Hãy chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ cú pháp có trong câu văn: “Chờ mười năm nữa cho ta được yên ổn mà nuôi lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta có sợ gì c
Trang 1PHÒNG GD & ĐT HOÀI ĐỨC
TRƯỜNG THCS DƯƠNG LIỄU
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC: 2020 – 2021 Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
Phần I (7 điểm)
Trong văn bản “Hoàng Lê nhất thống chí” – Hồi thứ mười bốn, nhóm tác giả Ngô gia văn phái viết:
“Vua Quang Trung lại nói:
- Lần này ta ra, thân chinh cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn
Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa cho ta được yên ổn mà nuôi lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta có sợ gì chúng?”
(Ngữ văn 9, tập một NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
1. Vua Quang Trung đã nói lời nói trên ở đâu? Với ai? Nói trong hoàn cảnh nào?
2. Hãy chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ cú pháp có trong câu
văn: “Chờ mười năm nữa cho ta được yên ổn mà nuôi lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta có sợ gì chúng?”
Từ “ta” trong đoạn văn thuộc từ loại nào? Nghĩa của các từ “ta” trong đoạn văn
có giống nhau không? Hãy chỉ rõ?
3. Quan điểm mang lại “phúc cho dân” và vì dân mà diệt trừ các thế lực bạo tàn còn
được đề cập trong một văn bản ở chương trình Ngữ văn THCS Đó là văn bản nào? Của ai? Em hãy chép lại hai câu thể hiện rõ quan điểm đó trong văn bản em tìm được
4. Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận quy nạp, trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của vua Quang Trung được khắc họa trong đoạn văn trên, trong đó có sử dụng câu cảm thán và câu có thành phần tình thái ( gạch một gạch dưới câu cảm thán và hai gạch dưới thành phần tình thái)
Phần II ( 3 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá”.
( Theo Phương Liên, Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
1. Xác định một phép liên kết được sử dụng trong đoạn văn trên và chỉ rõ từ ngữ dùng làm phương tiện liên kết
2. Chỉ ra cặp từ trái nghĩa trong đoạn văn trên? Cặp từ trái nghĩa đó thể hiện điều gì?
3. Từ nội dung đoạn trích trên, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 trang giấy thi) về ý kiến: Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng không kịp
Trang 2PHÒNG GD & ĐT HOÀI ĐỨC
TRƯỜNG THCS DƯƠNG LIỄU
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ VÀO 10 THPT
NĂM HỌC : 2020 – 2021 Môn thi: NGỮ VĂN
u
I 1 - Vua Quang Trung nói ở Tam Điệp
- Nói với các tướng lĩnh (Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở…
- Trên đường đưa đại quân ra Bắc đánh đuổi quân xâm lược nhà Thanh
0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm
2 - Phép tu từ cú pháp: câu hỏi tu từ
- Hiệu quả nghệ thuật:
+ Khẳng định ý chí quyết chiến quyết thắng của vua Quang Trung
+ Thể hiện lòng yêu nước nồng nàn của người anh hùng áo vải
- Từ “ta”: đại từ
- Nghĩa của các từ “ta” là không giống nhau:
+ Từ “ta” trong câu đầu đoạn văn: chỉ vua Quang Trung
+ Từ “ta” trong câu cuối đoạn văn: chỉ nhân dân, chỉ dân
tộc, chỉ đất nước, chỉ Tổ quốc
0,25 điểm
0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm
3 - Văn bản “Nước Đại Việt ta” – Nguyễn Trãi
- Chép được 2 câu thơ:
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”.
0,5 điểm 0,5 điểm
4 Học sinh viết được đoạn văn đảm bảo được các yêu cầu sau:
- Nội dung:
+ Vua Quang Trung là người có ý chí quyết chiến, quyết thắng
+ Là người có chiến lược, có tầm nhìn xa trông rộng
- Hình thức:
+ Đúng hình thức đoạn văn quy nạp (không đúng yêu cầu quy nạp, trừ 0,5 điểm).
+ Sử dụng đúng và gạch dưới câu cảm thán và thành phần
tình thái (không gạch chân không cho điểm).
+ Đảm bảo dung lượng, trình tự mạch lạc, diễn đạt rõ ý, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
1,0 điểm 1,0 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm
0, 5 điểm.
II 1 Xác định đúng:
- Một phép liên kết:
- Từ ngữ làm phương tiện liên kết:
0,25 điểm 0,25 điểm
2 Học sinh chỉ ra được:
- Cặp từ trái nghĩa: có giá > < vô giá
- Ý nghĩa: vàng đã có giá trị nhưng thời gian còn có giá trị
hơn Qua đó khẳng định giá trị của thời gian và sự coi
thường thời gian
0,25 điểm 0,25 điểm.
Trang 3- Nhận xét khái quát về ý kiến: đúng đắn, sâu sắc:
- Hiểu được nội dung của ý kiến:
+ Vì sao bỏ phí thời gian thì có hại và có hại như thế nào?
+ Vì sao khi bỏ phí thời gian, con người có hối tiếc cũng
không kịp?
- Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân
Hình thức:
- Đảm bảo dung lượng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt rõ ý…
0,5 điểm 0,5 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm.