Trong các môn học thì môn tạo hình chứađựng nhiều tiềm năng phát triển ở trẻ các loại hình tư duy quan trọng như: Sựkhéo léo, tỉ mỉ, kiên trì, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa … Đây l
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KRÔNG NĂNG
TRƯỜNG MẦM NON HOA LAN
******************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TẠO HÌNH CHO TRẺ 3-4 TUỔI
Trang 2BẢNG TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Tên đề tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng môn tạo hình cho trẻ 3-4
tuổi, Trường mầm non Hoa Lan
2 Nội dung lĩnh vực đề tài: Nhằm phát triển khả năng tạo hình cho trẻ, giúp trẻ
phát triển tốt về lĩnh vực thẩm mỹ
3 Tác giả: Trương Thị Vân, Là giáo viên trường mầm non hoa lan, năm học
2019-2020 tôi được phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo bé 3-4 tuổi
4 Nội dung tóm tắt:
+ Trẻ 3-4 tuổi đôi bàn tay chưa phát triển hoàn thiện nên các thao tác tạo hình của
trẻ vẫn chưa được thành thạo, sự tập trung của trẻ còn chưa cao nên các sản phẩmtạo hình của trẻ chưa có kết quả cao Để trẻ đạt được những kết quả đáng mongđợi thì hàng ngày tôi luôn tạo các tình huống mới lạ giúp kích thích trí tò mò củatrẻ Ngoài ra tôi luôn trang trí lớp bằng những hình ảnh ngộ nghĩnh nhiều màu sắc
để tạo hứng thú cho trẻ đến trường, bên cạnh đó cô luôn cho trẻ đi tham quan môitrường trong và ngoài lớp giúp trẻ có những biểu tượng hình ảnh Ngoài ra cô giáocũng thường xuyên phối kết hợp với cha mẹ trẻ để nắm bắt thông tin của trẻ để có
hướng giáo dục trẻ có hiệu quả Bên cạnh đó tôi cũng luôn trau dồi các kiến thức
để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ bản thân, thường xuyên dự giờ cácđồng nghiệp trong và ngoài trường để trau dồi kinh nghiệm giảng dạy
+ Phạm vi áp dụng, khả năng phổ biến: Những giải pháp này tôi áp dụng tại
lớp mầm 1 và tôi tin rằng những biện pháp này nếu áp dụng ở trẻ 3-4 tuổi trongtoàn trường cũng sẽ mang lại những hiệu quả tích cực và các trường có thể ápdụng để mang lại hiệu quả tốt
+ Thời điểm áp dụng: Năm học 2019-2020 và những năm tiếp theo.
+ Hiệu quả mang lại: Qua thời gian áp dụng các biện pháp tôi thấy trẻ đã có
những thay đổi tích cực, trẻ hoạt bát năng động hơn, tập trung cao hơn trong cácgiờ học, các sản phẩm của trẻ có tiến bộ hơn về mọi mặt Giúp giáo viên linh hoạtsáng tạo hơn trong các hoạt động dạy trẻ giúp trẻ hứng thú trong các giờ học
Eatoh, ngày tháng năm 2021
Ký tên
Trang 3Phụ Lục I: Phần Mở Đầu Trang 1
1 Lý do chọn đề tài .Trang 1
2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài Trang 2
3 Đối tượng nghiên cứu Trang 2
4 Giới hạn đề tài Trang 2
5 Phương pháp nghiên cứu Trang 2
II: Phần Nội Dung Trang 2
1 Cơ sở lí luận Trang 2
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu Trang 3
3 Nội dung và hình thức của giải pháp Trang 5
a Mục tiêu của giải pháp Trang 5
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp Trang 5
c kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và hiệuquả ứng dụng Trang 14
III Phần Kết Luận, Kiến Nghị Trang 15
1 kết luận Trang 15
2 kiến nghị Trang 17
Trang 4Đề Tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
MÔN TẠO HÌNH CHO TRẺ 3-4 TUỔI
I : PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết Giáo dục mầm non là nền móng đầu tiên để hìnhthành và phát triển nhân cách con người Một trong những nhiệm vụ của dạy họcmầm non là phát triển tư duy cho trẻ Trong các môn học thì môn tạo hình chứađựng nhiều tiềm năng phát triển ở trẻ các loại hình tư duy quan trọng như: Sựkhéo léo, tỉ mỉ, kiên trì, so sánh, tổng hợp, khái quát hóa …
Đây là một bộ môn mà trẻ rất yêu thích, nó phát triển ở trẻ khả năng hoạtđộng trí tuệ như: Óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng … Hoạt động tạohình là một trong những nội dung của giáo dục thẩm mĩ toàn diện cho trẻ, pháttriển về mọi mặt “đức -trí- thể-mĩ” và kĩ năng khéo léo
Vì đây là bộ môn thuộc về năng khiếu nên đòi hỏi người giáo viên phảitìm tòi, cho trẻ làm quen ở mọi nơi, mọi lúc, phải vận dụng nhiều phương pháp,
đồ dùng dạy học phải sáng tạo, sử dụng nhiều nguyên vật liệu mở nhằm gâyhứng thú cho trẻ
Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã giúp cho trẻ pháttriển rất tốt về mọi mặt, song tôi thấy được các phương pháp đang được sử dụngcòn mang tính áp đặt chưa thực sự mang lại kết quả như mong đợi, giáo viêncòn thiếu sự linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động tạo hình Trẻ chưathực sự phát huy hết được khả năng của mình, mặt khác sự hứng thú, kỹ năngtạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ chưa cao
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3- 4 tuổi, đây là giai đoạn đầucủa tuổi mẫu giáo vận động thao tác đôi bàn tay của trẻ còn hạn chế như kỹ năngcầm bút, tô màu, thao tác cắt, xé, dán…, Còn chưa được thành thạo và sự tậptrung của trẻ chưa cao nên yêu cầu đặt ra là người giáo viên phải quan tâm đếnviệc ứng dụng các phương tiện dạy học hiện đại để tạo sự hứng thú cho trẻ Trẻthông qua chơi cũng chính là trẻ đang tích cực học tập
Trang 5Nhận thức được điều đó và cũng thấy được tầm quan trọng của môn họcnày, là một người giáo viên dạy trẻ lớp 3-4 tuổi, tôi luôn trăn trở và mong muốntìm ra giải pháp để nâng cao chất lượng môn tạo hình cho trẻ Nên tôi lựa chọn
đề tài “biện pháp nâng cao chất lượng môn tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi”
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình nhằm giúp trẻ có sự phát triển trí tuệ,tạo cho trẻ sự hứng thú, tích cực khi hoạt động tạo hình, phát triển ở trẻ tính tò
mò ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi phát triển óc quan sát phán đoán Từ
đó giáo dục cho trẻ biết giữ gìn sản phẩm, không được hái hoa bẻ cành và gìngiữ môi trường
Trẻ biết một số kỹ năng đơn giản trong tạo hình như: tô màu, xé, dán, nặn
Trẻ biết sử dụng những nguyên vật liệu để làm ra sản phẩn đẹp, sáng tạonhư: Hoa, lá cây, giấy, màu ….và trẻ biết cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên
Trẻ biết yêu quý bảo vệ cái đẹp, biết giữ gìn sản phẩm làm ra và không háihoa bẻ cành
3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu với 32 học sinh lớp 3-4 (mầm1) Trường Mầm Non HoaLan, do tôi chủ nhiệm
4 Giới Hạn của đề tài
Đề tài chủ yếu tập trung vào nghiên cứu các vấn đề làm như thế nào đểnâng cao hơn nữa chất lượng môn tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi tại trường mầm nonHoa Lan, thực hiện từ năm học 2019-2020 và những năm tiếp theo
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp quan sát Phương pháp trực quan Phương pháp dùng lời Phương pháp thực hành ôn luyện Phương pháp tìm tòi sáng tạo
II – PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ Sở Lí Luận
Trang 6Hoạt động tạo hình là một bộ môn rất quan trọng đối với trẻ, giúp trẻ pháttriển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác và thẩm mĩ, phát triển khảnăng cảm thụ và khả năng sáng tạo đồng thời hoạt động tạo hình là sự biểu lộthái độ, tình cảm yêu gét của trẻ đối với thể giới xung quanh
Nổi bật những đặc điểm nhận thức về cảm thụ tạo hình đầu tiên ở trẻ mẫugiáo là xây dựng chương trình dạy phù hợp và đề ra hệ thống phương phápgiảng dạy, các nguyên tắc giảng dạy sao cho phù hợp với trẻ, đòi hỏi người giáoviên phải dựa vào vốn kinh nghiệm của trẻ để khai thác sự hứng thú hoạt độngtạo cơ hội cho trẻ phát triển khả năng tự khám phá tìm tòi Nhưng giáo viên phảiđộng viên, khuyến khích để kích thích trẻ hòa nhập với cuộc sống xung quanh,
đó cũng chính là sự kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú, lôi cuốntrẻ vào hoạt động Trong quá trình dạy học, thì giáo viên cần phải tổ chức nhiềuhoạt động học tập để trẻ tự khám phá những điều trẻ cần học Nó đều xuẩt phát
từ những tình huống thực tế của cuộc sống như: Trẻ tự quan sát, trao đổi, giảiquyết vấn đề từ đó trẻ dễ dàng nắm được những kiến thức mới
2 Thực Trạng Vấn Đề Nghiên Cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi gặp phải những thuận lợi và khókhăn như sau
* Thuận lợi
- Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ban lãnh đạo nhà trường
- Một số cha mẹ học sinh rất quan tâm đến việc học của các con, nhiệttình ủng hộ một số trang thiết bị cần thiết liên quan đến việc dạy và học tạo hìnhcủa cô và trẻ
- Đồ dùng, Đồ chơi trang thiết bị phục vụ giảng dạy tương đối đầy đủ
Trang 7- Ban lãnh đạo nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên được nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ, tham gia dự giờ các tiết dạy mẫu, tiết cụm, họchỏi các trường bạn để góp ý rút kinh nghiệm.
* Khó khăn
- Số trẻ trong lớp khá đông và không đồng đều về chất lượng
- Đa phần các cháu không qua lớp nhà trẻ mà ở nhà đến 3 tuổi thì đi họcmẫu giáo bé
- Một số trẻ ở nhà được cha mẹ nuông chiều nên không có tính tự lập, ỉ lại
và không thích tham gia hoạt động
- Một số phụ huynh trong lớp chưa thực sự quan tâm đến con em và cũngchưa hiểu hết về nghành học giáo dục mầm non
- Phòng học chật hẹp, thiếu diện tích, không có không gian để trưng bàysản phẩm cho trẻ
- Đồ dùng, đồ chơi liên quan đến môn học đã được đầu tư nhưng vẫn cònnhiều thiếu thốn
- Hình thức giáo viên tổ chức hoạt động tạo hình còn chưa được phongphú
* Kết quả khảo sát thực trạng đầu năm cho thấy:
Từ kết quả trên cho thấy:
- Trẻ chưa hứng thú trong hoạt động tạo hình chiếm tỉ lệ cao
Trang 8- Kỹ năng cầm bút của trẻ còn nhiều hạn chế, sản phẩm của trẻ chưa có sựsáng tạo.
- Khả năng tập trung chú ý của trẻ chưa cao
- Khả năng nhận xét tranh của trẻ còn kém
- Trẻ chưa biết cách tô màu và phối màu hợp lí
Từ những thuận lợi, khó khăn và khảo sát thực trạng đầu năm như vậy, tôi
đã thực hiện áp dụng các biện pháp để nâng cao chất lượng môn tạo hình chotrẻ
3 Nội dung và hình thức của giải pháp:
Qua đề tài này, biện pháp sử dụng để nghiên cứu là khảo sát khả năng, kỹnăng tham gia các hoạt động tạo hình trong thực tiễn của trẻ Trên cơ sở đó, đề
ra một số kinh nghiệm và giải pháp nhằm nâng cao khả năng và kỹ năng thamgia hoạt động tạo hình của trẻ
a Mục tiêu của giải pháp:
Qua nghiên cứu và áp dụng thực tế các biện pháp nhằm đưa môn tạo hìnhngày càng trở nên gần gũi với trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động một cáchthoải mái tích cực Đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ, phát triển trí tưởngtượng, sáng tạo, phát huy được các năng lực bên trong của trẻ Đó là mục tiêucủa các biện pháp, giải pháp tôi đưa ra
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Trong hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu, bởi vậy có thể khẳngđịnh rằng, hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để pháttriển ở trẻ khả hoạt động trí tuệ Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ
về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên giầu có hơn về cảlượng và chất
Biện pháp 1: Xây dựng môi trường học phong phú, tổ chức các hoạt động gây hứng thú.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3- 4 tuổi, đây là giai đoạn đầucủa tuổi mẫu giáo vận động thao tác đôi bàn tay của trẻ còn hạn chế như kỹ năngcầm bút, tô màu, thao tác cắt, xé, dán còn chưa được thành thạo và sự tập trung
Trang 9của trẻ chưa cao nên yêu cầu đặt ra là người giáo viên phải quan tâm đến việcứng dụng các phương tiện dạy học hiện đại để tạo sự hứng thú cho trẻ Đối vớitrẻ 3-4 tuổi môi trường giáo dục phong phú và tạo sự hứng thú cho trẻ là vôcùng quan trọng
Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3-4 tuổi như vậy, trong quá trìnhhoạt động tôi luôn tạo hứng thú cho trẻ bằng cách đưa ra những tình huống bấtngờ gợi mở cho trẻ, ngoài ra muốn thu hút được sự chú ý của trẻ trước hết côphải tạo điều kiện cho trẻ được sống trong một không gian đẹp, đảm bảo tínhthẩm mỹ
Đối với môi trường trong lớp học: Tôi đã trang trí, sắp xếp lớp học đẹp,
thoáng, sáng tạo, các góc trong lớp luôn được thay đổi theo chủ đề, chủ điểm
(Hình ảnh lớp được thay đổi theo từng chủ đề)
Ngoài ra khi trang trí các góc khác của lớp thì tôi luôn sưu tầm nhữnghình ảnh con vật ngộ nghĩnh, dễ thương có màu sắc đẹp, bắt mắt và có bố cụchợp lý
(hình ảnh các góc của lớp trang trí ngỗ nghĩnh)
Trang 10Tôi sẽ thay đổi những bức tranh theo những chủ đề nhánh vào mỗi góc vàthay đổi cả cách trình bày trang trí góc
( Hình ảnh các góc được thay đổi hàng tháng )
Nơi để trẻ trưng bày sản phẩm tôi đã sáng tạo trang trí cho mỗi trẻ một ô
có hình ảnh ngộ nghĩnh và ký hiệu riêng để trẻ biết đó là nơi treo tranh củamình
( Hình ảnh góc tạo hình của lớp )
Trẻ rất thích thú khi bức tranh của mình được cô trưng bày lên Để góc tạo hìnhthật sự hấp dẫn tôi treo những bức tranh thật sinh động để trẻ quan sát, nhận xét,
Trang 11đánh giá Từ đó tôi sẽ cho trẻ tự tay lên treo sản phẩm mỗi khi trẻ hoàn thànhxong sản phẩm, tôi thấy được khi trẻ tự lên trưng bày sản phẩm, được nhìn ngắmthỏa thích và hài lòng về sản phẩm mà mình đã tạo ra đồng thời trẻ có thể sosánh bài của mình với các bạn từ đó kích thích lòng ham muốn hoạt động tạohình để tạo ra các sản phẩm đẹp hơn nữa.
(Sản phẩm của trẻ)
Bên cạnh đó tôi cũng treo những bức tranh chưa đạt để trẻ phấn đấu bàicủa mình làm sao vẽ đẹp hơn, tôi cũng động viên khuyến khích những trẻ làmchậm cố gắng hoàn thành sản phẩm nhanh hơn để cho góc tạo hình được phongphú đa dạng
Đối với môi trường ngoài lớp: Ngoài những hoạt động ở trong lớp thì tôi
cũng thường xuyên cho trẻ hoạt động ở môi trường ngoài lớp học, giúp trẻ cóthêm vốn kiến thức về biểu tượng hình ảnh
Trang 12
( Hình ảnh trẻ hoạt động ở môi trường ngoài lớp)
Để trẻ hứng thú với môi trường ngoài lớp thì tôi cũng thường xuyên thammưu với ban lãnh đạo nhà trường để treo những tranh ảnh, trưng bày nhữngnguyên vật liệu phong phú, bố trí sắp xếp dồ dùng, đồ chơi đẹp mắt, hợp lý cókhoa học Để trẻ được thường xuyên tham gia các hoạt động không những tronglớp mà còn được hoạt động ở môi trường ngoài lớp học
Trang 13(Hình ảnh môi trường ngoài lớp học)
Tổ chức hoạt động có chủ đích: Thường xuyên tổ chức các hoạt động có
chủ đích cho trẻ hoạt động, khi tổ chức cần chuẩn bị các nguyên vật liệu, đồdùng, đồ chơi phong phú, đa dạng, màu sắc hấp dẫn để trẻ được thỏa sức sángtạo và lựa chọn cách thể hiện sản phẩm theo sở thích của mình
(Hình ảnh tiêt học tạo hình của trẻ) Cho trẻ làm quen mọi lúc, mọi nơi: Đối với một tiết học tạo hình, thời
gian không dài để cô giáo có thể truyền thụ được hết kiến thức vì vậy muốn đạtkết quả tốt thì phải cho cháu làm quen ở mọi lúc, mọi nơi Tạo điều kiện cho trẻthường xuyên tiếp xúc với môi trừơng xung quanh để trẻ có được biểu tượngphong phú về đối tượng qua hoạt động ở môi trường ngoài lớp Cho trẻ quan sátcác sự vật hiện tượng trong thiên nhiên trong cuộc sống, cô khuyến khích trẻ vẽtrên đất, cát, nền gạch, làm đồ chơi bằng lá cây
Trang 14( Hình ảnh trẻ vẽ trên nền, tường sân trường)
Giờ đón trẻ: Cô tạo tâm thế cho trẻ thoải mái, gây sự chú ý đến hình ảnh ởcác góc cho trẻ một cách tự nhiên theo ý thích Qua đó kích thích được sự sángtạo của trẻ một cách dễ dàng
(Hình ảnh ở các góc cho trẻ quan sát)
Hoạt động ngoài trời: Qua quá trình chơi tự do cô giáo hướng cho cáccháu vẽ trên gạch, xếp hột hạt, que tính đề tài mà mình sắp dạy để cháu có
Trang 15những biểu tượng của đề tài đó khi vào tiết dạy cô giáo truyền thụ một cách dễdàng hơn.
Hoạt động góc: Cô có thể tận dụng cho trẻ ôn luyện các kĩ năng đã họcqua các hoạt động góc, ở hoạt động này cô chuẩn bị tranh ảnh phong phú, ngộngĩnh phù hợp với chủ đề cho trẻ thực hiện, các cháu rất hứng thú để tạo ra cácsản phẩm của mình một cách sáng tạo
( Trẻ ôn luyện thêm ở giờ hoạt động góc)
Hoạt động chiều: Giáo viên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động tạohình theo ý thích Qua đó giáo viên giúp đỡ những trẻ còn yếu trong các kỹ năngnhư tập tô, vẽ, nặn, dán
( Hình ảnh những cháu còn yếu ngồi tập tô)
Biện pháp 2: Phối kết hợp với cha mẹ trẻ.
Trong quá trình dạy trẻ việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là rấtquan trọng Qua đó cô giáo sẽ nắm bắt được tình hình của cháu ở nhà cũng như
ở lớp để từ đó có biện pháp dạy cháu được tốt hơn