BIỆN PHÁP THỰC HIỆN BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN CHO HỌC SINH LỚP 3 BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO Tác giả: Trình độ chuyên môn: Chức vụ: Đơn vị công tác: ….., ngày …
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO …
TRƯỜNG TIỂU HỌC …
BIỆN PHÁP
THỰC HIỆN BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢI
TOÁN CÓ LỜI VĂN CHO HỌC SINH LỚP 3 (BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
Tác giả:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
… , ngày … tháng … Năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
1 Tình trạng giải pháp đã biết 1
2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 1
2.1 Mục đích của biện pháp 1
2.2 Nội dung biện pháp 2
2.2.1 Nội dung 2
2.2.2 Các bước thực hiện 2
2.2.3 Cách thức thực hiện 2
2.2.4 Tính mới, sự khác biệt của biện pháp 7
3 Khả năng áp dụng của biện pháp 7
4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng biện pháp trong thực tế dạy học 7
5 Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu 8
6 Các thông tin cần được bảo mật 8
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng biện pháp 8
8 Tài liệu kèm theo 8
Trang 3
MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN
1 Tình trạng giải pháp đã biết
Năm học 2019 - 2020 tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 3C, với số lượng 46 em Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy các em còn gặp nhiều khó khăn trong giải toán có lời văn, nhiều học sinh mắc lỗi ở phần giải toán trong luyện tập và kiểm tra, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng môn Toán nên tôi đã tìm hiểu và thấy rằng:
* Về phía giáo viên:
- Chưa tìm hiểu rõ những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cái sai của học sinh
để tìm phương pháp dạy phù hợp giúp học sinh nắm được cách giải có hệ thống
và vận dụng cách giải vào bất kì bài toán nào
- Còn sử dụng phương pháp đàm thoại nhiều trong tiết học
- Thường cho học sinh lên chữa bài khi mà lớp làm bài chưa xong dẫn đến học sinh dưới lớp chép bài của bạn mà không tự suy nghĩ để tìm ra hướng giải bài toán
* Về phía học sinh:
- Khi giải các bài toán có lời văn thường chậm hơn so với các dạng bài tập khác Các em thường lúng túng khi đặt câu lời giải cho phép tính
- Nhiều học sinh chưa nghiên cứu kĩ đề toán nên việc xác lập mối quan hệ giữa các dữ kiện của bài toán còn gặp nhiều khó khăn
- Một số học sinh chưa nắm chắc hệ thống các bài toán đơn đã được học, dẫn đến còn lúng túng trong việc phát hiện mối quan hệ lôgic giữa các bài toán này
- Thiếu tự tin trong việc tìm cách giải, hạn chế trong việc đặt câu lời giải, lựa chọn các phép tính
- Chưa chú ý đến khâu kiểm tra, thường coi rằng bài toán đã giải xong khi tính đáp số hay tìm được câu trả lời câu hỏi
Từ các nguyên nhân trên, tôi đã mạnh dạn đưa ra: “Thực hiện biện pháp nâng cao chất lượng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 3” nhằm khắc phục tình trạng trên
2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
2.1 Mục đích của biện pháp
- Giúp học sinh thích học môn Toán trong đó có phần giải toán có lời văn
- Rèn luyện kĩ năng giải toán và nắm vững các dạng toán đã học
- Giúp học sinh tự tin trong việc tìm cách giải, biết lựa chọn các phép tính
Trang 42
Đây là những vấn đề cần phải được khắc phục và giải quyết Có như vậy, chất lượng dạy học môn Toán mới được nâng cao toàn diện
2.2 Nội dung biện pháp
2.2.1 Nội dung
Tập trung nghiên cứu đưa ra một số giải pháp và thực hiện giải pháp đó nhằm nâng cao chất lượng giải toán có lời văn cho học sinh lớp 3, giúp học sinh tích cực, hứng thú học tập, biết vận dụng những kiến thức về giải toán có lời văn, được rèn luyện những kỹ năng thực hành nhằm đạt hiệu quả tốt nhất
2.2.2 Các bước thực hiện
- Bước 1: Khảo sát học sinh
- Bước 2: Giúp học sinh thích học môn Toán, trong đó có phần giải toán có lời văn thông qua hoạt động chơi trò chơi
- Bước 3: Giúp học sinh nắm vững các dạng toán đã học và rèn luyện kĩ năng giải toán
- Bước 4: Giúp học sinh tự tin trong việc tìm cách giải, biết lựa chọn các phép tính
- Bước 5: Rèn thói quen kiểm tra lại các bước giải toán
2.2.3 Cách thức thực hiện
a Bước 1: Khảo sát học sinh: Tôi đã chọn lớp 3C để tiến hành khảo sát chất lượng về phần giải toán có lời văn Kết quả đạt được như sau:
Mức đạt được
Tổng số HS
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
46 18 39,1 25 54,3 3 6,6
b Bước 2: Giúp học sinh thích học môn Toán, trong đó, có phần giải toán
có lời văn thông qua hoạt động chơi trò chơi
Để học tốt được môn toán thì khâu tạo hứng thú học tập là rất quan trọng,
nó tạo niềm tin và động lực học tốt hơn cho các em với phương châm là: vừa học vừa chơi Chính vì thế, mỗi khi bước vào tiết học toán tôi thường cho các em chơi trò chơi hay đưa vào đó một vài tình huống đơn giản để các em xử lý tạo môi trường học tập thân thiện với các em
Ví dụ: Khi dạy bài: “Đặt tính rồi tính” – trang 19 sách Chân trời sáng tạo tập 1
Trang 5lại: Thường có chữ “gấp” ta làm phép tính nhân
Bài toán: (bài 1 trang 61 sách Chân trời sáng tạo tập 1)
Thanh sắt sơn màu đỏ dài 30 cm, thanh sắt sơn màu xanh dài gấp 3 lần thanh sắt sơn màu đỏ Hỏi cả hai thanh sắt dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
Để hình thành phép nhân và có câu lời giải, giáo viên cần sử dụng phương pháp trực quan: Dùng hình vẽ những đoạn thẳng để minh họa
Dựa vào sơ đồ phân tích, quá trình tìm hiểu bài như trên, các em sẽ dễ dàng viết được bài giải một cách đầy đủ, chính xác
Ở lớp 3, các dữ kiện và điều kiện của nhiều bài toán có thể diễn đạt trực quan bằng sơ đồ đoạn thẳng, loại sơ đồ này được dùng phổ biến làm chỗ dựa cho việc tìm kế hoạch giải bài toán hoặc một phần bài toán
Trong nhiều bài toán liên quan đến việc so sánh, xếp thứ tự việc dùng tóm tắt thay cho sơ đồ đoạn thẳng, để biểu diễn quan hệ giữa các số, tỏ ra thích hợp và mang lại kết quả tốt hơn
Ví dụ: Bài 2 trang 76 sách Chân trời sáng tạo tập 1):
“Mẹ 36 tuổi, con 9 tuổi Hỏi tuổi mẹ gấp mấy lần tuổi con ?”
Để giải bài toán này giáo viên hướng dẫn học sinh tóm tắt bài toán bằng sơ
Trang 66
Sau khi đọc kĩ đề bài ta thấy: Nếu coi số tuổi của con là 1 phần thì số tuổi
của mẹ sẽ là 4 phần bằng nhau Ta cần vẽ sơ đồ để dễ hình dung
Từ sơ đồ trên ta dễ nhận thấy mối quan hệ giữa số tuổi của mẹ và con, từ
đó có thể nêu ra cách giải toán:
e Bước 5: Rèn thói quen kiểm tra lại các bước giải toán
Học sinh thường coi rằng bài toán đã giải xong, khi tính đáp số hoặc tìm
được câu trả lời câu hỏi Vì vậy, yêu cầu sư phạm quan trọng là làm sao gây được
và phát huy tinh thần trách nhiệm và lòng tin vào kết quả đạt được Kiểm tra cách
giải và kết quả bài toán là yêu cầu không thể thiếu khi giải toán và phải trở thành
thói quen đối với học sinh ngay từ tiểu học Do đó khi dạy giải toán, tôi thường
hướng dẫn các em kiểm tra qua các bước:
+ Đọc lại lời giải
+ Kiểm tra các bước giải xem đã hợp lí yêu cầu của bài chưa, các câu văn diễn đạt trong lời giải đúng chưa
+ Thử lại các kết quả vừa tính từ bước đầu tiên
+ Thử lại kết quả đáp số xem đã phù hợp với yêu cầu của đề bài chưa
+ Cho học sinh kiểm tra chéo nhau để học tập kỹ năng viết câu lời giải và trình bày của bạn
Ví dụ: (Bài tập 3 trang 68 sách Chân trời sáng tạo tập 1):
Một đàn gà Đông Tảo có 18 con gà mái Số gà mái gấp 9 lần số gà trống
Hỏi đàn gà có bao nhiêu con gà trống?
Bài giải:
Số gà trống là:
18: 9 = 2 (con)
Đáp số: 2 con gà trống
Để kiểm tra cách giải bài toán trên, giáo viên hướng dẫn học sinh thiết lập
tương ứng giữa số gà trống với số gà mái
Ta thấy:
2 x 9 = 18 (con) Dựa vào phép tính tương ứng trên, ta khẳng định bài toán có cách giải và kết
quả đúng