ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CHU VĂN TRÍ CHUYỂN GIÁ VÀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒN
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
CHU VĂN TRÍ
CHUYỂN GIÁ VÀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Đà Lạt – 2012
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
CHU VĂN TRÍ
CHUYỂN GIÁ VÀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIÁ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG
Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng Mã số: 60 34 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNGNGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS TRẦN ANH TÀI
Đà Lạt – 2012
Trang 31.3.2 Nộidungcủacôngt á c quảnl ý thuếđồivớihoạtđộng
28chuyểngiá
Trang 41.4 Kinhnghiệmchốngchuyểngiácủamộtsốquốcgiatrênthế
42giới
Chương2:T h ự c trạngc ô n g tácquảnl ý t h u ế đốivớihoạt
ngoàitrênđịabàntỉnhLâmĐồng
2.1.1 Cáchìnhthứchoạtđộngđầutưcủalĩnhvựcdoanhnghiệp
48FDItạiViệtNam
2.1.2 Nhậndiệnc á c hànhv i chuyểng i á điểnhìnhđ ã v à đang
50diễnratạiViệtNam
2.2 Tìnhhìnhchuyểngiá củacác doanhnghiệpcóvốnđầut ư
55nướcngoàitrênđịabàntỉnhLâmĐồng
2.2.1 Kháiquátvềtìnhhìnhthuhútvốnđầutưtrênđịabàntỉnh
55LâmĐồng
2.2.2 Thựctrạngchuyểngiácủacá c doanhnghiệpcóvốnđầu
56tưnướcngoàitrênđịabàntỉnhLâmĐồng
Trang 52.3.3 Đánhg i á vềcôngt á c quảnl ý t h u ế đốiv ớ i h o ạ t động
địabàntỉnhLâmĐồng
Chương3:Giảiphápnângcaoh i ệ u quảc ô n g tácquảnlý
thuếđ ố i vớihoạtđộngc h u y ể n g i á t ạ i cácdoanhnghiệpcó 81
Trang 6Tàiliệuthamkhảo 101
Trang 10Lờimởđầu1- Tínhcấpthiếtcủađềtài:
Trongxuthếhộinhậpvàtoàncầuhóangàycànggiatăng,trongđótrên60%giaodịchvềthươngmạiquốctếxuấtpháttừgiaodịchcủacáccôngtyđaquốcgia.Cáccôngt
y đaquốcg i a thườngn ắ m b ắ t vàvậndụngn h ữ n g quyđịnhkhácbiệtvềthuếgiữacácquốcgia,cácưuđãitrongquyđịnhvềthuếđểx â y dựngvàápd ụ n g mộtch í n h s á c h
v ề giágiaodịchnộib ộ trongt ậ p đoànquab i ê n g i ớ i khôngtheogiáthịtrườngnhằmtốithiểuhóasốthuếphảinộpcủacác côngtyđaquốcg i a trêntoàncầu–
đâ ychínhlà hànhvichuyểng i á t ro ng giaodịchkinhdoanhgiữacácbêncóquanhệliênkết.Ngànhthuếcácnước,trongđ ó c ó V i ệ t Nam,hiệnnayc o i vấnđ ề chốngchuyểngiál à mộttrongnhữngvấnđềtrọngtâmcủacôngtácquảnlýthuế
TạiViệtNam,v ớ i chủt r ư ơ n g t í c h cựcvàchủđộnghộinhậpkinhtếquốct ế , quanh ệ quốct ế n g à y càngđượcmởrộng.Kểt ừ khiViệtN a m gianhậpTổchứcThươngmạithếgiới(WTO)tháng01/2007,nguồnvốnđầutưnướcngoài(ForeignDirectInvestment-
FDI)đầutưvàoViệtNamđãtăngđộtbiến.TheothốngkêcủaBộkếhoạchvàĐầutư,trong3nămtừ2008–
2010,ViệtN a m đãt h u h ú t được4.098d ự á n FDIvớiv ố n đ ă n g kýđạt114,15tỷUSD,bằng4,5lầnsovớimụctiêuđềrachocảgiaiđoạn5năm2006–
2010.Năm2010vốnđầutưnướcngoàichiếm25,8%tổngsốvốnđầutưcủatoànxãhội;đónggóptrên40%giátrịsảnxuấtcôngnghiệp,trên50%giátrịxuấtkhẩuvàkhoảngtrêndưới20%GDP;thúcđẩyquátrìnhchuyểndịchcơcấukinhtếtheohướnggiatăngtỷtrọngcôngnghiệpvàdịchvụ;chuyểngiaocôngnghệvàkỹnăngquảnlý,tạonhiềucôngănviệclàm,mởrộnghộinhậpkinhtếquốctế,l à nguồnlựcquantrọngg ó p p h ầ n t h ú cđầyn ề n kinht ế p h á t t r i ể n nhanhchóng.CùngvớisựgiatăngcủalượngvốnđầutưnướcngoàivàoViệtNam,cácdoanhnghiệpđầutưnướcngoàicũngđượchìnhthànhvàpháttriểnmạnh
Trang 11mẽ.Tuynhiên,xéttrênphươngdiệnquảnlýthuế,mộtvấnđềlớncơquanthuếđangphảiđốimặtlàtìnhhìnhkêkhaithualỗcủacácdoanhnghiệpFDIngàycàngtrởnênphổbiếnvànghiêmtrọng.MộtsốítdoanhnghiệpFDIkêkhaicól ã i , nhưngtỷsuấtlợinhuậnt r ê ndoanhthucủac á c doanhnghiệpnàycũngkhôngđángkể.T ỷ lệđóngg ó p c h o ngâns á
c h quốcgiacủal ĩ n h v ự c doanhnghiệpFDI(khôngkểdầuthô)kháthấp,chỉdaođộngtrongkhoảng9–
10%tổngthungâns á c h củaquốc gia.T h e o sốl i ệ u củaTổngc ụ c T h u ế , t r o n g hainăm2009-
2010,phầnđónggópcủac á c doanhnghiệpFDIg i ả m 11,2%s o vớikếhoạch,trongkhikhuvựctưnhântrongnướcchỉgiảm4,4%,cònkhốidoanhnghiệpnhànướctăng6 , 2
% T h e o thốngkên ă m 2010,c ả nướcc ó 6.087/9.223,tức66%doanhnghiệpFDIđanghoạtđộngtạiViệtNamkêkhaithualỗ,trongđóhầuhếtcácdoanhnghiệpthualỗtừ3đến5nămliêntục,cábiệtc ó doanhnghiệpthualỗtrên10n ă m kểt ừ khivàođầut ư v àphátsinhdoanhthutạiViệtNam.Nhưvậy,xéttrênphươngdiệnquảnlýthuế,cơquanthuếđangphảiđốimặtvớitìnhhìnhkêkhaithualỗngàycànggiatăngcủacácdoanhnghiệpF D I , c h i ế m khoảngt r ê n 6 5 % tổngsốdoanhnghiệpF D I đanghoạtđộngtrêncảnước,trongđónhiềudoanhnghiệpkêkhailỗnhiềunămliêntục,thậmchíbáocáolỗsuốttừkhihoạtđộngđếnnay,nhưngvẫntiếptụcduytrìsảnxuấtvàmởrộngđầutưtạiViệtNam.Điểnhìnhtạimộtsốđịaphươngnhư:BìnhDương,sốdoanhnghiệpFDIk ê khail ỗnăm2 0 1 0 l à 977/1.490doanhnghiệp,chiếmtỷtrọng65,6%,trongđócótớihơn200doanhnghiệplỗquávốnchủsởhữu;tạiTP.HồChíMinhvàĐồngNai,tỷlệsốdoanhnghiệpFDIkêkhailỗlầnlượtlà64,9%và67,2%
Điềun à y chothấy,t r o n g b ố i c ả n h hộinhậpkinht ế quốct ế đ ư ợ c mởrộng,tỷlệthualỗcaotạicácdoanhnghiệpFDItrong thờigianquachínhlàbiểuhiệncủahoạtđộngchuyểngiáđangdiễnrangàycàngphổbiến,tinhvivàđadạng,trởthànhtháchthứclớnđốivớicơquanthuếViệtNam.Hiệntượng
Trang 12Đólàlýdotácgi ả chọnđềtài“Chuyểngiávàquảnlýthuếđối vớihoạtđộ ngchuyểngiátạicácdoanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoàitrênđịabàntỉnhLâm Đồng”choluậnvănthạcsỹcủamình.
2- Tìnhhìnhnghiêncứu:
Chuyểngiálàmộthệquảkhótránhkhỏicủaviệctiếpnhậnvốnđầutư,cácquốcg i
a trongquátrìnhpháttriểnsẽ l ầ n lượtphảitrảiquavàphảit ừ n g bướct ì m cáchđểk h ắ cphục.Chuyểngiákhôngmớicácnướct r ê n t h ế giớigiới,đặcbiệtlàcácnướcpháttriển,nhưnglàlĩnhvựccònrấtmớimẻđốivớiViệtNam.Chođếnthờiđiểmh i ệ n t ạ i , ngoàimộtsốí t t à i liệud o Tổngc ụ c Thuế,BộTàichínhbiênsoạntrêncơsởdịchlạitừtàiliệunướcngoài,thìhầunhưchưac ó c ô n g trìnhnàon g h i ê n cứuchuyênsâ u vềvấnđềchuyểngiávàchốngchuyểngiáởViệtNam.Tuynhiên,cácbàitậptìnhhuốngtrongcáctàil i ệ
u n à y đượcxâydựngd ự a t r ê n tàil i ệ u đàot ạ o củac á c c ô n g tyk i ể m t oá n nướcngoài,nênvẫncònmangnặngtínhlýthuyết,chưagắnsátđượcvớithựct i ễ n củaViệtNam.Hiệnnaynộidungtuyêntruyền,đàotạo,tậphuấnchocôngchứcthuếchủyếutậptrungvàoviệcphổbiếnkiếnthứcchung,cơbảnnhấtvềxácđịnhgiáthịtrườngtronggiaodịchkinhdoanhgiữacácbênliênkết.Cácnộidungđàot ạ o , t ậ p huấnchuyêns â u t h e ochuyênđềchoc á n bột h u ế h i ệ n nay,như:nhưkỹnănglựachọnthôngtin,dữliệusosánh;kỹnăngphântíchkinhtếngành(xácđịnhbảnchấthoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh),kỹnăngxácđịnhgiáthịtrường,vàđặcbiệtlàkinhnghiệmkiểmtrapháthiện,đấutranhxửl ý cáchànhvichuyểngiárấtítđượcthựchiện
LâmĐồngl à đ ị a phươngđiđầutrongcảnướcvềchốngchuyểng i á t r o n g hoạtđộngquảnlýthuế.Làngườitrựctiếpthamgiacôngtácnàytrongthờigianqua,thôngquaĐềtàinàytácgiảmuốntrìnhbàymộtsốkinhnghiệmthựctếcủabảnthânnhằmgiúpngànhthuếxâydựng,tổchứcvàtriểnkhaicác
Trang 13kếhoạch,chươngtrìnhh à n h độngn hằ m nângc a o h i ệ u quảquảnl ý t h u ế đốivớihoạtđộngchuyểngiátronggiaiđoạntới.
3- Mụcđíchnghiêncứu:
- Hệthốngcơsởlýluậnvềchuyểngiá.Tổnghợpmộtsốkinhnghiệmquốctế trongcôngtác quảnlýđốivớihoạt độngchuyểngiáđểrútranhữngkinhnghiệmchocôngtácquảnlýởViệtNam;
- Phântíchđánhgiáthựctrạngcôngtácquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyển
g i á tạiViệtN a m vàt r ê n địabànt ỉ n h L â m Đồnggiaiđoạn2006– 2011;
- Đềxuấtmộtsốgiảiphápnângcaohiệuquảcôngtácquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiá
4- Đốitượngvàphạmvinghiêncứu:
- Đốitượngnghiêncứulàhànhvichuyểngiánhìntừgócđộlýthuyếtvàthựctế;tácđộngcủanóđốivớinềnkinhtế
- Phạmvinghiêncứu:giớihạnnghiêncứuthựctếvàsốliệuthuthậptừcôngtácquảnlýthuế đốivớihoạtđộngchuyểngiátạiViệtNamvàtrênđịabàntỉnhLâmĐồnggiaiđoạn2006–2011
5- Phươngphápluậnnghiêncứu:
Tácgiảsửdụngphươngphápnghiênc ứ u : thốngkê,đốichiếu,phântích,sosánh,tổnghợptrêncơsởkếthợpgiữalýluậnvàthựctiễn,đitừkháiniệmchungtớicáchànhvicụthể,đểxácđịnhvàgiảiquyếtnhữngvấnđềđặtra
Do“chuyểngiá”làkháiniệmcònmớiởViệtNam,cáctàiliệuhướngdẫnchủyếutrêncơsởnghiêncứu,đúcrúttừnhữngkinhnghiệmquảnlýđốivớihoạtđộngch u
yể ng iá củ a cá c quốcg i a trênthếgiới,nênđốivớimộts ố kháiniệmphứctạp,tácgiảcóđưavídụđểminhhọa,giúpchongườiđọcdễnắmbắt
6- Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn:
Trang 14- Cócáinhìnchitiếtvềcác hànhvichuyểngiácủa cácdoanhnghiệpFDIhiệnnayvàcáctácđộngtiêucựccủanóđốivớinềnkinhtế;
-Trêncơsởphântíchthựctiễn,nêuranhữnghạnchếvànguyênnhânhạnchếcủacôngtácquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiátrongthờigianqua,gópphầnb ổ sun g cơ s ở l
ý luậnc h o côngt á c quảnl ý t h u ế đốivớihoạtđộngchuyểngiá;
- Cácgiảiphápđềxuấttrongluậnvănxuấtpháttừnhữngnghiêncứulýluậnvàđúcrúttừthựctiễncủacôngtácquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiátrongthờigianqua,gópphầnnângcaohiệuquảcôngtácquảnlýđốivớihoạtđộngchuyểng i á , hạnchế
c á c hànhvit r á n h thuếthôngquachuyểngiá,chốngthấtthuchongânsáchnhànướcvàtạolậpmôitrườngkinhdoanhcạnhtr anhbìnhđẳnggiữacácdoanhnghiệp
7- Bốcụccủaluậnvăn:
Ngoàiphầnmởđầuvàkếtluận,luậnvăn đượcbốcụcgồm3chương:
Chương1:Cơsởlýluậnvềchuyểngiávàquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuy ểngiátạicácdoanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoài.
Chương2:ThựctrạngcôngtácquảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiátrênđịabàntỉnhLâmĐồng
Chương3:Giảiphápnângcaohiệuquảcôngtác quảnlýthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiá
Trang 15Chuyểngiáđóngvaitròrấtquantrọngtrongviệcđưaraquyếtđịnhvềt ài chínhcủadoanhnghiệp,bởinócókhảnăngđiềuchỉnhlợinhuận,tạoluồngc h ả y củavốnđầutư,tăngkhảnăngthanhtoán Vìvậy,chuyểngiálàcôngcụhữuí c h củadoanhnghiệpđểt ạ o r a khản ă n g cạn h t r a n h t rê n t h ị trường,tiếtkiệmchiphíthuế,kiểmsoátlưuchuyểntiềntệvàphânbổcácnguồnlực.
Chuyểngiálàvấnđềđụngchạmtrựctiếpđếnquyềnthuthuếcủamỗiquốcgia.Thếgiớiđãtừngx ả y r a nhữngchuyểng i á điểnhình,vídụ:n ă m 1993,saukhitiếnhànhđiềutra,MỹđãraphánquyếtCôngtyNissancủaNhậtBảntránhthuếbằngcáchđịnhgiárấtcaocácloạixenhậpvàonướcnày.Kếtquả,Nissanphảitrả chophíaMỹkhoảnp h
ạ t 1 70 triệuUSD.Đểt r ả đũacho “đòn”củaMỹ,mộtnămsaucơquanthuếcủaNhậtBảntốcáoTậpđoànCoca-
ColakhailợinhuậnthuđượcthấphơndokhaigiáquácaocácloạinguyênliệunhậptừMỹvàápđặtphíbảnquyềnrấtcaochocáccôngtycontạiNhật.Rốtcuộc,Coca-
Colacũngphảinộp150triệuUSDtiềnphạt
Theot h ô n g l ệ q u ố c tế,chuyểng i á đ ư ợ c hiểul à việcthựchiệnchínhsáchgiáđốivớihànghóa,dịchvụđượcchuyểndịchgiữacácthànhviêntrong
Trang 16tậpđoànquab i ê n g i ớ i khôngth eo g i á t h ị t r ư ờ n g nhằmtốit h i ể u hóas ố t h u ế phảinộpcủac á c côngtyđ a quốcgiat r ê n toànc ầ u Đểl à m đ ư ợ c đ i ề u này,côngtyđaquốcgiathườngnắmbắtvàvậndụngnhữngquyđịnhkhácbiệtvềthuếgiữacácquốcgia,cácưuđãitrongquyđịnhthuếđểxâydựngvàápdụngmộtchínhs á c h v ề giágiaodịch
n ộ i b ộ trongt ậ p đoàn.T h e o đó,g i á chuyểngiaogiữacácthànhviêntrongnộibộtậpđ
oàncóthểđượcđịnhởmứccaohaythấptùyvàol ợ i í c h đạtđượctừnhữngg i a o dịchnà
y.Cầnp h â n b i ệ t trườnghợpchuyểngiávớitrườnghợpkhaigiágiaodịchthấpđốivớicơquanquảnlýđểnhằmmụcđ í c h trốn thuế.Đốivớitrườnghợpkhaig i á giaodịchthấpđốivớicơquanquảnlýđểtrốnthuếnhưngcácbêngiaodịchvẫnthựchiệnthanhtoánđầyđủt h e o giáthỏathuận( t u y nhiênkhôngthểh i ệ n t r ê n chứngt ừ , s ổ s á c h kếtoán);trongkhiđó,nếugiaodịchbịchuyểngiá,giácảtronggiaodịchchínhl à giáthỏathuậnnênc á c bêns ẽ khôngphảit h ự c hiệnv i ệ c thanht o á n khoảnchênhlệchgiữagiágiaodịchnộibộvàgiáthịtrường
Nhưvậy,chuyểng i á l à h à n h vidoc á c chủt h ể kinhdoanht h ự c hiệnnhằmthayđổigiátrịtraođổihànghóa,dịchvụtrongquanhệvớicácbênliênkết.Sởdĩgiácảcóthểbịtácđộngtrongnhữnggiaodịchliênkếtlàdo:
Thứnhất,xuấtpháttừquyềntựdođịnhđoạttrongkinhdoanh,cácchủthểhoànt
oàncóquyềnquyếtđịnhgiácả củamộtgiaodịch.Dođó,họhoàntoàncóquyềnmuahaybánhànghóa,dịchvụvớigiáhọmongmuốn;
Thứhai,xuấtpháttừmốiquanhệgắnbóchungvềlợiíchgiữanhómliênkết
nênsựkhácbiệtvềgiágiaodịchđượcthựchiệngiữacácchủthểkinhdoanhcócùnglợiíchkhônglàmthayđổilợiíchtoàncục;
Thứba,v i ệ c quyếtđ ị n h chínhs á c h g i á g i a o d ị c h g i ữ a c á c thànhv i ê n tr
ongnhómliênkếtkhôngthayđổitổnglợiíchchungnhưngcóthểlàmthayđổitổngnghĩavụthuếcủa họ.Thôngquavi ệc địnhgiá, nghĩavụthuếđ ượ c chuyểntừnơibịđiềutiếtcaosangnơibịđiềutiếtthấphơnvàngượclại.Sựkhácnhauvềc h í n h s á c
h thuếcủac á c q u ố c gial à đ i ề u khôngt r á n h k h ỏ i d o
Trang 17chínhsáchkinhtế-xãhộimỗinướckhácnhau,đồngthời,sựhiệnhữucủacácq u y địnhưuđãithuếlàđiềutấtyếu,nênchênhlệchmứcđộđiềutiếtthuếhoàntoàncóthểxảyra
Chuyểngiáchỉcóýnghĩađốivớicácgiaodịchđượcthựchiệngiữacácchủthểtrongnhómliênkết(cácbênliênkết).Cơsởđểxácđịnhmốiquanhệl i ê n kếtgiữacácchủthểlàyếutốquảnlý,điềuhànhhaygópvốn.Đâychínhl à nhữngđiềukiệnquyếtđịnhsựảnhhưởng,sựgiaohòavềmặtlợiíchcủacácchủt h ể X é t t h e o c ơ s ở n à y thìc á c doanhnghiệpl i ê n kếtc ó t h ể đượchìnhthànhtrongcùngmộtquốcgiahoặccóthểởnhiềuquốcgiakhácnhau.Dođó,vềnguyêntắc,chuyểngiákhôngchỉdiễnratrongcácgiaodịchquốctếmàcóthểc ả trongnhữngg i a o dịcht r o n g nước.T u y nhiên, trênthựct ếchuyểngiáthườngđượctậptrungvàocácgiaodịchquốctếhơndosựkhácbiệtvềchín
hs á c h thuếgiữacácquốcgiađượcthểhiệnrõhơn.Đốivớicácquốcgiacóchếđộưuđãithuế,cácbênliênkếttrongnướccóthểhưởnglợitừchếđộưuđãi,miễng i ả m t h u ế b ằ
n g c á c h chuyểnthun h ậ p t ừ doanhnghiệpl i ê n kếtkhôngđượchưởngưuđãihoặcưuđãivớitỉlệthấphơnsangdoanhnghiệpliênkếtđượchưởngưuđãicaohơn
Nhưvậy,chuyểngiáđượchiểulàviệcthựchiện chínhsáchđốivớ ihànghó
a,dịchvụđượcchuyểndịchgiữacácbêncóquanhệliênkết(cácbênliênkết)khôn gtheogiáthịtrườngnhằmtốithiểuhóatổngsốthuếphảinộpcủatấtcảcácbênliênk ếtđó.
Trang 18Nhưvậy,khit h ự c hiệnhànhvichuyểng i á thànhcông,cáct ậ p đoànkinhtế,côngtyđaquốcgiađãnângđượcmứclợinhuậncủamìnhlêntươngứngvớimứcđộchuyểngiátrongtậ pđ o à n Hànhvi nàyđãt ạ o r a nguồnt à i chínhc ó t h ể g i ú p c h o t ậ pđoàn,côngtyđaquốcgiad ễ dàngt h ự c hiệnk ế hoạchvàmụctiêukinhdoanhcủamình.Mặtkhác,nóđãtạorasựcạnhtranhkhônglànhmạnhgiữacácchủthểsảnxuấtkinhdoanh,làmchoquátrìnhphás ả n tạicáccôngtynhỏlẻ,đơnnhấtdiễnranhanhhơn,dẫntớiviệcđộcquyềnt r o n g sảnxuất,kinhdoanh.Theođó,tậpđoàn,côngtyđaquốcgianàocómứcđộthựchiệnhànhvichuyểngiáthànhcônglớnhơn(nghĩavụthuếthấphơn)thìsẽ cólợithếnhiềuhơn
Tuynhiên,bêncạnhnhữnglợiíchdohànhvichuyểngiámanglại,tậpđoànkinhtế,c ô n g tyđa quốcgiac ó hànhvichuyểng i ás ẽ cónguycơphảigánhchịunhữnghìnhphạtrấtnghiêmkhắcnếucơquanthuếcủacácquốcgiamàt ậ p đoànkinht ế c ó đơnvịt
h à n h v i ê n pháth i ệ n hànhv i chuyểngiál à m giảmlợinhuậntrướcthuếcủacácđơnvịthànhviênnày.Khiđó, các đơnvịthànhviênngoàiviệcphảinộptiềnphạtvàtiềnthuếtăngthêm,còncóthểbịthuhồigiấyphépkinhdoanh,uytíncủatậpđoàntrênthươngtrườngquốctếcũngbịgiảmsútnghiêmtrọngvàlàtâmđiểmchúýcủacơquanthuếtạicácquốcgiacóđơnvịthànhviênkhác
1.1.2.2-Tácđộngcủachuyểngiáđếnnềnkinhtếcủamỗiquốcgia
Dohànhv i chuyểng i á l à hànhv i t r á n h thuếđ ể t ố i thiểuhóat ổ n g s ố thuếp
h ả i nộpt í n h chungc h o c ả t ậ p đoàn,côngtyđa quốcgia,nêns ố thuếtổnghợpcủacácquốcgiasẽbịgiảmđitươngứng.Tuynhiên,hànhvinàylạicótácđộngkhácnhauđếnsốthungânsáchcủamỗiquốcgia.C ác tậpđoànkinhtếxâydựngkếhoạchtránhthuếbằngcáchchuyểntoànbộhaymộtphầnl ợ i nhuậntrướcthuếtừquốcgiacómứcthuếsuấtcaosangquốcgiacómức
Trang 19thuếsuấtthấp,làmgiảmthunhậpchịuthuếvàsốthuếphảinộptạiquốcgiacómứcthuếsuấtcao,đồngthờilàmtăngthunhậpchịuthuếvàsốthuếphảinộptại quốcgiacómứcthuếsuấtthấp.Từcáchànhviđiềuchỉnhlợinhuậnvàsốthuếphảinộpnày,tácđộngvĩmôcủachuyểngiáđếnnềnkinhtếcủaquốcgiacóthểđượcphântíchtừphíaquốcgiatiếpnhậndòngvốnđầutưvàquốcgiaxuấtkhẩuvốnđầutưnhưsau:
a- Đốivớiquốcgiatiếpnhậndòngvốnđầutư
Hoạtđộngchuyểngiádiễnradướidạngđịnhgiácaocácyếutốđầuvàonhằmrútngắnthờigianthuhồivốncủacôngtymẹ,dẫnđếncácluồngvốncóxuhướngchảyngượcra khỏiquốcgiatiếpnhậnđầutư.Hànhvichuyểngiá n à y sẽlàmthayđổicơ cấuvốncủanềnkinhtế quốcgia tiếpnhậndòngvốnđầutư,dẫntớisựphảnánhsailệchkếtquảhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhcủanềnkinhtế,tạoramộtbứctranhkinhtếkhôngtrungthực
Trườnghợp,quốcgiatiếpnhậndòngvốnđầutưcómứcthuếsuấtthuếthunhậpdoanhnghiệphoặcloạithuếtươngđươngv ớ i thuết h u nhậpdoanhnghiệpthấp(thiênđườngthuế)cólợithếvềsốthuthuếthôngquachuyểngiá.T u y nhiên,lợithếnàykhôngbềnvữngkhimàcácquốcgiakháccóliênquantăngcườngcácbiệnphápquảnlývềgiáchuyểnnhượng.Đâylànguyênnhândẫntớikhủnghoảngkinhtếtạicácthiênđườngthuếnày
Docólợithếvềnguồnvốnđầutưdồidào,cáccôngtyđaquốcgiadễdàngthôntínhcáccôngtytrongnướcthôngquacácchiêuthứcquảngcáovàkhuyếnmạil ớ n
d ẫ n t ớ i h ậ u quảl à lũngđoạnt h ị trường.C á c côngtytrongnướckhôngđủtiềmlựctàichínhđểcạnhtranhnêndầndầnsẽbịphásảnhoặcbuộcphảithayđổingànhnghề,sảnphẩmkinhdoanh.Khiđó,cáccôngtyđaquốcg i a d ầ n tr ở nênđộcquyền,thaotúngt hị trườngtrongnước,đ ộ c quyềnkiểmsoátgiácảvàsẽdẫnđếnhậuquảquốcgianàysẽgặpkhókhăntrongquát r ì n h hoạchđịnhchínhsáchkinhtếvĩmôvàkhôngthểthúcđẩycácngànhsảnxuấtnộiđịapháttriển,thiệthạichongườitiêudùng.Sựphụthuộckinhtếcủa
Trang 20b- Đốivớiquốcgiaxuấtkhẩuvốnđầutư
Thôngthường,cácquốcgiaxuấtkhẩuvốnđầutưcómứcthuếsuấtthuếthunhậpdoanhnghiệphoặcloạithuếtươngđươngv ớ i thuết h u nhậpdoanhnghiệpcao,hànhvichuyểngiásẽchuyểnlợinhuậnranướcngoàilàmthấtthuthuế,dẫntớilàmmấttínhcânđốitrongkếhoạchthuchicủaChínhphủquốcgianày.Hànhvichuyểngiácủacáccôngtyđaquốcgiasẽlàmchodòngvốnđầut ư dịchchuyểnkhôngtheoý muốnquảnlý củaChínhphủ,d ẫ n t ới mụct i ê u quảnlýkinhtếvĩmôcủaChínhphủsẽgặpkhókhăn
nl i ệ u hoặccónguồnnhâncôngdồidàovớichiphíthấphoặclượngcầulớnvềchủngloạihànghóa,sảnphẩmdocôngtysảnxuất.Đâylànguyênnhânchính,l à cơsởhìnhthànhcáccôngtycon,cácchinhánhtạicácquốcgianàyđểcôngtyđaquốcgiacóthểkhaithácnhữnglợithếsosánh,mởrộngthịtrường,tăngsứccạnhtranh nhằmtìmkiếmmứclợinhuậnngàycàngcao
Trang 21Khic á c côngtyphátt r i ể n vàmởr ộ n g t h ị trường,thànhl ậ p c á c chinhánh,côngtyconngoàib i ê n g i ớ i c ủ a nướcsởtạis ẽ hìnht h à n h mộtmạnglướihoạtđộngđaquốcgiavàlúcđócôngtyđaquốcgiađượchìnhthành.
Côngtyđaquốcg i a
(Multinationalcorporation-MNC)làcôngtycóhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhhoặccungcấpdịchvụkhôngchỉgiớihạnbởiphạmvilãnhthổcủamộtquốcgiamàmởrộngraítnhấttạihaiquốcgia
b- Mụctiêuhoạtđộngcủacôngtyđaquốcgia
Sựrađờicủacôngtyđaquốcgianhằmcácmụctiêusauđây:
Nhằmtốithiểuchiphíhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh:nhucầuquốctếhóangànhsảnxuấtvàthịtrườngnhằmtránhnhữnghạnchếthươngmại,tránhthuếnhậpkhẩu,sửdụngnguồnnguyênliệuthôc ó giá rẻ, chiphínhâncôngthấp,khaitháctốiđacáctiềmnăngtạichỗ;
Nhằmtăngcườngcạnhtranhvàtậndụnglợithếsosánhcủacácnướcsởtại:t ì
m kiếmthiênđườngv ề thuế,t ậ n dụngt h ị trườngc ó mứcthuếsuấtthấp,t ì m kiếmưuđãivềkinhdoanh,t h ự c hiệnchuyểng i a o c á c ngànhcô n g nghệbậccao;
Nhằmtốiđalợinhuậntừviệckhaithácthịtrườngnhiềutiềmnănghơnvàt h ự chiệnp h â n tánrủiro,tránhnhữngb ấ t ổ n doả n h hưởngchukìkinhdoanhkhisảnxuấttạimộtquốcgiađơngiảnnhất;
Nhằmnângcaotínhbảomật:bảovệtínhđộcquyềnđốivớicôngnghệhay bíquyếtsảnxuấtđốivớimộtngànhkhôngmuốnchuyểngiaocũnglàlýdophảimởrộngđịabànđểsảnxuất
c- Vaitròcủacôngtyđaquốcgiatrongnềnkinhtế
Bêncạnhnhữngảnhhưởngkhôngtốtthìcáccôngtyđaquốcgiacũngmanglạimộtlợiíchtolớnchocácquốcgiasởtạinhưđóngthuế,tạocôngănviệclàm,cungc ấ p s ả
n p h ẩ m vàdịchv ụ màt r ư ớ c đók h ô n g c ó , trênhếtlànguồnvốn,côngnghệvàkiếnthức.Vớivaitròcungứngvốnchonềnkinhtếthìcáccôngtyđaquốcgiacàngthểhiệnsựảnhhưởngcủanóđốivớinềnkinh
Trang 22tếcácquốcgiamànócótrụsở.Chínhsựquốctế hóahoạtđộngkinhdoanhcủac á c côngtyđaquốcg i a mànguyênnhânc h ủ yếut á c đ ộ n g đếns ự hìnhthànhvàpháttriểncủacácluồngvốnFDI-
Trang 23
Trườnghợp5-Mộtdoanhnghiệpbảolãnhhoặcchomộtdoanhnghiệpkhácvayvốnd ư ớ i bấtkỳhìnht
h ứ c nàovớiđ i ề u kiệnkhoảnvốnvayítnhất
Trang 24
Trườnghợp6-Mộtdoanhnghiệpchỉđịnhthànhviênbanlãnhđạođiềuhànhhoặck i ể m soátc ủ a một
doanhn g h i ệ p khácvớiđiềukiệnsốlượngcácthànhviênđượcdoanhnghiệpthứnhấtchỉđịnhchiếmtrên50%tổngsốthànhviênb a n l ã n h đạođiềuhànhhoặck i ể m soátc ủ
a doanhnghiệpt h ứ hai;h o ặ c mộtthànhviênđượcdoanhnghiệpthứnhấtchỉđịnhcóquyềnquyếtđịnhcácchínhsáchtàichínhhoặchoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệpthứhai;
Trườngh ợ p 7
-Haidoanhnghiệpcùngc ó t r ê n 5 0 % t h à n h viênb a n lãnhđạohoặccùngcómộtth
ànhviênbanlãnhđạocóquyềnquyếtđịnhcácchínhsáchtàichínhhoặchoạtđộngkinhdoanhđượcchỉđịnhbởimộtbênthứba;
Trườnghợp8
-Haidoanhng hi ệp được điềuhànhhoặcc h ị u s ự k i ể m soátvềnhânsự,tàichínhvàh
oạtđộngkinhdoanhbởicáccánhânthuộcmộtt r o n g cácmốiquanhệsau:vợvàchồng;bố,mẹvàcon(khôngphânbiệtconđẻ,connuôihoặccondâu,conrể);anh,chị,emcócùngcha,mẹ(khôngphânbiệtchađẻ,mẹđẻ,chanuôi,mẹnuôi);ôngnội,bànộivàcháunội;ôngngoại,bàngoạivàcháungoại;cô,chú,bác,cậu,dìruộtvàcháuruột;
Trườngh ợ p
11-M ộ t doanhnghiệpc u n g c ấ p t r ự c tiếphoặcgiánt i ế p tr ên 5 0 % tổngg i á t r ị nguy
ênv ậ t liệu,v ậ t tưhoặcs ả n phẩmđầuvào(khôngbaogồmchiphíkhấuhaođốivớità
Trang 25isảncốđịnh)đểsửdụngchohoạtđộngsảnxuất,kinhdoanhsảnphẩmđầuracủamộtdoanhnghiệpkhác;
Trang 26Kếth ợ p v ớ i Điều2 “Phạmv iá p dụng”củaThôngt ư s ố
66/2010/TT-BTCnêutrênthìgiaodịchliênkếtlàgiaodịchkinhdoanhgiữacácbênliênkếttrongviệcmua,bán,traođổi,chothuê,chuyểngiaohoặcchuyểnnhượnghànghóa,dịchv
ụ , t r ừ c á c g i a o dịchk i n h doanhg i ữ a doanhn g h i ệ p t ạ i ViệtNa m vớic á c bêncóquanhệliênkếtliênquanđếncác sảnphẩmthuộcdiệnđiềuchỉnh giá củ a Nhànướcđ ư ợ c thực hiệnth eo quyđịnhcủa Phápluậtv ề giá
Nhưvậy,từkháiniệmtrênthìgiaodịchđộclậpđượchiểulàgiaodịchkinhdoanhgiữacácbênkhôngcóquanhệliênkết
1.2.2-Cáchànhvichuyểngiáchủyếu
1.2.2.1-Chuyểngiáphátsinhtronggiaodịchchuyểnnhượngtàisảncốđịnhhữuhình(nguyê nvậtliệu,hànghóa,tàisảncốđịnh,côngcụ,dụngcụ)giữacácbênliênkết
Đểgiảmthiểunghĩavụthuếtínhtổnghợpchungchocả tậpđoàntrêntoàncầu,cácbênliênkếtđãxâydựngkếhoạchtránhthuếbằngcáchchuyểnmộtphầnhoặctoànbộthunhậptrướcthuếtừbênliênkếttạinướcphảichịumứcthuếsuấtcaohoặctừbênliênkếtkhôngđượchưởngưuđãithuếsangbênl i ê n kếttạinướcchịumứcthuếsuấtthấphoặcbênliênkếtđượchưởngưuđãithuếđểhưởnglợi.Bằngcáchnày,doanhnghiệpchịumứcthuếsuấtthấphoặc
Trang 27VIỆT NAM NƯỚC B
Công ty con N
Các Công ty độc lập Các bên độc lập C.fí 1 SP Công ty mẹ MGiá 1SP: 150 Giá 1 SP: 200
ánhưv ậy thìtổnglợinhuậntrướcthuếtínhchungchocảtậpđoànkhôngthayđổi.T
u y nhiên,nghĩav ụ t h u ế t í n h c h u n g c h o c ả t ậ p đoàns ẽ giảmđ i t ư ơ n g ứ n g m
ứcđộchênhlệchgiámua,giábánsovớigiáthịtrường
Sơđồ1.1:Sơđồquanhệgiaodịch1Nguồ
n:tácgiảtựtổnghợp
Trang 28Giả định không tính chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, điều kiện giao dịch bán sản phẩm của Công ty M cho Công ty con N tương tự với điều kiện bán sản phẩm của Công ty M cho Công ty độc lập A Giao dịch MN
Giao dịch M A
● Phân tích kếhoạchtránhthuế(theo sơ đồ quan hệ giao dịch 1):
CôngtyM KQC.tyMvàN
ThuếTNDN(25%) 12.5 ThuếTNDN(10%) 5 ThuếTNDN 17.5 Lợinhuậnsauthuế 37.5 Lợinhuậnsauthuế 45 Lợinhuậnsauthuế 82.5
CôngtyM KQC.tyMvàA
CôngtyA Tổnghợp
ThuếTNDN(25%) 17.5 ThuếTNDN(10%) 3 ThuếTNDN 20.5 Lợinhuậnsauthuế 52.5 Lợinhuậnsauthuế 27 Lợinhuậnsauthuế 79.5
Theokếtquảp h â n t í c h vi ệc thựchiệnk ế hoạcht r á n h thuếnêut ạ i haibảngtrên,CôngtymẹMtạiViệtNambánsảnphẩmchoCôngtyconNvớigiáthấphơngi á
2=3(hoặc20.5–17.5=3)
Trang 29và bí quyết sản xuất
Công ty mẹ M ( SX và KD sản phẩm H)
Công ty con N ( SX và KD sản phẩm H)
Trang 30d o a n h sả nphẩmT)
Bíquyếtbánhàng
BánsảnphẩmT
ThanhtoántiềnSDbí quyếtquảnlýc h ấ t l ượngSP
CôngtyconN(
s ản xuấtsảnp h
ẩ m T)
Bíquyếtquảnlých ấtlượngSP
Trang 31Côngty độclập H
Công ty mẹ M (sản xuất và kinh doanh
thiết bị sản xuất) Công ty con N (sản xuất và kinh doanhthiết bị sản xuất)
Cung cấp dịch vụ
thànhlậpcáccôngtycontạicácnướccónguồnnguyênliệuthô,chiphínhâncôngrẻvàcólợithếvềthuế(chiphíthuếthấpnhất).Cáccôngtyconcóchứcnăngs ả n xuấtt h e o hợpđồngđãđịnhs ẵ n đượck ý k ế t v ớ i côngtymẹ(xuấtkhẩu100%sảnphẩm chocôngtymẹ).Nhưvậy,các côngtyconn à y khôngphảichịurủirovềhànghóatồnkho,khôngphảibỏchiphítìmhiểu,điềutrathịtrường,quảngcáo,tiếpthịsảnphẩm Hơnnữa,côngtyconcótàisảnvôhìnhl à b í quyếtq u ả n lýc h ấ t l ư ợ n g s ả n phẩm.Côngtyc o n chuyểng i a o b í quyếtquảnlýchấtlượngsảnphẩmchocôngtymẹvàthutiềnchuyểngiaotàis ả n vôhìnhnàyvớimứcrấtcao.Bằngcáchnày(côngtyconkhôngphảigánhchịuchiphíquảngcáo,tiếpthị vàthutiềnquácaođốivớigiaodịchchuyểngiaobíquyếtquảnlýchấtlượng sảnphẩm),côngtymẹđãthựchiệnchuyểnmộtphầnh o ặ c toànbộl
ợ i nhuậnc ủ a mìnhs a n g côngtyconđểhưởngmứcthuếsuấtthấphơn.Nhưvậy,chuyểngiáxuấthiệnởđâyđốivớicả2loạitàis ả n vôhìnhlàbíquyếtbánhàngvàbíquyếtquảnlýchấtlượngsảnphẩm
c- Chuyểngiaotàisảnvôhìnhlànhữngbíquyếtsảnxuất,kinhdoanh
Bánthiếtbịkèmdịchvụlắpđặtvàvậnhànhthiếtbịsảnxuất
Sơđồ1.4:Sơđồquanhệgiaodịch4Nguồn:tác
giảtựtổnghợp
Chuyểngiáloạinàythườngphátsinhđốivớiviệcthựchiệncácdựánxâ y dựngc ô n g trìnhlớn,đượct r a n g bịm á y móc,thiếtbịchuyênngành,c ó
Trang 32Quyền sáng chế Quyền sáng chế
tínhchấtđặcthù,cósửdụngbíquyếtvàphátminhkhoahọckỹthuậtcao,thờigianthựchiệnlâudài
d- Chuyểngiaoquyềnsángchế(đónggópc h o quát r ì n h h ì n h thành,duytrì vàpháttriểntàisảnvôhình)
np h ẩ m B)
BánlinhkiệnB
Côngty conT (sảnxuất vàK Dsả nphẩm B )
- Giaiđoạn1:đưaraýtưởngvềsảnphẩmmới;
- Giaiđoạn2:thựchiệnýtưởng(nghiêncứu,thửnghiệm );
- Giaiđoạn3:tiếptụcnghiêncứu,cảitiến
Docácbênliênkếtđềucóquyềnsángchếsảnphẩm,nênchiphíđónggópchoquátrìnhnghiêncứuphátminhsảnphẩmmớiđóphảiđượcphânbổphùhợpchocácbên.Tuynhiên,dothuếsuấttạicácquốcgiacócácđơnvịlàthànhviênkhácnhau,đểtănglợinhuậntínhchungchotậpđoàn,tậpđoànđã
Trang 33Cáccô ngtyđộ clập(Đ ạilý)
Công ty mẹ P (sản xuất và KD sản phẩm A) Công ty con S
e- Phânchiachiphíhìnhthànhtàisảnvôhình
Thểhiệnmốiquanhệgiữachiphívàmứcđộđónggópvàoviệchìnhthành,duytrìvàpháttriểntàisảnvôhình,màtrongđóbênliênkếttạinướcngoàichỉphảichịumộtphầnchiphínghiêncứupháttriển
Chophépsửdụngsángchếvàbíquyếtsảnxuất
Muanguyên
vậtliệu
Thanhtoánphầnchiphíchonghiệpvụnghiêncứupháttriển
Sơđồ1.6:Sơđồquanhệgiaodịch6Nguồn:tácgi
ảtựtổnghợp
KếhoạchtránhthuếhiệuquảbằngcáchchuyểnlợinhậntừCôngtyPsangCôngtyShaytheochiềuhướngngượclại,tùythuộcvàoquyđịnhthuếsuấtthuếTNDN(hoặcloạithuết ư ơ n g đ ư ơ n g thuếTNDN)củanướcX c a o hơnnướcYhayngượclại
Trang 34Bán sản phẩm A Mua nguyên vật liệu
Các công ty độc lập (cửa hàng bán lẻ)
Chuyểng i á dạngnàythườngp h á t s i n h trongc á c ngànhs ả n x u ấ t phảiđòihỏisửdụngtrìnhđộkỹthuậtcao,tỷtrọngchiphínhâncôngtrongtổnggiáthànhthấp,sảnphẩmnhanhbịl ỗ i thờinêncầnnhiềuchiphíđầutưchoquát r ì n h nghiêncứuphátt r
i ể n s ả n p h ẩ m mới,sảnphẩmsảnxuấtmangt í n h đặc thù,vídụngànhsảnxuấtđiệntử,sảnxuấtôtô
Chiphínghiêncứupháttriểnsảnphẩmnêuởđâybaogồmtoànbộchiphítrongsuốtquátrìnhnghiêncứu,phát triểnsảnphẩmkểcảnhữngchiphírủirophátsinhtrongquátrìnhnghiêncứusảnphẩm(baogồmcảchiphíchocáccôngtrìnhnghiêncứukhôngthànhcông).Tùytheomứcthuếsuấtthuếthunhậpdoanhnghiệp(hoặcthuếtươngđươngthuếTNDN)tạicácnướcmàcáct ậ p đoànđaquốcgiathựchiệnkếhoạchtránhthuếthôngquachuyểnlợinhằmtốithiểuhóasốthuếphảinộpchocảtậpđoàn
Trang 35liênkếtởnướcngoài.Trongquátrìnhlàmviệctạibênliênkết,cácchuyêngiađósửdụngcácbíquyết(tàisảnvôhình)vàomụcđíchkinhdoanhcủabênliênkết.Chuyểngiaotàisảnvôhìnhdạngnàyphùhợpvớicácngànhnghềđòihỏis ử dụngcácnhânviêncótrìnhđộtaynghềcao,cónhiềukinhnghiệm,nhiềusángkiếnvàkỹnăngtrongquátrìnhsảnxuấtkinhdoanh(kểcảtrongđàotạo,nângcaotrìnhđộtaynghềchonhânviênbênliênkết).Cácbênliênkếtcóthểs ả n xuất,kinhdoanhđộclập,khôngcóchuyểngiaotàisảnhữuhìnhgiữacácbên,nhưnglạirấtcầncó sựchuyểngiaotàisảnvôhình(pháicửnhânviên)giữacácbên.
Sựchuyểngiáthôngquachuyểngiaotàisảnvôhìnhnếutạiđâybằngcáchchuyểnl ợ i nhuậnt ừ CôngtyP s a n g CôngtyS hayt h e o c h i ề u hướngngượcl ạ i còntùyt h u ộ c vàov i ệ c q u y địnhthuếs u ấ t thuết h u n h ậ p doanhnghiệp(hoặcloạithuếtươngđươngvớithuếthunhậpdoanhnghiệp)củanướcXcaohơnnướcYhayngượclại
Tàisảnv ô hìnhn ê u t ạ i đâyl à t r ì n h độ,kỹn ă n g vàk i n h nghiệm,bíquyếtcủacácnhânviênđượchìnhthànhtrongquátrìnhđàotạotrướcvàsauquát r ì n h tuyểndụngc ù n g vớikinhnghiệmcác nhânv i ê n nàytíchlũyđượct r o n g suốtquátrình làmviệc.Giátrị tàisảnvôhìnhđượcđobởimứclươngcácnhânviênnàyđượchưởng,cùngvớicácchiphíđểđàotạo,nângcaotrìnhđộ,taynghềvàcáckinhnghiệmtíchlũyđượctrongquátrìnhlàmviệcthựctế,mứcđ ộ g i ả m c h i p h í s ả n xuất,kinhdoanhcủadoanhn g h i ệ p s a u k h i c ó sựthamg i a củanhânv i ê n n à y sovớit r ư ớ c khis ử dụngnhữngnhânv i ê n này;mứcđộtăngchấtlượngsảnphẩm;sựthayđổimẫumãlàmtăngthịhiếucủakháchhàng
Chuyểngiádạngnàythườngphátsinhđốivớicácngànhnghềđòihỏis ử dụngtrìnhđộ,kỹnăngvàkinhnghiệm,bíquyếtcủacácnhânviênnhư:sảnxuấtnôngnghiệp,c
h ế b i ế n t h ự c phẩm,chếb i ế n t h ứ c ă n chănnuôig i a súc,quảngcáo,tiếpthịsảnphẩm
Trang 36nhgiữacácbênliênkếtnêutạicácđiểmtừađếngtrênđâythườngkhóbịkiểmsoátvìc
óliênquanđếngiaodịchtàisảnvôhình-loạitàisảnrấtkhóđịnhgiávàgiaodịchnàyrấtkhólựachọnđượcgiaodịchđộclậptươngtựđểsosánh.Dovậy,chuyểngiáphát sinhtronggiaodịchchuyểngiaotàisảnvôh ì
n h g i ữ a c á c bênl i ê n kếtt h ư ờ n g rấtphổb i ế n t r ê n thếgiớicũngnhưtạiViệtNamvàcũnglàtâmđiểmchúýcủacơquanthuếnhiềuquốcgia.Cáctậpđoànkinhtếthườngxâydựngkếhoạchtránhthuếthôngquaviệcchuyểngiánhưsau:
- Thànhlậpcácbộphậnnghiêncứuvàpháttriểnsảnphẩm,phòngthínghiệm tạic á c quốcgiac ó mứcthuếs u ấ t caohoặct ạ i thànhv i ê n khôngđượcưuđãithuế.Toànbộchiphínghiêncứu,pháttriển sẽđượctậptrungt ạ i đâyvàdothànhviêncủatậpđoàntạiquốcgianàygánhchịu.Tuynhiên,cácthànhv i ê n trongcùngt ậ p đoànt
ạ i c á c quốcgiakháccũngđ ư ợ c hưởngthànhquảnàymàkhôngphảit r ả tiềnhoặcp h ả
i t r ả mộtk h o ả n t i ề n rấtnhỏ.bằngcáchthứcnày,cáctậpđoànđãthựchiệnchuyểnmộtphầnhoặctoànbộthunhậpchịuthuếtừthànhviêntạiquốcgiacómứcthuếsuấtthấpnhằmlàmgiảmthiểunghĩavụthuếtínhchungchocảtậpđoàn
- Thànhlậpcácbộphậnnghiêncứuvàpháttriểnsảnphẩm,phòngthínghiệm tạicácquốcgiacómứcthuếsuấtthấphoặctạithànhviênđượcưuđãithuế.Toànbộchiphínghiêncứu,pháttriển sẽđượctậptrungtạiđâyvàđượcphânbộc h o cáct h à n h viênkhác,mặcdùc ó nhữngthànhv i ê n kháckhôngsửdụngnhữngkếtquảnghiêncứunàyhoặckếtquảnghiêncứunàykhithànhcôngchophépcácthànhviêntrongcùngtậpđoàntạicácquốcgiakhács ử dụngnhưngphảitrảmộtkhoảntiềnlớnquámức.Bằngcáchthứcnày,cáct ậ p đoànđãt h ự c hiệnchuyểnmộtp h ầ n hoặct o à n bộthunhậpchị
ut h u ế từthànhviêntạiquốcgiacómứcthuếsuấtcaosangthànhviêntạiquốcgiacó
Trang 371.2.2.3-Chuyểngiáthôngquacungứngdịchvụ
Chuyểngiádướidạngnàythườngphátsinhtrongcáctậpđoànđaquốcgiacómộtsốcôngtychịutráchnhiệmsảnxuấtsảnphẩmhoặccungứngdịchvụtrongkhimộtsốkhácchịutráchnhiệmphânphối,ngoàiracómộtcôngtykhác(trườnghợpthườnggặplàcôngtymẹ)chịutráchnhiệmquảnlýchunghoặccungcấpcácdịchvụquảnlývàhỗtrợquảnlýchocảtậpđoàn(dịchvụkếtoán,tàichính,thuế,tưvấnluật,nhânsự,côngnghệthôngtinvàdịchvụquảnl ý t à i sản…).Sovớihìnht h ứ c chuyểng i á t h ô n g quat à i s ả n h ữ u hìnhhoặcvôhình,dịchvụcungcấpt r o n g nộibột ậ p đoànrấtkhóđ ư ợ
c xác địnhxemcóthựctếphátsinhhaykhông,mặtkháccáccôngtyđaquốcgiathườngkhônglưugiữđủtàiliệuđểchứngminhchomứcgiádịchvụtrongnộibộtậpđoàn.Dođó,lợinhuậntừcáccôngtyconcóthểchuyểnchocôngtymẹthôngquaviệcthanhtoáncácchiphíquảnlýchungvàcácdịchvụnộibộnày
1.2.2.3-Chuyểngiáthôngquahoạtđộngtíndụng
Bênc ạ n h v i ệ c chuyểng i á thôngquagiaod ị c h mua,b á n nguyênliệu,hànghóa,tàisảncốđịnhvàchuyểngiaotàisảnvôhìnhgiữacácbênliênkết,chuyểngiáphátsi
n hthôngqua hoạtđộngvayvốnnhằmgópphầnlàmgiảmthiểunghĩavụthuếtínhchungchocảtậpđoàncũngxảyrakháphổbiến.Kếhoạchtránhthuếđốivớihoạtđộngchuyểngiánàycụthểnhưsau:
- Trườnghợpdoanhnghiệpchovaycótrụsởtạiquốcgiacómứcthuếsuấtc a ohơnmứcthuếs u ấ t tạiquốcgiac ó t r ụ s ở c ủ a bênl i ê n kếtđivay:doanhnghiệpchovaysẽkhôngtínhlãihoặctínhlãichovayởmứcrấtthấpsovớimứclãithôngthườnggiữacácbênđộclậptrênthịtrườngcùngthờiđiểm.Bằngc á c h này,doanhnghiệpđãchuyểnmộtphầnthunhậpt ư ơ n g ứngvớimứcchênhl ệ c h t i ề n lãic h o v a y sovớilãivaythôngthườngt r ê n t h ị trườngsangbênliênkếttạinướcngoàiđểđượchưởngmứcthuếsuấtthấphơn;
Trang 38- Trườnghợpngượclại,doanhnghiệpchovaycótrụsởtạiquốcgiacómứcthuếsuấtthấphơnmứcthuếsuấttạiquốcgiacótrụsởcủabênliênkếtđivay:doanhnghiệpchovaysẽkhôngtínhlãihoặctínhlãichovayởmứccaos o vớimứclãithôngthườngg i
ữ a c á c bênđộcl ậ p t r ê n thịtrườngcùngt h ờ i điểm.Bằngcáchnày,bênliênkếtđãchuyểnmộtphầnthunhậptươngứngvớimứcchênhl ệ c h t i ề n lãic h o v a y sovớilãivaythôngthườngt r ê n t h ị trườngsangdoanhnghiệpđểđượchưởngmứcthuếsuấtthấphơn
ViệtNam ThuếsuấtthuếTNDN25% NướcY: ThuếsuấtthuếT N
CôngtyliênkếtS (sảnxuất vàk i n h doanhsả nphẩmA)
NghĩavụthuếTNDNcủacôngtyPgiảmđilà:
Trang 40
TheoquyđịnhtạiKhoản1,Điều3thôngtưsố66/2010/TT-BTCngày20/04/2010củaBộTàichính,“Giáthịtrường”làgiásảnphẩmtheothỏathuậnkháchquantronggiaodịchkinhdoanhtrênthịtrườnggiữacácbênkhôngcóquanhệliênkết(cácbênđộclập),haynóicáchkhácgiaodịchđộclậplàgiaodịchkinhdoanhgiữacácbênkhôngcóquanhệliênkết
1.3.2.2-Nguyênt ắ c s o sánht í n h t ư ơ n g đươnggiữagiaod ị c h l i ê n kếtvớigiaodịchđộclập
Việcsosánhtínhtươngđươnggiữagiaodịchliênkếtvớigiaodịchđộcl ậ p phảituânthủtheocácnguyêntắcphântích,sosánhsauđây:
a- Nguyêntắcthứnhất(quyđịnhtạitiết1.1Khoản1,Điều4Thôngtư66/2010/
TT-BTC):Sosánhgiữagiaodịchliênkếtvớigiaodịchđộclậpđượchiểulàviệcsosánhgiữagiaodịchliênkếtvớigiaodịchđộclậphoặcsosánhgiữacácdoanhnghiệpthựchiệngiaodịchliênkếtvớidoanhnghiệpthựchiệngiaodịchđộclập.Việcsosánhđ ư ợ c thực
h i ệ n trênc ơ s ở l ự a chọ nvàphânt í c h dữliệu,chứngtừ,tàiliệucóliênquanđếngiaodịchđộclập,giaodịchliênkếtdiễnratrongcùngkỳđảmbảođộtincậy
đểsửdụngchomụcđíchkêkhai,tínhthuếphùhợpvớicácquyđịnhphápluậtvềkếtoán,thốngkêvàthuế
b- Nguyêntắcthứhai(quyđịnhtạitiết1.2Khoản1,Điều4Thôngtư66/2010/
TT-BTC):Giaodịchđộclậpđượcchọnđểsosánhlàgiaodịchđượclựachọntừcácgiaodịchđộclậpcótínhchấtvàbốicảnhgiaodịch(đượcgọichunglàđiềukiệngiaodịch)tươngđươngvớigiaodịchliênkết.Khiđó,giás ả n phẩmtrongcácgiaodịchđộclậpđượcchọnđểsosánhlàcăncứđểxácđịnhgiásảnphẩmtronggiaodịchliênkếttheocácphươngphápxácđịnhgiáđượcquyđịnhtạiĐiều5PhầnBThôngtư66/2010/TT-BTC