Câu 2: 5,0 điểm Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề của câu chuyện vào một lời nhận xét ngắn gọn: “Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những din
Trang 1PHÒNG GDĐT DIÊN KHÁNH
TRƯỜNG TRẦN NHÂN TÔNG
KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC : 2019-2020 MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
Đề có 01 trang
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4
Mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình Có những ước mơ nhỏ nhoi
như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá
buốt Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill
Gates Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo Nhưng chỉ mơ
thôi thì chưa đủ Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực
thực hiện ước mơ Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình
thành hiện thực.
[ ] Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa Những người biết
ước mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần Ngay cả khi giấc mơ
của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó Như Đôn
Ki-hô-tê đã nói: “Việc mơ những giấc mơ diệu kỳ là điều tốt nhất một người có thể làm”.
Tôi vẫn tin vào những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ
được đền đáp Hãy tự tin tiến bước trên con đường mơ ước của bạn.
(Quà tặng cuộc sống - Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên
dịch, NXB
Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56-57)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2 Tìm và gọi tên thành phần biệt lập được sử dụng trong câu sau: Tôi vẫn tin vào
những câu chuyện cổ tích - nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ sẽ được đền đáp.
Câu 3 Việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé bán diêm trong truyện cổ tích
An-đéc-xen và ước mơ của tỷ phú Bill Gates trong đoạn trích có tác dụng gì?
Câu 4 Em có đồng tình với ý kiến sau không? Vì sao?
Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ.
II TẬP LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1 : (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 150
chữ) trình bày suy nghĩ về vai trò của ước mơ trong cuộc đời của mỗi người
Câu 2: (5,0 điểm)
Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề
của câu chuyện vào một lời nhận xét ngắn gọn: “Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới
những dinh thự cũ kĩ của Sa Pa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ
ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước…”
ĐỀ THI THỬ
Trang 2Từ nhân vật anh thanh niên trong truyện “ Lặng lẽ Sa Pa”, em hãy làm sáng rõ nhận
xét trên
Hết Giám thị không giải thích gì thêm
TRƯỜNG THCS TRẦN NHÂN
TÔNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
MÔN : NGỮ VĂN
NĂM HỌC: 2019 – 2020
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Giám khảo cần vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
Lưu ý: Điểm bài thi có thể lẻ đến 0,25 điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ
Phần Nội dung Điểm
I ĐỌC
HIỂU
(3.0
điểm)
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính là Nghị luận
Câu 2: Thành phần biệt : "nơi mà lòng kiên nhẫn, ý chí bền bỉ
sẽ được đền đáp." ( TP phụ chú)
Câu 3: Việc tác giả dẫn ra ước mơ của cô bé bán diêm trong
truyện cổ tích An-đéc-xen: "ước mơ có một mái nhà trong đêm đông giá buốt" nhằm liên tưởng tới những ước mơ nhỏ
bé trong cuộc sống nhưng lại không hề thành hiện thực
- Và ước mơ của tỷ phú Bill Gates: "làm thay đổi cả thế giới"
thể hiện những ước mơ lớn lao và bằng những nỗ lực của ông, một phần nào đó Bill Gates đã thay đổi được thế giới
Câu 4: Đồng ý
Vì nếu bạn chỉ ước mơ mà không hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ đó thì ước mơ mãi chỉ là ước mơ mà thôi
HOẶC HS trả lời: “ Nếu bạn ……thì ước mơ sẽ không bao giờ trở thành hiện thực” đều đạt điểm tối đa
0.5đ 0.5 đ 0.5 đ
0.5 đ
0,5đ 0.5 đ
ĐỀ THI THỬ
Trang 3II TẬP
LÀM
VĂN
Câu 1
Câu 2
Câu 1( 2,0đ)
a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn( mở đoạn, thân đoạn,
kết đoạn).
b Xác định đúng vấn đề nghị luận.
c Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể
viết đoạn văn theo hướng sau:
- Ước mơ: là điều tốt đẹp ở phía trước mà con người tha thiết,
khao khát, ước mong hướng tới, đạt được
- Con người ai cũng có ước mơ dù vĩ đại hay nhỏ bé Uớc mơ
làm cho cuộc sống thêm tươi đẹp, ý nghĩa : là động lực giúp
con người phát triển và hoàn thiện mình hơn; giúp con người
vượt qua khó khăn, thử thách của bản thân
- Con đường dẫn tới ước mơ cũng vô cùng khó khăn, không
phải lúc nào cũng dễ dàng đạt được, nhưng với những người
kiên trì, bền chí, nỗ lực thì ước mơ mới thành hiện thực
- Ước mơ là điều mà ai cũng nên có và cần có trong cuộc sống
bởi nếu không có ước mơ cuộc sống của bạn sẽ mất phương
hướng vô định; không xác định được mục đích sống của mình
3 Phê phán
- Phân biệt giữa ước mơ với mơ tưởng hão huyền hay tham
vọng mù quáng Ước mơ phải phù hợp với điều kiện, khả
năng của bản thân, những chuẩn mực đạo đức và pháp luật
của xã hội
-Một số bạn sống không có ước mơ, tự bằng lòng với chính
mình ,sống hoài sống phí, và trở thành người tụt hậu bị bạn
bè, xã hội bỏ lại phía sau
4 Bài học, liên hệ bản thân
- Mỗi người chúng ta hãy nuôi dưỡng cho mình một ước mơ,
hi vọng Nếu ai đó sống không có ước mơ, khát vọng thì cuộc
đời tẻ nhạt, vô nghĩa biết nhường nào!
- Phải không ngừng học tập, rèn ý chí, trau dồi kĩ năng sống
để biết ước mơ và biến ước mơ thành hiện thực
d Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về
vấn đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
Câu 2( 5,0đ)
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: có đầy đủ
Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b Xác định đúng vấn đề nghị luận.
0.25 đ
0.25 đ
0,25đ
0,5đ
0.5 đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0.25 đ 0.25 đ
0,25đ 0.25 đ
Trang 4c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, thể hiện
sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, có
sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Thí sinh có thể
giải quyết vấn đề theo hướng sau:
* Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm:
- Tác giả: Nguyễn Thành Long (1925 – 1991), viết văn từ
thời kì kháng chiến chống Pháp.Ông là cây bút chuyên viết
truyện ngắn và kí Ông là một cây bút cần mẫn và nghiêm túc
trong lao động nghệ thuật, lại rất coi trọng thâm nhập thực tế
đời sống Sáng tác của Nguyễn Thành Long hầu như chỉ viết
về những vẻ đẹp bình dị của con người và thiên nhiên đất
nước
- Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến đi lên
Lào Cai trong mùa hè năm 1970 của tác giả Truyện rút từ
tập“Giữa trong xanh” in năm 1972.
- Dẫn dắt lời nhận xét : “ Trong cái lặng im…cho đất nước”
* Giải thích rõ câu văn mang nội dung, chủ đề của tác
phẩm :
- Ca ngợi vẻ đẹp bình dị nhưng hết sức đẹp đẽ của con người
lao động
- Ý nghĩa cao quý của những công việc lao động lặng thầm
* Nhân vật anh thanh niên
– Anh thanh niên là nhân vật trung tâm của truyện, chỉ xuất
hiện trong giây lát nhưng vẫn là điểm sáng nổi bật nhất trong
bức tranh mà tác giả thể hiện
+ Hoàn cảnh sống và làm việc: một mình trên đỉnh Yên Sơn
cao 2600 mét, với công việc “đo gió, đo mưa, đo nắng, tính
mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết
hằng ngày” Công việc đòi hỏi phải tỉ mỉ, chính xác và có tinh
thần trách nhiệm cao
– Gian khổ nhất đối với anh là phải sống trong hoàn cảnh cô
độc, một mình trên đỉnh núi cao hàng tháng hàng năm Điều
ấy khiến anh trở thành một trong những người “cô độc nhất
thế gian” và thèm người đến nỗi thỉnh thoảng phải ngăn cây
chặn đường dừng xe khách qua núi để gặp người trò chuyện
+ Ý thức công việc, tinh thần trách nhiệm và lòng yêu
nghề của mình Thấy được công việc lặng thầm này là có ích
cho cuộc sống và cho mọi người (cụ thể khi ấy là phục vụ cho
cuộc kháng chiến chống Mĩ; Góp phần bắn rơi nhiều máy bay
Mĩ trên cầu Hàm Rồng, Thanh Hóa) Anh thấy cuộc sống và
công việc của mình thật có ý nghĩa, thật hạnh phúc
0.5 đ
0,25 đ
0,25đ
0,25đ
0,5đ
0,5đ
Trang 5+ Biết tạo cuộc sống nề nếp , văn minh và thơ mộng
- Yêu sách và rất ham đọc sách – những người thầy, người
bạn tốt lúc nào cũng sẵn sàng bên anh
– Anh không cảm thấy cô đơn vì biết tổ chức, sắp xếp cuộc
sống khoa học, ngăn nắp, chủ động, ngoài công việc anh còn
chăm hoa, nuôi gà, nhà cửa và nơi làm việc nhỏ nhắn, xinh
xắn, gọn gàng và khá đẹp
– Ở người thanh niên ấy còn có những nét tính cách và phẩm
chất rất đáng quí: sự cởi mở, chân thành, rất quí trọng tình
cảm con người, khao khát gặp gỡ mọi người.
– Anh còn là người rất ân cần chu đáo, hiếu khách: Trao gói
tam thất cho bác lái xe, tiếp đón nồng nhiệt, chân thành tự
nhiên với ông học sĩ và cô kĩ sư, tặng hoa, tặng làn trứng tươi
cho hai vị khách quí…
– Anh còn là người rất khiêm tốn, thành thực Cảm thấy
công việc và những lời giới thiệu nhiệt tình của bác lái xe về
mình là chưa xứng đáng, đóng góp của mình chỉ là bình
thường nhỏ bé so với bao nhiêu người khác Khi ông họa sĩ
muốn kí họa chân dung, anh từ chối, e ngại và giới thiệu
những người khác cho ông vẽ
- HS có thể liên hệ đến con người lao động trong bài thơ :
“Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận
* Nghệ thuật: Truyện ngắn đầy chất thơ, giàu nhịp điệu, âm
thanh , êm ái như một bài thơ…
* Đánh giá: Ý nghĩa cao quý của những lao động thầm lặng
qua những suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật
- Anh là một trong những con người lao động mới- trẻ tuổi
với phong cách sống đẹp, suy nghĩ đẹp, sống có lý tưởng,
quên mình vì cuộc sống chung, vô tư, lặng thầm, cống hiến
hết mình cho đất nước, say mê , miệt mài , khẩn trương làm
việc
- Có tấm lòng nhân hậu thật đáng quý, có tác phong sống thật
đẹp Cuộc sống âm thầm, bình dị nhưng cao đẹp, làm nên vẻ
đẹp đích thực của mỗi con người, có sức thuyết phục, lan toả
với những người xung quanh
- Bài học, liên hệ bản thân.
d Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về
vấn đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
0,5đ
0, 5đ
0, 25đ
0,5đ
0,25đ 0,25đ