Viết một bài văn nghị luận khoảng một trang giấy thi Câu 3: 5 điểm Trong truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh núi Yên Sơ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐT QUY NHƠN KỲ THI TUYỂN SINH VÀO 10 THPT TRƯỜNG THCS NHƠN BÌNH NĂM HỌC: 2020-2021
Môn thi: Ngữ văn Thời gian thi: 120 phút(không kể thời gian phát đề)
Ngày thi: 12/7/2020
Câu 1: (3 điểm) Cho câu thơ sau:
“Kiều càng sắc sảo mặn mà”
a. Chép lại theo trí nhớ 3 câu thơ tiếp theo miêu tả vẻ đẹp của nhân vật Thúy Kiều
b. Cho biết đoạn thơ vừa chép ở trong đoạn trích nào? Tác giả là ai? Nêu vị trí đoạn trích và bút pháp nghệ thuật chủ yêu được sử dụng trong đoạn trích đó?
c. Phân tích giá trị biểu đạt của một biện pháp tu từ sử dụng trong bốn câu thơ trên
Câu 2: (2 điểm)
Qua mùa dịch Covid-19 vừa rồi, em suy nghĩ gì về tinh thần con người Việt Nam (Viết một bài văn nghị luận khoảng một trang giấy thi)
Câu 3: (5 điểm)
Trong truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh núi Yên Sơn là điển hình cho vẻ đẹp của những người lao động mới trong công cuộc xây dựng đất nước
Hãy trình bày suy nghĩ về nhân vật này
Trang 2TRƯỜNG THCS NHƠN BÌNH
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN
I. Yêu cầu chung:
- Giám khảo nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đanh giá một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích một số bài viết
có cảm xúc, có sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo cách riêng nhưng phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt có thể thưởng điểm
- Riêng câu 2 học sinh có thể trình bày dưới dạng 1 đoạn văn hoặc một bài văn ngắn
II. Yêu cầu cụ thể:
a Chép lại theo trí nhớ 3 câu thơ tiếp theo miêu tả vẻ đẹp của
nhân vật Thúy Kiều
0,5 điểm
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy nét xuân sơn
Hoag hen thua thắm liễu hờn kém xanh
0.5 đ
b Cho biết đoạn thơ vừa chép ở trong đoạn trích nào?Tác giả
là ai?Nêu vị trí đoạn trích và bút pháp nghệ thuật chủ yêu
được sử dụng trong đoạn trích đó?
1,5 điểm
- Đoạn trích: Chị em Thúy Kiều
- Tác giả: Nguyễn Du
- Vị trí đoạn trích: Thuộc phần đầu “Gặp gỡ và đính ước” của tác
phẩm “truyện Kiều”
- Bút pháp nghệ thuật chủ yếu:
Bút pháp ước lệ tượng trưng lấy vẻ đẹp thiên nhiên để gợi tả vẻ
đẹp của con người
0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ 0,5 đ
c Phân tích giá trị biểu đạt của một biện pháp tu từ sử dụng
trong bốn câu thơ trên (Có thể trình bày một trong hai biện
pháp trên)
1.0 điểm
- Phép ẩn dụ: Làn thu thủy nét xuân sơn
->Gợi tả vẻ đẹp của Thúy Kiều: đôi mắt trong sáng như nước hồ
mùa thu, chân mày thanh tu như dáng núi mùa xuân
- Phép nhân hóa: Hoag hen thua thắm liễu hờn kém xanh
->Trực tiếp gợi tả sự ngưỡng mộ, say mê của tác giả trước vẻ đẹp
của Kiều nhưng qua đó gián tiếp cho biết thiên nhiên đố kị ghen
ghét thì số phận sẽ gặp nhiều éo le, đau khổ
0,5 đ 0,5 đ
Trang 3Câu 2 Qua mùa dịch Covid-19 vừa rồi, em suy nghĩ gì về tinh thần
con người Việt Nam.(Viết một bài văn nghị luận khoảng một
trang giấy thi)
2.0 điểm
* Về hình thức:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng
- Luận điểm đúng đắn, sáng tỏ
- Diễn đạt lưu loát có cảm xúc
0,25 đ
* Về nội dung:
- Tình hình dịch bệnh đang lan rộng ra toàn cầu, có diễn biến
phức tạp, ảnh hưởng đến mọi mặt Riêng Việt Nam có hơn 350
người mắc bệnh, không có người tử vong, dịch bệnh vẫn trong
tầm kiểm soát
- Tinh thần của con người Việt Nam
+ Đảng và Nhà nước đưa ra các quyết sách kịp thời: cho Hs nghỉ
học, hướng dẫn phòng chống dịch, chữa bệnh, cách li…
+ Đội ngũ y bác sĩ làm việc không ngừng nghỉ
+ Các chiến sĩ bộ đội, công an, thanh niên…đảm bảo an toàn
cộng đồng
+ Tinh thần tương thân tương ái của cá nhân, cộng đồng, doanh
nghiệp…
- Bên cạnh đó vần còn một số người thiếu ý thức như trục lợi cho
bản thân, trốn cách li, tung tin thất thiệt…,Đó là những hành vi
đáng lên án
- Bài học rút ra: tự bảo vệ sức khỏe, tuân thủ qui định của pháp
luật…
0,5 đ
1.0 đ
0,25 đ
Câu 3 Trong truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long,
nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh
núi Yên Sơn là điển hình cho vẻ đẹp của những người lao
động mới trong công cuộc xây dựng đất nước.
Hãy trình bày suy nghĩ về nhân vật này.
5 điểm
* Yêu cầu chung:
- Có kĩ năng nghị luận về một tác phẩm truyện: cảm nhận về một
nhân vật văn học, thể hiện tư duy phân tích chính xác, tinh tế
- Bài văn có bố cục hợp lí, rõ ràng
- Có văn phong trong sáng
- Có quan điểm cá nhân, suy nghĩ mới mẻ, phù hợp
* Yêu cầu cụ thể:
1 Mở bài:
- Tác giả Nguyễn Thành Long
0.5 đ
Trang 4- Nêu vẻ đẹp của anh thanh niên, hoàn cảnh sáng tác: 1970
- Nêu vấn đề nghị luận: nhân vật anh thanh niên làm công tác khí
tượng trên đỉnh núi Yên Sơn là điển hình cho vẻ đẹp của những
người lao động mới trong công cuộc xây dựng đất nước
a Phân tích nhân vật anh thanh niên:
* Giới thiệu: Anh thanh niên là nhân vật chính trong tác phẩm
“Lặng lẽ Sa Pa” 27 tuổi nhưng không xuất hiện từ đầu tác phẩm
mà hiện ra trong cuộc gặp gỡ tình cờ với ông hoạ sĩ, cô kĩ sư qua
giới thiệu của bác lái xe trong khoảng thời gian 30 phút
* Hoàn cảnh sống và công việc:
- Sống và làm việc một mình trên đỉnh núi caoYên Sơn cao 2600
mét, quanh năm suốt tháng, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây núi Sa
Pa
- Anh làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu Công việc ấy
đòi hỏi phải tỉ mỉ, chính xác và có tinh thần trách nhiệm cao Anh
phải đối mặt với nhiều khó khăn: công việc đơn điệu, thời tiết
khắc nghiệt, sự vắng vẻ, heo hút và cô đơn
* Phẩm chất tốt đẹp:
- Yêu nghề, say mê lí tưởng, có trách nhiệm trong công việc:
Anh có những suy nghĩ đúng đắn và sâu sắc Anh sống gắn bó
với sự nghiệp của đất nước; hiểu, tự nguyện cống hiến và tìm
được niềm hạnh phúc trong công việc; dù trong hoàn cảnh nào
cũng không quên nhiệm vụ ( d/c)…
- Chu đáo và có tình cảm chân thành trong cuộc sống: Tổ chức,
sắp xếp cuộc sống một mình ngăn nắp, khoa học, phong phú;
khao khát được gặp gỡ và trò chuyện với mọi người; sự ân cần,
hiếu khách của anh khiến mọi người hài lòng và cảm động ( d/c)
…
- Khiêm tốn, giản dị: Khi ông hoạ sĩ muốn vẽ chân dung, anh đã
3.0 đ
Trang 5nhiệt tình giới thiệu những người mà anh cho là “đáng cho bác
vẽ hơn”: Đó là ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa, anh cán bộ nghiên
cứu lập bản đồ sét…
- Lạc quan, yêu đời: Để không nhàm chán, tẻ nhạt trong cuộc
sống, ngoài nhiệm vụ, anh nuôi gà, trồng hoa, tự học và đọc
sách, coi sách là người bạn gần gũi nhất của mình
b Từ nhân vật anh thanh niên nêu lên ý nghĩa, tư tưởng của
tác phẩm:
- Ngợi ca những con người lao động, hi sinh thầm lặng để cống
hiến sức mình cho quê hương, đất nước
- Cuộc sống lao động giản dị nhưng cao đẹp ấy sẽ góp phần tạo
nên vẻ đẹp tâm hồn trong mỗi con người
0,5 đ
c Khẳng định nhân vật anh thanh niên làm công tác khí
tượng trên đỉnh núi Yên Sơn là điển hình cho vẻ đẹp của
những người lao động mới trong công cuộc xây dựng đất
nước
3 Kết bài:
Khái quát những phẩm chất, tính cách của anh thanh niên, ý
nghĩa tư tưởng của tác phẩm thể hiện qua nhật vật, cảm nhận của
bản thân
0,5 điểm