Thôngquahoạtđộng thươngmại quốctế,cácnước cóthểpháthuyđược lợithếsosánhcủamìnhđểpháttriểnnền kinh tếbằngcách xuất khẩu những sản phẩmmàquốcgiađócólơị thếvànhậpkhẩunhữngsản
Trang 1ĐẠIHỌC QUỐCGIAHÀ NỘITRƯỜNGĐẠIHỌC
KINH TẾ
-CAOQUÝ LONG
HỆTHỐNGRÀOCẢNKỸTHUẬTTRONGTHƯƠNGMẠIQUỐC TẾVÀNHỮNGGIẢIPHÁPKHẮCPHỤCRÀOCẢNĐỂXUẤTK HẨUHÀNGDỆTMAYVIỆTNAMSANGTHỊTRƯỜNGMỸTR
ONGBỐICẢNHMỚI
LUẬNVĂNTHẠCSỸKINHTẾĐỐINGOẠI
HàNội–Năm2012
Trang 2ĐẠIHỌC QUỐCGIAHÀ NỘITRƯỜNGĐẠIHỌC
KINH TẾ
-o0o -CAOQUÝ LONG
HỆTHỐNGRÀOCẢNKỸTHUẬTTRONGTHƯƠNGMẠIQUỐCTẾ VÀNHỮNGGIẢIPHÁPKHẮCPHỤCRÀOCẢNĐỂXUẤTKHẨUH ÀNGDỆTMAYVIỆTNAMSANGTHỊTRƯỜNGMỸTRONGBỐIC
Trang 3Trang
DANHMỤCCÁCKÝHIỆUVÀ CHỮ VIẾTTẮT i
DANHMỤCBẢNG,BIỂU iv
DANHMỤCHÌNHVẼ v
PHẦNMỞĐẦU 1
CHƯƠNG1:TỔNGQUANVỀCÁCRÀOCẢNTHƯƠNGMẠIQUỐCTẾ VÀCÁCQUYĐỊNHRÀOCẢNKỸTHUẬTCỦAMỸ 6
1.1 Lýluậnchungvềràocảnkỹthuậttrongthươngmạiquốctế 6
1.1.1 Rào cản trongthươngmạiquốctế 6
1.1.2 Phân loaị hàng rào thươngmại quốctế 7
1.1.3 Rào cảnkỹthuật 10
1.1.4 Tácđộngcủaviệcápdụngràocảnkỹthuật 21
1.2 CácquyđịnhvềhệthốngràocảnkỹthuậttrongthươngmạicủaMỹápdụngvớihàn gdệtmaynhậpkhẩu 25
1.2.1 Yêucầucótínhràocảnliênquanđếntráchnhiệmđốivớixãhội .25
1.2.2 Quyđịnhcótínhràocảnvềmôitrường 30
1.2.3 Tiêuchuẩnchốngcháycủaủybanantoàntiêudùng 32
1.2.4 Quyđịnhvềnhãnmáctheoluậtvềphânbiệtcácsảnphẩmsợidệt .33
1.3 Kinhnghiệmvượtràocảnđểxuấtkhẩuhàngdệtmaycủamộtsốnướcvàothịtrườn gMỹ 37
1.3.1 TrungQuốc 37
Trang 41.3.2 TháiLan 41
1.3.3 Mộtsốbàihọckinhnghiệm đốivớiViệtNam 42
CHƯƠNG2:THỰCTRẠNGĐÁPỨNGRÀOCẢNKỸTHUẬTCỦAMỸ ĐỐIVỚIMẶTHÀNGDỆTMAYXUẤTKHẨU CỦAVIỆTNAM 45
2.1 TổngquanvềhoạtđộngxuấtkhẩudệtmaycủaViệtNam 45
2.1.1 XuấtkhẩudệtmayViệtNamrathịtrườngthếgiới 45
2.1.2 XuấtkhẩudệtmayViệtNamsangthịtrườngMỹ 51
2.2 TácđộngcủahệthốngcáctiêuchuẩnkỹthuậtđốivớihàngdệtmayViệtNam 58
2.2.1 Hệthốngcáctiêuchuẩnkỹthuật 60
2.2.2 HệthốngtiêuchuẩntráchnhiệmxãhộiSA-8000 63
2.2.3 TiêuchuẩnWRAP 67
2.3 ThựctrạngvượtràocủacácdoanhnghiệpdệtmayViệtNamhiệnnay.68 2.3.1 NhữngthànhcôngvàhạnchếcủadệtmayViệtNamtrongnỗlựcv ư ợ t qua cácràocảnkỹthuậttrongthươngmạicủaMỹ 68
2.3.2 NguyênnhânnhữnghạnchếvàtồntạicủadệtmayViệtNam 71
2.4 BàihọckinhnghiệmtừthựctiễnvượtràocảncủacácdoanhnghiệpViệtNam 78
CHƯƠNG3:GIẢIPHÁPVƯỢTRÀOCẢNKỸTHUẬTTRONGTHƯƠN GMẠICHOCÁCDOANHNGHIỆPXUẤTKHẨUDỆTMAYVIỆTNAM SANGMỸ 81
3.1 Cơ hôị,thách thứcxuất khẩu hàng dệtmayViệtNamsang thị trường Mỹ .81
3.1.1 Cơhội 81
Trang 7IMF InternationalMonetaryFund QuỹTiềntệQuốctế
ITC InternationalTradeCentre Trungtâmthươngmạiquốctế
Trang 8ầu
Trang 11PHẦNMỞĐẦU
1.Tínhcấpthiếtcủađềtài.
Hiệnnay,ngànhdệtmayđangđóngmộtvaitròquantrọngtrongnềnkinhtếđấtnước;ngànhđangsửdụnggần5%laođộngtoànquốc(hơn20%laođộngtrongkhuvựccôngnghiệp),đónggóp16%giátrịxuấtkhẩucôngnghiệpchếbiến,kimngạchxuấtkhẩuluônđứngđầucảnước,đồngthờilọtvàoTop10thếgiớivềkimngạchxuấtkhẩuvàđónggóphơn8%trongkimngạchxuấtkhẩucủacả nước
ChiếnlượcpháttriểnngànhdệtmayViệtNamlàđẩymạnhxuấtkhẩuhàngdệtmayvàothịtrườngthếgiớinóichungvàthịtrườngMỹnóiriêngcóv a i tròvôcùngquantrọngđốivớis ự p há t triểncủanềnkinht ế ViệtN a m tronggiaiđoạnhiệnn ay cũngnhưtrongtươnglai.Mặtkhác,mặthàngd ệ t maylàmộttrongnhữngmặthàngxuấtkhẩuchủlựcđemlạinguồnthungoạit ệ tolớnchonềnkinhtếquốcdânvàhộinhậpkinhtếquốctế,giúpcânbằngcáncânthanhtoánthươngmại,giảiquyếtcôngănviệclàmchohàngtriệulaođộng,thúcđ ẩ y c á c ngànhsảnxuấtkháctrongnướcpháttriển…
gópphầnquantrọngtrongviệctạosựpháttriểnvàổnđịnhkinhtế-chínhtrị-xãhội
Trongnhữngn ă m q u a , t ổ n g k i m ngạchxuấtkhẩuhàngd ệ t mayc ủ a ViệtNamsangthịtrườngMỹđãcómứctăngtrưởngđộtbiến,hiệnnayMỹđ ã trởthànhthịtrườngxuấtkhẩuhàngdệtmaylớnnhấtcủaViệtNam.Do
đó,đểđẩymạnhhoạtđộngxuấtkhẩuhàngdệtmaysangthịtrường
Mỹ,đòih o ̉icácdoanhnghiệpViệtNamcần phải tìmhiểu ,nghiêncứu vềthị trườngMỹtrong đóđăc̣ biêṭcầnchúýđếncácràocản kỹthuâṭmà Mỹáp dụng vớicácmặthàngdệtmaykhimuốnthâmnhậpvàothịtrườngnày
Cácnướcđặcbiệtlàcácnướccôngnghiệppháttriển,mộtmặtluônđiđầutrongviệcđòihỏiphảimởcửathịtrườngvàthúcđẩytựdohóathương
Trang 12mạitheo xu hướng quốctếhóa– khu vưc̣ hóa,mặtkháchọlạiluôntìmkiếmcácràocảntinhvivàphứctạphơnthôngquacáctiêuchuẩnkỹthuậtvàbiệnpháphànhch
ínhnhằmbảohộsảnxuấttrongnước.Nhữngràocảnphithuếquan(NTB-Non-
TariffBarriers)nóichungvàràocảnkỹthuậttrongthươngmại(TBT-TechnicalBarrierstoTrade)nóiriêngđanggâytrở
ngạirấtlớnđốivớihoạtđộngxuấtkhẩucủacácnướcđangpháttriển,trongđócóViệtNam.Khókhănlạicàngbịnhânlêndocáctiêuchuẩnkỹthuậtvàbiệnphápnàyđượcmệnhdanhnhằmbảovệquyềnlợicủangườitiêudùngchứkhôngchỉlàcác
đúng đắn vềcác“ràocản
Xuấtphátt ừ tínhthiếtthựccủavấnđềnêutrên,t á c giảchọnđ ề tài:“Hệthốngr àocảnkỹthuậttrong
thươngmạiquốctếvànhữnggiảiphápkhắcphụcràocảnđểxuấtkhẩuhàngdệt mayViệtNamsangthịtrườngMỹtrongbốicảnhmới”.Đềtàinghiêncứu,làmrõđư
ợcmộtsốnộidungcơbản,cụthểlà:Thếnàolàràocảnkỹthuậttrongquanhệthươngmạiquốctế?
CácràocảnkỹthuậtđượcápdụngởMỹđốivớimặthàngdệtmayxuấtkhẩucủaViệtNamhiệnnaynhưthếnào?
Trongtìnhhìnhmớihiệnnay,cácdoanhnghiệpd ệt mayViệtNamphải l à m thếnàođ
ể vượtr à o cảnkỹthuậttrongthươngmại,nhằmthúcđẩyxuấtkhẩuhàngdệtmaysangthịtrườngMỹ?
1 Tìnhhình nghiêncứu.
ĐềtàivềcácràocảntrongthươngmạiquốctếvàđềtàivềhoạtđộngxuấtkhẩuhàngdệtmayViệtNamv à o thịtrườngMỹđ ã đượcđ ề cậpkhánhiềutrongcácbàiviết,cô
Trang 13ngtrìnhnghiêncứuhaycácluậnvăn,luậnánnhư“LàmthếnàođểxuấtkhẩuthànhcônghàngdệtmayvàothịtrườngMỹ,Hiệp
Trang 14HộidệtmayViệtNam,HàNội”-LêQuốcÂn(8/2005);“GiảiphápđẩymạnhxuấtkhẩuhàngdệtmayViệtNamsangthịtrườngMỹ”–
NguyễnHữuKhải(2006),TạpchíKinht ế đốingoại,HàN ộ i ; “NghiêncứucácràocảntrongThươngmạiQuốctếvàđềxuấtcácgiảiphápđốivớiViệtNam”-
ĐinhVănThành(2005),NhàxuấtbảnLaođộngxãhội,HàNội;“ThúcđẩyxuấtkhẩuhàngdệtmayViệtNamvàothịtrườngMỹvàthếgiới:viễncảnhvàthửthách”–
ĐỗTuyếtKhanh(2008),số2tháng7/2008Tạpchínghiêncứuvàthảoluận–
Thờiđạimới v.v…
Cácđ ề tàichủyếuchỉnghiêncứuvềh ệ thốngthúcđẩyxuấtkhẩuhàngdệtmayvàothịtrườngMỹhaychỉnghiêncứuhệ thốngcácràocảntrongthươngmạiquốctếvàgiảiphápchoViệtNam
Chínhvìvậy,trêncơsởxemxétmộtcáchkháiquáttổnghợphơn,đềt ài “HệthốngràocảnkỹthuậttrongthươngmạiquốctếvànhữnggiảiphápkhắcphụcràocảnđểxuấtkhẩuhàngdệtmayViệtNamsangthịtrườngMỹt r o n g bốicảnhmới”cóýnghĩarấtthiếtthựccảvềlýluậnvàthựctiễn,đápứngđượcyêucầucấpthiếthiệnnaycủangànhdệtmayViệtNam,gópphầnđ ẩ y nhanhtốcđộpháttriểncủatoànngànhdệtmaytrongthờikỳhộinhậpkinhtếquốctế
2 Mụcđíchvànhiệmvụnghiêncứu.
Mụcđíchnghiêncứuc ủ a luậnvăn:nghiêncứuc ơ s ở khoahọc,nộidungcủah
ệ thốngràoc ả n phithuếquanv à ràocảnk ỹ thuậttrongthươngmại;trêncơsởđóphântíchvàđánhgiáthựctrạnghoạtđộngcủacácdoanhnghiệpxuấtkhẩudệtmayvàothịtrườngMỹtrongbốicảnhhộinhậpkinhtếquốct ế , đ ề xuấtc á c địnhhướngv à giảiphápnhằmnângcaohiệuquảcủahoạtđộngnày
Đểthựchiệnđượcmụcđíchtrên,luậnvăntậptrungvàocácnhiệmvụnghiêncứusau:
Trang 15-Tìmhiểuhệthốngràocảnp h i thuếquanápdụngvớihànghóaxuất khẩunóichung vàcácràocảnkỹthuậtt h ươngmạicủaMỹđối vớimăṭ hàngdêṭmaynhậpkhẩu,đồng thờiđểgiúpcácdoanhnghiệpnhậndiệncácTBT.
- ĐánhgiáthịtrườngdệtmayMỹvàchínhsáchnhậpkhẩuhàngdệtmay,
quađóđềtàikháiquátthựctrạng
vươṭdêṭmayViệtNamvàothịtrườngnày ràocủacácdoanhnghiệpxuấtkhẩu
- ĐềxuấtmộtsốgiảiphápvượtràođốivớicácdoanhnghiệpViệtNamvàkiếnnghịvớicơquanquảnlýNhànướcnhằmthúcđẩyxuấtkhẩuhàngdệtmaysangthịtrườngMỹtrongbốicảnhhộinhậpkinhtếquốctế
3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu.
Đốitượngnghiêncứu:
- NghiêncứuhệthốngcácràocảnkỹthuậtTBTđốivớimặthàngdệtmayvà hệthốngràocảnkỹthuậttạiMỹ
- NhữnggiảiphápkhắcphụcràocảnkỹthuậtđốivớihàngdệtmayvàoMỹ
Phạmvinghiêncứu:CácquiđịnhràocảnkỹthuậtcủaMỹápdụngvới
măṭhàng dêṭmay,liên hệthưc̣ tiê
ñ vớimăṭhàng xuất khẩu dêṭmayViệtNamsangMỹtrongbốicảnhmớihiệnnay
4 Phươngphápnghiêncứu.
-Phươngp há pt ổn g hợp:l àp h ư ơ n g p há p trọngt âm đượctácgiảsửd ụ n g nhằmt
ổnghợpcácvấnđềvềràocảnkỹthuậttrongthươngmạicủaMỹđểđưarađượcbứctranhkháiquátvàtổngquanvềràocảnkỹthuậttrongthươngmạicủaMỹ
-Phươngphápphântích,thống kê:tácgiảsửdụngcácsốliệuthốngkêthíchhợpđ
ểphụcvụchoquátrìnhphântíchthựctiễnápdụngràocảnkỹt h u ậ t đốivớimặthàngdệtmayxuấtkhẩucủaViệtNamsangthịtrườngMỹ
Trang 165 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn.
-Luậnvănhệthốnghoánhữngvấnđềlýluậncơbảncủaviệctìmhiểuv à đápứngquyđịnhvềràocảnkỹthuậtTBTđốivớihàngdệtmaytrênthịtrườngMỹtrongđiều
Trang 17C
hương 3 : Giảiphápvượtràoc ả n kỹthuậttrongthươngmạichocácdoanhnghiệpx
uấtkhẩudêṭmayViệtNamsangMỹ
Trang 18CHƯƠNG1 TỔNGQUANVỀCÁCRÀOCẢNTHƯƠNGMẠIQUỐCTẾVÀCÁCQUY
ĐỊNHRÀOCẢNKỸTHUẬTCỦAMỸ 1.1 Lýluậnchungvềràocảnkỹthuậttrongthươngmạiquốctế.
1.1.1 Ràocảntrongthươngmạiquốctế.
Trong xu hướng hôị nhâ
p̣
hiêṇ naythìhoaṭđôṇg thươngmại quốctếđãtrởt hànhmôṭ hoạt động
đươc̣
diêñ rarôṇg khắp vàlàmôṭ hoạt độngchủđaọnhằmgắn kếtcácquốcgiavới nhau Thôngquahoạtđộng thươngmại
quốctế,cácnước cóthểpháthuyđược lợithếsosánhcủamìnhđểpháttriểnnền
kinh tếbằngcách xuất khẩu những sản phẩmmàquốcgiađócólơị thếvànhậpkhẩunhữngsản phẩmmàkhôngcólơị thế;bêncaṇhđócót hểtâṇ duṇgđươ
c̣ những nguồn lựctừb ên ngoài– cóđượclàdo sựđầu tưcủacácnước
khác.Thươngmại quốctếđãmang laịnhững lơị ích to lớnchocácquốcgiakhithamgiavàohoạtđộng
này.Vàcùngpháttriểnvớihoạtđộngthươngmạiquốctếthìcácràocảnthươngmạiquốctếcũngngàycàngpháttriểnvàđếnb âygiờthìnókhôngcòn
xalạvớicácquốcgiakhi thamgiavào hoạt độngthươngmạiquốctế
Thuâṭngữ“ràocản”trong kinh t ếđượchiểu lànhữngcôngcụ
,b i êṇpháp,chínhsáchbảohộcủamộtquốcgianhằmhạnchế nhữngtácđộngtiêu
cư
c̣ ảnh hưởng tới nền kinh tếcủaquốcgiađó Từđ ócóthểsuyrôṇgra“rào
cản trong thươngmại quốctế”l à nhữngcôngcụ,biêṇ pháp,chínhsáchbảohộcủamôṭ quốcgianhằmhaṇ chếnhững tácđôṇg
tiêucưc̣
ảnh hưởng tới
Trang 19hoạtđộngthươngmạiquốctếcủaquốcgiađónóiriêngvàtớinềnkinh tếnóichung.
Ràocản thươngmạiq u ốctếđươc̣ phânchialàmhai loaị :đólàhàngrào thuếquan vàphi thuếquan.Theo xu hướng quốctếhiêṇ naythìhàngràothuếquan đang bịthu hep̣ ,không đượcáp
duṇ
grôṇgraĩ nữamàngàycàng
Trang 20bịhạnchếáp dụng theo quyđiṇhcủaWTO.Do đóhàngrào phi
1.1.2.1 Hàng rào thuếquan.
Nôi dungchínhcủahàngrào thuếquan đólàviêc̣ áp
duṇ
gthuếlà
côngcụchính gâyràocản đểkìmham̃ sựthâmnhâp̣ củahàng hóanước
ngoàivàothịtrườngtrongnướccủamộtquốcgia Dođó,khihànghóacủan ướcngoàikhinhậpkhẩusẽphảichịuáp dụngmộtmứcthuếquan nhất địnhdoquốcgiađóquyđiṇh.Thuếquan trong thươngmại quốctếbaogồm:thuếquanxuấtkhẩuvàthuếquann h ậ p k h ẩ u Trongđó,thuếquann h ậ p k h ẩu
với giácủahàng hóađóởngoaịquốc Điều nàysẽảnh hưởng tiêucưc̣
người tiêu dùng trong nước
tới
Thuếquan xuất khẩu làloaịthuếđượcáp duṇ g với đơn vịhàng hóa
xuấtk h ẩurathị trường thếgiớicủamôṭ quốcgia ,d o đókhihànghóacủa
Trang 21quốcgianàysẽcógiácao hơn so với giácủahàng hóađótrong nước
.Điềunàysẽảnhhưởngtiêucựctớihoạtđộngxuấtkhẩucủaquốcgiađó Ởnhiềuquốcgiathìthuếquan xuất khẩu không đượcáp duṇ gvìcácquốcgianàyđềukhuyếnkhíchpháttriểnhoạtđộngxuấtkhẩunhằmpháttriểnkinhtế
Trướckia,côngcụthuếquan đượcsửd uṇ gphốbiếntrongchínhsáchbảo hộthươngmại quốctếcủamôṭ quốcgia,tuynhiênchođếnnaythìcông
Trang 22cụnàyđãkhông cònđược ápdụng phổbiếnnữamàthayvàođólàhàngràophi
thuếquan ngàycàng đadaṇg vàtinh vi
1.1.2.2 Hàng rào phi thuếquan.
Ràocảnphi
thuếquanlànhữngràocảnkhôngdùngthuếquanmàthayvàođólàcácbiệnpháphànhchính đểphânbiệtđối xửchốnglạisựthâm
thuâṭđểgiảmthiểu lươṇ ghànghóanhậpkhẩu
Ràocản phi thuếquan ngàycàng phát triển đadạn g
v àphứctap̣tổchứcOECD,ràocản phi thuếquan bao gồm14loại:
Bảng1.1:Bảng phânchiacácrào cảnphi thuếquancủaOECD
Trang 2310 Các hạnchếvềsựdịchchuyểncủathươngnhânhoặc ngườilaođộng
Trang 2411 Các hạnchếvềcungcấpdịch vụ
12 Quyđiṇh hoăc̣chi phívềvâṇchuyển
13 Các côngcụbảohộthươngmại: chốngbánphágiá, thuếđốikháng,q u yền tựvê…̣
14 Cácquyđịnh củathịtrườngtrongnước
Nguồn:OECD CònriêngđốivớiViệtNam,hàngràophi thuếđược phânchia thành
7n hóm,bao gồm:
Bảng1.2:Bảng phânchiacácrào cảnphi thuếquancủaViệtNam
Nhóm5 Cácbiệnphápbảovệthươngmạitạmthời(nhưtựvệ,trợcấpvà
cácbiệnphápđốikháng,biệnphápchốngbánphágiá);
Nhóm6 Cácbiệnphápliênquantớiđầutư(nhưthuếsuất,thuếnhậpkhẩuphụth
uộctỷlệnộiđịahóa, hạnchếtiếpcậnngoạitệ,
Trang 25Nhóm7
Cácbiệnphápkhác(nhưtemphiếu, biểuthuếnhậpkhẩuhayt h a y đổi,yêucầuđảmbảothanhtoán,yêucầukếthối, thủtụchànhchính,thủtụchảiquan,muasắmchínhphủ, quytắcxuấtxứ)
nhất đểngănchăṇ hàngnhập
khẩu,đ ă
c̣ biêṭlàhàng nhậpkhẩut ừ cácnướcđang phát triển R àocảnk ỹthuâṭlàmôṭ nhómcác
biêṇ
phápyêucầu vềmăṭkỹthuâṭáp duṇ g đối với
hàngxuấtkhẩucủanướcngoài ,tránhviệc thâmnhậpcủahànghóađóvàbảov ê ̣hànghóatrong nước.Nóimộtcáchtổngquáthơn,ràocảnkỹthuậttrongthươngmại-
TBTl à viếttắtcủacụmt ừ tiếngAnh“ TechnicalBarriersto
Trade”,đólàcáctiêuchuẩnkỹthuậtmàmộtnướcápdụngđốivớihànghoánhậpkhẩuv
à/
hoặcquytrìnhnhằmđánhgiásựphùhợpcủahànghoánhậpkhẩuđốivớicáctiêuchuẩn
kỹthuậtđó[69]
Trang 26Tiêuchuẩnkỹthuậtlàquyđịnhvềđặctínhkỹthuậtvàyêucầuquảnlýdùnglàmchuẩnđểphânloại,đánhgiásảnphẩm,hànghoá,dịchvụ,quátrình,môitrườngvàcácđốitượngkháctronghoạtđộngkinhtế-
xãhộinhằmnângcaochấtlượngvàhiệuquảcủacácđối
Trang 27Hệ thống rào cản thương mại
Rào cản thuế quan Rào cản phi thuế quan
Các rào cản phi thuế quan khác Hạn ngạch Rào cản kỹ thuật
tượngnày.Tiêuchuẩnkỹthuậtdomộttổchứccôngbốdướidạngvănbảnđểt ự nguyệnápdụng[68]
Hiên nay,t rong xu hướng hộinhậpt o ànc ầ u cácràocản thuếquan
thưc̣phẩ
m
cho người
tráchnhi êṃ
trường hànhsảnx
uấttốt sửd u ṇg xãhội
Hình1.1:Hệthốngràocảnthươngmaị
Nguồn:ĐinhVănThành(2005),Ràocảntrongthươngmạiquốctế,NxbThốngkê, HàNội
Trang 28b) Tiêuchuẩnvềantoànchongười sửd uṇg
Đâycũng làmôṭ trong những tiêuchuẩn hết sứcquan troṇg,tiêuchuẩnnàybaogồmnhữngquyđịnh,tiêuchuẩnvềđộantoànchungcủasảnphẩmv í dụnhưnhữngquyđịnh vềnhãnmác,đónggóihànghóa,kýmãhiệusảnphẩm,bao gói…Tứclànhững sản phẩmkhimuốn xuất khẩucần phải đươc̣
ghirõnhững thông tin trên bao bìsản phẩmnhư:tênhànghóa,xuất xứ,nhãn
Trang 29mác,thành phần,trọng lượng tịnh,hạn sửdụng,điều kiêṇ bảoquản…Rõràngnhững thông tin nàylàrấtcần thiếtcho những sản phẩmkhi thâmnhâp̣ vào
Trang 30thị trườngcủamôṭ quốcgianógiúpcho người tiêu dùngcủaquốcgiađó cóthểnhâ
ṇ biết,phân biêṭgiữacácsản phẩmvới nhau
c) Tiêuchuẩnvềlao độngvàtráchnhiêṃ xãhôị
Hiên nay,bộtiêuchuẩn vềlao đôṇg vàtrách nhiêṃ xãhôị SA 8000đang đượccácnướcphát triểnáp duṇ grôṇgraĩ.Đâylàtiêuchuẩn quốctếdưạtrêncôngướcquốctếvềlao độngcủatổchứclao động quốctế(ILO)củaliên
ChứngchỉSA 8000c hỉ cấpchomộtc ơsởsảnxuất(khôngphảichotoàncôngty)vàcógiátrịtrong3năm.Việcthanhtra,giámsátsẽđượctiếnhành6thángmộtlần
Trang 31d) Quyđiṇhvềbảovệmôi trường(Hệthống quảntrịmôi
trườngISO14001:2000)
Hệthống nàyxemxét khíacaṇh bảo vệmôi trườngcủacáctổchứcsản
xuấtvàsản phẩm.Hiêṇ nay,trên thị trường thếgiớirấtchútroṇg đến vấn đềmôi trường,tổchứcmôi trường thếgiới đãkhuyếncáocácdoanh
nghiệpnêncungứng những sản phẩm“ xanh vàsac̣ h” M ứcđộảnh hưởng đếnmôi
trườngcủamôṭ sản phẩmsẽquyết điṇh tới sứccaṇh tranhcủasản phẩmđó
Trang 321.1.3.3 QuyđịnhcủaTổchứcThươngmạiThếgiới(WTO)về ràocảnkỹ thuật.
WTOrađờitrêncơsởtiếptụcsựnghiệpcủatổchứctiềnnhiệmlàHiệpđịnhchungvềThuếquanvàThươngmại(TheGeneralAgreementonTariffsandTrade–GATT).Đ â y l à t ổ chứcquốct ế d u y nhấtđềr a nhữngnguyêntắcthươngmạigiữacácquốcgiatrênthếgiới.TrọngtâmcủaWTOchínhlàcáchiệpđịnhđãvàđangđượccácnướcđàmphánvàkýkết.Tínhđếnngày16-12-
2011,WTObaogồm155nềnkinhtếthànhviênchiếm97%giátrịGDPvà95%giátrịthươngmạitoàncầu.WTOlàtổchứckinhtếđaphương,nhằmthúcđẩytựdohóathươngmại,hộinhậpkinhtếquốctếtrênphạmvitoàncầu.Vớimộtthiếtchếtổchứcchặtchẽ,hoạtđộngcủaWTOđượctuânthủtheo5nguyêntắc:
HiệpđịnhvềràocảnkỹthuậttrongthươngmạiWTO,đượcviếttắtlàTBT(TheWTOAgreementonTechnicalBarrierst o Trade).Hiệpđịnhnàyđượccácquốcg i a thànhviêncủaWTOthôngquav à cóhiệulựct ừ n g à y 1/1/1995,làHiệpđịnhđaphươngmàcácthànhviêncủaWTOphảicamkết
Trang 33thựchiệntấtcảcácđiềukhoảnmàkhôngđượcbảolưubất kỳđiềukhoảnnào[67].
● MụcđíchcủaHiệpđịnhTBTlànhằm:
- Thúcđẩythươngmại,khuyếnkhíchcácnướcthamgiaxâydựngvàápdụngtiêuchuẩnquốctế,tiêuchuẩncủacácnướcthànhviênhàihòacàngnhiềucàngtốtvớitiêuchuẩnquốctế
- Thúcđẩynhanhquátrìnhchuyểngiaocôngnghệt ừ cácnướcpháttriểnsangcácnướcđangpháttriểnthôngquahoạtđộngtiêuchuẩnhóa
- Đảmbảocácbiệnphápquảnýkỹthuậtcácnướcđềra,nhưngkhôngc ản trởthươngmạiquámứccần thiết
- Khôngngăncảncácnướcthànhviênápdụngcácbiệnphápcầnthiếtđ ể đảmbảochấtlượnghànghóaxuấtnhậpkhẩucủamình,đểbảovệcuộcsốnghoặcsứckhỏeconngười, độngvật, thựcvậtvàbảovệmôitrường
- Ngănngừacáchànhđộnggianlậnvàđảmbảonhữnglợiíchanninhcơbảncủacácquốcgiathànhviên[67]
● NộidungcủaHiệpđịnhTBT
HiệpđịnhTBTgồm15điềuđượctómtắtnhưsau:
Điều1.Gồmcácđiềukhoảnchung,quyđịnhcácthuậtngữ,đốitượngv àphạmv
iápdụngcủaHiệpđịnh
Trang 34
dụngcácvănbảnphápquykỹthuật-TechnicalregulationdocáccơquanNhànướctrungươngbanhành,như:Khôngtạoranhữngtrởngạikhôngcầnthiếtđốivớithươngmạiquốctế;tíchcựcthamgiavàoviệcxâydựngvàápdụngtiêuchuẩnquốctế;nếubiênsoạncónộidungkhôngphùhợpvớitiêuchuẩnquốctế,cóảnhhưởngđếnthươngmạithìphảicóthôngbáochocácquốcgiathànhviênthamgiagópýkiến;phảicóthờigianhiệulựcthíchhợpđểcácquốcgiathànhviêncóthểápdụng
Điều3.Quyđịnhcácyêucầukhisoạnthảo,banhànhvàápdụngcácvănbảnphá
pquykỹthuậtd o cáccơquanNhànướcđịaphươngvàcáctổchứcphichínhphủbanhànhnhằmđảmbảosựtuânthủvàthốngnhấtvớicácc ơ quanhànhchínhtrungương
Điều4.Quyđịnhcácyêucầukhisoạnthảo,banhànhvàápdụngtiêuchuẩncủac
ơquantrungương,địaphươngvàcáctochứcphichínhphủđềuphảiphùhợpvớiquychếthựchànhvềthủtụcxâydựng,banhànhvà ápdụngtiêuchuẩntạiphụlục3củaHiệpđịnhnày
Điều5 Quyđịnhviệcx â y dựng,banhànhvà ápdụngc á c quytrìnhđánhgiásự
phùhợpdocáccơquanNhànướctrungươngthựchiện.Cácquytrìnhnàyp h ả i đ ả m bảonguyênt ắ c khôngphânbiệtđốixử,thuậntiệnv à nhanhchóng;minhbạchvàbảomậtthôngtinđốivớisảnphẩm
Điểu6.QuyđịnhviệcthựcnhậnkếtquảđánhgiásựphùhợpdocáccơquanNhàn
ướctrungươngthựchiện.HiệpđịnhkhuyếnkhíchcácquốcgiathànhviêntiếnhànhđàmphánđểkýkếtcácHiệpđịnhthừanhậnlẫnnhauđốivớicáckếtquảđánhgiásựphùhợpcủanhau
Điều7.Quyđịnhcácquytrìnhđánhgiásựphùh ợpdocá c cơquanNhànướcđị
aphươngthựchiệnnhằmđảmbảosựtuânthủvàthốngnhấtvớic á c
c ơ quanNhànướctrungươngvàĐiều5,6củaHiệpđịnh
Trang 35hựchiệnnhằmđảmbảosựtuânthủvàthốngnhấtvớicáccơquanNhànướctrungương
Điều9.Quyđịnhcácquốcgiathànhviênphảixâydựngvàchấpnhậnc á c hệth
ốngquốctếvàkhuvựcmàmìnhthamgiavềđánhgiásựphùhợp,nhưngphảibảođảmvớiyêucầuquyđịnhtạiđiều5,6
Điều10.Quyđịnhvềquychếthôngtincácvănbảnphápquykỹ
thuật,tiêuchuẩnvàquytrìnhđánhgiásựphùhợpchocácthànhviênvàcácbênquantâm.Mỗiquốcgiathànhviênphảicómộtđầumốiliênlạccókhảnăngt r ả lờitấtcảyêucầuhợplýtừcácthànhviênkhác,vớigiácảhợplý;ThôngbáogửiđếnBanthưkýphảibằngtiếngAnh,PháphoặcTâyBanNha
Điều11.Quyđịnhcácvấnđềliênquanđếntrợgiúpkỹthuậtchocácthànhviên
khác,nhấtlà cácthànhviênlàcácnướcđangpháttriển
Điều12.Nhữngvấnđềđốixửđặcbiệtvàkhácbiệtđốivớicácnướcthànhviên
đangpháttriểnliênquanđếnnhữngquyđịnhquyềnvànghĩavụ;nhucầutàichính,thươngmạitrongquátrìnhthựchiệnHiệpđịnh;quátrìnhsoạnthảo,ápdụngcácvănbảnphápquykỹthuật,cáctiêuchuẩn,cácthủtụcđánhgiásựphùhợp
Điều1 3 Ủybanvề ràocảnk ỹ thuậttrongthươngmại,b a o gồmđạidiệncủa
tấtcảcácquốcgiathànhviên,mỗinămhọpítnhất1lầnnhằmthamvấnnhữngvấnđềliênquanđếnđiềuhànhHiệpđịnhvàtiếptụcmởrộngcácmụctiêu,nhiệmvụcủaHiệpđịnh
Điều1 4 Việcthamvấnv à giảiquyếttranhchấpnhữngvấnđ ề liênquanđếnHi
ệpđịnhđượctiếnhànhdướisựgiámsátcủaCơquangiảiquyếttranhchấp
Điếu15.Điềukhoảncuốicùng,quyđịnhvềcácbảolưu,soátxétHiệpđịnhnày[
67]
Trang 361.1.3.4 3.4 Xuhướngràocảnkỹthuật(TBT)trongthươngmạiquốctế.
Hiệnnay,cácchuyêngiakinhtếchorằngcó10xuhướngràocảnkỹthuậtnhưsau[36]:
►Mởrộngtừlĩnhvựcsảnxuấtvàthươngmạiđếnthươngmạidịchvụv à đầutư:
►Mởrộngtừsảnphẩmcụthểđếntoànbộquátrìnhsảnxuấtvàhoạt
động:nhưhệthốngtiêuchuẩn vềlao đôṇg vàtrách nhiêṃ xãhôị SA8000,
đượcxâydựngtrêncácnguyêntắcCôngướccủaTổchứcLaođộngquốc tế(ILO)và CôngướccủaLiênhiệpQuốcvềQuyềntrẻ
emvàTuyênbốtoànc ầ u vềNhânquyềnvàđượcbanhànhlầnđầuvàonăm 1997và hiệuchỉnhvàonăm2 0 0 1 v à 2008.Sauhơn1 0 năm,bộtiêuchuẩnn à y đượcá p dụngrộngrãiởcácnướcpháttriểnnhưMỹ,EU,NhâṭBản,Canada.SA8000quy
điṇhcấmnhậpk h ẩuh àng hóamàtrong quátrình sản xuấtcósửd uṇ glaođộng trẻem,lao độngcưỡng bức,phân biêṭđối xử, bắt người lao động làm
Trang 37cácnướcđangpháttriểnđãngàycàngtăngvàvượtquacácnướcpháttriển
►Tăngcườngchấpnhậncáctiêuchuẩnquốctế:đ ể bảov ệ ngànhthươngmạik
hỏicácTBTbấthợplý,WTOđãlậpraLuậtvàThựchànhtốt,yêucầutấtcảcácthànhviêntuânthủtiêuchuẩnkỹthuậtquốctế
►Ràocảnkỹthuậtvềantoàntiêudùngngàycàngkhắtkhe:đểbảovệquyềnlợih
ợpphápcủangườitiêudùng,CơquanluậtphápMỹđãbanhànhkhánhiềucácluậtbảovệngườitiêudùngđểápdụngtrongđờisốngkinhtếxãhội.ỦybanAntoànSảnphẩmTiêudùngMỹ(CPSC)làmộtcơquanliênbangđộclậpđượcthànhlậptheoLuậtAntoànSảnphẩmTiêudùng(CPSA).Bằngluậtnày,Quốchộigiaotráchnhiệmc h o C P S C
“bảovệcôngchúngtránhnguycơbịthươnghaytửvongliênquanđếncácsảnphẩmtiêudùng”.C P S C đượcphépđềracáctiêuchuẩnantoànsảnphẩmliênquanđếnsựvậnhành,thànhphần,nộidung,thiếtkế,sảnxuất,hoàntất,đónggóivàdánnhãn.Nguyêntắcchunglànhàsảnxuấtsảnphẩmtiêudùnglàđốitượngcủaquyđịnhnàyphảipháthànhgiấychứngnhậnkhẳngđịnhhàngphùhợpvớicáctiêuchuẩnquiđịnhvàphảidánnhãntrênsảnphẩmghirõngàyvànơisảnxuấtsảnphẩm,tênvàđịachỉcủanhàsảnxuất,chứngnhậntuânthủcácluậtl ệ ápdụngvàmôtảngắngọncácluậtlệđó.Khingườitiêudùngngàycàngý
Trang 38►PhốihợpcácTBT,chốngbánphágiá,biệnpháptựvệvàthuếquan:toàncầuh
óadẫntớicạnhtranhkhốcliệttrênthịtrườngthếgiớikhiếnnhiềunướckếthợpnhiềuràocảnđểbảohộmậudịch
Cùngvớihệthốngràocảnkỹthuật,cácbiệnpháptựvệ,thuếchốngbánphágiá,thuếđốikháng…
cũngđangđượccácquốcgiađẩymạnhthựchiện,màđiểnhìnhlàMỹ,nướcđượccoilàđãápdụngvàvậndụngcácquyđịnhvềtựvệthươngmạiphứctạpvàtinhvinhấtthếgiới.Ngoàira,cácvấnđềvềmôitrườnghiệnnaycũngnổilênnhưmộtcôngcụhaymộtloạiràocảnk ỹ thuậttinhvi,hữuhiệuđểmộtmặtbả ohộthịtrườngtrongnướcvàmặtkháclàđảmbảopháttriểnkinhtếđiđôivớipháttriểnbềnvững,bảovệmôitrường…
XuhướngnàycũngđượcthểhiệnrõtronghệthốngtiêuchuẩnchấtlượngcủaMỹ,tậptrungvàocácbiệnphápbảovệmôitrường,dánnhãnsinhthái,cácquyđịnhvềnhãnmácsảnphẩm…
nhằmpháttriểnbềnvữngvàpháttriểncácsảnphẩmthânthiệnvớimôitrường
Đứngtrướcxuthếchungnàycủathươngmạithếgiới,cácquốcgiađangpháttriểnn h ư ViệtNamphảinhậnthứcrõràngvàđưaracácnghiêncứuphùhợpđểtrướcmắttiếptụcd u y t r ì đượchoạtđộngxuấtkhẩutăngmạnh,khônglúngtúngtrướcnhữngràocảnmớitrongthươngmạiquốctếvàchủđộngcónhữngbiệnpháplinhhoạtđểvượtquahệthốngràocảnmớinày
Trang 39Ràocảnkỹthuậtcóthểbị sửdụngbiếntướngnhưmộtcôngcụbảohộcủachínhphủnướcnhậpkhẩudùng đểhạnchếsựthâmnhậpcủahànghóa
nướcngoài khi thâmnhâp̣ vào thị trường nướcmình.Viêc̣ sửd u
ṇ gràocảnkỹthuâṭmang laịcho quốcgianàynhững tácđôṇg
thuâṭđượcáp duṇ gcũng đồng nghiã rằngchất
lươṇ ghànghóangàycàngđược nângcao,người tiêu dùng sẽđượctiêu thụnhữngmăṭhàng vớichất
lươ
ṇ gcao.
Thứhai,viêc̣ áp
duṇ
gcácràocản kỹthuâṭgiúp bảo vệmôi trường.Khi
ápdụngcácbiệnphápkỹthuật ,cácsảnphẩmkhôngthânthiệnvớimôit rườngsẽkhôngđược
Trang 40phépnhậpkhẩuvàothịtrườngnướcnày,chỉcónhữngsảnphẩmđãthỏ a mãntheođúngtiêuchuẩnbảovệmôitrườngmớiđược
,tài nguyên thiên nhiên,ngănchăṇ sựô
nhiêm̃
,mấtcân
bằng sinh thái…
Thứb a,bảo hộnền sản xuất trong nước, hạnchến hậpkhẩuhànghóa
nướcngoài.Đâychính làmôṭ trong những tácđôṇgchínhcủacácràocản kỹthuâṭ.Viêc̣ áp
duṇ
gcácbiêṇ pháp kỹthuâṭnàyđãngănchăṇ sựđedoạ của