SKKN Tổ chức dạy lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hóa cho học sinh THPT qua tiết học lịch sử địa phương MỤC LỤC Trang 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1 1 Lí do chọn đề tà[.]
Trang 1MỤC LỤC
Trang
1 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài 01
1.2 Mục đích nghiên cứu……… 01
1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 02
1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 01
1.5 Điểm mới của đề tài……… 02
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề ……… 02
2.2 Thực trạng của vấn đề 02
2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện 03
2.3.1.Lập kế hoach……… … 03
2.3.2 Xây dựng các chủ đề dạy học về nội dung lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hoá……… 05
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……….19
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận 20
2 Kiến nghị 20
- Tài liệu tham khảo……….21
- Danh mục các đề tài SKKN đã được Hội đồng SKKN Ngành đánh giá đạt từ loại C trở lên……… 22
- Phụ lục……… 23
Trang 21 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Lịch sử được xem là thầy dạy của cuộc sống Như vậy từ những sự kiện của quá khứ chúng ta tìm thấy những giá trị vô giá trong việc giáo dục thế hệ trẻ Đó là những bài học về truyền thống dân tộc, về những giá trị văn hóa nhân văn mà hiếm có môn học nào có được
Tất nhiên để thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình, bộ môn lịch sử trong trường THPT cần được giảng dạy theo những quy tắc, đảm bảo tính đặc thù của môn học, nhưng cũng cần đa dạng về phương pháp, phương tiện dạy học nhằm tối ưu hóa hiệu quả của bài học lịch sử
Bên cạnh đó cần phải sử dụng nhiều hình thức tổ chức dạy học khác nhau trong
cả bài nội khóa và ngoại khóa, trong cả khi giảng dạy lịch sử dân tộc cũng như dạy tiết lịch sử địa phương trong chương trình
Chúng ta cũng biết rằng lòng yêu nước, ý thức về trách nhiệm của mỗi người đối với đất nước phần lớn đều bắt nguồn từ những tình cảm của từng con người đối với gia đình, làng quê - nơi chôn rau cắt rốn của mình và cũng bắt nguồn từ một không gian nhỏ hẹp của cộng đồng địa phương, từ đó mà phát triển thành tình yêu quê hương đất nước
Như vậy giảng dạy lịch sử địa phương trong chương trình lịch sử trung học phổ thông
là hết sức quan trọng Mỗi người con của địa phương lớn lên có nhận thức để hiểu rõ,
tự hào về địa phương mình, từ đó sẽ cố gắng phấn đấu trở thành người con có ích, xứng đáng với truyền thống của quê hương dân tộc
Để khắc sâu hiểu biết cho học sinh về những trang sử vẻ vang của địa phương mình thì đòi hỏi người giáo viên khi dạy tiết lịch sử địa phương trong chương trình THPT phải có sự chuẩn bị, lựa chọn nội dung để giảng dạy trên cơ sở phân phối
chương trình của bộ môn Chính vì thế tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Tổ chức
dạy lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hóa cho học sinh THPT qua tiết học lịch sử địa phương”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
- Đề tài: “Tổ chức dạy lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân
dân Thanh Hóa cho học sinh THPT qua tiết học lịch sử địa phương” nhằm:
- Nâng cao chất lượng dạy tiết LSĐP trong chương trình
- Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, tinh thần tự hào dân tộc, thái độ biết trân trọng các giá trị lịch sử, văn hoá mà thế hệ cha anh để lại, đồng thời xác định rõ động cơ, lý tưởng sống đúng đắn và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước hiện nay
- Củng cố lòng tin của thế hệ trẻ vào sự thắng lợi của cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là:
+ Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa
+ Truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hóa qua các thời kỳ lịch sử
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- PP nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- PP điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- PP thống kê, xử lý số liệu
- Phương pháp tổng hợp tài liệu
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Trang 31.5 Điểm mới của đề tài.
- Các đề tài trước tác giả cũng đề cập tới lịch sử địa phương nhưng thiên về nghiên cứu một nghành cụ thể, hoặc một tiết học cụ thể về di tích của địa phương
- Đề tài lần này nghiên cứu rộng hơn và thiên về lịch sử Đảng bộ cũng như sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa và truyền thống cách mạng của nhân dân tỉnh nhà qua các thời kỳ lịch sử
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận.
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học các môn nói chung, phương pháp dạy học lịch sử nói riêng đã được đặt ra và thực hiện một cách cấp thiết cùng với xu hướng đổi mới giáo dục chung của thế giới Luật giáo dục sửa đổi đã chỉ rõ : "Phương pháo giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, từng môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh"
Trong một thập niên trở lại đây, nhiều quan niệm phương pháp dạy học mới đã
và đang được nghiên cứu, áp dụng ở trường THPT như : dạy học nêu vấn đề, dạy học tích cực, dạy học lấy học sinh làm trung tâm, dạy học theo dự án, dạy học với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, Tất cả đều nhằm mục đích tích cực hóa hoạt động của học sinh, phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh
Trong một giờ học lịch sử địa phương, để phát huy tính tích cực của học sinh, đòi hỏi người giáo viên phải kết hợp nhiều phương pháp, phương tiện dạy học khác nhau Bên cạnh đó, cần thiết phải lựa chọn nội dung phù hợp gây hứng thú cho học sinh
Mỗi sự kiện LSĐP đều gắn liền với tên đất, tên người cụ thể, gần gũi với cuộc sống, qua đó mà gợi ở các em niềm tự hào, lòng biết ơn, góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, đây cũng là cội nguồn của lòng yêu nước, tự hào dân tộc
Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo hướng coi trọng phẩm chất và năng lực người học, nâng cao nhận thức cho học sinh về lịch sử Đảng và lịch sử dân tộc, trên cở sở đó bước đầu rèn luyện bản lĩnh và lập trường cách mạng cho học thế hệ trẻ, đồng thời giúp học sinh nâng cao hiểu biết về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sống có văn hóa, nghĩa tình
2.2 Cơ sở thực tiễn.
Môn Lịch sử có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục thế hệ trẻ Từ những hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu rõ truyền thống dân tộc Tự hào với những thành tựu dựng nước của tổ tiên, xác định vị trí trong hiện tại, có thái độ đúng đắn với sự phát triển hợp quy luật của tương lai
Giờ học LSĐP có ý nghĩa quan trọng đối với việc cung cấp, bổ sung những kiến thức khoa học về tự nhiên, xã hội của quê hương trên mọi lĩnh vực Tiếc rằng, trong nhiều năm qua những tiết học về LSĐP chưa được chú trọng, mặc dù trong chương trình dạy bộ môn lịch sử ở bậc THPT không thể thiếu mảng kiến thức này Đây không chỉ là thiếu sót của người dạy mà là một thiệt thòi cho học sinh khi muốn tìm hiểu về lịch sử của quê hương mình
Thanh Hóa là một tỉnh lớn, có bề dày lịch sử lâu đời và oanh liệt, gắn với lịch
sử chung của dân tộc – một vùng đất chứa đựng trong lòng nó tính đặc sắc của nền văn hóa vật thể và phi vật thể Đây chính là nguồn tư liệu hết sức phong phú về LSĐP Vì
lẽ đó, không lý do nào để chúng ta – những người dạy sử lại bỏ trống mảng này Tuy nhiên, với nguồn sử liệu về địa phương hết sức phong phú như vậy thì đòi hỏi số tiết
Trang 4trong phân phối chương trình cũng phải tương xứng, bởi vì chúng ta có rất nhiều điều cần truyền đạt và các em học sinh cũng có nhu cầu cần tìm hiểu
Trong chương trình lịch sử THPT, số tiết dành cho tìm hiểu LSĐP không nhiều (2 tiết/khối/năm) nếu không muốn nói là khiêm tốn Có lẽ vì thế mà nhiều giáo viên chưa chú trọng, đầu tư vào các tiết dạy lịch sử địa phương Mặt khác ta cũng dễ dàng nhận thấy một điều: Giáo trình biên soạn phục vụ cho việc dạy học LSĐP còn rất hạn chế, cho nên không tránh khỏi những khó khăn cho giáo viên trong việc sưu tầm và lựa chọn nội dung dạy học Vấn đề đặt ra là mỗi giáo viên phải lựa chọn, xác định cho mình những nội dung và cách thức dạy học phù hợp
Có thể nói đây là phần chương trình có khả năng dung nạp lớn nhất mọi hình thức học tập (trên lớp, ở nhà, nội khóa, ngoại khóa, điền dã…) cũng là phần có điều kiện thuận lợi nhất trong việc phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với phương pháp dạy học tích cực Chính vì thế giáo viên không nên dạy một cách qua loa, đại khái hoặc bỏ qua các tiết dạy LSĐP Mà ngược lại cần thiết phải cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản để trang bị cho các em vốn hiểu biết nhất định về LSĐP, từ đó giúp các em hiểu sâu hơn về lịch sử dân tộc
Tổ chức giáo dục, tuyên truyền rộng rãi trong học sinh về lịch sử hào hùng của dân tộc, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá; bồi dưỡng và nâng cao lòng tự hào về truyền thống đấu tranh cách mạng vẻ vang của Đảng và nhân dân ta; khẳng định những thành tựu kinh tế, chính trị, văn hoá- xã hội, quốc phòng- an ninh mà nhân ta đã đạt được, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay dưới sự lãnh đạo của Đảng là vô cùng to lớn
2.3 Giải pháp thực hiện đề tài:
2.3.1 Lập kế hoach
KẾ HOẠCH
Tổ chức dạy lịch sử Đảng bộ, truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hoá
trong giáo dục lịch sử địa phương tại trường THPT Đào Duy Từ
Căn cứ vào công văn số 6155/UBND -VX ngày 01/6/2018 của UBND tỉnh về việc thực hiện Kế hoạch 87/KH-TU ngày 15/5/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, đưa nội dung lịch sử đảng bộ, truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hoá lồng ghép vào nội dung giáo dục lịch sử dân tộc, giáo dục công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân trên địa bàn tỉnh
Căn cứ vào công văn số: 2519/KH- SGDĐT ngày 10 tháng 10 năm 2018 của Sở
GD& ĐT Thanh Hóa
* Mục đích, yêu cầu:
- Thông qua tuyên truyền, giáo dục lịch sử đảng, giúp cán bộ, giáo viên và học sinh nhận thức sâu sắc hơn về sự ra đời, hoạt động và vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng quê hương, đất nước và truyền thống cách mạng của nhân dân các dân tộc trong tỉnh
- Nâng cao lòng yêu quê hương đất nước, tinh thần tự hào dân tộc, thái độ biết trân trọng các giá trị lịch sử, văn hoá mà thế hệ cha anh để lại, đồng thời xác định rõ động cơ, lý tưởng sống đúng đắn và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước hiện nay
- Củng cố lòng tin của thế hệ trẻ vào sự thắng lợi của cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
* Nhiệm vụ – giải pháp:
- Biên soạn Đề cương nội dung lịch sử Đảng bộ Thanh Hoá phù hợp với đối tượng học sinh THPT
Trang 5- Chỉ đạo các nhóm Lịch sử, GDCD, lồng ghép nội dung lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân dân trong giáo dục trong lịch sử dân tộc, giáo dục công dân khi giảng dạy
- Phối hợp với các cơ quan truyền thông trong việc giáo dục lý tưởng, truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng bộ tỉnh và truyền thống cách mạng của nhân dân cho học sinh nhà trường
- Triển khai các hình thức tổ chức dạy học về lịch sử đảng, truyền thống cách mạng của nhân dân: Hoạt động ngoại khoá, sinh hoạt dưới cờ, giáo dục truyền thống cho HS lớp 10, dạy học theo chủ đề, dạy học tại thực địa, dạy học địa phương …
- Tuyên truyền, giáo dục học sinh trong việc bảo vệ, gìn giữ các di tích lịch sử cách mạng của quê hương, đất nước để nâng cao lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc cho thế
hệ trẻ
- Tổ chức giáo dục, tuyên truyền rộng rãi trong học sinh về lịch sử hào hùng của dân tộc, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá; bồi dưỡng
và nâng cao lòng tự hào về truyền thống đấu tranh cách mạng vẻ vang của Đảng và nhân dân ta; khẳng định những thành tựu kinh tế, chính trị, văn hoá- xã hội, quốc phòng- an ninh mà nhân ta đã đạt được, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay dưới sự lãnh đạo của Đảng là vô cùng to lớn
- Tham gia tốt các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử Xứ Thanh, lịch sử Đảng bộ tỉnh nhằm nâng cao hiểu biết của học sinh về địa lý, lịch sử, dân tộc, ngôn ngữ, phong tục
tập quán, hệ thống chính trị, kinh tế, tín ngưỡng, tôn giáo, văn hóa - xã hội của tỉnh
Thanh Hoá qua các thời kì lịch sử
- Tiếp tục phát huy hiệu quả công tác giáo dục truyền thống thông qua các công trình văn hóa, các di tích lịch sử bằng các hoạt động cụ thể như: Hành trình đến với Bảo tàng, khu di tích lịch sử; đảm nhận chăm sóc thường xuyên các di tích lịch sử, nghĩa trang liệt sỹ, các Mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình có công với cách mạng …
- Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo hướng coi trọng phẩm chất và năng lực người học, nâng cao nhận thức cho học sinh về lịch sử Đảng và lịch sử dân tộc, trên cở sở đó bước đầu rèn luyện bản lĩnh và lập trường cách mạng cho học thế hệ trẻ, đồng thời giúp học sinh nâng cao hiểu biết về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sống có văn hóa, nghĩa tình
- Trong công tác tuyên truyền, giáo dục cần có sự tham gia phối hợp có trách nhiệm giữa nhà trường, gia đình, đoàn thể và toàn xã hội; thường xuyên trao đổi, đối thoại với thế hệ trẻ, kịp thời nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng, định hướng dư luận xã hội cho học sinh, kịp thời đấu tranh, phê phán, uốn nắn nhận thức lệch lạc về vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ XHCN
- Phối hợp với các cơ quan truyền thông trên địa bàn, kịp thời biểu dương gương người tốt việc tốt trong công tác tuyên truyền giáo dục lịch sử Đảng Trong đó đặc biệt chú trọng việc khảo sát, nắm bắt tình hình tác động, tầm ảnh hưởng của Internet, các trang mạng xã hội đối với học sinh, kịp thời theo dõi, đánh giá tình hình
và có biện pháp xử lý trong từng trường hợp, tình huống cụ thể
- Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập nội dung giáo dục lịch sử dân tộc, giáo dục công dân, giúp thế hệ trẻ nhận thức sâu sắc hơn về lịch sử Đảng bộ tỉnh và truyền thống cách mạng vẻ vang của nhân dân Thanh Hoá
* Thời gian:
Từ năm 2018, 2019:
- Trong các tiết lịch sử địa phương của khối 10,11,12
Trang 6- Sau mỗi bài học đều có thể lồng ghép để liên hệ nội dung về lịch sử Đảng
bộ tỉnh và truyền thống cách mạng vẻ vang của nhân dân Thanh Hoá
- Trong hoạt động giáo dục truyền thống cho HS khối 10
- Hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ đề các tháng
- Tích cực tham gia các cuộc thi do cấp trên tổ chức
* ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ TỈNH VÀ TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG CỦA NHÂN DÂN THANH HOÁ
1 Khái quát phong trào yêu nước của nhân dân Thanh Hoá từ sau chiến
tranh thế giới thứ nhất đến trước khi thành lập Đảng bộ:
- Phong trào yêu nước của nhân dân Thanh Hoá từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khi thành lập Đảng bộ.
- Các tổ chức cách mạng ở Thanh Hoá
2 Sự thành lập Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá (1930):
- Hoàn cảnh;
- Sự thành lập Đảng bộ;
- Ý nghĩa lịch sử.
3 Đảng bộ Thanh Hoá lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chính quyền (1930-1945):
- Phong trào cách mạng của nhân dân Thanh Hoá dưới sự lãnh đạo của Đảng
bộ từ năm1930 đến trước khi Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ.
- Phong trào cách mạng từ năm 1939 đến trước Tổng khởi nghĩa giành chính quyền (1945).
- Khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hoá tháng 8- 1945
4 Đảng bộ Thanh Hoá lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954):
- Xây dựng hậu phương vững mạnh về mọi mặt.
- Nhân dân Thanh Hoá đánh bại mọi âm mưu phá hoại của kể thù.
Pháp (1946-1954)
5 Đảng bộ Thanh Hoá lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước (1954-1975):
- Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh.
- Chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ và chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam.
6 Đảng bộ Thanh Hoá lãnh đạo nhân dân tiến hành xây dựng CNXH và thực hiện công cuộc đổi mới từ 1986 đến nay:
- Khắc phục hậu quả chiến tranh, thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ hai (1976-1980) và kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981-1985).
- Những thành tựu chủ yếu về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại của Thanh Hoá từ 1986-2005./
2.3.2 Xây dựng các chủ đề dạy học về nội dung lịch sử Đảng bộ và truyền thống cách mạng của nhân dân Thanh Hoá
Chủ đề 1: Khái quát phong trào yêu nước của nhân dân Thanh Hoá từ sau
chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khi thành lập Đảng bộ.
1 Phong trào yêu nước của nhân dân Thanh Hoá từ sau chiến tranh thế giới thứ
nhất đến trước khi thành lập Đảng bộ.
* Hoàn cảnh:
Trang 7- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, tư bản độc quyền Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa để bù đắp những thiệt hại do chiến tranh gây ra trong đó có Việt Nam Tại Thanh Hóa chúng không từ một thủ đoạn nào nhằm vơ vét tiền của, bòn rút sức lao động của nhân dân
* Diễn biến:
- Trong thời gian này, cùng với cả nước phong trào đấu tranh của nhân dân Thanh Hoá diễn ra sôi nổi Tiêu biểu là cuộc vận động đòi trả tự do cho nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu tiêu biểu như: Ở Cẩm Thuỷ, Vĩnh Lộc đã cử đại biểu về thị xã Thanh Hoá đón tiếp cụ Phan khi Cụ bị nhà cầm quyền giải đi qua Thanh Hoá
- Phong trào lên đến đỉnh điểm vào dịp tổ chức đám tang Phan Châu Trinh Lễ truy điệu được nhân dân Thanh Hoá cử hành trọng thể, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, nhất là thanh thiếu niên học sinh
- Những hoạt động trên trở thành những cuộc biểu dương hùng hậu, thể hiện lòng yêu nước và nguyện vọng giải phóng dân tộc của nhân dân Thanh Hoá
- Từ phong trào yêu nước đã xuất hiện các nhóm chính trị của thanh niên, học sinh, sinh viên đấu tranh, bãi khoá liên tiếp nổ ra trong các trường học đòi nhà cầm quyền xoá bỏ lệnh cấm nói tiếng Việt trong giờ học, chống bọn Pháp lăng mạ người Việt Nam
- Năm 1925 đồng chí Lê Hữu Lập được cử về nước và hoạt động cách mạng ở Thanh Hoá Sau một thời gian chuẩn bị, tháng 5 năm 1926, đồng chí Lê Hữu Lập đã thành lập ra “Hội đọc sách báo cách mạng” (tại số nhà 25 phố hàng Than thị xã Thanh Hoá), nhằm tập hợp những thanh niên tiên tiến để truyền bá chủ nghĩa Mác- Lê nin và
tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái Quốc
2 Các tổ chức cách mạng ở Thanh Hoá
*Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên tỉnh Thanh Hoá
- Hội đọc sách báo cách mạng đã nhanh chóng phát triển ở nhiều địa phương, nhất là Thiệu Hoá, Thọ Xuân, Đông Sơn Trên cơ sở Hội đọc sách báo cách mạng, các tiểu tổ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, BCH tỉnh bộ lâm thời đã được bầu Sự ra
đời của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên tỉnh Thanh Hoá báo hiệu một phong
trào vận động cách mạng mới bắt đầu
* Tân việt cách mạng Đảng
- Cuối năm 1926 một tổ chức yêu nước của tầng lớp tiểu tư sản trí thức Thanh Hoá ra đời, đó là Phục Việt tức Tân Việt cách mạng Đảng Cơ sở của tổ chức này cũng phát triển nhanh chóng nhất là ở vùng Thiệu Hoá
=> Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên và Tân Việt cách mạng Đảng tuy là hai tổ
chức khác nhau, nhưng qúa trình hoạt động cách mạng cả hai tổ chức đều tuyên truyền
tư tưởng cách mạng theo xu hướng vô sản nên đã lôi cuốn được đông đảo quần chúng yêu nước tham gia Những hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên và Tân việt cách mạng Đảng đã tạo tiền đề quan trọng cho sự hình thành và ra đời của tổ chức cộng sản trên đất Thanh Hoá
Chủ đề 2: Sự thành lập Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá (1930)
1 Hoàn cảnh:
- Từ ngày 6/1 đến ngày 8-2-1930 Nguyễn Ái Quốc đã chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản tại Cửu Long (Hương Cảng–Trung Quốc) Các đại biểu tham gia hội nghị nhất trí thống nhất các tổ chức thành Đảng cộng sản Việt Nam
- Sau khi Đảng ra đời, Xứ uỷ Bắc kỳ rất quan tâm đến việc thành lập tổ chức Cộng sản
ở Thanh Hoá Được sự chỉ đạo của Xứ uỷ, đồng chí Nguyễn Doãn Chấp đã về Thanh
Trang 8Hoá bắt mối liên lạc với các hội viên Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên ở các
huyện Đông Sơn, Thiệu Hoá, Thọ Xuân và xúc tiến việc thành lập các chi bộ cộng sản
2 Sự thành lập Đảng bộ;
- Cuối tháng 6 năm 1930 chi bộ cộng sản đầu tiên được thành lập ở Hàm Hạ (nay
thuộc xã Đông Tiến- Đông Sơn)
- Đầu tháng 7 năm 1930, chi bộ cộng sản thứ hai ra đời ở Phúc Lộc, Thiệu Hoá (nay là
xã Thiệu Tiến)
- Giữa tháng 7 năm 1930 tại làng Yên Trường (Thọ Lập - Thọ Xuân) chi bộ cộng sản
thứ 3 ra đời
- Ngày 29 tháng 7 năm 1930 dưới sự chỉ đạo của Xứ uỷ Bắc kỳ, Hội nghị thành lập
Đảng bộ Đảng cộng sản tỉnh Thanh Hoá được tiến hành dưới sự chủ trì của đồng chí
Lê Doãn Chấp tại nhà đồng chí Lê Văn Sĩ (làng Yên Trường - Thọ Xuân)
3 Ý nghĩa lịch sử.
- Sự ra đời của Đảng bộ Đảng cộng sản Thanh Hoá đã chứng tỏ sự trưởng
thành về ý thức chính trị của quần chúng công nông Từ đây trở đi nhân dân Thanh
Hoá đã có một tổ chức chân chính trực tiếp lãnh đạo, mở ra thời kỳ phát triển của
phong trào cách mạng trong tỉnh Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, phong trào cách
mạng Thanh Hoá trở thành một bộ phận hữu cơ của cách mạng Việt Nam
- Đảng bộ Đảng cộng sản Thanh Hoá ra đời đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng
trong sự phát triển của cách mạng tỉnh nhà
Chủ đề 3: Đảng bộ Thanh Hoá lãnh đạo nhân dân đấu tranh
giành chính quyền (1930-1945)
1 Phong trào cách mạng của nhân dân Thanh Hoá dưới sự lãnh đạo của
Đảng bộ từ năm1930 đến trước khi Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ.
Sau khi Đảng bộ thành lập, cùng với Nông hội đỏ đã phát động quần chúng
đấu tranh và treo cờ búa liềm ở phủ lỵ Quảng Hoá (Vĩnh Lộc), phủ lỵ Thọ Xuân,
những cuộc đấu tranh của quần chúng công nông diễn ra mạnh mẽ
- Tháng 8 năm 1930 công nhân đồn điền Vạn Lại đấu tranh đòi chủ tăng lương
giảm giờ làm Công nhân đồn điền Yên Mỹ, công nhân nhà máy diêm Hàm Rồng đấu
tranh đòi tăng tiền công khoán, giảm định mức khoán
- Tại các tổng Quảng Thì (Thọ Xuân), Xuân Lai (Thiệu Hoá) các cuộc đấu
tranh của nông dân được tổ chức kịp thời đòi chia công điền công thổ, chống phù thu
lạm bổ, chống cường hào sách nhiễu Sôi nổi nhất là cuộc đấu tranh ở làng Yên
Trường, Chỉ Tín (Thọ Xuân)
- Ngày 1 tháng 5 năm 1931 cờ đỏ búa liềm được treo ở ga Thanh Hoá, truyền
đơn được rải nhiều nơi kêu gọi ủng hộ Xô Viết- Nghệ Tĩnh; kỷ niệm ngày Quốc tế lao
động, tạo nên một không khí cách mạng sôi động khiến chính quyền địch phải lo tìm
cách đối phó Cuộc khủng bố đánh phá ác liệt của địch kéo dài nhằm bóp chết Đảng
bộ, tiêu diệt phong trào nhưng không diệt được sức sống mãnh liệt của cách mạng
Vào những năm 1936 đến 1939 phong trào đấu tranh lại diễn ra sôi nổi trong tỉnh
- Tháng 8 năm 1936 phong trào “Đông Dương đại hội” diễn ra sôi nổi trong cả
nước Đảng bộ đã tiến hành vận động nhân dân hưởng ứng phong trào một cách rộng
rãi Khắp nơi Uỷ ban hành động được thành lập, đẩy mạnh việc tập hợp yêu sách, kiến
nghị của nhân dân gửi lên Công sứ tỉnh yêu cầu giải quyết những quyền lợi tối thiểu về
Trang 9sinh hoạt dân chủ Phong trào Đông dương Đại hội đã hình thành một mặt trận nhân dân thống nhất rộng rãi
- Năm 1937 phong trào cách mạng trong tỉnh phát triển cả chiều rộng và chiều sâu, các hội tương tế ái hữu ra đời ở nhiều nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, ở các làng, xã, huyện Đặc biệt năm 1937 Đảng bộ đã lãnh đạo nhân dân giành thắng lợi to lớn trong cuộc vận động bầu cử Viện dân biểu trung kỳ Sang năm 1938 phong trào phát triển thành cao trào cách mạng cuộc đấu tranh của công nhân đòi tăng lương giảm giờ làm, chống cúp phạt nổ ra liên tiếp ở các nơi: Mỏ sắt, Thanh xá, núi Bần, Nhà máy rượu Nam Đổng ích, đồn điền Yên Mỹ, nhà máy diêm Hàm Rồng
- Tháng 2 năm 1938, ba nghìn quần chúng của bốn huyện Yên Định, Thiệu Hoá, Thọ Xuân, Vĩnh Lộc tổ chức mít tinh tại làng Chiềng với những khẩu hiêu đòi tự
do dân chủ, ủng hộ Liên Xô Chỉ tính riêng trong năm 1938 đã có hàng trăm cuộc đấu tranh của nông dân, trong đó cuộc đấu tranh chống dự án thuế mới của chính quyền thực dân đã giành thắng lợi
- Sự phát triển của phong trào cách mạng trong những năm 1930 đã tạo ra một lực lượng cách mạng đông đảo trong tỉnh, chuẩn bị đưa phong trào đấu tranh lên giai đoạn mới
2- Phong trào cách mạng từ năm 1939 đến trước Tổng khởi nghĩa giành chính quyền (1945).
- Tháng 9 năm 1940 Nhật kéo vào Việt Nam và ngày càng mở rộng sự chiếm đóng Từ đây nhân dân Việt Nam phải chịu một cổ hai tròng Mâu thuẫn giữa nhân dân với bọn cướp nước trở nên gay gắt Trước tình hình trên, Trung ương Đảng chủ trương đưa nhiệm vụ đánh Pháp đuổi Nhật lên hàng đầu Chủ trương này đã kịp thời đến với Đảng bộ Thanh Hoá
- Tháng 11 năm 1940 tại làng Thuần Hậu (Hậu Lộc), các đồng chí Đảng viên lãnh đạo khu vực đã tiến hành Hội nghị, thành lập cơ quan lãnh đạo thống nhất của Đảng bộ và đề ra biện pháp phát triển phong trào cách mạng Để tập hợp quần chúng tham gia phong trào cứu quốc, mặt trận phản đế cứu quốc đã được thành lập
- Mặt trận phản đế cứu quốc nhanh chóng phát triển ở nhiều địa phương trong tỉnh như Thọ Xuân, Thiệu Hoá, Yên Định Các đội tự vệ cứu quốc được thành lập ở các tổng, xã và trở thành lực lượng quan trọng trong cuộc đấu tranh
- Năm 1941 cao trào phản đế cứu quốc đã dâng lên cuồn cuộn Phong trào chống thuế diễn ra ở nhiều nơi như: Phong Lộc, Xá Lê, Long Linh (Thiệu Hoá) Trường Xuân (Hậu Lộc) Tiêu biểu nhất là Ngọc Trạo, phong trào phản đế cứu quốc phát triển đã lôi cuốn mọi người dân nơi đây tham gia, trở thành cơ sở, thành chiến khu- trái tim cách mạng của tỉnh nhà Đêm ngày 19 tháng 9 năm 1941 tại hang Treo- một địa điểm nằm sâu trong rừng Ngọc Trạo, đội du kích Ngọc Trạo đã ra đời với 21 đội viên Từ đây trở đi công cuộc khởi nghĩa giành chính quyền càng thêm khẩn trương
- Dưới ánh sáng của Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ 8, mặt trận Việt Minh được xây dựng ở nhiều phủ, huyện Các đoàn thể cứu quốc phát triển sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân Phong trào cách mạng diễn ra rầm rộ ở các địa phương: Thiệu Hoá, Thọ Xuân, Yên Định, Hoằng Hoá, Hậu Lộc, nhằm chống thuế, chống bắt phu bắt lính, chống thu thóc, thu bông Tháng 6 năm 1944 công nhân nhà máy diêm Hàm Rồng đình công đòi chủ phải giải quyết yêu sách Phối hợp với phong trào sôi nổi rộng lớn ở bên ngoài, cuộc đấu tranh của tù chính trị ở nhà lao Thanh Hoá cũng quyết liệt
Trang 10- Năm 1945 phong trào đấu tranh càng được đẩy lên đỉnh cao khi Đảng bộ và các quần chúng quán triệt chỉ thị Trung ương về việc phá kho thóc của Nhật để giải quyết nạn đói Phong trào đáp ứng được yêu cầu và nguyện vọng của quần chúng nên
đã lôi cuốn hàng ngàn, hàng vạn người tham gia Phong trào chuyển dần thành một cuộc vận động chính trị rộng lớn và những cuộc khởi nghĩa từng phần
- Tại Hoằng Hoá ngày 24 tháng 7, phát xít Nhật cho lính bảo an phối hợp với chi phủ tiến hành khủng bố, đánh phá cơ sở cách mạng Chi bộ Đảng ở đây đã tổ chức
và lãnh đạo quần chúng và lực lượng tự vệ chặn đánh địch Bị truy kích, địch bỏ chạy, tri phủ Hoằng Hoá bị bắt Phát huy thắng lợi của cuộc đấu tranh chống khủng bố, Nhân dân Hoằng Hoá tiến về bao vây, giải tán triệt để bộ máy chính quyền bù nhìn ở các tổng, làng xã Uỷ ban dân tộc giải phóng được thành lập quản lý mọi công việc ở địa phương
- Thắng lợi ở Hoằng hoá đã mở đầu cho các cao trào khởi nghĩa giành chính quyền và đưa phong trào cách mạng toàn tỉnh phát triển đến đỉnh cao
3- Khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hoá tháng 8- 1945
- Ngày 14 tháng 8 năm 1945 chính phủ Nhật tuyên bố đầu hàng đồng minh không điều kiện Lúc này phong trào cách mạng ở Thanh Hoá đang phát triển mạnh
mẽ, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Hoằng Hoá đã thắng lợi
- Điều kiện khách quan, chủ quan cho cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền ở Thanh Hoá đã chín muồi
- Trước tình hình đó, Tỉnh uỷ đã triệu tập Hội nghị mở rộng vào ngày
14/8/1945 tại làng Mao Xá (Thiệu Toán) Hội nghị nhận định tình hình cách mạng trong tỉnh, quyết định chủ trương biện pháp sẵn sàng phát động nhân dân nổi dậy giành chính quyền
- Hội nghị Tỉnh uỷ đã quyết định thành lập Uỷ ban khởi nghĩa và Uỷ ban
nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh, phủ, huyện Đồng chí Lê Tất Đắc được cử làm chủ tịch Uỷ ban khởi nghĩa và Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Để hạn chế đổ máu và nhanh chóng khởi nghĩa giành thắng lợi Hội nghị đã sử dụng sách lược khôn khéo: Gửi thư của mặt trận Việt minh cho Nhật, yêu cầu chúng không can thiệp vào công việc nội bộ của người Việt Nam, rút hết quân đội ở các đồn bốt, cơ sở về nhà Giòng thị xã Thanh Hoá để hồi hương an toàn
- Ngày 17 tháng 8, Chỉ thị khởi nghĩa của tỉnh được triển khai rộng khắp cơ sở Bọn Nhật đã chấp thuận yêu cầu của mặt trận Việt Minh Bộ máy chính quyền địch ở tỉnh lị tan rã từng mảnh
- Dưới sự lãnh đạo của các cấp bộ Đảng và mặt trận Việt minh, quần chúng nhân dân các huyện đã rầm rộ xuống đường khởi nghĩa giành chính quyền
- Tính đến rạng sáng ngày 19-8-1945, quần chúng khởi nghĩa đã làm chủ các huyện Hậu Lộc, Hà Trung, Nga Sơn, Quảng Xương, Thạch Thành, Vĩnh Lộc, Thiệu Hoá, Yên Định, Thọ Xuân
- Chiều ngày 19 tháng 8 cuộc khởi nghĩa thắng lợi ở Đông Sơn
- Ngày 20 tháng 8 lực lượng khởi ở Tĩnh Gia giành chính quyền về tay nhân dân
- Ngày 21 tháng 8 hai huyện Nông Cống và Cẩm Thuỷ cũng giành được
thắng lợi trong khởi nghĩa
- Đúng 8 giờ sáng, lực lượng quần chúng tuần hành cùng bốn chiếc xe khách chở Ban chỉ đạo và lực lượng tự vệ Từ Lò Chum, lên đến Trường Thi, lực lượng khởi nghĩa đổ về chùa Hai Voi và toả đi chiếm trại Bảo an binh, dinh tỉnh trưởng đi tới đâu lực lượng khởi nghĩa thu hút thêm lực lượng nhân dân tới đó, kẻ thù hoàn toàn bị