ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾTRẦN THỊ THANH THÚY QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI TỔNG CÔNG TY BẢO VIỆT NHÂN THỌ LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Đà Lạt – Năm 2012... ĐẠI HỌC QUỐ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRẦN THỊ THANH THÚY
QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI TỔNG CÔNG TY
BẢO VIỆT NHÂN THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Đà Lạt – Năm 2012
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRẦN THỊ THANH THÚY
QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI TỔNG CÔNG TY
BẢO VIỆT NHÂN THỌ
Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
Mã số: 60 34 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THỊ MINH TÂM
Đà Lạt – Năm 2012
Trang 3MỤC LỤC
Danh mục các chữ viết tắtiDanh mục bảng biểuiiDanh mục sơ đồiiiPhần mở đầu1
Chương1: TỔNG QUẢN VỀ BẢO HIỂM NHÂN THỌ VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG KINH DOANH BẢO HIỂM NHÂN THỌ5
Khái quát chung về bảo hiểm nhân thọ5
Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm nhân thọ5Khái niệm và đặc điểm của bảo hiểm nhân thọ7Các loại hình bảo hiểm nhân thọ cơ bản14Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ16
Khái niệm về rủi ro16Quản trị rủi ro17Quản trị rủi ro con người thông qua bảo hiểm20
Quản trị rủi ro đầu tư tài chính29
Kết luận chương 133 Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI TỔNG CÔNG TY BẢO VIỆT NHÂN THỌ35
Quá trình hình thành và phát triển của Bảo Việt Nhân Thọ35Các đơn vị thành viên trong Tập Đoàn Bảo Việt38
Mô hình tổ chức của Tổng công ty Bảo Việt Nhân Thọ39Kết quả hoạt động kinh doanh và đầu tư của BVNT các năm 2009- 201143Thực trạng quản trị rủi ro tại BVNT trong giai đoạn 2009-201146Quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh BHNT46
Trang 42.2.2 Quản trị rủi ro trong hoạt động đầu tư61
Đánh giá chung về hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tại BVNT70
Kết quả đạt được70
Tồn tại và bất cập cần giải quyết71
Kết luận chương 273
Chương 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI TỔNG CÔNG TY BẢO VIỆT NHÂN THỌ74
Phương hướng và mục tiêu phát triển của BVNT trong
giai đoạn từ 2013 đến 201574
Các biện pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro76
Phát triển và nâng cao nguồn nhân lực76
Cải tiến phần mềm quản lý77
Hoàn thiện công tác đánh giá rủi ro77
Giải quyết quyền lợi khách hàng79
Nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư tài chính80
Kiến nghị81
Đối với Nhà Nước, Chính Phủ81
Đối với Hiệp hội bảo hiểm85
Đối với Tập Đoàn _Bảo Việt87
Kết luận chương 390
Kết Luận chung91
Danh mục tài Liệu tham khảo92
Trang 8MỞĐẦU
1.TÍNHCẤPTHIẾTCỦAĐỀTÀI
BảohiểmNhânthọ(BHNT)rađờitừrấtsớmvàđãtrởnênquenthuộcđốiv ớ i ngườid â n củacácnướcp h á t triểntrênt h ế giới.T u y nhiên,ở ViệtN a m loạihìnhbảohiểmnàyvẫncònkhámớimẻ,tuymớiđượctriểnkhaiởV i ệ t N a m hơnmườilămn
ă m ( 1 9 9 6 ) nhưngđãv à đ a n g pháttriểnnhanhc h ó n g v ớ i mứctăngtrưởngcao,cósựt h a m g i a củacácd o a n h nghiệpbảoh i ể m nướcngoàitrongthịtrường(Dai-ichiLife,Manulife,PrudentialViệtNam,AIA,PrevoirViệtN a m vàACELife, ),đápứngkhôngchỉnhucầub ả o h i ể m -
t à i chínhc ủ a mỗic á nhân,d o a n h nghiệpmàc ò n l à mộtc h ế độp h ú c lợichongườilaođộng,giảiquyếtnhucầuviệclàmchohàngtrămngànl a o động,đónggópnguồnthulớnchongânsáchNhànước,đẩymạnhsựliênk ế t c ủ a c á c d oa n h nghiệpk i n h d
o a n h tàichínhk h á c (Ngânhàng,B ư u điện,chứngkhoán ),thúcđẩysựpháttriểnchungcủanềnkinhtếquốcdân
BảohiểmNhânthọgắnchặtvớisựpháttriểncủaxãhộicôngnghiệp,h i ệ n đại.CácdoanhnghiệpBHNT,vớitưcáchlànhữngtrunggiantàichính-
là mộtphầncủangànhd ị c h v ụ t à i chínhtrongnềnkinht ế T r u n g g i a n tàichính,mộttổchứcđóngvaitròthúcđẩysựluânchuyểnvàvậnhànhtàichínht i ề n t ệ t r o n g nềnkinhtếthôngq ua q u á trìnhthuhútvốnnhànrỗicủacôngc h ú n g b ằ n g phíbảoh i ể
m vàc u n g cấpchongườic ầ n vốnvay.Vốnl à mộttrongnhữngnhucầuquantrọngvàkhôngthểthiếuđốivớisựpháttriểncủaxãhộicôngnghiệp,hiệnđại
Hiệnnay,BảohiểmNhânthọởViệtNamđãvàđangpháttriểnvớitốcđộtăngtrưởngcao,quymôt h ị trườngn g à y càngmởr ộ n g , mạnglướihoạtđộngđượctriểnkhaihầuhếtởcáctỉnh,thànhtrongcảnước.TổngCôngtyB ả o hiểmNhânthọViệtNamsongsongvớiviệccótốcđộpháttriểnnhanh,
Trang 9vịthếthứhaitrênthịtrường)t h ì côngt á c q u ả n t r ị rủir o cũngcầnđượcc h ú trọng,đócũngc h í n h l à nềnt ả n g giúpchodoanhnghiệppháttriểnbềnvững.Trêncơsởđó,việcnghiênc ứ u đ ể đưaranhữnggiảip há p nhằmhạnchếthấp nhấtnhữngrủi roc
ót h ể xảyrag i ú p c h o tìnhh ì n h tàichínhc ủ a doanhnghiệpphátt r i ể n lànhmạnhtr
ongnhữngnăm tới.D o đóTôilựachọnđề tài:“QuảntrịrủirotạiTổngCôngTyBảo
hiểmNhânthọViệtNam”l à m đềtàiluậnvănthạcsĩchuyênngànhTàichínhNgânh
àng
2.TÌNHHÌNHNGHIÊNCỨU
Quasưutầm,nghiêncứu,TôithấyhiệnnaytrênphạmvicảnướccũngđãcómộtsốcôngtrìnhnghiêncứukhoahọcliênquanđếnvấnđềBảohiểmnhânthọnhư:
- ĐềtàiThịtrườngbảohiểmvàcácgiảipháppháttriểnthịtrườngbảoh i ể m
ở ViệtNamdoPGS,TSNguyễnNhưTiếnlàm chủnhiệmđềtài
- PGS,TSNguyễnVănĐịnh,đăngtrênTạpchíbảohiểm(tháng5/2005)
ĐềtàiCácgiảiphápnângcaonănglựccạnhtranhcủaBảoViệtNhânThọ ĐềtàiGiảiphápn h ằ m n â n g caok h ả năngt ạ o l ậ p vốnv à hiệuquảc ô n g tácđầutưtàichínhtạicácCôngtyBảohiểmNhânthọởViệtNam-
ThsNguyễnThịNhưYến,GiáoviênhướngdẫnTSNguyễnTấnHoàng
- ĐềtàiCácgiảiphápnângcaohiệuquảsửdụngnguồnvốnnhànrỗit ạ i Côngtybảoh i ể m nhânthọBảoViệt–
Ths NguyễnMinhNhựt,TrườngĐạihọcKinhTếTPHCM
Cáccôngtrìnhnghiêncứutrênchủyếut ậ p trungphântíchnhữngcơhộivàtháchthứcđốivớithịtrườngbảohiểmởViệtNam,phântíchkhảnăngc ạ n h tranhvàmởrộngthịtrường,phântíchkhảnăngtạolậpvốn,hiệuquảsử
Trang 10Nhưngchưacómộtcôngtrìnhkhoahọcnàonghiêncứuvềquảntrịrủir o t r o n ghoạtđộngkinhdoanhb ả o h i ể m nhânthọ.Vìvậy,v i ệ c nghiêncứun h ằ m phântíchnhữngrủirovàbiệnphápquảntrịrủirotronghoạtđộngkinhdoanhbảohiểm
- Thựctrạngquảnt r ị r ủ i rotạiBảoViệtN h â n Thọtrongnhữngn ă m quađểtì
m ranhữngvấnđềcòntồntại
- TừđóđưaranhữnggiảiphápnhằmnângcaocôngtácquảntrịrủirotạiBảoViệtNhânThọđếnnăm2015
4 ĐỐITƯỢNGVÀPHẠMVINGHIÊNCỨU
- Đốitượngnghiêncứu:TìmhiểuthựctrạngquảntrịrủirotạiBảoViệtNhânThọtrongnhữngnămqua
- Phạmvinghiêncứu:HoạtđộngcủaBảoViệtNhânThọtừnăm2009đ ế n 2011
5 PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
Đềtàisửdụngphươngphápthốngkê–
tậphợpvàphântíchmôtảsốl i ệ u :dùngcôngcụthốngkêtậphợptàiliệu.Đềtàicònvậndụnglýluậnvào
Trang 11thựctiễn,sửdụngphươngphápphântích,sosánh,kháiquáthoá,tổnghợpđển g h i ê ncứu.
6 DỰKIẾNNHỮNGĐÓNGGÓPMỚICỦALUẬNVĂN
ĐềtàinàylàtàiliệuthamkhảochocácnhàhoạchđịnhchiếnlượcpháttriểnvàquảntrịrủirotrongcácdoanhnghiệpkinhdoanhBảohiểmNhânthọnóichungvàTổngCôngTyBảoHiểmNhânthọViệtNamnóiriêng
Chương1 :Tổngq u a n v ề b ả o h i ể m nhânt h ọ vàquảnt r ị rủirotrongkinhdoanhbảohiểmnhânthọ
Chương2:ThựctrạnghoạtđộngquảntrịrủirotạiTổngCôngTyBảoH i ể m NhânThọViệtNam(gọitắtlàBảoViệtNhânThọ)
Chương3:Biệnphápnângcaohiệuquảhoạtđộngquảntrịrủiro tạiTổngCôngtyBảohiểmNhânthọViệtNam
Trang 12Chương1 TỔNGQUANVỀBẢOHIỂMNHÂNTHỌ VÀRỦIROTRONGKINHDOANHBẢOHIỂMNHÂNTHỌ
1.1 Kháiquátchungvềbảohiểmnhânthọ
1.1.1 Sựcầnthiếtkháchquancủabảohiểmnhânthọ
Ởmỗiquốcg i a , t r o n g mọit h ờ i kỳ,c o n ngườil u ô n đ ư ợ c coil à lựclượngsảnxuấtchủyếu,lànhântốquyếtđịnhđếnsựpháttriểnkinhtếxãhội.Songtronglaođộngsảnxuấtcũngnhưtrongcuộcsốngsinhhoạthàngngày,c o n ngườicũngkhôngtránhkhỏinhữngrủironhư:Tainạn,ốmđau,bệnhtật,mấtviệclàm,giàyếuv.v.vàtácđộngđếnnhiềumặtcủađờisốngxãhội.Vìvậy,vấnđềmàbấtkỳxãhộinàocũngquantâmlàlàmthếnàođểkhắcphụcđ ư ợ c hậuquảcủarủironhằmđảmbảochocuộcsốngconngười.Thựctế,đãc ó nhiềubiệnphápđượcápdụngnhư:Phòngtránh,cứutrợ,tiếtkiệmv.v…
nhưngbảohiểmluônđượcđánhgiálàmộttrongnhữngbiệnpháphữuh i ệ u nhất
ThựcchấtBảo
hiểmXãhội,BảohiểmYtếcũnglàbảohiểmconngườivàđãxuấthiệntừlâu,songphạmviđảmbảochocácrủirovẫncònhạnhẹp,chưađápứngđượcnhucầucầnthiếtchodâncưtrongxãhội.Trongkhiđó,c o n ngườivẫncònquantâmđếnnhữngvấnđềtrongcuộcsống,chẳnghạn:
Việcmấth o ặ c giảmthunhậpc ủ a nhữngngườitrụcộttrongg i a đìnhả n h hưởngđếncuộcsốngconcáivàngườithân.Cólẽkhôngmộtngườitrục ộ t tronggiađìnhnàolạimuốnnhữngngườiđangsốngnhờvàothunhậpcủahọphảichịunhữngkhókhănvềtàichínhhoặcbịkhánhkiệtkhihọgặpphảinhữngrủiro( t ử vong,ốmđau…)nhấtlàkhic o n c á i chưađếnt u ổ i trưởngthành,nợnầncònchồngchất.Vìvậy,đốivớimỗicánhânvàgiađình,việct i ế t kiệmchitiêuhiệntạiđểchuẩnbịchotươnglai,choviệcgiáodụcconcái,
Trang 13chuẩnbịhànhtrangchoconcáivàođờilàbiệnpháphếtsứcthiếtthựcvàcóý nghĩa.
Bêncạnhđó,việcchămlochotuổigiàhoặckhivềhưuđanglàvấnđềđượcxãhộiquantâmvàcoitrọng.Mộtsốngườikhihếttuổilaođộngcóthunhậptừlươnghưu,nhưngthựctếkhócóthểđápứngđủcácnhucầuchitiêutrongc u ộ c sống.Ngoàir a , phầnlớnnhữngngườigiàkhôngc ó lươnghưuphảisốngnhờvàoconcáihayvẫnphảilaođộngvấtvảđểkiếmsốngđanglàv ấ n đ ề xãhộibức xúc.Chẳnga i muốns ố n g mộtt u ổ
i g i à đauyếub ệ n h t ậ t , phụthuộchaylàgánhnặngchoconcái.Đặcbiệt,tuổithọcàngcaothìnguồndựtrữtàichínhlạidầndầnbịcạnkiệt.Vấnđềlàphảitạoramộtcôngcụđểmọingườicóthểđềuđặndànhratừthunhậpvàtiếtkiệm
chitiêuhiệntạicủamìnhnhữngkhoảntiềnnhỏmàvẫnđủđảmbảocuộcsốngkhivềgià
Xãhộingàycàngpháttriển,đờisốngconngườingàycàngđượcnângc a o thìngườitacàngcóđiềukiệnđểchămlochobảnthânvàgiađình.NgoàiB ả o hiểmXãhội,B
ảohiểmYtế,cácdịchvụBảohiểmNhânthọrađờilàhếts ứ c cầnthiếtnhằmđápứngmọinhucầ
ucủacáctầnglớpdâncưtrongxãhội.BảohiểmNhânthọ,nằmtrongbảohiểmconngườivàlàloạihìnhcủabảohiểmthươngmại,làhìnhthứcbổsungchoBảohiểm
XãhộivàBảohiểmY tế,nhằmbảođảmổnđịnhđờisốngchomọithànhviêntrongxãhộitrướcnhữngrủirotainạnbấtngờđốivớithânthể,tínhmạng,sựgiảmsúthoặcmấtt h
u nhậpvàđápứngmộtsốnhucầukháccủangườithamgiabảohiểm.SovớiBảohiểmXãhội,BảohiểmYtế,BảohiểmNhânthọcóđốitượngthamg ia rộngh ơ n , qu
ỹb ả o h i ể m đ ư ợ c hìnhthànhchủyếut ừ p h í bảoh i ể m d o nhữngngườithamgiađónggóp,sốtiềnchitrảcăncứvàosựthỏathuậnvàcamkếttronghợpđồng.Hìnhthứcbảohiểmlàtựnguyện.CònđốivớiBảohiểmXãhội,phíbảohiểmđượcxácđịnhcăncứvàotiềnlươngcủangườilao
Trang 14Tuynhiênsựkhácnhaugiữahaihệthốngbảohiểmnàykhôngtạorasựđốilập,mâuthuẫn,màtráilạichúngbổsungchonhau.CácsảnphẩmBảoh i ể m N h â n th
ọc ó t h ể t h a y thếB ả o hiểmXãh ộ i trongnhữngtrườnghợp,nhữngkhuv ự c củ a nềnkinht ế, nhữngn ơ i màBảohiểmXãhộichưađư ợc t hựch i ệ n h o ặ c cónhưngkhôngđủbùđắpt h u nhậpc ủ a ngườil a o độngbịg iả m sút.MặcdùngườilaođộnglàmcôngănlươngđượchưởngtrợcấpBảoh i ể m Xãhội,nhưngđôikhicónhữngrủiro,nhữngnhucầunằmngoàiphạmviBảohiểmXãhộihoặccáckhoảntrợcấpBảohiểmXãhộikhôngđápứngđ ư ợ c nhữngnhucầukhắcphụchậuquảrủiro.PhầnchênhlệchvàthiếuhụtvềmặttàichínhsẽđượcBảohiểm Nhânthọbùđắp
1.1.2 Kháiniệm,đặcđiểmvàvaitròcủabảohiểmnhânthọ
1.1.2.1 Kháiniệm
Xétvềkhíacạnhvậtchất,cuộcsốngcủaconngườilàvôgiávàkhôngthểcómộttổchứcnàocóthểcungcấpmộtgiátrịtươngđươngvớimộtsinhmạngc o n người,vìlýd
o đ ób ả o h i ể m nhânthọlàmộtt h o ả thuậndựatrênmộtsốtiềncụthểchứkhôngmangtínhchấtbồithườngnhưbảohiểmtàisảnkhác.Ngườitacónhữngkháiniệmvềbảohiể
m nhânthọnhưsau:
BảohiểmNhânthọlàsựcamkếtgiữangườibảohiểmvàngườithamgiabảohiểm,màt r o n g đó ngườibảohiểmsẽt r ả chongườit h a m gia(h oặc ngườithụhưởngquyềnlợibảohiểm)mộtsốtiềnnhấtđịnhkhicónhữngsựk i ệ n đã địnhtrướcx
ả y ra(ngườiđ ư ợ c bảoh i ể m bịchếthoặcsốngđế n mộtt h ờ i điểmnhấtđịnh),cònngườithamgiaphảinộpphíbảohiểmđầyđủ,đúngh ạ n Nóicáchkhác,BHNTlàquátrìnhbảohiểmchocácrủirocóliênquanđ ế n sinhmạng,cuộcsốngvàtuổithọcủaconngười
Trang 15TheoLuậtKinhdoanhBảoh i ể m củaViệtN a m thì:"BảohiểmN h â n t h ọ l à
h ì n h thứcb ả o h i ể m chotrườnghợpngườiđượcbảoh i ể m sốngh o ặ c chết" Ngườiđ ư ợ c bảoh i ể m vàngườit h a m gia BHNTr ấ t rộng,cót h ể baogồ mmọingườiởcáclứatuổikhácnhau
Từđiểnthuậtngữkinhdoanhbảohiểmđịnhnghĩabảohiểmnhânthọlàsựbảov ệ trườnghợptửvongcủamộtngười bằnghìnhthứctrảtiềnchongườit h ụ hưởng-thườnglàt h à n h v i ê n củag i a đình,d o a n h nghiệph o ặ c tổc h ứ c Bằngcáchđổimộtloạtcáckhoảnphíbảohiểmhoặcthanhtoánphíbảoh i ể m mộtlầnkhingườiđư ợcbảohiểmchết,sốtiềnbảohiểm(vàbấtkỳsốt i ề n b ả o hiểmbổs u n g nàođ ư ợ ckèmtheođơnbảohiểm)t r ừ đ i khoảnvayc h ư a trảtheohợpđồngbảohiểmvàkhoảnlãichovay,sẽđượctrảchongườithụhưởng.Nhữngkhoảntrợcấptrảkhicònsốngchongườiđượcbảohiểmdướihìnhthứcgiátrịgiảiướchoặccáckhoảntrợcấpthunhập
Tàil i ệ u c ủ a Việnquảnlýbảoh i ể m n h â n t h ọ H o a Kỳ(LOMA) cũngnêu
đ ị n h nghĩab ả o h i ể m n h â n thọnhưmộtl o ạ i hìnhb ả o h i ể m t r ả t i ề n khiphátsinhcáichếtcủangườiđược bảohiểm.Trênphương diệnpháplý,bảoh i ể m nhânthọlàmộtthểloạibảohiểm,trongđóđểnhậnđượcphíbảohiểmc ủ a ngườithamgiabảohiểmthôngquamộthợpđồng,nhàbảohiểmcamkếtsẽt r ả c h o mộth o ặ c n h i ề u ngườithụhưởngbảoh i ể m mộts ố t i ề n n hấ t địnhhoặcnhữngkhoảntrợcấpnhấtđịnhtrongtrườnghợpngườiđượcbảohiểmbịt ử vonghoặcngườiđượcbảohiểmsốngđếnmộtthờiđiểmđượcchỉrõtronghợpđồng.Trênphươngdiệnkỹthuậtbảohiểm
nhânthọlàmộtnghiệpvụbaohàmnhữngcamkếtmàviệcthựchiệnnhữngcamkếtnàyphụthuộcvàotuổit h ọ củaconngười
Nhữngkháiniệmtrêntuyđượctrìnhbàykhácnhau,nhưngtựuchungl ạ i đềut
hể hiệnnhững đặc trưngnổibật của bảoh i ể m nhânthọ,đó là:Bảo
Trang 16hiểmnhânthọlà mộtnghiệpvụbảohiểmthươngmại,haynóicáchkháclàl o ạ i hìnhkinhdoanhthulợinhuận,cónhữngđặcđiểmdướiđây.
1.1.2.2 Đặcđiểm
a BảohiểmNhânthọvừam a n g tínhtiếtkiệm,vừamangtínhbảovệ tàic hính:
Đâylà mộtt r o n g nhữngđ ặ c đ i ể m k h á c n h a u c ơ b ả n giữaBHNTv ớ i bảohiểmPhinhânthọ.Thậtvậy,mỗingườimuaBHNTsẽđịnhkỳnộpmộtkhoảntiềnnhỏ(gọilàphíbảohiểm)choCôngtyBảohiểm,ngượclạiCôngtyBảohiểmcótráchnhiệmtrảmộtsốtiềnlớn(gọilàsốtiềnbảohiểm)chongườithụhưởngquyềnlợibảohiểmnhưđãthỏathuậntừtrướckhicócácsựk i ệ n bảohiểmxảyra.Sốtiềnbảohiểm(STBH)đượctrảkhingườiđượcbảohiểmđạtđếnmộtđộtuổinhấtđịnhvàđượcấnđịnhtronghợpđồng.Hoặcsốt i ề n nàyđượctrảchothânnhânvà giađìnhngườiđượcbảohiểmkhingườiđ ư ợ c bảohiểmkhôngmaybịchếtsớmngaycảkhihọmớitiếtkiệmđượcmộtkhoảntiềnrấtnhỏquaviệcđóngphíbảohiểm.Sốtiềnnàygiúpnhữngngườic
ò n sốngtrangtrảinhữngkhoảnchiphícầnthiết,như:Thuốcmen,maitáng,c h i phígiáodụcconcái.v.v Chínhvìvậy,BHNTvừamangtínhchấttiếtkiệm,vừamangtínhbảovệtàichínhchongườiđượcbảohiểm.Tínhchấttiếtk i ệ m thểhiệnngayởtừngcánhân,từnggiađìnhmộtcáchthườngxuyên,cókếhoạchvàcókỷluật.NộidungtiếtkiệmkhimuaBHNTkhácvớicáchìnht h ứ c tiếtkiệmkhácởch ỗ, ngườibảoh i ể m đảmbảot r ả chongườithamgiab ả o hiểmhayngườithâncủahọmộtsốtiềnrấtlớnngaycảk h i họmớitiếtk i ệ m đượcmộtkhoảntiềnnhỏ.Cónghĩalà,khingườiđượcbảohiểmkhôngmaygặprủirotrongthờihạnbảohiểmđãđược ấnđịnh,nhữngngườithânc ủ a họsẽnhậnđượcnhữngkhoảntrợ cấphaySTBHtừCôngtyBảohiểm.Đ i ề
u đóthểhiệnrõtínhchấtbảovệtàichínhchongườiđượcbảohiểmtrướcnhữngrủirokhôngmongđợitrongBHNT
Trang 17b BảohiểmNhânthọđápứngđượcrấtnhiềumụcđíchkhácnhauchongườit hamgiabảohiểm:
TrongkhicácnghiệpvụbảohiểmPhinhânthọchỉđápứngđượcmộtmụcđích
là gó pphầnkhắcphục hậuq uả rủiro,từđógópphầnổnđịnhtàichínhch o ngườithamgia,t h ì BHNTng oài mụcđíchđócònđápứngnhiềumụcđíchkhác.Mỗimụcđíchđượcthểhiệnkhárõtrongtừngloạihợpđồng.C h ẳ n g hạn,h ợ p đồngb ả o h i ể
m (HĐBH)hưutrís ẽ đ á p ứngnhucầuc ủ a ngườithamgianhữngkhoảnt r ợ cấpđềuđặ n hàngnăm,t ừ đ ó gópphầnổnđịnhcuộcsốngc ủ a họkhigiàyếu.HĐBHtử vongsẽgiúpngườiđượcbảoh i ể m đểlạichogiađìnhmộtSTBHkhihọbịtửvong.Sốtiềnnày đápứngđ ư ợc rấtnhiềumụcđíchcủangườiquácố,như:Trangtrảinợnần,giáodụcc o n cái,phụngdưỡngbốmẹgiàv.v HĐBHnhânthọđôikhicòncóvaitrònhưmộtvậtthếchấpđểvayvốnhoặcBHNTtíndụngthườngđượcbánchoc á c đốitượngđivayđểhọmuaxehơi,đồdùnggiađìnhhoặcdùngchocácmụcđ í c h c á nhânkhácv.v Chínhv ì đápứngđượcn h i ề u mụcđ í c h khácnhaun ê n loạihìnhbảoh i ể m nàyc
ót h ị trườngngàycàngrộngv à đượcr ấ t nhiềungườiquantâm
c ThờihạnBảohiểmNhânthọthườngrấtdài,quanhệgiữacácbêntr on g m ỗihợpđồngBảohiểmNhânthọlạirấtđadạngvàphứctạp:
ThờihạntrongBHNTthườngkéodàitừ5nămtrởlên.MỗisảnphẩmBHNTcũngcónhiềuloạihợpđồngkhácnhau,chẳnghạnBHNThỗnhợpcóc á c hợpđồng10năm,20năm.MỗihợpđồnglạicósựkhácnhauvềSTBH,phươngthứcđóngphí,độtuổicủa ngườithamgia Ngaycảtrongmộtbảnhợpđồng,mốiq u a n hệg i ữ a cácbêncũngr ấ t phứctạp.Khácv ớ i cácbảnHĐBHP h i nhânthọ,trongmỗiHĐBHnhânthọc
ót h ể có4 ngườicóliênquan:Ngườibảohiểm,n g ư ờ i đượcbảohiểm,ngườit h a m g i
a bảoh i ể m v à ngườithụhưởngquyềnl ợi bảohiểm.NgườibảohiểmchínhlàcácC
ôn gtyBHNT,cònngườiđượcbảohiểmlàngườimàtínhmạng,tìnhtrạngsứckhỏe
Trang 18vànhữngs ự k i ệ n c ó liênq u a n đếntuổithọcủahọđ ư ợ c b ả o h i ể m h o ặ c làngườigiaotêntuổicủamìnhchongườikhácđikýHĐBH.Cònngườithamg i a BHNTthựcchấtlànhữngngườitrựctiếpđứngrakýkếthợpđồngvànộpphíbảohiểm.Ngườithamgiabảohiểmphảicóđầyđủnănglựcpháplývàh à n h vi.TrongmỗihợpđồngBHNTcòncóngười thụhưởngquyềnlợibảohiểm.Thôngthườngngườithụhưởngquyềnlợibảohiểmdongườithamgiavàngườiđượcbảohiểmcùngchỉđịnh.Ngườithụhưởngquyềnlợibảohiểml à ngườis ẽ nhậnđ ư ợ c mọiquyềnl ợ i từngườibảoh i ể m
c h i t r ả k h i ngườiđ ư ợ c bảohiểmtửvong
d PhíbảohiểmNhânthọchịutácđộngtổnghợpcủanhiềunhântố,vìv ậ y quát rìnhđịnhphíkháphứctạp:
TheotácgiảJean-ClaudeHarrari(Jean–ClaudeHarri–
NXBWithersBy&Co,Ltd-1984):"SảnphẩmBảohiểmNhânthọkhônggìhơnchínhlàkếtquảcủamộttiếntrìnhđầyđủđểđưasảnphẩmđếncôngchúng".T r o n g tiếntrìnhnày,ngườibảohiểmphảibỏrarấtnhiềuchiphíđểtạonêns ả n phẩm,như:Chip h í k h a i thác,chiphíquảnl ý h
ợ p đồng.v.v NhưngnhữngchiphíđómớichỉlàmộtphầnđểcấutạonêngiácảsảnphẩmBHNT,mộtphầnchủyếukháclạiphụthuộcvào:
Trang 19phátsinhvàthựcchấtchúngl à nhữngkhoảnchiphí"đầuv à o " đượchạcht o á n mộtcáchchitiết,đầyđủvàchínhxácđểphụcvụchoquátrìnhđịnhgiá.Thếnhưng,khiđịnhgiáphíBHNT,mộtsốyếutốnêutrênphảigiảđịnh,như:Tỷlệchết,tỷlệhủybỏhợpđồng,lãisuấtđầutư,tỷlệlạmphátv.v Vìthế,quátrìnhđịnhphíở đâ yrấtp h ứ c tạp,đòihỏiphảinắmvữngđặ c trưngcủamỗiloạisảnphẩm,p hân tíchdòngtiềntệ,phântíchđượcchiềuhướngpháttriểncủamỗisảnphẩmtrênthịtrườngnóichung.
e BảohiểmNhânthọrađờivàpháttriểntrongnhữngđiềukiệnkinhtế
- xãhộinhấtđịnh:
Ởcácnướccónềnkinht ế pháttriển,BHNTđãrađờivàp h á t triểnh à n g trămnămnay.Ngượclạicómộtsốquốcgiatrênthếgiớihiệnnayvẫnc h ư a triểnkhaiđượcBHNT,mặcdùngườitahiểurấtrõvaitròvàlợiíchcủanó.Đểlýgiảivấnđềnày,hầuhếtcácnhàkinhtếđềuchorằng,cơsởchủyếuđểBHNTrađờivàpháttriểnlàđiềukiệnkinhtế-xãhộiphảipháttriển
Trang 20rađờitrướckhingànhbảohiểmpháttriển.Luậtbảohiểmvàcácvănbảncól i ê n quansẽđềcậpcụthểđếncácvấnđề,như:Tàichính,đầutư,hợpđồng,t h u ế v.v ĐâylànhữngvấnđềmangtínhchấtsốngcònchohoạtđộngkinhdoanhBHNT.Chẳnghạn,ở mộts ố nướcpháttriểnnhư:Anh,Pháp,Đứcv.v NhànướcthườngtạođiềukiệnthuậnlợichocáccôngtyBHNTbằngc á c chínhsáchthuếưuđãi.Mụcđíchlànhằmtạorachocáccánhâncơhộiđểt i ế t kiệm,tựmìnhlậpnênquỹhưutrí,từđóchophépgiảmbớtphầntrợcấpt ừ Nhànước.Mặtkhác,cònđẩymạnhđượcquátrìnhtậptrungvốntrongnềnkinhtế.Cũngvìnhữngmụcđíchtrên,màmộtsốnướcChâuÁnhư:ẤnĐộ,HồngK ô n g , Singapore khôngđánhthuếd o a n h thuđốivớic á c n g h i ệ p vụBHNT.SựưuđãinàylàđònbẩytíchcựcđểngànhBHNTpháttriển.
1.1.2.3 VaitròcủaBHNT:
a Đốivớicáccánhânvàgiađình:
BảohiểmNhânthọđãkhắcphụcđượchậuquảrủirokhingườiđượcbảo hiểmkhôngmaybịốmđau,bệnhtậthoặctửvongnhằmổnđịnhcuộc sốnggiađìnhvàngườithân.ĐồngthờiBHNTcònt h ỏ a mãnđ ư ợ c c á c nhuc ầ u như:tiếtkiệm,t í c h lũyk h i ngườiđượcbảoh i ể m c ò n sốngđểh ỗ trợnhữngngườisốngphụthuộccóđiềukiệnđểhọctập,muasắm,khởinghiệpkinhdoanh…
NgoàiraBHNTtrợcấpđịnhkỳcòngiúpnhữngngườivềhưuhaynhữngngườicaotuổigiảmnhẹgánhnặngphụthuộcvàoconcái,ngườit h â n tronggiađìnhvàphúclợixãhội
b Đốivớinềnkinhtếquốcdân:
Bảohiểm
Nhânthọlàmộttrongnhữngkênhhuyđộngvốnhữuhiệuđểđ ầ u tưgópphầnvàoviệctăngtrưởngvàpháttriểnkinhtế.Vớitínhchấtkếthợpgiữabảohiểmvàtiếtkiệm,cácCôngtyBHNTkhôngchỉthựchiệnchứcn ă n g bảohiểmchonhữngrủiro,màhọcònhuyđộngđượclượngtiềnnhànr ỗ i nằmởcáctầnglớpdâncưtrongxãhộivàcáctổchứcđểhìnhthànhquỹb ả o hiểm.D o thờihạncủacác hợpđồngBHNTrấtdà i, nênnguồnquỹbảo
Trang 21hiểmngàycàngđượctồntíchlạirấtlớn.Khichưasửdụngđếnđểchitrảtiềnb ả o h i ể mthìquỹBHNTl à mộttrongnhữngnguồnvốnđ ầ u tưdàihạnchon ề n kinhtế.Bêncạnh
va i tròcungcấpvốnđ ể đầutư,BHNTcòngópphầnt h ự c hànhtiếtkiệm,chốnglạmphátvàtạothêmcôngănviệclàmchongườil a o động.Ngoàinhữngngườilàmcôngănlươngt r o n g cácc ô n g tyBHNT,độingũđạilý,môigiớiBHNTcũngngàycàngđôngvàthựcsựđãgópphầng i ả m tỷlệlaođộngbịthấtnghiệpởrấtnhiềunướctrênthếgiới.Theosốliệut h ố n g kênăm2003,ởMỹđãcótới1,97triệulaođộng,ởPháplà0,62triệul a o đ ộ n g làmviệcchoc á c CôngtyBHNT,ở ViệtNam,t í n h đếnthờiđ i ể m ngày31/12/2011đãcóhơn202.900ngườilàmđạilýchocácCôngtyBHNT(nguồnt ừWebsitethuvienbaohiem.com–
S ố l i ệ u thốngk ê t h ị trườngbảoh i ể m nhânthọnăm2011)
c Đốivớicáctổchứckinhtế-xãhội:
BảohiểmNhânthọcònthỏamãnđượcnhữngnhucầucầnthiếtcủahọtrongđiềukiệnnềnkinhtếthịtrường.Nhữngnhucầucủacáctổchứckinhtế
- xãhộilà:Tạorasựtựchủvềmặttàichính,khinhữngngườigiữcáccươngvịquantrọn
gcủahọbịt ử vong.Mộtd o a n h nghiệpc ó t h ể muaBHNTchonhữngngườinàyvớisốtiềnbảohiểmtươngđươngvớichiphímàhọphảibỏr a đểđàotạohoặcthuêmướn.Khôngc h ỉ cóthếcácdoanhnghiệp,cáctổc h ứ c xãh ộ i v ớ i b i ệ n phápn à y họcòngiữchânvàkhuyếnk h í c h ngườil a o động,đặcbiệtlànhữngngườichủchốtlàmviệchếtmình,gắnbóvớidoanhnghiệp.Bởilẽthôngq u a cáchợpđồngBHNTt h e o nhóm,doanhnghiệpcóthểtạorasựđảm
bảochongườilaođộngvànhữngngườisốngphụthuộcmộtc u ộ c sốngổnđịnhkhigặpphảirủiro.CungcấpcáckhoảntiềnhưutríkhihếttuổilaođộnghoặccáckhoảnphúclợibổsungngoàiBảohiểmXãhội
1.1.3 Cácloạihìnhbảohiểmnhânthọcơbản:
Tuỳvà o nhữngmụcđ í c h vàn h u cầuk h á c nhau,B ả o h i ể m N h â n thọđápứngđượcrấtnhiềumụcđíchkhácnhaucủatừngđốitượngkháchhàng
Trang 221.1.3.1 Bảohiểmtrongtrườnghợptửvong(bảohiểmtửkỳ)
Bảohiểm
tửkỳhaycònđượcgọilàbảohiểmsinhmạngcóthờihạn:làloại hìnhbảohiểmđượckýkếtđểthanhtoánquyềnlợibảohiểmtrongtrườnghợpngườiđượcbảohiểmtửvongtrongthờihạnbảohiểm,quyềnlợithanht o á n đượctr ả chongười th ụhưởngquyềnl
ợ i bảohiểmđượcchỉđịnh tronghợpđồnghoặcngườithừakếhợppháp
1.1.3.2 Bảohiểmtrongtrườnghợpcònsống(bảohiểmsinhkỳ)
Đặcđiểmchínhcủaloạihìnhbảohiểmnàylàngườibảohiểmsẽcamk ế t thanhtoánchongườiđượcbảohiểmmộtkhoảntiềnnhấtđịnhtheođịnhkỳhoặcs ố n gđếnhếtthờihạnh ợ p đồngb ả o hiểmcamkết.Trongsuốtq u á trìnhthựch iệ nh ợ p đồng,nhữngrủirobấtngờxảyrasẽ k h ô n g đượcthanht o á n bấtcứquyềnlợibảohiểmnào
1.1.3.3 Bảohiểmnhânthọhỗnhợp
Thựcchấtcủaloạihìnhbảohiểmnàylàbảohiểmcảtrongtrườnghợpngườiđượcbảohiểmbịtửvonghaycònsống.Yếutốtiếtkiệmvàrủirođanx e n nhauvìthến
ó đư ợc ápdụngrộngrãiởhầuh ế t cácnướctrên thếg i ớ i Tr ên t h ự c t ế Bảoh i ể m
N h â n t h ọ hỗnh ợ p l à l o ạ i hìnhbảoh i ể m p h ổ biến,chiếm phầnlớntrongcácloạihìnhBảohiểmNhânthọtrênthịtrường,vìkếthợpđượcgiữayếutốtiếtkiệmvàyếutốbảovệnêntạođượcsựkhácbiệtvàc ó lợithếcạnhtranhsovớicácloạihìnhtàichính,tíndụngkhác
1.1.3.4 Cácsảnphẩmbổtrợ
KhitriểnkhaicácloạihìnhBHNT,nhàbảohiểmcònnghiêncứu,đưar a cácsảnphẩmbảohiểmbổtrợchohợpđồngchínhnhằmđápứngnhucầu
Trang 23đadạngcủangườithamgiabảohiểm.Cácsảnphẩmbổtrợsauđâythườnghayđượcvậ n dụngnhưbảoh i ể m thươngt ậ t , n ằ m viện,c h i phíphẫuthuật,b ả o hiểmchongườiphụthuộc,bảohiểmtửvonghaythươngtậttoànbộvĩnhviễn,bảohiểmtừbỏthuphí,bảohiểmchiphínằmviện đặcđiểmcủacácsảnphẩm
bổtrợnàylàkhihợpđồngchínhhếthiệulựcthìcácđiềukhoảncủas ả n phẩm
bổtrợcũngsẽkhôngcònhiệulựcnữa
Mặcdùkhiápdụngcácsảnphẩmbổtrợnàythìmứcphíđóngsẽcaohơn, nhưngHợpđồngbảohiểmnhânthọđãđápứngđượcnhucầuđadạngc ủ a ngườithamgiabảohiểm
1.2 Quảntrịrủirotrongcôngtybảohiểmnhânthọ
1.2.1 Kháiniệmvềrủiro
Rủirolàsựbấttrắcxảyratrongtươnglai.Rủirovừamangtínhtíchc ự c vừamangtínhtiêucực.Rủirocóthểmangtớinhữngmấtmát,tổnthất,n g u y hiểm c h oconngườinhưngcũngcóthểmangđếnnhữngc ơ hội.Cảdoanhnghiệpvàcánhânđềuđốimặtvới2loạirủirolàrủirothuầntúyvàr ủ i rođầucơ
1.2.1.1 Rủirothuầntúy
Rủirothuầntúychỉliênquanđếnkhảnăngt ổ n thấthoặckhôngtổnt h ấ t màkhôngliênquanđếnkhảnăngthulời,chodùrủirođócóxảyrahaykhông.Mộtvídụcủarủirothuầntúylàkhảnăngbạncóthểbịtàntật.Nếub ạ n khôngthểlàmviệcđược,bạnsẽbịthiệthạivềtàichính.Nóicáchkhác,n ế u bạnkhôngb ị tàntậtthìbạnsẽkhônggặprủirovềtàichính.Khảnăngt h i ệ t hạivềtàichínhmàkhôngcókhảnăngthulờigọilàrủirothuầntúyvàl à loạirủiroduynhấtđượcbảohiểm.Mụcđíchcủabảohiểmlàbồithườngmấtmátvềtàichínhmàkhôngtạocơhộichoviệcthulời
1.2.1.2 Rủirođầucơ
Trang 24Rủirođ ầ u c ơ là nhữngrủirod ẫ n đế n3 kế t q u ả có khản ă n g xảy ra:Tổ n thất,thulờihoặckhôngthayđổi.Vídụ,bạnđầucơvàocổphiếunhằmt h u lợikhigiátrịcổphiếutăng.Đồngthời,bạncũngcóthểchịutổnthấtnếug iácổphiếugiảm.Hoặckhảnăngcuốicùnglàbạncóthểkhôngthulợihayc h ị u tổnthấtnếugiátrịcủacổphiếukhôngthayđổi.
1.2.2 Quảntrịrủiro
Tấtcảchúngtađềuphảiđốimặtvớirủiro.Chúngtagặprủirokhiđilạihàngngày,k h i t h a m giahoạtđộngg i ả i t r í vàngaycảk h i chúngt a thở.M ộ t sốrủirothìrấtlớn,mộtsốkhácthìkhông.Quảntrịrủirolà quátrìnhbao gồmcáchoạtđộngnhằmlàmhạnchế,loạibỏcácrủiro,hoặckhắcphụcc ác hậuquảmàrủirođãgâyrađốivớihoạtđộngkinhdoanhtừđótạođiềuk i ệ n choviệcsửdụngtốiưucácnguồnlựccủadoanhnghiệp,giảmđếnmứct h ấ p nhấtcácthiệthạivềngườivàcủacải.Mụctiêucủaquảntrịrủirokhôngphảiđểtriệttiêurủiro.Nếuquảntrịrủirotốtkhiđiềutồitệxảyra,quảntrịr ủ i rođãđượcdựbáovàgiảmthiểucácảnhhưởngtiêucựccủachúng.Quảnt r ị rủirokhôngđơnthuầnvìmụcđíchphòngngừa,càngkhôngthểtriệttiêur ủ i romàl à chủđộngk i ể m so á t rủir o cóh i ệ u quả.Đểl o ạ i trừhoặcg i ả m th iể u mứcđộrủiro,ngườitacóthểsửdụngcácphươngthứcxửlýrủirosau:
1.2.2.1 Nétránhrủiro
Phươngphápquảntrịrủirođơngiảnvàdễdàngnhấtlànétránhrủiro.Chúngt a c
ót h ể tránhrủirotainạnmáyb a y b ằ n g c á c h khôngđ i máybayhoặcchúngt a cót h ể tránhrủirot ổ n thấttàichínhtrênthịtrườngcổphiếub ằ n g cáchgiữtiềntrongtủ.Tuynhiên,đôikhinétránhrủirolạikhônghiệuquảvàthiếtthực
1.2.2.2 Kiểmsoátrủiro
Trang 25Chúngtacóthểcốgắngkiểmsoátrủirobằngcáchthựchiệncácbiệnphápđểngănngừahoặcgiảmbớttổnthất.V í dụ,để cóthểgiảmkhảnăngxảyrahỏahoạnbằngcáchcấmhútthuốchoặckhôngđặtcácvậtliệudễcháytrongcửahàng.Ngoàira,người
t a cũngc ó t h ể trangbịbìnhchữac h á y t ự độngđ ể g i ả m mứcđộthiệth ạ i k h i xảyr
a cháy.B ằ n g c á c h nàyh o ặ c cáchkhác,ngườitacóthểgiảmkhảnăngxảyratổnthấtvàgiảmmứcđộnghiêmtrọngcủarủirotiềm ẩn
1.2.2.3 Chấpnhậnrủiro
Phươngphápthứbatrongquảntrịrủirolàchấpnhậnhoặcgiữlạirủir o Nóimộtcáchđơngiản,chấpnhậnrủirolànhậntráchnhiệmvềtàichínhc ủ a nhữngrủirođó
Đ ô i khi,cónhữngtrườngh ợ p rủirolàkhôngđángkểnhưviệcmấtmộtchiếcáomưathìrủirotàichínhđókhôngđủlớnđểchúngt a phảibậntâmvìchúngtasẵnsàngchấpnhậnbỏtiềnmuamộtcáiômới.Cánhânvàdoanhnghiệpđ ô i khiquyếtđ ị n h chấpnhậntấtcảthiệthạicủamộtr ủ i rotàichínhnàođóthayvìmuabảohiểmchorủirođó.Trongtrườnghợpnày,cánhânvàdoanhnghiệpđóđãdùngphươngpháptựbảohiểm.Tựbảo
h i ể m là mộtkỹthuậtquảnlýr ủ i rotheođóc á n h â n vàd o a n h nghiệpchấpnhậnthiệthạitàichínhkhixảyrarủiro.Vídụ,nhiềuchủdoanhnghiệptríchmộtphầnlươngcủatoàncôngtyđểtrảchiphíytếchonhânviêncủamìnhbịđau ốm.Hoặcmộtcáchkhác,cáccánhânvàdoanhnghiệpthườngsửdụnglàc h ỉ ch ấ p nhậnmộtphầnrủiro.V í dụ,mộtchủdoanhnghiệpc ó t h ể tựbảoh i ể m mộtphầnc h i phíy tếbằngc á c h thanht o á ncácchip h í yt ế c h o nhânv i ê n củamìnhđếnmộts ố t i ề n x á c địnhvàmuab ả o h i ể
m chop h ầ n chiphívư ợt quásốtiềnnóitrên.Nhiềuchủdoanhnghiệphiệnnaysửdụngphươngpháptựbảohiểmchươngtrìnhbảohiểmsứckhỏecủanhânviên
1.2.2.4 Chuyểngiaorủiro
Chuyểngiaorủirolàphươngphápthứ4trongquảntrịrủiro.Khibạnchuyểngiaorủirochobênkháctứclàbạnđangchuyểntráchnhiệmtàichính
Trang 26củarủirođóchohọbằngcáchtrảmộtkhoảnphí.Cáchthôngdụngnhấtchoc á c cánhân,giađìnhvàcácdoanhnghiệpđểchuyểngiaorủirolàmuabảohiểm.K h i mộtc ô n gtybảoh i ể m đồngý bả o h i ể m choc á nhânhoặcdoanhnghiệp,côngtyb ả o h i ể m
s ẽ p h á t hànhhợpđồngb ả o hiểm.H ợ p đ ồ n g bảoh i ể m làmộtv ă n b ả n baog ồ mcácđ i ề u khoảnt h ỏ a t h u ậ n g i ữ a Côngtybảoh i ể m vàchủhợpđồng.Thỏathuậnđólàmộthợpđồngcóhiệulựcphápluậtmàt h e o đ ó Côngtybảoh i ể m đ ồ n g ý t r
ả mộtk h o ả n t i ề n quyđ ị n h trướcthườngđượcgọilàquyềnlợicủahợpđồnghaylàsốtiềnbảohiểmcủahợpđồngkhixảyratổnthấtvớiđiềukiệnnhàbảohiểmđãnhậnđượcmộtsốtiềnquyđịnhgọilàphíbảohiểm.Nóichungcác cánhânvà tậpthểcóthểmuahợpđồngbảohiểmđểbảohiểmcho3loạirủiro:Rủirothiệthạivềtàisản,rủirovềtráchnhiệmvàrủirovềconngười
* Rủirothiệthạivềtàisảnbaogồmthiệthạivềkinhtếvớichiếcôtô,ngôinhàcủabạnhoặccáctàisảncánhâncủabạndotainạn,trộmcắp,cháyhoặct h ả m h ọ a tựnhiêngâyra.Bảoh i ể m t à i s ả n trảtiềnbồithườngtrongtrườnghợpcáctàisảnđượcbảohiểmbịhưhỏnghoặcmấtmátvìcácthảmhọacụthểnhư:Cháy,trộm
cắphoặctainạn
* Rủirotráchnhiệmbaogồmcácrủirothiệthạivềkinhtếdobạngâyrachongườikhác.Chẳnghạnbạnphảichịutráchnhiệmđốivớithiệthạimàb ạ n g â y rac h o ô t
ô củangườikháctrongmộtt a i n ạ n ô tô.B ả o h i ể m tráchn h i ệ m chitrảquyềnlợibảohiểmthaychongườiđượcbảohiểm-
ngườiphảic ó tráchnhiệmpháplýđốivớithiệthạigâ yrach ongườikháchoặctàisảnc ủ a họ-
mộtcáchkhôngcốý Bảoh i ể m t à i sảnv à bảoh i ể m tráchn h i ệ m thườngđuợcbántrongcùngmộtđơnbảohiểm
* Rủiroconngườibaogồmrủirothiệthạivềkinhtếliênquanđếntửvong,bệnhtậtvàrủiromấtkhảnăngtàichínhkhivềgià.Cácnhàbảohiểmnhânthọvàbảohiểmsứckhỏebánbảohiểmđểcungcấpsựantoànvềtàichínhtrướcnhữngrủirovềconngười
Trang 27á nhânvàdoanhngh iệ p mongmuốnchuyểnrủirovềtàichínhdothươngtật,cácCôngtybảoh i ể m sẽdàntrảichiphíd o cácthiệthạ i sẽx ả y rat r o n g mộttậphợpnhữngngườiđ ư ợ c bảohiểm.S a u đóCôngtybảoh i ể m cungcấpsựbảov ệ trướcnhữngtổnthấtvềkinhtếbằngviệcápdụngmộtquyluậtđơngiản.
Nếutổnthấtkinhtếxảyradomộtrủironàođó,chẳnghạnbịthươngt ậ t thìtổnthấtđócóthểđượcchiasẻbởisốđôngnhữngngườicùngcókhản ă n g chịutổnthấtđónhưngxácsuấtxảyr a tổnt h ấ t c ủ a mỗingườil à khát h ấ p nênchiphíchomỗingườisẽtươngđốinhỏ
Nhữngđặcđiểmcủarủirocóthểđượcbảohiểm:
Cácsảnphẩmbảohiểmđượcthiếtkếdựatheomộtsốnguyêntắccơb ả n trongviệcxácđịnhnhữngrủirocóthểđượcbảohiểm.Để mộtrủiro-t ổ n thấttiềmnăng-đượcbảohiểm,rủirođóphảicómộtvàiđặcđiểm:
Trang 28Nămđặcđiểmcơbảntrênxácđịnhcácrủirocóthểđượcbảohiểmvàhìnhthànhnềnmóngchocôngtáckinhdoanhbảohiểm.Nhữngtổnthấttiềmn ă n g khôngcónhữngđặcđiểmtrênnóichungkhôngđượccoilàrủirocóthểđ ư ợc bảohiểm
a Tổnthấtxảyraphảingẫunhiên
Đểmộttổnthấttiềmnăngcóthểđượcbảohiểmphảicósựxuấthiệncủayếutốngẫunhiên.Rủirophảiđượcgâyrahoặcbởiyếutốbấtngờhoặcphảibởimộts ựkiệnkhôngphảidohànhđ ộ n g c h ủ ý c ủ a ngườiđượcbảohiểm.Chẳnghạn,conngườikhôngthểkiểmsoátviệcmìnhcóthểbịốm
nặnghaykhông,chonêncácnhàbảohiểmcungcấpcácđơnbảohiểmsứckhỏeđểcungcấpsựbảovệvềkinhtếtrướcnhữngthiệthạivềtàichínhtrongtrườnghợpngườiđượcbảohiểmbịbệnhvàphảichịunhữngchiphívềytế
Nếunguyêntắcnàyđượcápdụngmộtcáchchặtchẽthìsựkiệnchếtlàđ i ề u chắcchắnsẽxảyra.Tuyn h i ê n , t h ờ i đ i ể m c h ế t thườngn ằ m n g o à i s ự k i ể m soátcủaconngười.Vìvậy,mặcd ù sựkiệnchết- đượcbảohiểm-
là mộtsựkiệnchắcchắnxảyra,nhưngthờiđiểmcủasựkiệnđóthườngxảyramộtcáchngẫunhiên
b Tổnthấtphảiđượcxácđịnh
Vớihầuh ế t cácloạib ả o hiểm,mộts ự k i ệ n b ả o h i ể m p h ả i đ ư ợ c x á c địnhvềthờigianvàsốtiền.Nóicáchkhác,nhàbảohiểmphảixácđịnhđượckhinàophảitrảsốtiềnbảohiểmvàhọsẽphảitrảbaonhiêu.Chết,bệnhtật,thươngtậtvàtuổigiànóichungl à nhữngđ i ề u kiệnc ó t h ể nhậnbiếtđược.Tuynhiên,sốtiềnthiệthạivềkinhtếdonhữngrủironàycóthểkhácnhau.M ộ t điềukhoảnquantrọngtronghợpđồnggiữaCôngtybảohiểmvàchủhợpđồngbảohiểmlàsốtiềnbảohiểmđượcthanhtoánnếusựkiệnbảohiểmxảyr a khihợpđồngđangcóhiệulực.Tùythuộcvàocáchmàhợpđồngquyđịnhvềsố t i ề n chitrả,mọihợpđ ồ n g bảoh i ể m đượcphânl o ạ i thành:Hợpđồng
Trang 29bồithườngvàhợpđồngkhoán.Hợpđồngbồithườnglàhợpđồngbảohiểmmàtheođósốtiềnchitrảđượcthanhtoáncăncứvàosốtiềntổnthấtthựctếphátsinh.Hợpđồngquyđịnhrằngsốtiềnthanhtoánbằngvớisốtiềnbịthiệth ạ i hoặcsốtiềntốiđaquyđịnhtronghợpđồng-
tuỳtheosốtiềnnàonhỏhơn.K h i c h ủ hợpđ ồ n g đ ó khiếun ạ i g i ả i quyếtbồithường
- đ ơ n yêucầuthanht o á n theođiềukhoảncủa
hợpđồng-sốtiềnmàcôngtybảohiểmchitrảsẽkhônglớnhơnsốtiềnthựctếchịuthiệthại.Rấtnhiềuhợpđồngbảohiểmsứck h ỏ e trảquyềnlợidựatrênchiphíytếthựctếnênthuộcloạihợpđồngbồithường.C á c hợpđồngbảoh i ể m t r á c h n h i ệ m v à tàisảncũngl
à nhữnghợpđồngbồithường
Hợpđồngbảohiểmkhoánquyđịnhsốtiền thanhtoánsẽphảichit rả khitổnthấtđược bảoh i ể m xảyramàkhôngdựatrêncơ sở sốtiềntổnthấtthựctếphátsinh.Phầnlớnhợpđồngbảohiểmnhânthọquyđịnhsốtiềnđượcc h i trảnếumộtngườichếtkhihợpđồngđangcóhiệulực
c Tổnthấtphảiđángkể
Nhưchúngtađãnóiởphầntrước,nhữngthiệthạikhôngđángkể,nhưv i ệ c mấtmộtchiếcáomưathôngthườngkhôngđượcbảohiểm.Chiphíquảnl ý việcchitrảtiềnbảohiểmkhicómộttổnthấtrấtnhỏxảyrasẽkéochiphídựphòngbồithườnglênrấtcaosovớisốtiềntổnthấtdựtínhnênviệckinhdoanhbảohiểmnhữngtổnthấtnhưvậykhôngkhảthi
Mặtkhác,mộtsốtổnthấtsẽg â y ran h ữ n g khókhănt h ự c sựvềtàichínhchohầuhếtmọicánhânvàsẽcóthểđượcbảohiểm.Vídụ,mộtngườibịthươngtrongmộttainạncóthểbịmấtđángkểthunhậpnếuanhtakhôngthể
làmviệc.Nhữngtổnthấtnhưvậysẽđượcbảohiểm
d Xácsuấttổnthấtphảidựtínhđược
Đểcungcấpmộtloạihìnhbảohiểm,nhàbảohiểmphảitínhđượctỷlệtổn thấtdựtínhcủanhómngườiđượcbảohiểmtheoloạihìnhđó.Đểdựtính
Trang 30Khôngaicóthểdựtínhđượctổnthấtmàmộtngườicụthểnàođócóthểgặpp h
ả i Chúngt a khôngt h ể biếtđ ư ợ c k h i nàomộtngườis ẽ c h ế t , bịthươngtậthoặcnhậpviện.Tuynhiên,cácnhàbảohiểmcóthểdựtínhđượcvớiđộchínhxáckhácaosốngườitrongmộtnhómsẽchết,bịthươngtậthoặcnhậpviệntrongmộtkhoảngthờigiannhấtđịnh
Nhữngdựtínhvềnhữngthiệth ạ i tươnglaiđ ư ợ c dựavàokháiniệm:M ặ c dùcácsựkiệnriênglẻ,chẳnghạnnhưviệcmộtngườinàođóchết,xảyr a l à ngẫunhiên,nhưngc h ú n g t a cót h ể s ử dụngnhữngquansátvềc á c s ự kiệntrongquákhứđểdựtínhkhảnăng-hayxácsuất-
màmộtsựkiệnnàođósẽxảyratrongtươnglai.Mộtkháiniệmquantrọnggiúpđảmbảosựchínhxácchodựđoáncủachúngtavềcácsựkiệnsẽxảyralàquyluậtsốlớn
Theoquyluậtsốlớn,thôngthường,khichúngtaquansátmộtsựkiệnxảyracàngnhiềuthìnhữngkếtquảquansátcủachúngtasẽcànggầnđúngvớixácsuấtthựctếxảyrasựkiệnđó
Chẳnghạnkhibạntungmộtđồngxubìnhthườngthìkhảnăngnórơixuốngđấtvớimặtngửalà50/50.Nếubạntungđồngxu4hoặcthậmchí12lầ n thìkếtquảcóthểkhôngnhưvậy.Nhưngnếubạntungđồngxutới1000l ầ n bạncóthểcókếtquảgầnnhưtươngđươngnhau:50%làmặtsấpvà50%mặtngửa
Cácnhàbảoh i ể m dựavàoq u y luậtsốlớnkh idự đoánvề nhữngtổnt h ấ t đượcbảohiểmmàmộtnhómngườiđượcbảohiểmcóthểgặpphảitrongthờigianthamgiabảohiểm.Cáccôngtybảohiểmthuthậpnhữngthôngtinđ i ể n hìnhtừmộtsốlượnglớnđểxácđịnhloạitổnthấtmànhữngngườiđóđã
Trang 31gặpphải.Vídụ,trongnhiềunăm,cácnhàbảohiểmđãtheodõimộtsốlượnglớn nhữngngườichếtt h e o đ ộ tuổi.C á c Côngtyb ả o h i ể m sauđ ó s o sánhnhữngthôngtin
n à y vớinhữngk ế t q u ả thốngkêdâns ố chungv ề sốngườic h ế t ở mỗiđộtuổi.Sửdụn
gn h ữ n g k ế t quảthốngkênày,c á c Côngtybảoh iể m cóthểxâydựngđượcnhữngbảngbiểugọilàbảngtỷlệtửvong,bảngnàyc h ỉ r a tươngđốichínhx á c vềs ố lượngngườitrongmộtn h ó m n g ư ờ i (khoảng100.000ngườihoặcnhiềuhơn)cóthểchếttạimỗituổi.Bảngtỷlệtửvongchobiếttỷlệchếthay
sựkiệnchếttheotuổitrongmộtnhómngườinhấtđịnh.CácCôngtybảohiểmcũngxâydựngbảngtỷlệthươngtật:Chobiếttỷl ệ thươngtật,ốmđauhoặctainạntheotuổitrongmộtnhómngườinhấtđịnh.Bằngcáchsửdụngbảngtửvongvàbảngthươngtật,cácnhàbảohiểmnhânt h ọ hoặcbảohiểmsứckhỏecóthểdựtínhđượctỷlệtổnthấttiềmnăngtrongmộtnhómngười,cácnhàbảohiểmsửdụngnhữngtỷlệđượcdựđoánnàyđểxâydựngtỷlệphíhợplýđảm bảokhảnăngchitrảquyềnlợibảohiểm
e.Tổnthấtkhôngphảilàthảmhọađốivớicôngtybảohiểm
Mộttổnt h ấ t t i ề m năngs ẽ khôngđ ư ợ c bảoh i ể m nếusực ố đóc ó t h ể gâyrathiệthạitàichínhcótínhthảmhoạđốivớinhàbảohiểm.Tổnthấtđókhôngđượcbảohiểmbởivìnhàbảohiểmkhôngthểthựchiệncáccamkếtt r ả tiềnbảohiểmchorủirođó.Đểngănngừakhảnăngxảyrathiệthạimangtínht h ả m h ọ a vàđảmb ả o nhữngthiệthạiđ ó x ả y r a mộtc á c h đ ộ c l ậ p vớinhau,cácnhà bảohiểmđãdàntrảinhữngrủirođượcbảohiểm.Vídụ,nhàb ả o hiểmtàisảns ẽ khôngsẵnsàngcấpđơnbảohiểmchotấtcả nhữngnhànằmtrongvòngbánkính50dặmcủavùngnúilửađanghoạtđộngbởivìmộtsựphuntràocủanúilửacóthểgâyranhiềuvụbồithườngcùngmộtlúcvượtquákhảnăngchitrảcủanhàbảohiểm.Thayvìvậy,nhàbảohiểmsẽcấpđơnb ả ohiểm chonhữngngôinhàkhôngnằm trongvùngbịđedọabởinúilửa
Bằngmộtc á c h khác,nhàbảohiểmcót h ể g i ả m khảnăngchịunhữngt ổ n thấtlớnbằngc á c h chuyểng i a o rủiroc h o mộtnhàbảoh i ể m khác.Một
Trang 32nhàbảohiểmchuyểngiaorủirochonhàbảohiểmkhácbằngphươngpháptáib ả o h i ể
m những rủirođ ó Táibảoh i ể m l à phươngphápbảoh i ể m màmộtc ô n g tybảoh i
ể m đượcg ọ i l à Côngtynhượng( h a y còngọil à cô n g tybảoh i ể m gốc)muabảohiểmtừmộtcôngtybảohiểmkhác-
gọilà nhàtáibảoh i ể m để chuyểngiaorủirotrongc á c đ ơ n bảoh i ể m màc ô n g tyn
h ư ợ n g đãpháthànhcácđơnđó
Nhượngb ả o h i ể m l à việccócáchợpđ ồ n g t á i b ả o h i ể m b ằ n g cáchchuyểngiaotoànbộhoặcmộtphầnrủirochonhàtáibảohiểm.MộtCôngtyb ả o hiểmthôngthườngđặtrasốtiềnbảohiểmtốiđa-gọilàgiớihạngiữlại-
mànhàbảohiểmsẵnsàngtựgánhchịumàkhôngphảichuyểngiaomộtphầnr ủ i ronàochonhàtáibảohiểm
Bằngt á i b ả o hiểm,r ủ i rođượcp h â n chial ạ i giữac á c n h à b ả o hiểm.MộtvàiCôngtybảohiểmchỉhoạtđộngnhờnhàtáibảohiểm.NhữngCôngtybảoh i ể mkhácvừacấpc á c đơnb ả o h i ể m chocácc á n h â n vàcácdoanhn g h i ệ p l ạ i vừa hoạtđộngnhưn h à t á i bảohiểm.Mộtn h à t á i bảoh i ể m cũngđôikhichuyểnlạicácrủirochonhàtáibảohiểmkhácbằngcáchnhượngtáib ả o hiểm.CôngtytáibảohiểmnhậnbảohiểmcácrủirođượcnhượnglạibởicácCôngtytáibảohiểm
khác,gọilàcôngtynhậnnhượngtáibảohiểm
Bằngcáchthiếtlậpgiớihạngiữlạivàthamgiacáchợpđồngtáibảohiểm,mộtn h à bảohiểmcóthểcấpđơnbảoh i ể m vớisốtiềnbảohiểmlớn.C á c chủhợpđồngđượctáibảohiểm,nhìnchungkhôngbiếtđượchợpđồngt á i bảohiểmgiữaCôngtybảohiểmvàCôngtytái.Côngtycấpđơnbảohiểmthuphíbảohiểmvàchitrảquyềnl ợi bảohiểmchongườithừakếhợpphápkhicósựkiệnbảohiểmxảyra
1.2.3.1 Đánhgiámứcđộrủiro
KhimộtCôngtybảohiểmnhậnđượcgiấyyêucầubảohiểm,Côngtyphảiđánhgiámứcđộrủiromànếu côngtychấpnhậnpháthànhhợpđồng
Trang 33bảohiểm.Côngtybảohiểmkhôngthểchorằngrủirocủamỗikháchhàngđềnghịđượcbảoh i ể m đềuc ó k h ả n ă n g x ả y raở mứctrungb ì n h Khôngphảikhảnăngxảyratổnthấtđốivớitấtcảmọingườicùnggiớitính,độtuổiđềunhưnhau.Ngoàir a, những
cá nhântintưởngrằngmìnhcómứcđộtổnthấttrêntrungbìnhcóxuhướngmongmuốnthamgiabảohiểmhơnnhữngngườimàk h ả năngx ả y rat ổ n thấtdướitr un g bình
X u hướngn à y
-g ọ i l à s ự lựach ọn bấtlợichocôn-gtybảohiểmhaysựlựachọnđốin-ghịch-
bấtlợichocôngtybảohiểmhaysựlựachọnđốinghịch-làlýdochủyếubuộcCôngtybảohiểmphảikiểmtrakỹtừnggiấyyêucầubảohiểmđểđánhgiáđầyđủvềmứcđộrủiromàCôngtysẽphảichịunếuđồngýchấpnhậnbảohiểm.NếuCôngtybảohiểmluônđánhgiáthấpmứcđộrủirođượcnhậnbảohiểmthìtỷlệphíbảohiểmcóthểkhôngđủđểchitrảquyềnlợibảoh iể m đãcamkết
Quátrìnhnhậnbiếtvàphânloạimứcđộrủirocủangườiyêucầuđượcb ả o hiểmđượcgọilàcôngtácđánhgiárủirohaylựachọnrủirovànhữngnhânv i ê n củaCôngtybảoh i ể m chịutráchn h i ệ m đánhg i á cácr ủ i rođ ư ợ c yêucầubảohiểmgọilàchuyênviênđánhgiárủiro.Đánhgiárủirobaogồm2 giaiđoạnchủyếu:
(1 ) Xácđịnhnhữngrủirocủangườiđềnghịđượcbảoh iể m và(2)Phânloạimứcđộrủirocủangườiđềnghịđượcbảohiểm
a Xácđịnhrủiro
Nhưchúngtađãđềcậpởphầntrước,cácnhàbảohiểmkhôngthểdựđoánđượckhinàomộtngườisẽchếthoặcsẽbịbệnhtật.Tuynhiên,cácnhàb ả o hiểmcóthểnhậnbiếtđượcnhữngyếutốcóthểlàmtănghoặcgiảmkhảnă ng màmộtngườisẽbịtổnthất.Trongcácyếutốđó,nhữngyếutốquantrọngnhấtlànguycơvậtchấtvànguycơđạođức.Nguycơvậtchấtlàmộtđ ặ c điểmvậtchấtlàmtăngkhảnăngthiệthại.Vídụ,mộtngườivớitiềnsửbịđ a u timcónguycơvậtchấtlàmtăngkhảnăngngườiđóbịchếtsớmhơnlàngườicùngtuổi,cùngg i ớ i tínhmàkhôngcótiềnsửb ệ n h tậtn h ưvậy.C á c
Trang 34chuyênviênđánhgiárủi rophảiđánhgiácẩnthậnngườiđềnghịđượcbảoh i ể m
đ ể pháthiệncácnguycơvậtchấtnày
Cácchuyênviênđánhgiárủirocũngcầnphảixemxétsựảnhhưởngcủa n guycơđ ạ o đứcđếnmứcđộrủirocủangườiđềnghịđượcb ả o hiểm.N g u y cơđạođứclàkhảnăngmàmộtngườicóthểhànhđộngmộtcáchkhôngtrungthựctrongviệcgiaokếtbảohiểm.Vídụ:Mộtngườicómộttiềnsửvềh à n h v i tráip h á p l u ậ t c ó thểl ừ a dốinhàb ả o h i ể m h ơ n l à mộtn g ư ờ i bìnhthườngvànhàbảohiểmphảixemxétmộtcáchcẩnthậnsựviệcđókhiđánhg i á giấyyêucầubảohiểm
củanhữngngườinhưvậy.Ngườitacóthểmuabảoh i ể m vớilýdokhôngtrungthực.Cácchuyênviênđánhgiárủirocũngđánhg i á rủirođạođứccủanhữngcánhânmuabảohiểmthôngquanhữngthôngt i n saimàhọcungcấptrongGiấyyêucầubảohiểm.Trongnhữngtrườnghợpnày,ngườimuabảohiểmcóthểcốgắngcóđượcmộthợpđồngbảohiểmmànhẽracóthểkhôngc ó được.K h i đ á n h g i á cácg i ấ y yêuc ầ u bảoh i ể mnhưvậy,cácchuyênviênđánhgiárủirocóthểphảithựchiệnnhiềubướcđểxácđịnhngườiyêucầuđượcbảohiểmcónhữngnguycơđạođứcnày
b Phânloạirủiro
Saukhinhậnbiếtrủirocủangườiđềnghịđượcbảohiểm,chuyênviênđánhgiárủirocóthểphânchiaNgườiđượcbảoh i ể m theocácloạirủirotươngứ n g Mụcđíchcủaviệcphânloạirủirolàđểnhàbảohiểmcóthể xácđịnhđ ư ợ c tỷlệphíthíchhợpđốivớiphạm vibảohiểm đượcyêucầu
Nhữngngườiđượcphânloạiở nhữngrủir o k h á c nhauthìphảit r ả nhữngkhoảnp h í bảoh i ể m khácnhau.Nếuk h ô n g cós ự phânloạic á c mứcphíkhácnhau,mộtsốchủhợpđồngbảohiểmcóthểphảinộpphíquánhiềusovớiphạmvibảohiểmcủamình,trongkhinhữngngườikháccóthểphảit r ả íthơnchiphíthựctếcủađơnbảohiểmđó
Trang 35Đểphânloạinhữngngườiđềnghịđượcbảohiểm,cácchuyênviênđánhgiár ủ i roápdụngcácquytắcchungvềlựachọ nrủiro,đượcgọilàcáchướngd ẫ n đánhgiárủiro docácnhàbảohiểmthiếtlậpnên.Các hướngdẫnđánhg i á rủironóichungquyđịnhítnhất3loạirủirocủangườiđềnghịđượcbảohiểm:Rủirochuẩn,rủirodướichuẩnvàrủirobịtừchối.
1.2.3.2 Rủirochuẩn
Nhữngngườiđền g h ị đượcb ả o h i ể m cók h ả n ă n g x ả y rathiệth ạ i khônglớnhơnđángkểsovớimứctrungbìnhđượcxếpvàoloạirủirochuẩnvàphíbảohiểmmàhọphảiđónggọilàtỷlệphíchuẩn.Theotruyềnthống,phầnlớncáchợpđồngbảohiểmnhânthọvàbảohiểmsứckhoẻcánhânđượcpháthànhtheotỷlệphíchuẩn
1.2.3.3 Rủirodướichuẩn
Nhữngngườiđềnghịbảohiểmmàcókhảnăngthiệthạilớnhơnnhiềusovớimứctrungbìnhnhưngvẫncóthểđượcbảohiểmthuộcloạirủirodướic h u ẩ n haynhữngrủiroloạiđặcbiệt.CácCôngtybảohiểmsửdụngmộtvàiphươngphápđểbùđắpphầnrủirovượttrội(sovớirủirochuẩn)củanhữngngườiđượcbảohiểmcómứcrủirodướichuẩn.Trongbảohiểmnhânthọcánhân,cácnhàbảohiểmthườngthuphíbảohiểmcủanhữnghợpđồngcómứcrủ i rodướichuẩntheomứcphícaohơnphíchuẩnđượcgọilàphíbảohiểmd ư ớ i chuẩnhayphíbảohiểmloạiđặcbiệt.Trongbảohiểmsứckhoẻcánhân,c á c n h à bảoh i ể m cóthểthuphíbảoh i ể m dướichuẩnh o ặ c điềuchỉnhthờih ạ n hợpđồng
1.2.3.4 Rủirobịtừchối
Rủirobịtừchối:Baogồmnhữngngườiđềnghịđượcbảohiểmcórủir oquálớn,nằmngoàikhảnăngcủaCôngtybảohiểm.Nhữngngườiyêucầub ả o hiểmtrợcấpthunhậpdothươngtậtcũngbịxếpvàonhómrủironàynếu
Trang 36côngtybảohiểm
chorằngviệcxảyrathươngtậtsẽkhôngảnhhưởngđếnthunhậpcủangườiyêucầubảohiểm
1.2.4 Quảntrịrủirođầutưtàichính
Đốivớicôngtybảohiểmnhânthọ,hoạtđộngđầutưquỹtàichínhrấtp h ứ c tạpdosảnphẩmbảohiểmnhânthọđadạngvàphứctạp,lạithêmtìnhhìnhcạnhtranhkhốcliệttrênthịtrường.Hợpđồngbảohiểm
nhânthọthườngl à h ợp đồngdàihạnnênhoạtđộngđầutưcủadoanhnghiệpbảohiểmnhânthọcómộtsốđặctrưngcơbảnsau:
MộtđặcđiểmchungcủahoạtđộngđầutưcủacôngtyBHNTlàchịut á c độngrấtlớncủanhữngthay
đổivềlãisuấtvàlạmphátdonguồnvốnđemđ ầ u tưthườngl à dàihạn Dotínhchấtdàihạncủac ác hợpđ ồ n g bảohiểmnhânthọvànhucầuchitrảcóthểdựđoánđượcmộtcáchkháchínhxácnênc á c quỹbảohiểmnhânthọthườngđầutưvàocácloạichứngkhoándàihạn
ThunhậpcủacôngtyB H N T t hư ờn g lớnh ơ n cáckhoảnchiv à tấ tc ả c á c khiếunạicóthểđượcthanhtoántừphíbảoh i ể m vàthunhậptừđầutưtrongnăm.Dovậy,cácCôngtyBHNTítcónhucầuđầutưvàochứngkhoánngắnhạn
Theonghiêncứucủac á c chuyêngiatínhtoánt h ì mộth ợ p đồngbảoh i ể m ph
ùh ợ p vớ icôngtyBHNTlà mộthợpđồngmàn g à y thanht o á n đáo h ạ n củahợpđ ồ
n g trùngv ớ i n g à y thanhtoánđáohạnc ủ a hạngmụcđầutư.Đầutưn ư ớ c ngoàicủaq
u ỹ bảohiểmnhânt h ọ thườngíthơnb ả o h i ể m ph inhânthọ.Bảohiểmnhânthọcótínhtiếtkiệmnênviệcđầutưcóảnhhưởngl ớ n đếnkhảnăngcạnhtranhcủacôngtybảohiểmtrênthịtrường
Nếunhưtrongcôngtybảoh i ể m phinhânthọ,thunhậptừh o ạ t độngđ ầ u tưtàichínhgiúpcôngtybùđắpcácchiphíkinhdoanh,cóđiềukiệnđểg i ả m phíbảohiểm,tăngkhảnăngkýkếthợpđồngbảohiểm,nângcaomức
Trang 37giữlạitrongcá c hợpđồngt á i bảohiểm,t ừ đóổ nđịnhvànângcaokếtquảkinhdoanh,thìtrongcôngtyBHNT,đầutưquỹdựphònglàsựbắtbuộcvìt í n h chấtkỹthuậtcủanghiệpvụbảohiểmnày.NếucáccôngtyBHNTkhôngđ ầ u tưhoặcthunhậptừhoạtđộngđầutưkhôngđủlớnđểbùđắpcáckhoản" n ợ tiếtkiệm"đốivớingườiđượcbảohiểm
thìcôngtyBHNTsẽlâmvàotìnhtrạngthualỗ;trầmtrọnghơncóthểdẫntớiphásản.N hưvậycóthểnóiđầut ư làmộthoạtđộngcóvaitròsốngcònđốivớiviệctồntạivàphá ttriểncủac ô n g tybảohiểmnhânthọ.
HoạtđộngđầutưtrongcôngtyBHNTcũngcónhữngv a i tròquantrọngnhưcáccôngtybảohiểmnóichung.Ngoàiranócònthểhiệnmộtsốn é t quantrọngsau:
HoạtđộngđầutưgiúpcôngtyBHNTthựchiệncácnghĩavụtàichínhc ủ a mìnhđốivớingườithamgiabảohiểm.Bởivìbảohiểmnhânthọkhôngc h ỉ cótínhr ủ i romàc ò n cótínhtiếtkiệm.D o đ ó v i ệ c đầutưcóhiệuquảkhôngđơnthuầnlàpháttriểnquỹtàichínhmàcònlàtráchnhiệmcủacôngtyb ả o hiểmđểđảm
bảochokháchhàngđượctrảlãi
ThunhậptừđầutưlànguồntàichínhđểCôngtyBHNTthựchiệncáccamkếtvớikháchhàng,tăngcáckhoảnlợitứcchiathêmchocáchợpđồngb ả o hiểm,quađónângcaotínhhấpdẫnchocácsảnphẩmbảohiểmnhânthọ.ĐầutưgiúpcôngtyBHNTbùđắpsựmấtgíacủađồngtiền,bảotoànquỹtàichínhtrướcr ủ i r o l ạ m p h á t , đ ả m b ả
o k h ả n ă n g c h i t r ả củacôngtyB H N T trongtươnglai
HoạtđộngđầutưcủacôngtyBHNTđượcvínhưmột"cánhtay"củac ô n g tyBHNTcùngvới "cánhtay"k i n h doanht r ự c tiếp.T ro ng môitrườngc ạ n h tranhquyếtliệtđểđảmbảođầutưantoànvàhiệuquảcôngtyBHNTcầntuânthủnhữngnguyêntắccơbảnsau:
1.2.4.1 Nguyêntắcantoàn
Trang 38Nguyênt ắc nàyđượcđặtra nhằmhạnchếtốiđarủiro trongđầutưvà bảotoànnguồnvốnsửdụng.Hoạtđộngđầutưluônđứngtrướcnhữngrủironhư:
Nguyênt ắ c a n toànđ ư ợ c p h á p luậtthểchếb ằ n g v i ệ c q u y đ ị n h danhmụcđầutưvớinhữnglĩnhvựccómứcđộrủirođầutưthấp.Cụthểnhưsau:Đ i ề u 98,L u ậ tkinhdoanhbảoh i ể m b a n h à n h n ă m 2000quyđ ị n h côngtyBHNTđượcđầutưvàonhữnglĩnhvựcsau:
Trang 39Mộttrongnhữngmụctiêuquantrọngcủahoạtđộngđầutưlàtạoralợinhuận.Lợinhuậncaolà mụctiêucủatấtcảmọidoanhnghiệpkhithamgiakinhdoanhtrênthịtrường.VớicôngtyBHNT,lợinhuậnlàrấtcầnthiếtgiúpdoanhnghiệptăngcườngsứcmạnhtàichính,đứngvữngtrongcạnhtranhvàt h ự c hiệncácchiếnlượccủamình.Lợinhuậntạoratừhoạtđộngđầutưgiúpdoanhnghiệpbảohiểmcóđiềukiệngiảmphívàmởrộngphạmvibảohiểm.
Tómlạiđâylàkếtquảcuốicùngmàdoanhnghiệpbảohiểm
theođuổi.Tuynh iê n, muốnt h u đượctỷsuất lợinhuậnc a o thìrủirokhiđ ầ u tưcũngtăngtheo.Vìvậynhàquảnlýđầutưcầnnghiêncứusaochohoạtđộngđầutưv ừ a đảmbảonguyêntắcantoànvừađemlạimứclợinhuậnnhưmongmuốn
1.2.4.3 Nguyêntắcđảmbảokhảnăngthanhtoánthườngxuyên
Khảnăngthanhtoánlàkhảnăngmàdoanhnghiệpbảohiểmcóthểsửdụngcáctàisảncủamìnhđểđápứngcáctráchnhiệmthanhtoánđãđếnhạn.D o cáckhiếunạicủacácDoanhnghiệpbảohiểmrấtkhódựđoánnênhọphảig i ữ mộttỷlệđầutưnhấtđịnhvàocáchạngmụcđầutưcótínhthanhkhoảncaođểđảmbảothanhtoánngaykhicầnthiết
Songsongvớimụctiêulợinhuậnlàmụctiêuđảmbảokhảnăngthanhtoán.Thự
ct ế haimụctiêunàyt h ư ờ n g cósựđ á n h đ ổ i lẫnn h a u : K h i doanhn ghi ệp bảohiểmmuốntănglợinhuậnthìphảichấpnhậntăngkhảnăngrủiro,n ế u rủirothựctế xảyrathìkhảnăngthanhtoánc ủ a doanhnghiệpsẽbịđedoạ.D o đ ó v i ệ c đầutưcủadoanhnghiệpb ả o h i ể m p h ả i đảmb ả o c ó tínhthanhkhoảnh ợ p lývìdoanhnghiệpbảoh
i ể m c ó thểphảithanhtoánchokháchhàngbấtkỳlúcnàokhicósựkiệnbảohiểmxảyra
Tấtcảcácnguyêntắcđầutưcầnđượcápdụngmộtcáchlinhhoạttuỳt h u ộ c vốnđầutưđượchìnhthànhtừnguồnnào
Trang 40ngặtcácnguyêntắcđầutưtrên.Bởivìđâykhôngphảilàtiềncủadoanhnghiệpbảohiểmmàlàkhoảnnợc ủ a doanhnghiệpđốivớikháchhàng
Cácnguyêntắcđầutưtrênđòihỏicácdoanhnghiệpbảohiểmnhânthọc ầ n đa dạnghoácáchạngmụcđầutưcủamình,c ó chiếnlượcđầutư thíchhợpvớiquymôcủadoanhnghiệpcũngnhưphùhợpvớiđiềukiệnthịtrường
KẾTLUẬNCHƯƠNG1
BảohiểmNhânthọlàloạihìnhconngườinhằmbảođảmổnđịnhđờisốngchomọithànhviêntrongxãhộitrướcnhữngrủirotainạnbấtngờđốivớithânthể,tínhmạng,sựgiảmsúthoặcmấtthunhậpvàđápứngmộtsốnhuc ầ u kháccủangườithamgiabảohiểmnhưtrợcấphưutríđềuđặnhàngnăm,từđógópphầnổnđịnhcuộcsốngcủahọkhigiàyếu,trangtrảinợnần,giáodụcconcái,phụngdưỡngb ố mẹg i à … N ó i cáchkhác,BHNTl à quátrìnhb ảo hiểmchocácrủirocóliênquanđếnsinhmạng,cuộcsốngvàtuổithọcủaconngười.BảohiểmNhânthọđápứng đượcrấtnhiềumụcđíchkhácnhauc h o ngườithamgiabảohiểmnênloạihìnhbảohiểmnàycóthịtrườngngàyc à n g rộngvàđượcrấtnhiềungườiquantâm
Bảoh i ể m nhânthọlàmộtnghiệpv ụ b ả o h i ể m thươngmại,h a y n ó i c á c hkháclàloạihìnhkinhd o a n h t h u lợinhuận.Vìvậy,đ ể h o ạ t độngkinhdoanhcóhiệuquả,tăngtrưởngvàpháttriểnbềnvững,cáccôngtybảohiểmnhânthọphảichútrọngcôngtácquảntrịrủiro,kiểmsoát,lựachọnvàchấpnhậnrủirobanđầutheoquytắcrủiromangtínhchấtngẫunhiên,rủirophảix á c địnhđược,xácsuấttổnthấtphảidựtínhđượcvàkhôngmangtínhthảmhọa
Songs o n g v ớ i v i ệ c quảntrịrủir o thìquảnt r ị hoạtđộngđầutưc ủ a c ô n g tybảohiểmnhânthọcũngcóvaitròhếtsứcquantrọngđốivớiviệctồn