Từ tác phẩm trên và bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật, em hãy khái quát vẻ đẹp chung của những người lính trong kháng chiến trong vòng không quá 7 dòng 1,0đ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
QUỐC OAI
(Đề thi gồm 01 trang)
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT LẦN 2
NĂM HỌC 2019 - 2020 MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Phần I (7,0 điểm):
Tôi thích nhiều bài Những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt trận Tôi thích dân ca quan họ mềm mại, dịu dàng Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô Thích ngồi bó gối mơ màng: “Về đây khi mái tóc còn xanh xanh…” Đó là dân ca Ý trữ tình giàu có, phải lấy giọng thật trầm Thích nhiều Nhưng tôi không muốn hát lúc này Tôi đâm cáu với chi Thao, mặc dù, tôi hiểu, những tình cảm gì đang quay cuồng trong chị Chị cứ đưa mắt nhìn Nho, lấy tay sửa cái cổ áo, cái ve áo và tóc nó Chị không khóc đó thôi, chị không ưa
cả nước mắt Nước mắt đứa nào chảy trong khi cần cái cứng cỏi của nhau này là bị xem như bằng chứng của một sự tự nhục mạ.
(Trích “Những ngôi sao xa xôi”- Lê Minh Khuê)
1 Nêu hoàn cảnh ra đời, phương thức biểu đạt chính, tác dụng việc chọn ngôi kể của tác phẩm
chứa đoạn trích trên? (1.0đ)
2 Em hiểu “lúc này” trong câu “Nhưng tôi không muốn hát lúc này” là lúc như thế nào? Tại
sao nhân vật tôi thích hát nhưng lại không muốn hát vào lúc đó? Chi tiết “Nước mắt đứa nào chảy trong khi cần cái cứng cỏi của nhau này là bị xem như bằng chứng của một sự tự nhục mạ” cho em hiểu gì về vẻ đẹp của các nhân vật? (1.0đ)
3 Chỉ ra cụ thể một câu rút gọn được sử dụng trong đoạn văn Việc sử dụng các câu rút gọn
như vậy có tác dụng gì? (0,5đ)
4 Từ tác phẩm trên và bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật, em
hãy khái quát vẻ đẹp chung của những người lính trong kháng chiến trong vòng không quá 7 dòng (1,0đ)
5 Dựa vào đoạn trích trên, kết hợp với những hiểu biết về toàn tác phẩm, em hãy viết đoạn văn
diễn dịch khoảng 15 câu làm rõ vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng, lạc quan và giàu tình đồng chí đồng đội của nhân vật “tôi” (Phương Định) Trong đoạn văn có sử dụng câu ghép và thành phần phụ chú (gạch chân và chỉ rõ một câu ghép và một thành phần phụ chú) (3,5đ)
Phần II (3,0 điểm):
Gấp lại truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, lòng ta cứ xao xuyến, vấn vương trước vẻ đẹp của những con người, trước những tình cảm chân tình, nồng hậu trong một cuộc sống đầy tin yêu Viết về một mảng hiện thực trên miền đất Sa Pa trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, thiên truyện như muốn nói với ta rằng: Bên trong vẻ lặng lẽ của núi rừng, cuộc sống ở đây chứa bao vẻ đẹp đáng yêu, đang có không ít sự
hi sinh thầm lặng Dù được miêu tả nhiều hay ít, trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật nào của
“Lặng lẽ Sa Pa” cũng hiện lên với nét cao quý đáng khâm phục Trong đó, anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu- nhân vật chính của tác phẩm- đã để lại cho chúng ta ấn tượng khó phai mờ.
1 Đoạn văn trên nêu vấn đề gì? Ghi ra câu chứa nội dung chính của đoạn văn? (0.5đ)
2 Nếu viết một đoạn tiếp theo đoạn văn trên, em sẽ viết về vấn đề gì? Tại sao? (0.5đ)
3 Từ đoạn trích trên kết hợp những hiểu biết của bản thân, em hãy viết đoạn văn khoảng một
trang giấy thi trình bày suy nghĩ của mình về đức hi sinh thầm lặng của con người trong cuộc sống? (2,0đ)
- Hết
-Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: SBD:
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
QUỐC OAI
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2019 - 2020 MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao
đề)
Phần I
Thang điểm Câu 1 - Hoàn cảnh ra đời: viết năm 1971, trong thời kì kháng chiến chống Mĩ
(lúc cuộc kháng chiến đang diễn ra ác liệt)
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự
- Tác dụng: Ngôi kể thứ nhất (người kể chuyện là Phương Định, nhân
vật chính của truyện)
+ Câu chuyện thêm chân thực, đáng tin cậy
+ Người kể đi sâu khai thác thế giới nội tâm của nhân vật (tạo điều
kiện để nhân vật tự sự về mình) làm cho cách kể thêm sinh động
0,25 0,25
0,25 0,25
Câu 2 * “lúc này” trong câu “Nhưng tôi không muốn hát lúc này” là lúc cả tổ
trinh sát vừa trải qua một lần phá bom căng thẳng và gay cấn, Nho vừa
bị thương (HS nêu 1 trong các lý do đều cho điểm).
* Nhân vật tôi thích hát nhưng lại không muốn hát vào lúc đó vì tổ
trinh sát vừa trải qua phút giây căng thẳng trong lúc đồng đội đang bị
thương, cần giữ yên lặng cho Nho nghỉ, thể hiện sự chia sẻ với đồng
đội
(HS trả lời đúng 1 trong 4 ý trên vẫn cho 0.25đ)
- Chi tiết đó cho ta thấy vẻ đẹp của các nhân vật:
+ Sự cứng cỏi kiên cường, bản lĩnh và nghị lực của các cô gái trong
khó khăn thử thách
+ Tình đồng đội gắn bó keo sơn Không nói ra nhưng dường như họ
đọc và thấu hiểu được những suy nghĩ của nhau để cùng truyền cho
nhau nghị lực vượt qua mất mát trong bom đạn
0.25
0.25
0.25
0.25
Câu 3 - HS chỉ ra được câu rút gọn là một trong 3 câu sau:
+Thích Ca-chiu-sa của Hồng quân Liên Xô
+Thích ngồi bó gối mơ màng: “Về đây khi mái tóc còn xanh xanh…”
+Thích nhiều
- Tác dụng:
+ Tránh lặp chủ ngữ (tôi), làm cho lời kể ngắn gọn;
+ Góp phần thể hiện vẻ đẹp hồn nhiên của nhân vật
(HS trả lời được 1 ý vẫn cho 0.25đ, ý đó nhất thiết phải là ý thứ nhất)
0.25
0.25
Câu 4 - Vẻ đẹp chung của những người lính trong kháng chiến (chống Mĩ)
Mỗi ý 0.25đ
+ Diễn đạt mạch lạc, chặt chẽ, không sai sót về diễn đạt, chính tả trong
7 dòng:
+ Tinh thần yêu nước, tính cách dũng cảm, hiên ngang, quyết tâm
chiến đấu chống kẻ thù;
+ Cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhưng vẫn hồn nhiên,
trong sáng, lạc quan
+ Tình đồng chí, đồng đội gắn bó, hiểu nhau, sẻ chia như anh em trong
0.25 0.25 0.25 0.25
Trang 3gia đình.
Câu 5 * Yêu cầu về hình thức (1.0)
Đoạn văn có hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng, lập luận theo phương
thức diễn dịch, đảm bảo dung lượng 15 câu; diễn đạt mạch lạc, trong
sáng, không mắc lỗi ngữ pháp, chính tả Tiếng Việt Có sử dụng đúng,
hợp lí câu ghép và thành phần phụ chú
- Sử dụng đúng, hợp lí và chỉ ra câu ghép đúng
- Sử dụng đúng và chỉ ra thành phần phụ chú
* Yêu cầu về nội dung (2.5)
Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận: vẻ đẹp hồn
nhiên, trong sáng, lạc quan và giàu tình đồng chí đồng đội của nhân
vật “tôi” (Phương Định) trong tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” của
Lê Minh Khuê
* Vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng, lạc quan (1.5đ)
- Sở thích đầy nữ tính, hồn nhiên:
+ Thích hát, bịa lời hát
+ Thích ngắm mình trong gương
+ Thích bó gối mơ màng…
- Ở cách kể, suy nghĩ về công việc:
+ Thản nhiên trước nhiệm vụ đầy hiểm nguy…
+ Dí dỏm, đùa vui trước gian khổ…
- Cảm xúc hồn nhiên, trong sáng khi cơn mưa đá kéo đến:
+ Vui thích, cuống cuồng như một đứa trẻ…
+ Nhớ về mẹ, cái cửa sổ căn nhà, những ngôi sao to trên bầu trời thành
phố và những kỉ niệm tuổi thơ…
* Phương Định giàu tình cảm với đồng chí, đồng đội (0.75)
- Yêu mến và thấu hiểu chị em trong tổ trinh sát và yêu mến cả các
chiến sĩ mang quân phục màu xanh Tình đồng đội đã động viên, khích
lệ cô trong lúc nguy hiểm…
- Quan tâm, lo lắng, sốt ruột khi đồng đội lên cao điểm chưa về
- Khi Nho bị thương thì yêu thương, lo lắng, chăm sóc tận tình như đối
với người em gái…
0.5
0.25 0.25
0.25
0.5
0.5
0.5
0.25 0.25 0.25
Phần II
điểm Câu 1 - Đoạn văn trên nêu vấn đề: Cảm nhận chung của người viết về vẻ đẹp
của anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long
- Câu chứa nội dung chính của đoạn văn là: Trong đó, anh thanh
niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu- nhân vật chính của
tác phẩm- đã để lại cho chúng ta ấn tượng khó phai mờ.
0.25 0.25
Câu 2 - HS tùy chọn các vấn đề sẽ viết, phải nêu được ý chính định viết và lý
giải hợp lý tại sao
Dưới đây là các ý gợi ý để học sinh có thể lựa chọn viết đoạn tiếp theo
để làm rõ cảm nhận chung ấn tượng khó phai mờ được nêu ở đoạn
văn trên:
+Tấm lòng yêu đời, yêu nghề, tinh thần trách nhiệm cao, sự hi sinh
thầm lặng với công việc gian khổ của anh thanh niên;
+ Ý nghĩa mang lại niềm vui của công việc trong cuộc sống đối với
anh thanh niên
0.25
Trang 4+ Tính cách cởi mở, chân thành, thân thiện và thèm người;
+ Vẻ đẹp khiêm tốn, lối sống giản dị, ngăn nắp
(HS chọn một trong các ý trên đều cho 0.25đ)
-Tại sao:
Học sinh lý giải được hợp lí một trong hai lí do sau đều được chấp
nhận:
+ Vì vấn đề đó nằm trong nội dung đoạn văn trên đã nêu;
+ Vì vấn đề đó làm sáng tỏ (hoặc làm cụ thể) ý đã nêu ở đoạn văn trên
0.25
Câu 3 1 Yêu cầu về kỹ năng
Thí sinh viết đúng hình thức của một đoạn văn nghị luận xã hội; lí lẽ
và dẫn chứng phù hợp, diễn đạt lưu loát, mạch lạc; đoạn văn đảm bảo
đúng dung lượng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Nếu thí sinh viết nhiều đoạn văn thì chỉ chấm đoạn văn đầu tiên
- Nếu thí sinh viết không đảm bảo dung lượng thì trừ 0.25 điểm
- Thí sinh không đưa dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp với
vấn đề nghị luận trừ 0.25 điểm.
2 Yêu cầu về kiến thức:
* Dẫn dắt, nêu vấn đề nghị luận: đức hi sinh thầm lặng của con
người là một đức tính cao đẹp, có ý nghĩa vô cùng to lớn, đáng được ca
ngợi, đề cao trong cuộc sống
* Giải thích: Hi sinh được hiểu là sự quên mình để lo cho người khác.
Hi sinh thầm lặng là sự hi sinh lặng lẽ, không ai biết đến hoặc không
cần thiết ai biết đến
* Bàn luận:
- Biểu hiện:
+ Hi sinh cho Tổ quốc, cho đất nước, cộng đồng…
+ Đó có thể là mẹ hi sinh tuổi thanh xuân để lo lắng, chăm sóc cho con
mình, cha hi sinh sức khỏe, thời gian để kiếm tiền nuôi con ăn học
Thầy cô hi sinh nhiều thứ để truyền đạt những bài học bổ ích, những
điều hay lẽ phải
>> Đức hi sinh không phải cố tạo ra để được nổi tiếng, ghi nhận mà
phải xuất phát từ trái tim yêu thương, chia sẻ…
- Ý nghĩa của đức hi sinh:
+ Là thước đo đánh giá phẩm giá của con người
+ Được mọi người tôn trọng, yêu quý
+ Làm cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn
+ Có thể cảm hóa những con người, lối sống ích kỷ
(HS cần có diễn giải ngắn gọn các ý nghĩa)
- Mở rộng, nâng cao vấn đề: Phê phán người sống vô cảm, ích kỷ
Vẫn còn đó một lối sống ích kỷ, nhỏ nhen, sống theo chủ nghĩa cá
nhân, chỉ biết nghĩ cho bản thân mình mà không nghĩ cho người khác
Họ không công nhận sự hi sinh của người khác, sống thờ ơ, lạnh nhạt,
vô cảm Có một số người còn tệ hại hơn, đó chính là sỉ nhục, giẫm đạp,
tước đoạt công lao của người khác nữa, những hành động như thế đáng
lên án
* Bài học nhận thức và hành động
- Hiểu và trân trọng những con người có những hành động thể hiện sự
hi sinh thầm lặng cho bản thân mình, cho gia đình, quê hương, đất
nước.Tuyên truyền nhân rộng những tấm gương có hành động, việc
0.25
0.25
0.5
0.5
0.25
0.25
Trang 5làm suy nghĩ thể hiện đức hi sinh thầm lặng để làm gương cho mọi người nhất là thế hệ trẻ học tập
- Không ngừng phấn đấu trong học tập, rèn luyện để xứng đáng với sự
hi sinh của cha mẹ, thầy cô, sự mong mỏi của thế hệ đi trước…
- Rèn luyện đức tính hy sinh, bắt đầu từ những hành động nhỏ Góp phần làm giàu thêm tình yêu thương trong mỗi con người