Hãy cho biết tác dụng của việc sử dụng các hình thức đó trong đoạn trích?. Từ cái “giật mình” của nhân vật trữ tình trong bài thơ và bằng những hiểu biết thực tế của em, hãy viết một đoạ
Trang 1UBND QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG THCS ÁI MỘ
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG VÀO 10
THPT Năm học 2018 - 2019 Môn thi: NGỮ VĂN 9
Ngày thi: 11 tháng 4 năm 2019 Thời gian làm bài: 90 phút
Phần I (4.0 điểm)
Trong bài thơ Ánh trăng, nhà thơ Nguyễn Duy đã viết:
“Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình”
(Trích Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục)
1 Tại sao có thể nói rằng các câu thơ trên có hình thức ngôn ngữ độc thoại nội tâm? Hãy cho biết tác dụng của việc sử dụng các hình thức đó trong đoạn trích?
2 “Người vô tình” được nhắc đến trong khổ thơ là ai? Tại sao ánh trăng lại “đủ cho
ta giật mình”? Cái “giật mình” của nhà thơ có ý nghĩa như thế nào?
3 Vầng trăng tròn đầy, thủy chung, bao dung, độ lượng đã khiến con người “giật mình” day dứt, ân hận về lối sống vô tình với quá khứ Từ cái “giật mình” của nhân
vật trữ tình trong bài thơ và bằng những hiểu biết thực tế của em, hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về cách thể hiện sự tri ân của thế hệ trẻ ngày nay
Phần II (6.0 điểm)
Tình cảm đồng chí, đồng đội trong những năm kháng chiến chống quân xâm lược
là tình cảm vô cùng thiêng liêng và sâu nặng Nó giúp những người lính vượt qua những khó khăn gian khổ để chiến đấu và chiến thắng Trong chương trình Ngữ văn
lớp 9 bài thơ Đồng chí của Chính Hữu cũng nhắc về những tình cảm cao đẹp ấy.
1 Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ
2 Hãy chép chính xác khổ thơ cuối của bài thơ Trong khổ thơ em vừa chép có câu
thơ tác giả sử dụng liên tiếp hai từ đồng nghĩa Đó là từ nào? Theo em có thể bỏ đi một trong hai từ đó được hay không? Vì sao?
3 Khổ thơ em vừa chép là bức tranh đẹp về tình đồng chí đồng đội của những người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp Hãy viết một đoạn văn Tổng hợp - Phân tích - Tổng hợp (khoảng 12 câu) trình bày cảm nhận của em về khổ thơ đó Trong đoạn có sử dụng một câu bị động và phép thế để liên kết câu (Gạch chân, chỉ rõ)
4 Trong chương trình ngữ văn 9 còn có nhiều tác phẩm khác nói về tình đồng chí, đồng đội của những người lính, em hãy kể tên một tác phẩm
-Hết -Ghi chú: Điểm phần I: 1 (1.0 điểm); 2 (1.0 điểm); 3 (2.0 điểm).
Điểm phần II: 1 (0.5 điểm); 2 (1.75 điểm); 3 (3.5 điểm); 4 (0.25 điểm).
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM PhẦN I - 4 điểm
1
(1 điểm)
- Hình thức độc thoại nội tâm: các câu thơ như lời tự bạch, lời tự nhắc nhở của nhà thơ
- Tác dụng: Diễn tả chân thực và cảm động những suy nghĩ của nhân vật trữ tình
0.5 0.5
2
(1 điểm)
- Người vô tình là tác giả, là những người đã lãng quên quá khứ, là mỗi người trong chúng ta
- Ánh trăng lại “đủ cho ta giật mình”: Ánh trăng im phăng phắc gợi cái nhìn nghiêm khắc nhưng bao dung, độ lượng khiến con người giật mình thức tỉnh
- Cái giật mình có ý nghĩa:
+ Là cảm giác, là phản xạ tâm lý của những con người có suy nghĩ, có hiểu biết…
+ Là sự suy ngẫm, dằn vặt… về việc thay đổi cách sống
0.25
0.25 0.5
3
(2 điểm)
* Hình thức: Có cấu trúc đúng yêu cầu cần đạt của bài văn
nghị luận, không quá 2/3trang giấy thi, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc
* Nội dung: Học sinh có thể diễn đạt nhiều cách khác nhau
nhưng cần nêu được một số ý cơ bản sau:
- Giải thích: Tri ân là gì?
- Ý nghĩa
- Thái độ và cách biểu hiện
- Bài học nhận thức và hành động
0.5
0.25 0.25 0.5 0.5
Phần II - 6 điểm
1
(0.5 điểm)
- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1948- thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
0 5
2
(1.75điểm
)
- Chép chính xác khổ cuối (Mỗi lỗi sai trừ 0.25 điểm)
- Tìm được hai từ đồng nghĩa “cạnh” và “bên”
– Không thể bỏ một trong hai từ “cạnh” và “bên”
- Vì:
+ Nó nhấn mạnh sự kề vai sát cánh của những người đồng chí trong thời khắc rất thiêng liêng…
+ Làm cho âm hưởng câu thơ chắc, khỏe, kéo dài, khiến người đọc cảm nhận được giây phút bên nhau của những người lính dường như kéo dài hơn, nhấn mạnh sự gắn bó khăng khít của những người lính…
0.75 0.25 0.25 0.25
0.25
3
(3.5 đ)
* Hình thức:
- Bảo đảm dung lượng, trình tự mạch lạc, diễn đạt rõ ý, không mắc lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp
- Đúng đoạn văn TPH
- Sử dụng câu bị động và phép thế
* Nội dung:
- Thiên nhiên khắc nghiệt nhưng nổi bật trên nền cảnh ấy là
sự gắn kết giữa ba hình ảnh: Người lính- khẩu súng- vầng trăng
- Người lính đứng bên nhau trong tư thế chủ động “chờ
0.25 0.25 0.5
0.5 0.25
Trang 3giặc tới”
- Sức mạnh của tình đồng đội đã khiến những người lính
vượt lên mọi khó khăn, gian khổ
- Hình ảnh “Đầu súng trăng treo” gợi những liên tưởng,
tưởng tượng phong phú… kết hợp giữa chất hiện thực và
cảm hứng lãng mạn
- Nghệ thuật: cách sử dụng từ đồng nghĩa, hình ảnh biểu
tượng…
0.5 0.75
0.5
4 Kể tên được một tác phẩm ( Bài thơ về tiểu đội xe không
kính, Những ngôi sao xa xôi, Chiếc lược ngà)
0.25
(GK căn cứ bài làm cụ thể của HS để cho điểm phù hợp)