Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác đoàn và phong trào thanh niên tại trường THPT quỳnh lưu 2

Đoàn thanh niên cộng sản TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị có vai trò rất quan trọng đối với công tác giáo dục thanh thiếu niên nói chung và trong các trường THPT nói riêng.. Do

MỤC LỤC

Phần mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề 2

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi 4

3.1 Đối tượng 4

3.2 Phạm vi tài liệu 4

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Đóng góp của SKKN 4

7 Cấu trúc SKKN 4

Phần nội dung 4

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 4

1 Vai trò của công tác giáo dục 5

2 Vai trò của việc 7

3 Vai trò của công tác đoàn và phong trào thanh niên 8

Chương 2 Thực trạng của công tác đoàn và phong trào thanh niên 9

1 Thực trạng 9

2 Mô tả giải pháp 10

Chương 3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác đoàn và 11

3.1 Làm tốt công tác cán bộ 12

3.2 Xây dựng chương trình 14

3.3 Bồi dưỡng kỹ năng công tác đoàn 14

3.4 Đổi mới hình thức 16

3.5 Tổ chức sinh hoạt 18

3.6 Phối hợp với đoàn địa phương 19

3.7 Tranh thủ sự lãnh đạo của cấp uỷ 20

3.8 Phát triển Câu lạc bộ, đội, nhóm 21

3.8.1 Đội TN Xung kích- Tình nguyện 22

3.8.2 Câu lạc bộ Năng khiếu 22

3.8.3 Câu lạc bộ Truyền thông- Sự kiện 22

3.8.4 Câu lạc bộ Tiếng Anh 23

3.8.5 Câu lạc bộ nghiên cứu KH- KT 23

Chương 4 Kết quả thực hiện đề tài 24

Phần kết luận 26

1 Kết luận 26

2 Bài học kinh nghiệm 27

3 Phạm vi ứng dụng 27

4 Nội dung cần được tiếp tục nghiên cứu 27

5 Đề xuất, kiến nghị 27

Phụ lục 29

Tài liệu tham khảo 58

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đoàn thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị có vai trò rất quan trọng đối với công tác giáo dục thanh thiếu niên nói chung và trong các trường THPT nói riêng Do đó, nâng cao chất lượng công tác Đoàn và phong trào thanh niên sẽ góp phần vào sự thành công của công tác giáo dục học sinh trong trường học

Đánh giá vai trò quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị ở nước ta nói chung và vai trò của tổ chức Đoàn trong nhà trường nói riêng Đảng ta đã có rất nhiều Nghị quyết, Chỉ thị chỉ đạo về công tác Đoàn và phong trào thanh niên Đặc biệt, tại kì họp lần thứ 7 của BCH Trung ương Đảng khóa X đã ban hành Nghị quyết số 25 ngày 25 tháng 07 năm 2008 “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đã chỉ rõ: “Việc quản lý, tập hợp thanh niên trong tình hình mới khó khăn hơn Điều kiện, phương tiện hoạt động của Đoàn, Hội, chính sách cho cán bộ Đoàn, nhất là cán bộ Đoàn cơ sở còn bất cập Năng lực, trình độ của không ít cán

bộ Đoàn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; khả năng tập hợp, tổ chức phong trào thanh niên trong công tác thanh niên còn hạn chế” Ngày 25/12/2013, Bộ chính trị đã có kết luận số 80/ KLTW Về đẩy mạnh thực hiện Nghị Quyết số 25-NQ/TW của Ban chấp hành trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Kết luận đã chỉ rõ: “Năm năm qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết

số 25-NQ/TW đã đạt được nhiều kết quả thiết thực Nhận thức, trách nhiệm của các cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đoàn thể và xã hội về thanh niên và công tác thanh niên có chuyển biến tích cực, hệ thống pháp luật, chính sách tiếp tục được hoàn thiện, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi hơn cho thanh niên trong học tập, lao động, rèn luyện, vui chơi giải trí lành mạnh và phát triển tài năng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát triển vững chắc, hoạt động có hiệu quả hơn, chất lượng chính trị của đoàn viên từng bước được nâng lên, góp phần xây dựng, bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệ chế độ, giữ vững

ổn định chính trị - xã hội; đóng góp tích cực cho sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế Tuy nhiên, công tác thanh niên vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém Một số cấp uỷ, chính quyền, cán bộ, đảng viên chưa quán triệt đầy đủ, sâu sắc các quan điểm của Đảng về công tác thanh niên; chưa cụ thể hoá các quan điểm, giải pháp của Nghị quyết phù hợp với thực tế địa phương, đơn vị; chưa quan tâm thường xuyên, đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết Công tác thông tin, tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và định hướng dư luận xã hội cho thanh niên chưa đáp ứng yêu cầu Chính sách về thanh niên và công tác thanh niên thiếu đồng bộ và chậm đi vào cuộc sống Vai trò của tổ chức đoàn ở một số nơi,

nhất là trên địa bàn dân cư, còn hạn chế Công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên khu vực kinh tế ngoài nhà nước, trong các khu công nghiệp, đối với thanh niên Việt Nam ở nước ngoài chưa đạt yêu cầu Chất lượng nguồn nhân lực trẻ chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá Một bộ phận thanh niên có biểu hiện sa sút về lý lượng, đạo đức, lối sống, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật”

Trên thực tế công tác Đoàn và phong trào thanh niên có vai trò đặc biệt quan trọng trong các trường học nói chung và trường THPT Quỳnh Lưu 2 nói riêng Tuổi trẻ học đường luôn cần những nét mới, chất trí tuệ và văn hoá trong các hoạt động Đoàn, Hội Những năm qua, công tác Đoàn và phong trào thanh niên của trường THPT Quỳnh Lưu 2 đã đạt được những thành tích nổi bật được Chi uỷ – Ban giám hiệu Nhà trường và Đoàn cấp trên ghi nhận Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận đoàn viên, thanh niên chưa thực sự tích cực tham gia vào các hoạt động Đoàn, Hội; chất lượng sinh hoạt và kết quả công tác Đoàn ở một số chi đoàn còn chưa cao

Thực trạng trên do nhiều nguyên nhân gây nên, nhưng có thể tập trung vào một số nguyên nhân chủ yếu sau:

- Đội ngũ cán bộ Đoàn chưa được tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ trong công tác

- Một số chi đoàn còn lúng túng trong khâu tổ chức các hoạt động tập hợp, thu hút đoàn viên, thanh niên dẫn đến việc một bộ phận đoàn viên thanh niên

bị lôi cuốn vào các trò chơi: điện tử, bi-a hậu quả làm cho số lượng học sinh yếu kém tăng, tổ chức Đoàn ở một số lớp yếu

- Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác như: hình thức tổ chức sinh hoạt chi đoàn còn đơn điệu, các hoạt động tập thể cấp Đoàn cơ sở còn khô cứng nên chưa thu hút được đoàn viên, thanh niên tham gia một cách nhiệt tình,

Vì vậy, cần phải tăng cường công tác chỉ đạo, đề ra các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác Đoàn và phong trào thanh niên

Trước thực tế đó, với cương vị là một bí thư Đoàn trường, mong muốn được góp phần vào việc nâng cao chất lượng công tác Đoàn nói riêng và chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh của Nhà trường nói chung, vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một

số giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn và phong trào thanh niên tại trường THPT Quỳnh Lưu 2” với hy vọng chia sẽ một số kinh nghiệm trong công tác đoàn với các đồng nghiệp

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Đã có một số đề tài nghiên cứu về các phương pháp, biện pháp để giáo dục đạo đức và phát triển năng lực cho học sinh THPT và một số bài báo về công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho đoàn viên, thanh niên đăng trên các tạp chí của Đảng

và của đoàn như báo Nhân dân, báo Tiền phong, báo Thanh niên, Tạp chí Triết học, Tạp chí Tuyên giáo ….Một số đề tài nghiên cứu và bài báo về vai trò của

đoàn trường trong giáo dục đạo đức cho giới trẻ như bài viết của Nguyễn Khắc Bộ Vai trò của Đoàn trường trong giáo dục đạo đức cho giới trẻđăng trêngiaoducthoidai.vncũng chỉ ra Công tác tuyên truyền có thể thực hiện bằng nhiều cách, nhưng hiệu quả trực tiếp đến đoàn viên thanh niên nhất là việc sử dụng hệ thống phát thanh; hệ thống bảng tin của trường; bản tin viết của giới trẻ Tuy nhiên mỗi đề tài, bài báo mới chỉ dừng ở việc chú ý đến một số vấn đề mang tính lý thuyết chung và cũng chưa có đề tài giáo dục đạo đức và phát triển năng lực thông qua hệ thống bảng báo, phát thanh và chương trình văn nghệ ở trường THPT

Ngoài ra còn có các văn bản chỉ đạo như Nghị quyết 29 của BCHTƯ Đảng cộng sản Việt Nam về công tác giáo dục, các văn bản chỉ đạo Bộ giáo dục đào tạo

và Sở giáo dục đào tạo Nghệ An về việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, các văn bản của đoàn về giáo dục đạo đức tư tưởng cho đoàn viên thanh niên nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của công tác tuyên truyền và giáo dục đạo đức cho học sinh đồng thời phát triển những năng lực thiết yếu

Tuy vậy, qua quá trình khảo sát, chúng tôi nhận thấy rằng: những bộ tài liệu, những văn bản hướng dẫn chỉ là những căn cứ, những công cụ có tính chất nền tảng còn việc việc thực hiện hiệu quả đến đâu là phụ thuộc vào nhân tố con người, vào thực tế của từng cơ sở giáo dục, vào đặc điểm học sinh của từng trường, vào những điều kiện chủ quan và khách quan khác Chính vì vậy, khi lựa chọn nghiên cứu đề tài chúng tôi muốn có một cái nhìn mang tính hệ thống, toàn diện đồng thời mong muốn góp một kinh nghiệm nhỏ trong việc giáo dục đạo đức và phát triển năng lực sáng tạo cho học sinh Từ đó góp phần nâng cao chất lượng chất lượng giáo dục toàn diện, tạo ra những công dân hoàn thiện trong tương lai, có đủ Đức - Trí - Thể - Mĩ,

có đủ kĩ năng sống, kĩ năng cần thiết để bước vào tương lai

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi tài liệu khảo sát

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn và phong trào thanh niên tại trường THPT Quỳnh Lưu 2

3.2 Phạm vi tài liệu khảo sát

- Chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Quỳnh Lưu 2

- Các cuộc thi do đoàn trường tổ chức trong năm học ở trường THPT Quỳnh Lưu 2

- Hệ thống bảng báo, phát thanh ở trường THPT Quỳnh Lưu 2

Tập huấn kỹ năng công tác Đoàn

3.4 Đổi mới hình thức tổ chức giáo dục truyền thống, các hoạt động văn hóa văn nghệ, TDTT cho đoàn viên, thanh niên

Thanh niên là bộ phận xung kích đi đầu trong mọi phong trào cách mạng, do

đó cần được giáo dục về mọi mặt Công tác giáo dục truyền thống cho đoàn viên, thanh niên có vai trò hết sức quan trọng, giúp cho đoàn viên, thanh niên có lập trường

tư tưởng chính trị vững vàng, nhận thức đầy đủ về tổ chức Đoàn và các tổ chức khác đồng thời đảm bảo được tính kế thừa giữa các thế hệ cách mạng Từ đó đoàn viên, thanh niên sẽ có những hành động thiết thực tham gia các hoạt động xã hội nói chung

và công tác Đoàn nói riêng, có động cơ mục đích rõ ràng trong học tập

Công tác tổ chức giáo dục truyền thống thường được tiến hành nhân các ngày

kỉ niệm lớn như: 20/11, 22/12, 3/2, 26/3,… Tuy nhiên, trước đây phần lớn các buổi giáo dục truyền thống còn được tổ chức một cách khô cứng nên đoàn viên, thanh niên tham gia một cách thụ động, gây nên sự nhàm chán và không thu hút được sự quan tâm chú ý của người tham gia Do đó, cần phải đổi mới các hình thức tuyên truyền giáo dục truyền thống cho đoàn viên, thanh niên Có rất nhiều hình thức giáo dục truyền thống như: tuyên truyền, cổ động, tổ chức đợt cao điểm, thăm viếng khu tưởng niệm, gặp mặt nhân chứng, tổ chức các diễn đàn, hội thi,…

Để thu hút tập hợp được Đoàn viên thanh niên tham gia có hiệu quả trong công tác giáo dục truyền thống cần phải có nhiều hình thức hấp dẫn, đa dạng Phải có kế hoạch chi tiết, chuẩn bị chu đáo để có thể thu được kết quả cao nhất Tại trường THPT Quỳnh Lưu 2, các hoạt động này đã được chúng tôi đa dạng hóa bằng nhiều hình thức khác nhau như mời công an huyện Quỳnh Lưu về tại trường để nói chuyện

và tuyên truyền pháp luật, tổ chức các cuộc thi viết nhân các ngày lễ (Cuộc thi viết

về mẹ, về người phụ nữ tôi yêu nhân kỷ niệm ngày thành lập hội liên hiệp phụ nữ

Việt Nam; Cuộc thi viết: Quỳnh Lưu 2 trong tôi nhân ngày 20/11, ), tổ chức hội thi làm và cắm hoa nghệ thuật, hội thi nữ sinh thanh lịch nhân ngày quốc tế phụ nữ 8/3, cuộc thi Rung chuông vàng nhân kỷ niệm ngày thành lập đoàn 26/03, cuộc thi kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào tháng 5 Ngoài ra, đoàn trường còn vận dụng các hình thức khác để giáo dục truyền thống cho ĐVTN như thông qua chương trình phát thanh học đường, thông qua các cuộc thi triệu phú kiến thức ở hệ thống bảng tin , (Phụ lục 1)

Ví dụ: Chương trình phát thanh học đường thông thường được xây dựng với

bố cục gồm 3 phần:

+ Phần 1: Điểm tin của đoàn trường, nhà trường

+ Phần 2: Tuyên truyền các chủ trương chính sách của Đảng, của ngành giáo dục; chủ đề của tuần, tháng

+ Phần 3: Qùa tặng âm nhạc

Đối với chương trình phát thanh học đường, chúng tôi đã thành lập được một câu lạc bộ gồm 11 đồng chí (bao gồm 5 đồng chí giáo viên trong BTV đoàn trường làm nhiệm vụ xây dựng kịch bản và thu âm, 6 đồng chí ĐVTN là học sinh có giọng đọc tương đối tốt để đọc phát thanh) Chương trình này cũng được đông đảo ĐVTN hưởng ứng, đặc biệt là chuyên mục quà tặng âm nhạc đã giúp chuyển tải, nói hộ các tâm tư tình cảm, những lời chúc giữa ĐVTN với nhau hay giữa học sinh với các thầy

cô giáo và ngược lại nhân các dịp chúc mừng sinh nhật hay các ngày lễ, Do thời lượng có hạn nên chương trình chưa đáp ứng được hết các yêu cầu, nguyện vọng của tất cả ĐVTN, tuy nhiên tôi nhận thấy đây là một trong những việc làm cụ thể mang lại hiệu quả cao trong việc tập hợp ĐVTN để định hướng vào việc giải quyết tốt các nhiệm vụ trong tâm trong nhà trường, góp phần giúp ĐVTN tránh xa các tệ nạn xã hội, hướng đến sự phát triển toàn diện

- Cuộc thi triệu phú kiến thức được xây dựng dưới dạng:

+ Các câu hỏi trắc nghiệm tập trung vào chủ đề của tuần, tháng (Về mẹ nhân ngày 20/10, về anh bộ đội cụ Hồ nhân dịp 22/12, )

+ Dự đoán: Theo bạn, sẽ có bao nhiêu người dự đoán đúng số người trả lời đúng các câu hỏi trên?

Như vậy với cuộc thi triệu phú kiến thức, thực tế các câu hỏi kiến thức liên quan đến hiểu biết chủ đề của tuần, của tháng được đưa ra dưới dạng trắc nghiệm nên không khó mà chỉ chủ yếu mang tính chất tuyên truyền, cái gợi tính tò mò và lôi cuốn được đông đảo ĐVTN tham gia chính là câu hỏi dự đoán Chính vì vậy mà số lượng ĐVTN tham gia các cuộc thi triệu phú kiến thức của các tuần, các tháng là rất đông đảo

Ngoài việc tổ chức và đổi mới việc tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống, để tạo sân chơi bổ ích và lành mạnh, hàng năm đoàn trường chúng tôi còn chú trọng việc tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, TDTT trong ĐVTN vào các dịp

cụ thể:

- Tổ chức hoạt động thể thao (Bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, cờ vua,

cờ tướng) và hoạt động giao lưu với các đơn vị bạn nhân các dịp lễ trong năm

- Tổ chức hội diễn văn nghệ cấp trường nhân dịp 20/10 và 20/11 - Tổ chức trò chơi dân gian (Vào thời gian nghỉ giải lao 10 phút) xuyên suốt năm học như (Kéo co, nhảy Bao bố, nhảy dây đồng đội, ) (Phụ lục 1)

Tổ chức giải bóng đá nữ chào mừng ngày 26/03

Nhìn chung, các phong trào văn hóa văn nghệ, các trò chơi dân gian được tổ chức thường xuyên và đã trở thành thói quen, một nét riêng bổ trợ học tập của trường THPT Quỳnh Lưu 2, đưa Quỳnh Lưu 2 trở thành một điểm sáng về hoạt động văn hóa văn nghệ của huyện Quỳnh Lưu Đặt biệt đối với trò chơi dân gian gần như đã trở thành một thói quen, một món ăn tinh thần không thể thiếu của ĐVTN trường THPT Quỳnh Lưu 2 vào mỗi giờ nghỉ lao 10 phút vào các buổi sáng trong tuần Do thời gian rất ngắn (chỉ có 10 phút), tuy nhiên do sự háo hức và đâm mê đối với các thể loại trò chơi dân gian nên các ĐVTN đã tự ý thức tập trung rất nhanh chóng để tham gia thi đấu Thời gian nữa tiết học thứ 2 của buổi sáng, đồng chí giáo viên trực

nề nếp cùng với đồng chí trực BTV đoàn trường bắt đầu chuẩn bị các điều kiện CSVC để phục vụ cho các đội thi, hiệu lệnh trống kết thúc tiết học thứ 2 kết thúc cũng là lúc tiếng nhạc, tiếng loa từ hệ thống phát thanh của đoàn trường vang lên, các đội thi của các chi đoàn (đã bốc thăm theo lịch) nhanh chóng có mặt tại sân thi đấu cùng rất đông học sinh và giáo viên toàn trường tham gia cổ vũ cho các đội thi

đã tạo nên một không khí hồi hộp, nhộn nhịp và phấn khởi tạo tâm lý thoải mái, nhẹ nhàng để bước vào một giờ học tiếp theo

3.5 Tổ chức sinh hoạt chi đoàn có chất lượng, đồng thời làm tốt công tác phát triển đoàn viên:

Để lối cuốn tập hợp được ĐVTN tham gia vào các hoạt động đoàn thì tất cả các khâu từ lập kế hoạch, vận động đến triển khai, cần phải được thực hiện một cách chu đáo, nghiêm túc để ĐVTN thấy được vai trò, vị trí của tổ chức đoàn trong

hệ thống chính trị nói chung và tại đơn vị trường học nói riêng, đồng thời phải làm cho ĐVTN thấy được những lợi ích thiết thực đối với bản thân khi tham gia các hoạt động đoàn và tham gia vào tổ chức đoàn Vì vậy người thủ lĩnh đoàn trường phải biết chỉ đạo để việc sinh hoạt chi đoàn phải thực sự có chất lượng và việc phát triển đoàn viên cần được triển khai một cách bài bản, nghiêm túc