD(hệthốngnàycầnphảiphùhợpvớitínhchất,quymôvàđộphứctạptrongcáchoạtđộngcủangânhàng)vàhệthốngthôngtinvớikỹthuậtphântích,chophépcấpquảnlýcóthểđolườngRRTDhiệnhữutrongtấtcảcácgiaodịchnộibảngvàngoạibảng(hệthốngthôngtinquảnlýcầncungcấpđầyđủthôngtinvềcơcấudanhmụcđầutưtíndụng)
ĐểhoạtđộngquảnlýRRTDđạthiệuquảcácngânhàngcũngcầnphảic ó trongtaymộth ệ thốngg i á m sátcơcấuvàchấtlượngtổngt h ể củadanhmụcđầutưtíndụngcũngnhưphảixemxétđếnnhữngthayđổivềđiềukiệnc ó thểxảyratrongtươnglaikhiđánhgiátừngkhoảntíndụngcũngnhưtoànbộdanhmụcđầutưtíndụngvàđánhgiánhữngnguycơRRTD
d BảođảmkiểmsoátRRTDđầyđủ
ĐểhoạtđộngquảnlýRRTDđạthiệuquả,cácngânhàngcầnphảikiểmsoátRRTDmộtcáchđầy đủ,baogồm:
- Thiếtlậpmộthệthốngđộclậpđánhgiálạitíndụng
- Thiếtlậpvàthựcthihoạtđộngkiểmsoátnộibộcũngn h ư các biệnphápcầnthiếtnhằmđảmbảorằngc ác chínhsách,quytrìnhvà giớihạnant o à n đượcthựchiệnđầyđủvàbáocáokịpthời
- Phảixâydựngchomìnhmộthệthốngcáckhoảntíndụngcóvấnđềvàcáctìnhhuốngkhókhănkháctừviệcnhậnbiếtcácdấuhiệucóvấnđềcủacáckhoảntíndụngđếnviệctheodõivàxửlýnhữngkhoảnđó
e Nângcaovaitròcủacơquangiámsát
Cácc ơ quangiámsátphảiyêucầucácngânhàngc ó m ộ t hệthống
Trang 27hoạtđộnghiệuquảđểxácđịnh,đolường,giámsátvàkiểmsoátRRTD,nhưlàm ộ t phầntronghệthốngquảnlýrủirotổngthể.Cáccơquangiámsátphảitiếnhànhđánhgiáđộclậpvềcácchiếnlược,chínhsách,biệnphápthựchiệncácquytrìnhliênquanđếnviệccấptíndụngvàquảnlýdanhmụccủangânhàng.
1.2.3 NộidungquảnlýRRTD
QuảnlýRRTDhướngtớimụctiêuhạthấpRRTD,nângcaomứcđộantoàntrongkinhdoanhbằngcácchínhsách,cácbiệnphápquảnlý,giámsátc á c hoạtđộngtíndụngkhoahọcvàhiệuquả.Đóchínhlàcácnộidungcủaquảnl ý RRTD,v i ệ c t h ự c hiệ
nt ố t cácnộidungnàylà t i ê u chíđểđánhg i á c ô n g tácquảnlýRRTDc ó hiệuq u ả h
a y không?Vìvậy,q u ả n lýRRTDhướngtớithựchiệncácnộidungsau:
a XâydựngvàtổchứcbộmáyđiềuhànhquảnlýRRTD
Đểxâydựngvàđưacácchiếnlược,chínhsáchđềravàothựctế,ngânhàngphảixây
dựngmộtcơcấutổchứchiệuquảtrêncácnguyêntắcđảmbảosựminhbạch,côngkhai,trongđóphảixácđịnhrõvaitròvàtráchnhiệmvàphântáchnhiệmvụtrongtriểnkhaihoạtđộng.CơcấutổchứcquảnlýRRTDphảicósựthamgiacủam ọ i bộphậnliênquanđếnhoạtđộngtíndụng,từBanlãnhđạocấpcaocủangânhàng,đếnbộphậnkinhdoanhtíndụngvàcácbộphậnliênquan.Cơcấutổchứcquảnl ý rủirotốtsẽlàmộtphươngt h ứ c quảnlýrủirobàibản
b Thiếtlậpchínhsáchtíndụng
ĐểđạtmụctiêuquảnlýRRTDđềra,cácngânhàngcầnthiếtlậpchomìnhchínhsáchtíndụngphùhợp,đápứngđượccáctiêuchuẩnpháplývàbảođảmantoàn.Chínhsáchtíndụngbằngvănbảnlàyếutốcơbản,nềntảngc ủ a quảnlýRRTDhiệuquả.Chínhsáchtíndụngđặtramụctiêu,t h a m sốđịnhhướngchocánbộngânhàng.Cungcấpchocánbộtíndụngvànhàquản
Trang 28lýmộtkhungchỉdẫnchitiếtđểtuântheo.Chínhsáchtínd ụ n g đượcx â y d ự n g k h o a
h ọ c , cẩnthận,thôngs u ố t từtrênxuốngdướitạođ i ề u kiệnchongânhàngduytrìtiêuchuẩntíndụngcủamình,tránhrủiroquámứcvàđánhgiáđúngv ề cơhộikinhdoanh.Cáctổchứcg i á m sát hoạtđộngngânhàngtrênthếgiớiđềucoimộtchínhsáchtíndụngđượcxâydựngđúngđắnlàđiềuk i ệ n thiếtyếuđểquảnlýtốtRRTD
Chínhsáchtínd ụ n g n ó i chungc ó haikiểu:Chínhsáchtíndụngmởrộng(thíchhợpvànênápdụngtronghoàncảnhtìnhhìnhkinhtếtăngtrưởngvàcôngtácquảnlýtíndụngcủangânhàngđượcđảmbảo)vàchínhsáchtíndụngthắtchặt(nênđượcápdụngtronghoàncảnhngânhàngquảnlýtíndụngkémhiệuquảhoặcnềnkinhtếcódấuhiệuchữnglạimởđầuchothờikỳsuythoái)vàđượcthựchiệnthôngquacáccôngcụnhư:lãisuất,tỷlệthamgiavốncủangânhàngvàtiêuchuẩnxétduyệtcấptíndụng
Mộtchínhsáchtíndụngtốtphảil à mộtứ n g d ụ n g thôngminhcủan h ữ n g nguyêntắctíndụngthíchhợpvớinhữngthayđổicủacácnhântốvàmôitrườngkinhtế
Nộidungcơbảncủamộtchínhsáchtíndụngthôngthườngbaogồm:
- Xácđịnhthịtrườngtíndụngmụctiêuchongânhàng
- Tuyênbốtiêuchuẩnđốivớidanhmụcchovaycủangânhàng
- Xácđịnhquyềnhạn,tráchnhiệmcủacánbộthamgiaquátrìnhquyếtđịnhchovay
- Nhữngthủtục,hoạtđộngcầnthiếtchoviệcchàomời,xemxét,đánhgiávàraquyếtđịnhđốivớiyêucầuvayvốncủakháchhàng
- Bảngtiêuchuẩnthíchhợpứngdụngchotoànbộdanhmụcchovay
- Giớihạnchovaytốiđacủa từngngànhhàng,từngn h ó m sảnp h ẩ m đốivớitoàndanhmục,củatổngdưnợđốivớitổngtàisảncủangânhàng
- Pháthiện,phântíchvàxửlýcáckhoảnvaycóvấnđề
Trang 29Phântíchvàthẩmđịnhtíndụnglàhai khâuquantrọngtrongtoànbộquytrìn
ht í n dụng.HaikhâunàynếuthựchiệntốtsẽgópphầnquantrọngtrongviệcquảnlýtốtvàgiảmthiểuRRTD
Mụctiêucủaphântíchtíndụnglàphântíchkhảnănghiệntạivàtiềmtàngcủak
h á c h hàngvềsửd ụ n g v ố n t í n dụng,khảnănghoàntrảvàk h ả năngthuh ồ i vốnv
a y cảgốcvàlãi.M ụ c ti êu c ủ a phântícht í n dụngnhằmđánhgiák há c h h à n g vềđiề
uk i ệ n vàkhảnăngt r ả n ợ c ủ a k h á c h h à n g , tìmkiếmnhữngtìnhhuốngcóthểdẫnđếnrủirochongânhàng,nhậnbiếtkhảnăngkiểmsoátnhữngloạirủirođóvàdựkiếncácbiệnphápphòngngừavàhạnchếthiệthạic ó thểxảyrađểraq u y ế t địnhc ó n
ê n c ấ p tínd ụ n g haykhông.M ặ t khác,phântíchtíndụngcònquantâmđếnviệckiểmtrat í n h chânthựccủa hồsơvayvốnmàkháchhàngcungcấp,từđóthẩmđịnhvề tháiđộtrảnợcủakháchhànglàmcơsởquyếtđịnhchovay.ĐiềunàygópphầnlàmgiảmthiểuRRTD
Mụctiêucủathẩmđịnhtíndụnglàđánhgiámứcđộtincậycủaphươngánhoặcdựáncủakháchhàng.Theođó,ngânhàngchỉcấptíndụngkhimàđánhgiáđượcphươngánhoặcdựánđầutưcủakháchhànglàđángtincậy
Mụcđíchcủaphântíchtíndụngvàthẩmđịnhtíndụngnhằm:Hạnchếthôngtinbấtcânxứng;Đánhgiáđúngthựctrạngrủirocủakháchhàngvàkhảnăngkiểmsoátcủangânhàngvềcácloạirủirođó,dựkiếncácbiệnphápphòngngừa
Trang 30d Kiểmtravàgiámsáttíndụng
Kỹthuậtki ểm travàgiámsáttíndụngsẽnhằmhỗtrợchoviệc nhậnbiếtRRTD.Trongsu ố t q u á trìnhcấptrìnhcấptíndụng,ngânhàngphảicómộtquátrìnhliêntụckiểmtravàgiámsát.Đâylàkhâuquantrọngtrongquátrìnhquảnlýtíndụngcủangânhàng
Thứnhất,giámsáttừngkhoảnvaymộtcáchthườngxuyênnhằmpháthiện“
dấuhiệucảnhbáosớm”đểcóhànhđộngkhắcphụckịpthời
Khin g â n hàngcấptíndụngchokháchhàng,khoảntíndụngđócầnđượcquảnlýmộtcáchchủđộngđểcóthểpháthiệnsớmnhấtnhữngdấuhiệuc ủ a RRTD.Việctheodõicáckhoảntíndụnglà mộttrongnhữngcôngviệc quan trọngcủacánbộtíndụng
Quátrìnhgiámsáttíndụngnhằmmụcđích:
- Đảmbảochongânhànghiểurõhiệntrạngtàichínhcủakháchhàng
- Đảmbảorằngtấtcảcáckhoảntíndụngđềutuânthủtheođúnghợpđồngtíndụng
- Giámsátviệcsửdụngkhoảntíndụngđãcấpchokháchhàng
- Đảmbảorằngkháchhànghoànt r ả đúnghạnvàcóbiệnphápthíchhợpkịpthờitrongtrườnghợpkháchhàngkhôngtrảđượcđầyđủvàđúnghạn
- Kịpthờix á c địnhv à phânloạicáckhoảntíndụngcóvấnđềđểcóbiệnphápquảnlýriêng
Thứhai,giámsáttổngthểdanhmụctíndụngnhằmpháthiệnnhữngrủirotậptru
ng
Bêncạnhviệcgiámsátriêngrẽtừngkhoảntíndụng,từngkháchhàng,n g â n hàngcũngcầnđịnhkỳgiámsáttổngthểthànhphầnvàchấtlượngcủadanhmụctíndụng.Trongquátrìnhgiám sátcầnđặcbiệtchúý:
- Cầnsosánhthànhphầncủadanhmụcvớimụctiêucầnđạtđược
- Xácđịnhvàtìmhiểuvềcácxuhướngtrongphạmvidanhmụcdựa
Trang 31trênnhữngbiếnđộngg ầ n nhấtvềxếphạngtíndụngcủakháchhàng,hiệntượnggiatăngdựphòngnợkhóđòihoặcxoánợ.
- Xemxéthiệntượngtậptrungtrongdanhmụctíndụng
Tậptrungtíndụngcóthểcónhiềuhìnhthứcvàcóthểphátsinhkhicómộtsốlớncáckhoảntíndụngđềucóchungnhữngđặcđiểmrủirotươngtựnhau.Mứcđộtậptrungtíndụngcaosẽkhiếnchongânhàngphảigánhchịun h ữ n g biếnđộngbấtlợitronglĩnhvựcmàtíndụngđượctậptrung.Tậptrungtíndụngxảyrakhidanhmụctíndụngcủangânhàngđượctậptrungởmứcc a o chomộtđơnvịhoặcmộtnhómcácđơnvịliênkếtnhau;mộtngànhkinht ế nhấtđịnh;khuvựcđịalý…
Việcpháthiệnnhữngtậptrungtíndụngtuỳthuộcvàothôngtincungc ấ p từhệthốngthôngtintíndụngcủangânhàng
e KhắcphụcRRTD
Chodùngânhàngsửdụngtấtcảcácbiệnphápđểphòngngừa,hạnchếvàkiểmsoátchặtchẽrủirođếnđâuthìtrongquátrìnhhoạtđộngcũngkhôngngănchặnvàtránhkhỏinhữngRRTDcónguyênnhântừcả chủquancũngnhưkháchquan.Yêucầ u đặtr a làcầnphảicónhữngbiệnphápxửlýkhắcp h ụ c rủirođóđểngânhàngvẫncóthểhoạtđộngbìnhthường
LậpquỹdựphòngRRTD
LậpquỹdựphòngRRTD:Đôikhitàisảnđảmbảotrongcáckhoảntíndụngkhôngthểgiúpngânhàngthuhồiđượckhoảngốcvàlãi.Vìvậy,c á c ngânhàngđềutríchlậpquỹdựphòngRRTDnhằmkhắcphụcrủironếucó.Dựphòngđượctríchl ậ p cănc ứvàoviệcphânloạinợ.Trườnghợpx ả y rakhoảntínd ụ n g khôngthểthuhồiđược,ngânhàngcót h ể sửd ụ n g quỹd ự phòngnàyđểbùđ ắ p n h ằ m khắcphụcrủir o Nhờđó,giúpcácNHTMc h ủ độngđốiphóđượcvớinhữngRRTDcóthểxảyra,khônggâynênnhữngbiếnđộnglớntronghoạtđộngcũngnhưtìnhhìnhtàichínhchongânhàng
Trang 32Căncứvàonguyênnhâng â y r a RRTDmàcácngânhàngcónhữngb i ệ n phápthíchhợpđểsaukhắcphụcnhư:
- Yêucầukháchhàngbổsungtàisảnđảmbảo
- Xácđịnhphươngáncơcấunợ
- Thuhồinợ
Khixửlýrủirocácngânhàngsửdụngnhiềubiệnphápxửlýrủirođểđảmbảohiệuquả,nhanhchóngđểthuhồiđượcnợnhưngphảiđúngtheoquyđịnhcủaphápluật
Vớitưcáchlàngườichịutráchnhiệm đầutiênvềsứccạnhtranhcủa ngânhàng,banlãnhđạovìvậyphảilàngườithựcsựđủtàitrênmọiphươngd i ệ n tựuchungg ồ
m 3 k h ả năngchủyếu:k h ả năngvềchuyênmôn,khảnăngphântíchphánđoánv à k h
ả n ă n g nghệthuậtđốinhânxửthế.Nghiêncứuhọchỏikhôngchỉlànhiệmvụcủacánbộcôngnhânviênmànóc ò n l à n h i ệ m vụcủabanlãnhđạongânhàngđểlãnhđạovàđưaranhữngquyếtđịnhsángsuốtthìngườilãnhđạophảilàngườigiỏinhấttrong
Trang 33b Đẩymạnhcôngt á c đàotạo,bồidưỡngv ề chuyênmônvànghiệpđượcsựtiế nbột h ự c s ự vềchấtlượngtíndụngn ế u khôngcóđộingũcánbộvụchocáccánbộtín dụng.
Khôngthểđạtcóđạođ ứ c nghềnghiệp,c ó trìnhđộnghiệpvụ,nhậnt h ứ c xãhộivàhiểubiếtvềphápluậttốt.Sựhợptáccủatoànthểcánbộnhânv i ê n trongngânhànglàsứcmạnhl ớ n nhấtđ ể ngânhàngcóthểđứngvữngvàl ớ n mạnhtrongđ i ề u kiệnkhắcnghiệth i ệ n nay.Cácngânhàngthươngmạicầnchútrọngtrongcôngtáctuyểndụngconngườivàđàotạocánbộcóchấtlượngcao.Cầnp h ả i cóđịnhhướngtiêuchuẩnh o ácánb ộ tíndụng,yếutốc o n ngườil u ô n l à yếut ố c h ủ đạocủamọihoạtđ ộ n g v ì conngườil à chủthểcủanềnkinhtế
Ngườicánbộgiỏilàngườicótầmnhìnrộngtrongtươnglai,vídụmộtmặthàngsảnxuấtnàycóthểtạithờiđiểmhiệntạithịtrườngchưacầnthiếtnhưngtrongmộthoặcmộtvàinămtớinólạilàmộtmặthàngkhôngthểthiếuđốivớithitrường.Nếunhưlàmộtngườicánbộcótầmnhìnhiểubiếtrộngthìhọsẽđầutưvàomặthàngsảnxuấtđó,vàtrongmộtvàinămtớihọsẽcómộtkhoảnlờiđángkể.Mặtkhác,nếunhưcánbộtíndụngkhôngnắmbắtđượcthịtrườngvàxuhướngcủanóthìrủiromấtvốntrong tươnglailàrấtlớn
Bêncạnhkiếnthứcvềchuyênmônnghiệpvụ,cáccánbộtíndụngcònphảithườngxuyêntrangbịthêmhiểubiếtvềphápluật,thịtrường,cáclĩnhvựckhácvềkinhtế-
tàichính,tinhọcvàngoạingữ.Đồngthờichútrọnggiáodụcchínhtrị,tưtưởngchocánbộtíndụng,làmchohọthấyđượcvaitrò,vịtrívàtráchnhiệmlớnlaocủamìnhtrongsựnghiệpkinh
doanhcủangànhđểngàycàngcósựnỗlựctrongcôngviệc.Ngoàira,cấptrêncòncóchếđộkhenthưởngnhữngcánbộlàmtốtvàcóbiệnphápxửlýkịpthờinhữngcánbộviphạm,thiếutráchnhiệmtrongphòngchốngrủiro,thiếu đạođứctronghoạtđộngtíndụng
Trang 341.2.4.2 Nângcaochấtlượngthẩmđịnhkháchhàng
Trongnềnkinhtếthịtrường,mốiquanhệgiữadoanhnghiệpvàngânhàngngàycànhđượckhẳngđịnh.Doanhnghiệpcầnngânhàngbêncạnhđểs a n bằngsựbấtthườngvềnguồnvốnthiếuhoặcthừa,ngượclạidoanhnghiệpđượccoilàchỗdựavàlàđộnglựcđểngânhàngtồntạivàpháttriển.ngânhànglựachọndoanhnghiệptừcáctiêuchuẩncầnphảicóđểthànhlậpquanhệtíndụngnhư:tưcách,nănglựchoạtđộng,sứcmạnhtàichính,điềuk i ệ n hoạtđộngvàtàisảnđảmbảo.Trongđónănglựchoạtđộngvàsứcmạnht à i chínhthểhiệnchokhảnăngtàichínhcủadoanhnghiệp,làyếutốcơbảnquyếtđịnhsựkếtdínhmốiquanhệ
Nóicáchkhác,dướiconmắtngânhàngnănglựctàichínhcủadoanhn g h i ệ p
l à sựhiệnthâncủavốntíndụngđ ư ợ c b ả o toànsinhlợi,d o đ ó nóc ầ n đượccoilàyếut
ố hàngđ ầ u đ ể quyếtđ ị n h q u a n h ệ tíndụngg i ữ a ngânh à n g vàdoanhnghiệp
Trênthựctếcómộtsốngânhàngchỉchútrọngphântíchtàichínhdoanhnghiệptrêncơsởsốliệuhoạtđộngcủadoanhnghiệptrong3 nămgầnnhấtvàkếhoạchkinhdoanhtrongthờikỳvayvốn,kếthợpviệcphântíchhiệuquảphươngánsảnsuấtkinhdoanhcósửdụngvốnvay.Song,cácchỉsốtàichínhđúckếttừbáocáohàngnămcủacácdoanhnghiệpchỉlànhữngđạilượngmangtínhthờiđiểm,khócóthểđạidiệnchobảnchấtvốncócủadoanhnghiệp,chưakểđếnphầnlớnconsốđóđãđượcdoanhnghiệpgọtgiũatrướckhitrìnhngânhàng.Trongnhiềutrườnghợptạithờiđiểmtưởngnhưkhoảntíndụngđượchoàntrảthìbiếncốxuấthiện-
doanhnghiệpđầutưlỗ,tàisảnnợtàichínhgiatăng ,kếtquảlàphươngánsảnxuấtkinhdoanhcủadoanhnghiệpvayvốncóhiệuqủa
Trang 351.2.4.3 Bảođảmtíndụngbằngtàisảnthếchấp,cầmcố,bảolãnhvàb ả o hi ểmtíndụng.
a Nângcao chấtlượngbảođảmtíndụng bằnghìnhthứcthếchấpcầmcố
Đốivớiviệcnhậntàisảnthếchấpcầmcốđiềuquantrọnglàphảixemxéttínhpháplýc
việcchuyểnnhượngtàisảnkhibánđấugiátránhhiệntượnglừađảobằnggiấychứngnhậnsởhữugiả.Bêncạnhđócầnquantâmtớiviệcđịnhgiáchínhxáctàisảnđặcbiệtđốivớitàisảnlànhàđất,dâychuyềnmáymócthiếtbịnhậpngoạiđãquasửdụng.Nếutàisảncầmcốthếchấplàngoạitệcầnquan`tâmtớicácyếutốảnhhưởngtrongtươnglainhưtỷgiálạmphát nhấtlànhữngkhoảnchovaylớnvàdài hạn
Mộtthựctếlàcáctàisảnthếchấpcầmcốrấtphongphúvàđadạngcánbộtíndụngngânhàngkhôngthểhểurõnguồngốcđặcđiểmnhữngyếutốtácđộngcũngnhưgiátrịcủachúng.Vídụ:đểthựchiệnmộtmónvaythếchấpbởinhàđấtđòihỏicánbộtíndụngkhôngchỉcónhữngkiếnthứccơbảnvềnhàđấtnhưluậtđấtđai,biểutínhgiánhàđấtcủachínhquyềnthànhphốmàcònphảihiểubiếtrõvềgiácảthựcnhữngbiếnđộngcủanótrênthịtrường.Cánbộtíndụngdùgiỏiđếnđâucũngkhôngthểhiểubiếtđượctấtcảcáclĩnhvựckinhdoanhtrongnềnkinhtếbởivậyđểcóthểđịnhgiáchínhxácgiátrịtàisảnthếchấpcánbộtíndụngnênđưaranhữngchỉtiêunhấtđịnhđểđánhgiá.Vớitàisản
thếchấplànhàđấtthìcầnnhữngchỉtiêunhư:vịtríngôinhà,tìnhtrạnghiệntại,sựbiếnđộnggiátrênthịtrường vớinhữngtàisảnthếchấpcầmcốbằngmáymócthìngânhàngnêncùngngườivaythuêngườigiám địnhnhưvậyvừakháchquanvừađảmbảođượctínhchínhxác
Mộtđiềukiệnkhôngthểthiếuvớitàisảnthếchấpcầmcốlàkhảnăngphátmạitàisảnkhôngchỉlànhữngtàisảncógiátrịđượcnhànướcchophép
Trang 36vốnởnhiềungânhàng.Ngoàira,ngânhàngnêncóquanhệtốtvớiđịaphươngtránhvướngmắctrongquátrìnhsửlýtàisảnthếchấp.Bởivậy,ngânhàngnênyêucầutấtcảcácthànhviênkývàogiấyđềnghịvayvốn
b Bảolãnh
Bảolãnhcónhiềuưuđiểmhơnsovớicầmcốvàthếchấp.Trongsuốtthờihạncầmcốt h ế chấpphíangânhàngphảithườngxuyênk i ể m tratìnhtrạngcủanhữngtàisảnthếchấpnàykhiđóbênbảolãnhcamkếtdùngtấtcảt à i sảncủamìnhđ ể t h ự c hiệnnghĩavụtrản ợ thìngânhàngs ẽ k h ô n g phảiquáquantâmđếnviệckiểmtratìnhtrạngcủatừngtàisảncụthểtránhđượcn h ữ n g nhựơcđiểmcủacầmcốvàthếchấp.T u ynhiên,ngânhàngcũngcóthểgặprủiromấtvốnnếubênbảolãnhmấtkhảnăngthanhtoánbịtuyênbốphásảnvàkhôngthểthựchiệncácnghĩavụtrảnợtheohợpđồngbảolãnh.Chínhvìv ậ y màngânhàngnênt ì m hiểukỹvềbênbảolãnhvàchỉchấpthuậnsựbảolãnhcủacáccôngtylớnvàcóuytínhoặcyêucầubênbảolãnhphảidùngtàis ả n đ ể cầmc
ố t h ế chấp.Khản ă n g thựchiệnviệctrản ợ vaykhôngchỉp h ụ thuộcvàoviệcbênbảolãnhc ó đ ủ tàisảnmàq u a n trọngh ơ n l à bênbảolãnhc ó nhữngnguồnt h u nhậpổn
đ ị n h đểbảođ ả m c ó tiềnt h a n h toántheođúnglịchbiểucủahợpđồngva y vốn.Ngânhàngcầnxemx ét t h ự c hiệnnghĩavụcủab ê n bảolãnhnhằmt ạ o thuậnlợic h
o c ả ngânhàng,ngườivaylẫnngườibảolãnh
c Thựchiệnbảohiểmtíndụng
Trang 37Thứnhất:Kháchhàngvayvốntínd ụ n g thamg i a muab ả o hiểmc h o ngàn
hnghềmàhọkinhdoanh,vìvậyn h ữ n g khoảntíndụngtrongt r ư ờ n g hợpn à y c o
i nhưcũngđượcbảoh i ể m mộtcáchgiántiếp.Phươngphápnàykhônglàmphátsinhthêmthaotácnghiệpvụtrongngânhàng.đểsửdụngt ố t hìnhthứcnàythìngânhàngc
ầ n c ó chínhsáchưutiênc h o vayvềkhốilượngvàlãisuấtđốivớicácdoanhnghiệp,cánhânmuabảohiểm
Thứhai:Sửdụngbiệnphápbảolưu,nghĩalàngânhàngtựbảohiểmchochínhmìn
hbằngcáchlậpcácquỹdựphòngđểbùđắpnhữngthiệthạikhigặpRRTDtừđóhạnchếnhữnghậuquảxấucóthểxảyramàvẫnđảmbảođượctìnhhìnhtàichínhcủangânhàng,rủiroluônsonghànhvớihoạtđộngkinhdoanhnhưngđốivớimỗithànhphầnkinhtếthìhệ sốRRTDcókhácnhau,việcquyđịnhtỷtrọngrủirocụthểchotừngloạitíndụngcóhiệuquảhơn.Phầnsửdụngvốnngânhàngluônchứađựngrủiro,ngânhàngphảilấyvốntựcóđểbùđắpsongvốncủangânhàngchỉchiếmmộtphầnnhỏtrongtổngsốnguồnvốnhoạtđộngcủangânhàng.NhưvậyhìnhthànhquỹdựtrữđặcbiệtbùđắpRRTDlà
hợplývàcầnthiết
Hàngnămngânhàngcầnphảitríchmộttỷlện hấtđịnhlợinhuậntronghoạtđộngkinhdoanhcủamìnhđểlậpquỹdựtrữđặcbiệtbùđắprủiro Quỹnàyđượcthànhlậpchođếnk h i bằng100%vốnđiềul ệ củangânhàng.Q u ỹ dựtrữđ ặ c biệtnàysẽgiúpngânhàngk h ắ c phụcđượcnhữngkhoảntổnthấttíndụngd o tìnhtrạngn ợ khoanh,n ợ tồnđọnglâudài đ ể đảmbảoantoànchohoạtđộngcủangânhàng
Thứba:Ngânhàngtrựctiếpmuabảohiểmc ủ a cáctổchứcbảohiểmchuyênng
hiệp.N h ư t h ế ngânhàngsẽtránhđượcnhữngtổnthấtkhir ủ i roxảyrađốivớinhữngkhoảnvốnđầutư
1.2.4.4 Xửlýmónvaycóvấnđề
Trang 38Trongxửl ý c á c khoảnv a y cóv ấ n đề,cóh a i s ự lựachọntổngquát:k h a i t h
á c hoặc thanhl ý Khait h á c làmộtquátrìnhlàmviệcvớingườiv a y c h o đếnkhikhoảnchovayđượctrảmộtphầnhaytoànbộvàkhôngdựavàoc á c côngcụpháplýđểépbuộc.Thanhlýlàépngườivaytuântheocácđiềukhoảncủahợpđồngc h o vay,á p d ụ
n g vàthực hiệntấtcả cácb i ệ n phápđ ể đạtđượcmụctiêu
Mónv a y cóvấnđềđược hiểul à mónvayđã q u á hạ n hoặcmónvaytuychưađếnhạnnhưngkháchhàngc ó n g u y c ơ khôngt r ả đượcnợchongânhàngd o mấtk
h ả năngthanhtoán,d o t h u a lỗhoặcdoanhn g h i ệ p cób i ể u hiệnviphạmphápl u ậ
t nhưl ừ a đảo,trốnthuế Xửlýmónvayc ó vấnđ ề l à á p dụngcácbiệnphápkhácnhauđểthuhồinợ.Theokinhnghiệmcủacácngânhàngthìg i ả i phápkhaithácl à khônngoanhơn,v ì s ự tồntạivàpháttriểncủakháchhànglàquyếtđịnhsựtồntạivàp h á t triểncủan g â n h à n g Chínhcácgiảiphápmềmd ẻ o , linhh o ạ t n à y đ ã c ứ u khôngítkháchhàngtừchỗsắp''khuynhgiabạisản''đếnchỗ"gượng"lạiđược,tiếptụctồntại,pháttriểnvàngàycànggắnbóvớingânhàng.Cácgiảiphápkhait h á c như:thươnglượnggiahạnnợ,điềuchỉnhkỳhạnnợ,giãnnợhoặctiếpth ê m vốngiúpkháchhànghoặccóthểđảonợ…
Trang 39lớn.Vìthế,cácNHTMphảiphântánrủirobằngcáchchovayvàonhiềuđốit ư ợ n g , nhiềukháchhàngkhácnhauvớinhiềulĩnhvựckhácnhau.
b Đadạnghóasảnphẩm,dịchvụtíndụng
Cácsảnphẩm,dịchvụcủaNHTMrấtđadạngtrongđócácsảnphẩmt í n dụngcủangânhàngbaogồm:chovaythấuchi,chovay
Muốnđ a dạngh o á cács ả n phẩmd ị c h v ụ t h ì cácNHTMphảităngcườngcáct r a n g thiếtbịh i ệ n đạinhư:máyvitính,máyF a x cũngnhưcơs ở vậtchất,thiết
b ị khotàng.Đồngthờiphảiđ à o tạo,n â n g c a o t r ì n h độn g o ạ i ngữ,vitínhthuthậpthôngtinthịtrường chocánbộngânhàng
Cácngânhàngnênthiếtlậpmốiquanhệvớicáctrungtâmmôigiới,t ư vấnphápluật đểchuẩnbịnhữngđiềukiệncầnthiếtđểthamgiavàothịtrườngvốn,thịtrườngchứngkhoán
Phảitừngbướcchuyểnd ị c h cơ cấutừvốnbánlẻsangbánbuôn,mởrộngv à pháttriển dịchvụđãcónhưthanht o á n Quốctế,bảolãnh,kinh doanh ngoạitệ,t h a n htoánL/
C Khihìnhthànhv à pháttriểnnhữngd ị c h vụmới,ngânhàngkhôngnhữngthíchnghivớinhucầucủaquátrìnhtáisảnxuấtmàbằngconđườngđadạnghoáviệccungứn
Trang 40gtíndụngsẽt h u hútđượcnhiềukháchhàng,quađ ó tăngt h ê m t h u nhậpchomìnhmà