Thực tế, các doanh nghiệp thực hiện đối thoại tại nơi làm việc ĐTTNLV theo những hình thức và phương thức khác nhau, về mặt hình thức, doanh nghiệp ít vi phạm đến các điều khoán và nghị
Trang 1Hội nghị đại biểu người lao động Công ty TNHH May Thuận Tiến (Khu công nghiệp tỉnh
Bình Thuận).
TS.CẤN HỮU DẠN
ThS NGUYỄN THỊ NUÒC
Truong Đại học Lao động - Xã hội
Đối thoại xã hội (ĐTXH) là con đường quan trọng để thúc
đẩy việc thực hiện hiệu quà các nguyên tắc và quyền cơ
bàn trong lao động tại nơi làm việc Tại Việt Nam việc thực
hiện Quy chế dán chủ (QCDC) ở cơ sở là chủ trương lớn
của Đàng và Nhà nước được tổ chức thực hiện cách đây 23
năm (1998) và đã được "Luật hoá" tại khoản 4, Điều 10 Luật
Cán bộ, công chức năm 2008; tại Khoán 2, Điều 18 Luật
Viên chức năm 2010 và tại Điếu 63, 64 Bộ luật Lao động
(BLLĐ) năm 2019 ĐTXH trong quan hệ lao động (QHLĐ) có
nhiểu vấn đề phức tạp liên quan đến nội dung, quy trình,
nhãn thức và thái độ của mỗi bên.
1 Khái quát về ĐTXH
ĐTXH có thể diễn ra ồ các cấp
độ khác nhau và dưối nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào bối cành quốc gia Theo định nghĩa rộng, ĐTXH bao gồm tất
cả các loại đàm phán, tham vấn hoặc chia sẻ thông tin giữa các đại diện của chính phủ, NSDLĐ và NLĐ về những vấn đề quan tâm chung liên quan đến chính sách kinh tế và xã hội ĐTXH mang tính xây dựng giữa NLĐ và NSDLĐ có nhiều lọi ích: tránh đối đấu và thúc đẩy họp tác Theo khoản 5, Điều 3, BLLĐ năm 2019, QHLĐ là quan hệ xã
Trang 2hội phát sinh trong việc thuê
muốn, sử dụng lao động, trả
lương giữa NLĐ, NSDLĐ, các tổ
chức đại diện của các bên, cơ
quan nhà nưỏc có thẩm quyền
Trong phạm vi doanh nghiệp,
QHLĐ cá nhân được xác lộp
thông qua HĐLĐ, khi NSDLĐ ký
kết HĐLĐ vối NLĐ hoặc đại diện
của họ QHLĐ tập thể được xác
lộp thòng qua TƯLĐTT, khi đại
diện tập thể NLĐ ký thỏa ưỏc
lao động vói đại diện NSDLĐ
2 Một sô' thực tiễn
về ĐTXH trong QHLĐ
Chính phủ đã ban hành Nghị
định số 60/2013/NĐ-CP, Nghị
đỉnh số 149/2018/NĐ-CP quy
định chi tiết Khoản 3, Điếu 63
cua BLLĐ (2012) về thực hiện
QCDC ở cơ sở tại nơi làm việc
áp dụng chung đối vối các loại
hình doanh nghiệp; vấn đề này
tiếp tục được thể hiện ỏ Điều
63 và 64 BLLĐ 2019, quy định bắt buộc doanh nghiệp phải tổ chức ĐTXH định kỳ tối thiểu 01 năm/lần hoặc "theo yêu cầu của một hoặc các bên"
Thực tế, các doanh nghiệp thực hiện đối thoại tại nơi làm việc (ĐTTNLV) theo những hình thức và phương thức khác nhau, về mặt hình thức, doanh nghiệp ít vi phạm đến các điều khoán và nghị định liên quan đến ĐTXH Nhưng
về phương thức hoạt động và hiệu quả mang lại, ĐTXH chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn Theo số liệu kháo sát năm 2017 của Bộ LĐ-TB&XH cho thấy, các doanh nghiệp đếu triển khai thực hiện ĐTTNLV, trong đó 30% tổ chức đối thoại định kỳ 01 tháng/lấn, 52% tổ chức đối thoại định kỳ
03 tháng/lần, 4% tổ chức 06 tháng/lan và 14% tồ chức 01 năm/lần
Qua quá trình triền khai thực hiện Nghị định số 149/2018/ NĐ-CP, các doanh nghiệp nhận thức được sự cần thiết, ý nghĩa
và tầm quan trọng của việc thực hiện QCDC cơ sô tại nơi làm việc Nhất là thông qua những vấn đé NLĐ được biết, được bàn bạc, tham gia ý kiến
và được quyền giám sát đã nâng cao vị thế và trách nhiệm của NLĐ trong QHLĐ Năm 2018, thực hiện QCDC tại nơi làm việc, các cấp công đoàn đã chủ động tham gia có hiệu quà xây dựng và thực hiện QCDC tổ chức Hội nghị NLĐ và đối thoại tại doanh nghiệp Hon 23.000 đơn vị, doanh nghiệp xây dựng được QCDC mới, sửa đổi, bổ sung trên 24.000 quy chế hiện hành, hơn 9.000 cuộc đối thoại định kỳ và hơn 400 cuộc đối thoại đột xuất được tổ chức Thông qua các cuộc đối thoại, những vưóng mắc, khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp và
Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Furukawa Automotive Parts Vietnam Inc (TP Hồ Chí Minh)
thăm hỏi công nhân cóng ty.
Trang 3NLĐ đã được tập trung giãi
quyết Theo khào sát của Tổng
LĐLĐ nàm 2019, có tói 85,6%
công nhân trả lòi cho biết trong
các công ty TNHH có tiến hành
các cuộc đối thoại, trong khi đó
tại các doanh nghiệp FDI có tỏi
89,4% số ngưòi đuọc hỏi khẳng
định doanh nghiệp của mình
có tiến hành đối thoại Nhu vậy,
không chỉ NSDLĐ mà ngay bàn
thân những NLĐ cũng nhộn thức
đuọc tâm quan trọng của việc
đối thoại tại doanh nghiệp
Có nhiều hình thức ĐTTNLV
đã đuọc triển khai như Giám
đốc gặp gõ NLĐ tại nhà máy
khoáng 30 phút vào ngày đấu
tháng để trao đổi thông tin,
giải quyết những yêu cầu từ
phía tộp thể lao động, hoặc
Giám ớốc có những yêu cầu
về công việc mà NLD có trách
nhiệm phải làm Những cuộc
tiếp xúc như vậy rất có lọi
trong điều hành, quàn lý; NLĐ
thấy phấn khởi, mọi vướng
mắc đã được ngưòi có trách
nhiệm hiểu và giải quyết thấu
tình, đạt lý Ngoài ra, còn rất
nhiều hình thức thông tin cho
NLĐ bâng bàng tin hoặc hưống
dẫn nhân sự; sử dụng các
ấn phẩm (ví dụ: báo tường,
tọp chí, bân tin, tờ rơi), bàng
thông báo, báo cáo hằng nam
hoặc báo cáo tài chính được
trình bày dưói dọng dễ hiểu
cho NLĐ, thư gửi NLĐ qua zalo,
facebook; triển lãm; có các cơ
chế để NLĐ đề xuất và bày tỏ
ý kiến về các vấn đề liên quan
tới sự vận hành của doanh
nghiệp Việc tổ chức đối thoại
định kỳ đã từng bước đi vào nề
nếp, các thành viên tham gia
đối thoại đã tích cực phát huy
vai trò cá nhân để tham gia
hoạt động, chia sẻ thông tin,
tăng cường sự hiểu biết giữa
NSDLĐ và NLĐ; NLĐ được đóng
góp ý kiến để xây dựng môi
trương lao động ồn định, dung
hòa được quyền và lợi ích,
phòng ngừa các bất đổng xây
ra; hạn chế và loại trừ nguy cơ
dẫn đến tranh chấp lao động
làm phá vỗ QHLĐ
■Ill Viettel
< ợ, Công Ty TNHH Brother Hải
r
brother
3:11 SA
Dương Tuyển Dụng
Doanh nghiệp địa phương Đã thích
V* Gọi ngay
1.058 ngưòì thích nội dung này
Trang chủ Bài viết Đánh giá video Ảnh Giớ
Giới thiệu
ỉ
Khu công nghiệp Phúc Điền,Xã cẩm
<6> Phúc, Huyên cẩm Giàng, Tinh Hải
ít Ọ? ® @
Xem đường đi
Doanh nghiệp thông tin đầy đủ, cập nhật tình hình sản xuất kinh doanh trên trang facebook của mình giúp người laọ động tin tưởng hon ở sự minh bạch của doanh nghiệp Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, việc ĐTTNLV vẫn còn hình thức, không theo đúng trình
tự, nội dung hưỏng dẫn của pháp luật Cán bộ CĐCS kiêm nhiệm, chưa dành nhiều thòi gian cho công tác công đoàn nên tổ chức thực hiện hiệu quả chưa cao
Trong quá trình làm việc, NLĐ thường bị thiếu thông tin Tại các cuộc đối thoại định kỳ và Hội nghị NLĐ, ý kiến của đại diện NLĐ mói
69% m
<ỹGỢi ý chình sừa
5
Viaứona'
chì tập trung vào giâi quyết các quyền lợi cho NLĐ thay vì quan tàm đến các giải pháp tham gia quân lý, nâng cao năng suất lao động, hiệu quà sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp; hoặc khi tham gia vào đối thoại, NLĐ vẫn còn nhút nhát, e dè, chưa dám nêu ý kiến vì sợ bị trù dập hoặc nêu ý kiến nhưng không được giải quyết triệt để
28
Trang 4Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo Công ty TNHH Thủy Lợi Thanh Chương (Nghệ An) với ngưài lao động
Ảnh: H.Y
vẫn còn doanh nghiệp không
xây dựng Quy chế và không
bầu các thành viên đại diện
tập thể NLĐ tham gia đối
thoại, không tổ chức lấy ý
kiến và tổng họp ý kiến NLĐ,
để xuất nội dung đối thoại và
xây dựng kế hoạch đối thoại;
không phân công trách nhiệm
cho từng thành viên tổ đối
thoại chuẩn bị ý kiến về nội
dung đối thoại, nên khi đối
thoại không đủ căn cứ đề phân
tích, giải trình, phản biện nội
dung đối thoại Nếu không
phát huy được quyển làm chủ
của NLĐ, môi trường dân chủ
tại co sở, thì hoạt động của tổ
chức đại diện NLĐ ở đó coi như
không thể hữu hiệu và phát huy
co chế tốt nhất; NLĐ không
phấn khỏi, tự tin để cống hiến
và sáng tạo; mặt khác NLĐ
cũng không có chỗ, có noi để
phát biểu tâm tư, nguyện vọng,
đưa ra những để xuất, kiến nghị
để bảo đàm quyền lọi và nghĩa
vụ của mình
Công nhộn quyền thưong lượng tập thể là tiền đề trọng tâm cho ĐTXH và tiến bộ của chưong trình nghị sự về việc làm thỏa đáng Theo quy định tại Điểu 170 BLLĐ năm 2019, NLĐ có quyền thành lộp, gia nhập và hoạt động công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn Bên cạnh đó, Khoản 2 Điều này cho phép NLĐ trong doanh nghiệp có quyền thành lộp, gia nhập và tham gia hoạt động của tổ chức của NLĐ tại doanh nghiệp BLLĐ
2019 khẳng định các tổ chức đại diện NLĐ đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong việc đại diện bão vệ quyền và lọi ích họp pháp, chính đáng của NLĐ trong QHLĐ
Tóm tại, việc duy trì tốt ĐTTNLV
sẽ tác động tích cực đến mọi mạt hoạt động của doanh nghiệp, giúp NLĐ yên tâm làm việc, gắn bó vối doanh nghiệp,
là giải pháp tốt nhất nhằm
tháo gõ những xung đột trong QHLĐ, tránh những hậu quà về tranh chấp lao động và đình công ĐTXH hiệu quả là cần thiết để đàm bảo rằng các chính sách môi trưồng, việc làm, chiến lược phát triển là rõ ràng và bền vững □ N
Tài liệu tham khảo
1 Bộ LLD2019.
2 Bộ LĐ-TB&XH (2018), Báo cáo QHLĐ 2017, 2019 Tài liệu náy được sự hỗ trọ của Dự án Khung khồ QHLĐ mới của ILO
do Bộ Lao động Hoa kỳ (Dự
án NIRF USDOL) và Chinh phù Canada (Dự án NIRF Canada) tài trợ.
3 Tồ chức Lao động Quốc
tế (2013), Đối thoại ba bèn cáp quốc gia, Tài liệu hướng dẫn của ILO nhám cài thiện quàn trị.
29