THÁNG 3/2022DíỊUvàHỌC10 LÝ LUẬN DẠY VÀ HỌC TU TUỒNG HỒ CHÍ MINH VÊ' GIẢI PHÚNG PHỤ NỮ, MỘT số VẤN ĐỀ NÂNG CAO VAI TRÒ CÙA PHỤ NŨ TRONG XÃ HỘI HIỆN NAY ĐỖ PHẠM VÍT KY - NINH NGỌC SÁNG Trư
Trang 1THÁNG 3/2022DíỊUvàHỌC
10
LÝ LUẬN DẠY VÀ HỌC
TU TUỒNG HỒ CHÍ MINH VÊ' GIẢI PHÚNG PHỤ NỮ, MỘT số VẤN ĐỀ NÂNG CAO VAI TRÒ CÙA PHỤ NŨ TRONG XÃ HỘI HIỆN NAY
ĐỖ PHẠM VÍT KY - NINH NGỌC SÁNG
Trường Sĩ quan Lục quân 2
Ngà)' nhận bài: 24/02/2022; Ngày phản biện, biên tập và sửa chữa: 28/02/2022; Ngày duyệt đăng: 04/03/2022
ABSTRACT
In Ho Chi Minhs Ideology, the issue of womens liberation includes the content of womens equal rights under the International
Convention on Human Rights He said that women's liberation is a revolution associated with the revolution of national liberation and building of socialism According to him, women s liberation is to win women s rights, such as equal rights in economy, politics, culture
and society The 1959 Constitution of the Democratic Republic of Vietnam clearly Slated: “Women of the Democratic Republic of Vietnam have equal rights with men in terms ofpolitics, economy, culture, society and family ” Women s liberation is both a goal and
a driving force in the liberation of the revolution, the work of the entire Party and society.
Key words: Women s liberation; enhancing the role of women; Ho Chi Minh’s Ideology.
Trong bâo làmhành sao trinhđê tìmphụ nữ đường nóichung,cứu nước, Hồ phụ nữ ViệtChí Minh Nam nóinungriêng nấuthoáthoài
khỏi ápbức, bấtcông của chế độ thuộc địa Người khăng định: chì
có giải phóng dân tộc,giảiphóng giai câp, giải phóng conngườitriệt đê
mới mang lại quyền tự do thật sự chocon người, tạo tiênđê thựchiện
bình đẳng nam nữ và mang lại sự tiến bộ cho phụnữ.Điềuđóđược thể
hiện ttên 3 nộidung cơ bàn sau:
Một là, mục tiêu giải phóng phụ nữ là nhằm xóa bỏ bất bình đang
nam nữ, tạo điều kiện để phụ nữ phát huy hết khả năng của mình
Trong sự nghiệp đâu ưanh cách mạng, Hỏ Chí Minh luônkhăngđịnh
vấn đề giàiphóng phụ nữlà một trongnhữngmụctiêu của sự nghiệp
cách mạng Trong tác phàm “Phụnữ An Namvà sự đò hộ của người
Pháp”,Nguyễn Ái Quốc khẳng định: Chínhsách thống trị của thựcdân
Pháp đối với nhãn dàn ViệtNamnói chung, với ngườiphụnữ nói riêng
là một chính sách thống trị chuyên chế về chínhtrị,bóclột nặngnềvề
kinh tếnhằm đem lại lợi nhuận toiđa về kinh tế, kìm hãm vá nô dịchvề
vănhóa,giáodục, chứ không pháiđemđến một sự “khai hóavãn minh”
Bán chấtcùa “sứ mệnh khai hóa” đó chính làsự khai thác thuộc địa;áp
bức,bóc lột vàchà đạpđạplênsố phận củangười phụnữ diễnra dưới
lưỡi lê.họng súng, máy chém, Người chì rõ, giải phóng con người, vì
con người là mụctiêu cao cá cùa cuộccách mạngvôsàn,mà ờ đó phụ
nữ lả diêm trung tàm
Có thể thấy, vị tri, vai tròcùa người phụ nữ là rất quan trọng, the hiện
ờ cả vai trò duy tri nòi giống và sựphát triểnkinh tê-xà hội Trong Thư
gừi phụ nữ nhân kỷ niệmchiến thắng Hai Bà Trưng và ngày Quốc tể phụ
nữ 08-3-1952, Hồ Chí Minh chi rô: “Non sông gấm vóc nướcViệt Nam
do phụ nữ ta, trẻ cũngnhư già ra sức dệtthêumà thêmtôt đẹp rực rỡ” 1)
Đồng thời Người muốn hướng tới mục tiêu giải phóng phụ nữViệt Nam
toàn diện vê mọi mặt cùa đờisông xãhội
Muốn giải phóng phụ nữ,xóa bò tư tưởng“trọng namkhinh nữ”, theo
HồChíMinh,phải giành chođược các quyên cùaphụ nữđược bình đăng
trong xãhội, bào đàm quyềnbình đẳng nam nữ được thựchiện trong
mọi lĩnh vực đờisống xà hội Ngaysaukhi Nhànước Việt Nam Dân
chú cộnghòa ra đời, Chú tịchHôChíMinh đã chi đạoxây dựngHiên
pháp và Luật Hôn nhângia đình; đong thời Người nhiều lần bày tỏchinh
kiến trước côngluận là phái tiêu diệt tir tưởng phong kiến và đầu óc gia
trưởng, tư tưởng tư sàn,trọng nam khinhnữ Người chorằng: “Đàn bà
cũng được tựdo Bât phân nam nữ cũng cho binh quyên”(2).Hiên pháp
nước VĩệtNam DânchúCộnghòanăm1959doNgườichi đạo soạnthao
đã khằng định: “PhụnữnướcViệt Nam Dân chũ Cộng hòacó quyền
bình đẳng với nam giới vềcácmặtchính trị, kinhtế, văn hóa, xã hội và
giađình” Trong Bài nói với đòngbàovàcánbộtinhThái Binh, Hô Chí
Minh yêu câu:"Phái đặc biệtchúýđên sức lao động cùa phụnữ.Phụnữ
là đội quân lao động rấtđóng Phái giữgìn sức khỏe cho phụ nữ để tham gia sản xuất đượctỗt”(3)
Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh luôn quan tâmnhững nét đặc thù của phụ
nữ, đề ra những chính sách ưu đãi đối với phụnữ đềhọcó điều kiện tham gia các hoạt động xãhộinhư nam giới,giãiphóng họkhõigánh nặng công việc gia đình Người đã tuyên truyền, giác ngộđểmọingười nhận thức rõ hơn vaitrò củaphụnữ trong xã hội, vận độngmọingười cùng nhau giúpđỡ để phụ nữ vươnlên khẳng định địa vị cũa mình, tạo
cơ sờ choviệcthực hiện bình đăngnam nữ ưong xã hội.V1vậy, Người yêucầu: Chi bộ đảng phải giáodục đáng viên và nhân dân ve quyển binhđẳng giữa vợ chồng Đoản thể phụ nữ và thanhniênphảibảo ban nhau cách cư xửhòa thuận trong gia đình”(4) Bình đăng nam nữ trong gia đình chính là cơ sờ cho binhđăng nam nữngoài xà hội.Bởi khi được quan tâm, chia sẻcông việc trong gia đinh vàđược tạođiềukiệnthuận lợi,ngườiphụnữ sẽ có điêukiện thamgia côngtácxãhộiđê phát huy hêt tàinăng, trituệ cùa mình
Hai là, phạm vi, nhiệm vụ cùa sự nghiệp giải phóng phụ nữ là toàn diện trên các mặt
Theo nghĩarộng, giải phóngphụ nữ là pháthuy vai trò,nănglựccủa phụnữ nângcao vị thê cùa phụ nữữongmọi mặt đời sôngxãhội Hô Chí Minh cho răng muôn giảiphóng phụ nữ thitrướchét làgiáiphóng
họkhỏisựtróibuộc cùa tưtưởng“trọngnam khinh nữ”, khỏi sự bấtcông ngaytronggia đình cùa minh Người lèn án mạnhmẽ quan điểm“đàn bà phải quanh quẩn ưong bếp”, bời từ đó dần đến việc vị thế cùangườiphụ
nữbị hạ thâptronggia đinh vàxã hội Người chúý nêu những tâm gương củaphụnữtrong lịch sừdân tộc vàkhích lệphụ nữ Việt Nam mạnh dạn hơn nữa tham gia phong trào nữ quyềntrênthế giới, “buôi phong kiên
mà đàn bà, con gái còn biẻt cách mệnh Huống chibâygiờhai chừ “nữ quyền” đã ram ram khắp thếgiới, chị em talạigập cảnh nước suy vi, nỡ lòng nào ngôi yên được”(5)
Đe nữ giới vươn lên làmchủ vềchínhtrị mộtcáchvững chắc, HồChí Minh luôn động viên và tạomọi điều kiện đêphụ nữ hảng hái học tập nâng cao trinh độ.Khiphát động phong trào diệt “giặc dốt”, Ngườinèu: dưới chê độ cũ,phụ nữ bị kìm hãm, bờivậy họcàngcân phải đi học và
đó là cơ hội đểnữgiớibình đẳng vói nam giới Khi nước nhà giành được độc lập, Người tham gia tích cực vàoviệcsoạn thàovà ban hành Luật Hôn nhân vàgia đình, coi đólàluật giải phóng phụ nữ Người lên án các hiện tượng phân biệt đôi xứ vớiphụnữ,nạnbạo lựctrong gia đinh,phê phánquan niệmgiàn đơn, hìnhthức về việc thực hiện bìnhđăngtrong gia đình, theokiểu “hôm nayanh rưa bát, quétnhà;hômsau em rưa bát, quét nhà,nấu cơm” Người cũng rất quan tàmđến công tác cán bộ nữ, phêphán nghiêm khăc những tháiđộ thànhkiên, hẹp hòicua cán bộlãnh đạo đồivới việcđàotạo, bồi dưỡng, sư dụngcán bộnữ
Trang 2DíỊUvaHọc THÁNG 3/2022
I ƯNGAY NA}
j Theo Người: “Phụ nữlà một lựclượng lao động rất quan trọng”(6), là
đ ội quân chủ lựctạora cùacái vặtchất, làm giàu cho đất nước Đe xóabò
sư lệ thuộc của phụ nữ vềkinh tế cầngiải phóng sức lao động cho họ đưa
h ? thamgiavào các ngànhnghekhác nhau như: công nghiệp, thương
n ịhiệp, vănhóa,giáođục, ytế Hồ ChíMinh chi rõ: muốn cónhiềusức
lao động thì phài giáiphỏngsức lao độngcủa phụnữ; đồng thời, Người
yíucâu các sở, ban, ngành phải lập nhàtrẻ,nhàán đêphụ nữ yên tâm
cong tác, yên tàm lao động sản xuấtBởi lẽ, muốn cho người mẹsànxuất
tố: thì cần tổ chứctốtnhững nơigửitrẻ và những lớp mẫu giáo; kinhtế
cì a ta càng phát triển, nhà ăncôngcộng càng thêmnhiều, phụ nữ sẽ rảnh
rangđê thamgialao động.Nhưvậy phụnữmới đượcgiải phóng, nam
nũmới thật là bình quyên Nhận xét vê khả năng làmkinh tê cùa phụ nữ
Fỉô ChíMinh không chiđánhgiá cao vị trí,vaitròcùangườiphụ nữ mà
CÒI râtcoitrọngsự nghiệpgiải phóng phụnữ trongtoàn bộ sự nghiệp cách
thựcdân phong kiến,giànhđộclập dân tộc là nam nữ binh đẳng,
không phải là chia đêu cho công việc giữa nam và nữ Trong Di
đểlại, Hồ Chí Minhcăndặn: “Đàng và Chính phủcần phảicó kế
rờichira môi quan hệ biện chứng giữa yêucâu phát triênxã hội
mí ng.Theo Người,trình độ giải phóng phụ nữ được coi lá thướcđo trinh
độphát triên văn hóa -xã hội.Bỡi, “Nóiphụ nữ lànói phân nửaxã hội
Nê 1khônggiãiphóng phụ nữ thìkhông giãi phóng một nửaloài người
Nê 1 không giải phóng phụnữ là xày dựngchủ nghĩa xã hộimột nửa”(7)
Mặt khác, giải phóng phụ nữ frênmọiphương diện, từgia đình đên xã hội,
cả ’ 'êkinh tẽ, chính trị vàvănhóa tưtường đã thê hiện tính toàn diện và
triệi đề ttong tư tường Hồ Chí Minh về giải phóngphụnữ, bào đảm cho
phụ nữ cỏ quyền bình đẳng thực sự, vữngchắc, đồngthời phát hụy cao
nhàivai trò cùa người phụ nữ ttên tất càcác phương diện cùa đời sống xà
hội Đó là chia khóa của sự nghiệp tranh quyên cho phụ nữ
Ba là, sự nghiệp giải phóng phụ nữ là một cuộc cách mọng khó
khăn,j>hức tạp, đòi hỏi sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị
và môi cá nhân
Đêgiãi phóng phụnữ, thựchiệnbình đẳng nam nữ ưonggia đình, Hồ
Chí Minh cho rang đâylà mộtviệc không đơn giản, không phải đánh đổ
đượd
càng
chúc
hoạch thiết thựcđểbồi dưỡng, cấtnhẳc vàgiúp đỡ đềngày thêm nhiều
phụ rữ phụ ưáchmọi công việc kê cà công việc lãnh đạo”
Nj " ■' 1 ■ ■ -•••
vớivệnđề giải phóngphụnữ Công cuộc giáiphóngphụnữ không chi
đơnthuân làcoi ơọng nữ giới với tư cách là lực lượng cách mạng,mà
còntnẽhiệntinhthânnhân văn cao cà, tất cả vì conngười, lấycon người
làm đi emxuấtphát, là mục tiêucủamọi tư tường và hànhđộng, như vậy
phụ nư mới thật sự được giải phóng, namnữ mới thật là bình quyền Đây
là cuộc đấu tranh về nhận thức, đâu tranh chống lại các thóiquen lâu đời
và cuộc đâu tranh này diễnra ở mọi gia đình,mọi tâng lớp xã hội
Hô 2híMinh cho răng:“vũlực” của cuộc cáchmạng này là sựtiến
bộvê (hình trị, văn hóa, kinh tê,pháp luật Phải cáchmạng từng người,
tìmggii - ■
công CI lộc phát triển toàn diện cùa xãhội, vì có tiến bộ vềchính trị, kinh
tế,văn
phóng phụ nữtrờ thànhhiện thực.Người luôn nhắc nhờ các cấp phảihết
lònggii ip đỡ phụ nữ đềchị em tiến bộ về mọi mặt Việcphát triển phong
trào phi I nữ gan liền với việc cất nhắc cán bộ nữ vào các cơquan cấp cao,
nhất là ' ■ ■ ■■ '
bộ phụ
tuệ,tài
nữ giòi
lên”(8) Thực tiễnchothấy, vấnđềbìnhđangnam nữữonglĩnh vực kinh
tếkhông chỉ tạo điều kiện cho phụnữ cócơhội phát trién tài năng, trí
tuệ mà
phát triểh đất nước
Bên canh đó, HồChí Minh yêu cầu phái đưaphụ nữvàocáchoạt động
chính trị, kã hội,vi đó là hai môi trường thuận lợi đê phụ nữ khăng định, phát
huy hết khả nâng, pháthuykhà năng vốn có cùa mình Muốn vậy trước hết
phài tôn t ọng,quantâm đến phụ nữ, chú ý đến tính đặc thù cua phụ nữ; đặc
biệt làbin hđang trong hôn nhân với chế độ một vợ, một chồng
Như vây, Hô ChiMinhlàmộttrong nhữngnhả tư tương đâu tiêncủa lịch
sử Việt N im đặt vị thê, vaitrò cùa phụ nữngang với nam giới và Người
ađình đến toàn dân, cónghĩa lả giảiphóng phụnữ phảiđặttrong
hóa,phápluật mới tạo đượctiền đêcănbân cho sự nghiệp giải
ngành thíchhợpvớiphụ nữ, Người căndặn: Có cât nhắc cán
lữ nhưng chưa mạnh dạn tứclà còn phần nàochưa coi trọng trí
1 lăng phụ nữ Do vậy phụnữphái làmsao cho ngườita thây phụ
lúc đócán bộkhông cất nhắc, anh chị emcông nhân sẽ cừ mình
òn đáp ứngnhucầucủa nền kinh tế trong còng cuộc xây dựng,
- 11
cũng lảmột trong những lành tụ tiêu biểu cùa thếgiới đềcao sự nghiệpgiải phóng phụ nữ, thực hiệnbìnhđẳng namnữ Điều đóđã tạocơ sở pháp lý cho việc thựchiện quyền binhđẳng giới, tạoramột bước chuyển biến mới trong việc báođámquyền bình đằng của phụnữờ ViệtNam
Dướisự lãnh đạo cùa Đàng ta, phụ nữ Việt Nam đã được giải phóng, bình quyên vàngàycàng phát triên ưêncác lĩnh vực,thực hiện tốt chù trương: “Phát huy truyền thống tiềmnăng, thế mạnh và tinhthần làm chủ, khát vọngvươn lên cùacác tầng lóp phụ nữ”(9) Hiệnnay, để xây dựng phụnữ Việt Nam thời đại mới đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững
vàhội nhập quôctê, gópphânthực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nướcmạnh, dân chù, còng bằng, văn minh”,cần tiếp tục đẩy mạnh toàn diện côngtácphụ nữ ờ những vấn đề cơ bản sau:
Thứ nhất, tăng cường cải cáchthể chếđể tạo lập quyềnvà cơ hội binh đăng chophụ nữ và nam giới Cái cáchpháp lý sẽ tâng cường binh đẳng giớirõ nétnhất qua: Luật Hôn nhân gia đinh,luật chong bạo hành, bạo lực, quyền ve đất đai,luật lao động, quyền chính trị Việc này sẽ tạomôi trườngchosự bìnhđang về cơhội và quyền lực, hai yếu tố thiết yếu để đạt được bình đãng giới trẽn cácphươngdiện khác, như giáodục,y tế và tham giachính trị phát huy, nỗlực tăng tỷlệ nữ giới ờ cáccơ quan lãnh đạo,quànlí xã hội
Thứ hai, nâng cao hiệu quàviệc học tập và làm theotưtường, đạo đức, phong cách Hô Chí Minh,nhấtlàớ khía cạnh giảiphóngphụ nữ.Đâylà một ưongnhững công tácquantrọng đểbản thân mỗi ngườitrong xãhội,
ờmỗiđịaphươngđều hiểu được vị trí, vai ưò quan trọngcùa phụ nữ mà Bác Hồ đã chi rõ Thực hiệnnhữngbiện pháp thiếtthực nhằmkhắc phục
sự phânbiệt giớiưong việc làm chú các nguồn lực và tiếng nóichinh trị, bảo đàm thực sự binhđẳng giới Đồng thời, mỗiđịa phương phải thực hiện, quán triệt những tưtưởng đó một cách sâusắcđê cóphương pháp học tập mộtcách hiệu quà nhất
Thứ ba, đẩy mạnh pháttriển kinhtế, nâng cao chấtlượng cuộcsong từ
đó giảm tảiđược những áp lực mà ngườiphụnữ phảilo toan trong cuộc sống gia đìnhhằng ngày Có đáp úng đượcnhucầuvề kinh tế thi người phụ nữ mới cóđiềukiện để giải phóng minhvà pháttriển bản thân minh mộtcáchtoàndiện, như vậy, người phụnữ mới thực sự được giải phóng một cách toàndiện trong xã hội mớingày nay
Thứ tư, sự nghiệp giãi phóngphụ nữ phài do bànthân người phụ nữ làm chủ.Phụ nữ không chi trông mongcông cuộc giãi phóngminh vào ngườikhác, mà họ phải tự mìnhlàmcuộc cách mạng này Họ cần thay đôi nhũng nhậnthức cổhù, lạchậumà xã hội cũ còn tồndư trong suy nghĩ, đầu óccủa họ Họ cầncónhận thứcmói, đúng đắn về vaiffò cùa mình tronggia đình và ngoài xã hội,mặt khácphải không ngừng co gắng vươn lên hoàn thiện bànthân
TÀI UỆU THAM KHẢO
(1) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập12(2011),Nxb Chính trị quốcgia,Hà Nội,tr.3OO
(2) Hồ Chí Minh Toàntập, tập13 (2011),Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,tr.74,152
(3) Hồ Chí Minh Toàn tập,tập 7(2011), Nxb Chính trịquốcgia, Hà Nội,tr.340
(4) Hồ Chí Minh Toàntập, tập3 (2011), Nxb Chínhtrịquốcgia, Hà Nội,tr.243
(5) Hồ Chí MinhToàntập, tập 2 (2011), Nxb Chínhtrịquốcgia, Hà Nội,tr.520
(6) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 14 (2011), NxbChính trị quốc gia, Hà Nọi.tr.231
(7) Hồ ChíMinh Toàntập, tập 15 (2011), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.260,259
(8) Hồ ChíMinh Toàn tập, tập10 (2011),Nxb Chính trị quốc gia,Hà Nội,tr.537
(9) ĐàngCộngsàn Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lằn thứ XIII,tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.l69.Bottom
of Form