HĐNGLL là hoạt động quan trọng đối với sự phát triển tâm lực, trí lực, thểlực và các năng lực khác trong quá trình hoàn thiện nhân cách của học sinh, giúphọc sinh tích lũy thêm kinh nghi
Trang 1“Giáo dục là quốc sách hàng đầu”.
Để thực hiện tốt tiết Hoạt động ngoài giờ lên lớp đòi hỏi người thầy lẫn ngườitrò phải am hiểu và nắm kỹ các kiến thức liên quan đến văn hóa - xã hội - lịch sử
Ở đó người thầy giỏi không chỉ truyền thụ những kiến thức hiện đại, chuẩn mực
mà còn phải biết hun đúc những khát vọng chính đáng, đồng thời khơi dậy đượctiềm năng sẵn có của học sinh, làm cho học sinh biết cách học, có năng lực tư duy,năng động và tự tin, có ý thức phấn đấu vươn lên trong cuộc sống, biết quan tâm đếncộng đồng, sẵn sàng cống hiến cho Tổ Quốc
Tuy nhiên, với đối tượng học sinh ở vùng nông thôn thì việc thực hiện mộttiết HĐNGLL hiệu quả rất khó khăn Đa số các em còn chậm trong tư duy và sángtạo, chưa thật sự tự tin khi đứng trước một tập thể
Vậy làm thế nào để gây hứng thú cho học sinh thực hiện tốt tiết HĐNGLL?
Có lẽ đây là câu hỏi được đặt ra cho tất cả giáo viên chủ nhiệm Chính vì lý donày tôi chọn đề tài “Một số biện phápNâng cao chất lượng tiết HĐNGLL 7”
Trang 2III Cơ sở lý luận:
HĐNGLL là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục trong trườngTHCS Đó là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa ở trênlớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhậnthức và hành động
HĐNGLL là hoạt động quan trọng đối với sự phát triển tâm lực, trí lực, thểlực và các năng lực khác trong quá trình hoàn thiện nhân cách của học sinh, giúphọc sinh tích lũy thêm kinh nghiệm giao tiếp và hoạt động tập thể, có ý thức thamgia hoạt động, hoàn thành nhiệm vụ được giao, từ đó mà nâng cao hiểu biết về cáclĩnh vực đời sống xã hội
Thực tế, việc thực hiện tiết HĐNGLL ở các trường vùng nông thôn chưamang lại hiệu quả cao Học sinh còn thụ động, rụt rè khi tham gia các hoạt độngtheo chủ điểm Qua nhiều năm giảng dạy theo chương trình sách giáo viên mônHĐNGLL, tôi xin rút ra từ thực tế qua vài kinh nghiệm thực tiễn
IV Cơ sở thực tiễn:
HĐNGLL là một môn học đang phải đối mặt với không ít khó khăn, nhằmgóp phần nâng cao hơn nữa chất lượng giờ HĐNGLL Qua thực tiễn công tác củađơn vị mình - trường THCS Phan Bội Châu, tôi xin trình bày vài kinh nghiệm nhỏtrong việc “Nâng cao chất lượng HĐNGLL 7”
Đổi mới chương trình SGK gắn liền với đổi mới phương pháp dạy học,giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức hoạt động của mình là chủ yếu Các em có thể
Trang 3độc lập suy nghĩ, năng động và sáng tạo, đồng thời bồi dưỡng các em văn hóa bộmôn, văn hóa đời sóng Bởi vậy người thầy cần phải giúp các em tự hoạt động đểchiếm lĩnh tri thức đó một cách hệu quả.
Trong tình hình hiện nay, việc say mê tìm tòi và tích cực trong tiếtHĐNGLL rất hi hữu Đa số các em chưa thật sự say mê, còn thụ động khi giáoviên chủ nhiệm và Ban cán sự lớp giao việc Nếu không có biện pháp khắc phục,tôi e rằng môn HĐNGLL sẽ nhàm chán đối với các em Bởi vậy, đòi hỏi giáoviên, nhất là giáo viên chủ nhiệm phải tìm ra biện pháp tốt nhất để hướng dẫn chohọc sinh nhằm nâng cao chất lượng tiết HĐNGLL
V.Nội dung nghiên cứu
1 Thực trạng ban đầu:
Trường THCS Phan Bội Châu là một trong những trường thuộc vùng khókhăn của huyện, cơ sở vật chất tương đối đảm bảo nhưng vẫn còn thiếu thốn sovới các trường khác trong huyện Chất lượng học sinh chưa thật sự cao, ý thứchọc tập và rèn luyện của một số em chưa thật sự tốt, phụ huynh ít quan tâm đếnviệc học hành của con cái mình, có người còn cho rằng họ cho con đi học là đượcrồi, còn việc học hành thế nào là trường lo Do đó đã gây nhiều khó khăn trong việcgiáo dục và giảng dạy học sinh
Năm học 2016 - 2017 tôi được giao chủ nhiệm lớp 7/2 Dưới đây là bảngthống kê thực trạng tình hình lớp 7/2 đầu năm:
Trang 4TSHS Chất lượng học tập Chất lượng hạnh kiểm32
- Đa số học sinh còn rụt rè, chưa thật quan tâm đến hoạt động này Một sốcông việc như sưu tầm tranh ảnh, tư liệu, các bài thơ, bài hát của một hoạt độngchủ điểm khi giáo viên chủ nhiệm giao cho các em thực hiện, còn lại một số emchưa thực hiện và tỏ ra nhút nhát, lười biếng và có cảm giác sợ hoạt động này
Yêu cầu của các hoạt động trong các chủ điểm HĐNGLL ngày càng cao,nhiều hoạt động cần sự tích cực năng động của các em nhưng một số em lườinhác, ít năng nổ, ý thức học tập chưa cao và không có tư duy và sáng tạo, chưathật sự tự tin khi trình bày một vấn đề trước tập thể Bên cạnh đó, một số giáoviên ở xa nên không thể tiếp cận với học sinh lớp chủ nhiệm nhiều
Trang 5- Một lý do khác cũng làm ảnh hưởng đến chất lượng giờ HĐNGLL đó là
về tài liệu Học sinh không có sách để tham khảo, mọi việc đều do giáo viên chủnhiệm hướng dẫn, các em hoàn toàn bị động
- Vì những lý do đó mà bản thân tôi cảm thấy rất trăn trở Có lẽ đây là vấn
đề nan giải trong trường THCS.Vậy làm thế nào để HĐNGLL thật sự được ưathích của các em và đóng vai trò là hoạt động không thể thiếu đối với bậc THCS?
Từ sự trăn trở này, tôi tìm ra một giải pháp, tôi đã thử nghiệm trong nhiều năm và
đã đem lại một số kết quả tốt
2 Giải pháp thực hiện:
a Đối với giáo viên:
Qua học bạ cũng như việc tìm hiểu tính cách của học sinh năm học 2015 – 2016,tôi đã nghiên cứu kỹ tình hình học tập cũng như ý thức học tập của từng em Từnguyên nhân và tình trạng trên, tôi nhận thấy rằng vai trò của giáo viên chủ nhiệmrất quan trọng trong việc giảng dạy bộ môn HĐNGLL, tôi có các giải pháp khắcphục cụ thể như sau:
* Giáo viên chủ nhiệm phải nhiệt tình, năng động và đóng vai trò trung tâm thiết kế các hoạt động, đồng thời cũng là người thật sự năng nổ, có lòng nhiệt huyết yêu nghề, mến trẻ.
Đúng thế, loại hình hoạt động của bộ môn HĐNGLL rất cần đến sự tươi trẻtrong tâm hồn và lòng nhiệt tình, tính năng động của các thầy cô giáo Bởi vậy,giáo viên chủ nhiệm khi được phân công phụ trách bộ môn này phải được chọnlọc, phải nắm kĩ và tìm hiểu về kĩ năng cơ bản trong tổ chức các hoạt động Giáo
Trang 6viên chủ nhiệm phải vạch kế hoạch thời gian, dự kiến công việc, phân công cụ thểcho từng cá nhân học sinh Bên cạnh đó còn hướng dẫn học sinh tự chuẩn bị vàđôn đốc học sinh thực hiện Đồng thời, có thể huy động sự giúp đỡ của các lựclượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường.
Chính những điều này sẽ giúp học sinh bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cựctham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội, có tình cảm chân thành, niềmtin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước, có thái độ đúng đắn với cácđiều kiện tự nhiên và xã hội
Ví dụ: Chủ điểm tháng 11 “Tôn sư trọng đạo”
Với hoạt động chủ điểm này, giáo viên chủ nhiệm cần phải chuẩn bị vềphương tiện hoạt động như sau:
* Bản tóm tắt ý nghĩa ngày nhà giáo Việt Nam
- Lịch sử ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11
- Vị trí, vai trò của nhà giáo đối với sự phát triển của xã hội
- Công lao của thầy, cô giáo đối với học sinh
- Giới thiệu một số nhà giáo Việt Nam tiêu biểu (như Chu Văn An, NguyễnTất Thành, Võ Nguyên Giáp)
- Trách nhiệm học tập, rèn luyện của học sinh để đền đáp công ơn của cácthầy cô giáo
* Lời chúc mừng của các thầy cô giáo
- Vài lời ca ngợi vị trí của người giáo viên - kĩ sư tâm hồn trong xã hội,công ơn, tình cảm của thầy cô giáo dành cho học sinh
Trang 7Ví dụ: Kính thưa các thầy cô giáo, thưa các bạn! Ai ai cũng biết dân tộcViệt Nam ta có truyền thống hiếu học, coi việc học là để làm người Vì vậy, nghềdạy học được coi là một trong những nghề cao quý và thầy cô giáo được coi là
“Những kĩ sư tâm hồn” được mọi người quý trọng Hôm nay, nhân kỉ niệm ngàynhà giáo Việt Nam, tập thể lớp 7/2 chúng em tổ chức buổi lễ chúc mừng quí thầy
cô giáo nhằm nối tiếp truyền thống, đạo lý ngàn xưa “Tôn sư trọng đạo” Đó là lý
do của buổi sinh hoạt hôm nay
- Lời chúc tốt đẹp nhất dành cho thầy cô giáo về sức khỏe, hạnh phúc,thành công trong sự nghiệp trồng người
- Lời hứa của học sinh về học tập, rèn luyện, tu dưỡng để đền dáp công ơn,tình cảm của thầy cô giáo
* Một số câu hỏi thảo lận như:
- Bạn hiểu như thế nào ý nghĩa câu “Tôn sư trọng đạo”?
- Bạn có đồng ý câu tục ngữ “Không thầy đố mày làm nên” không?
- Nhân ngày 20/11 bạn hãy nói một dự định mình muốn thực hiện đối vớithầy, cô giáo của mình?
- Bạn hãy cho biết xuất xứ ngày 20/11 và ngày này được kỉ niệm ở ViệtNam như thế nào?
- Bạn hãy cho biết những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ … nói về thầy cô giáo
- Bạn hãy kể một kỉ niệm về thầy cô giáo cũ của mình?
- Có một bài thơ đã ví thầy cô giáo như cha mẹ của học sinh ở trường, bạn
có nghĩ như vậy không?
- Bạn hãy đọc một bài thơ nói về thầy, cô giáo?
Trang 8- Bạn hãy hát một bài hát nói về thầy, cô giáo?
* Phân công công việc cho học sinh
- Hoa tặng thầy, cô giáo
- Mỗi tổ ba tiết mục văn nghệ về công ơn, tình cảm thầy trò, phụ trách văn nghệ
- Sưu tầm bài báo, thơ, bài hát Mẫu chuyện về thầy cô giáo, về tình cảmthầy trò
- Mời thầy, cô giáo đến dự và phát biểu
- Trang trí lớp
- Điều khiển chương trình
Sau khi đã chuẩn bị xong về phương tiện hoạt động, giáo viên chủ nhiệmtriển khai cho học sinh nắm để thực hiện, đồng thời giáo viên chủ nhiệm phối hợpvới ban phụ huynh, giáo viên tổng phụ trách và cán bộ lớp bàn về chương trìnhbuổi lễ
Như vậy, với sự chuẩn bị kỹ, giáo viên chủ nhiệm đã thiết kế thành cônghoạt động, trò chỉ còn công việc là thi công Qua hoạt động này, tôi nhận thấy các
em rất sôi nổi, hào hứng, tích cực và được người dự đánh giá cao
* Thành lập tổ, nhóm chọn trong chi đội, liên đội để tập huấn, từ đó tạo sự lôi cuốn, hấp dẫn trong học sinh.
Phần lớn các em còn e dè, ít mạnh dạn trong sinh hoạt tập thể Vì vậy đểkhắc phục tình trạng này thì giáo viên chủ nhiệm cần thành lập tổ, nhóm trong chiđội để tập huấn Khi các em tham gia hoạt động của chi đội sẽ giúp các em mạnhdạn hơn, mặc cảm sự thua kém hay tự ti mất đi, dần dần các em bị các hoạt động tậpthể lôi cuốn
Trang 9Ví dụ: Văn Phúc, Vân Nga, , Văn Đức,Văn Nghĩa lớp 7/2 đều là học sinh
có lực học từ trung bình khá trở lên nhưng các hoạt động mang tính tập thể các emlại e dè, không bạo dạn Biết được nguyên nhân này, tôi đã đưa các em tham giavào tập huấn chi đội, liên đội của trường, đồng thời phân công cho các em làm tổtrưởng và tổ phó Qua một học kỳ, các em đã xóa bỏ sự e dè và tỏ ra năng độngtrước lớp
* Giáo viên chủ nhiệm cần phải kết hợp với giáo viên tổng phụ trách đội khi tổ chức các hoạt động.
HĐNGLL là một môn học mà toàn thể hội đồng giáo dục, các tổ chức đoànthể trong nhà trường và học sinh có trách nhiệm tham gia theo kế hoạch của nhàtrường Tuy nhiên, đặc trưng của bộ môn này rất gần với công tác đội Do đó, giáoviên chủ nhiệm cần phải kết hợp chặt chẽ giáo viên tổng phụ trách đội Và giáoviên tổng phụ trách đội cũng cần phải nghiên cứu nắm vững các chủ điểm giáodục trong từng tháng kết hợp với công tác đội, tham mưu, cố vấn với Ban giámhiệu nhà trường lên kế hoạch hoạt động chủ điểm cho phù hợp Mặt khác tổng phụtrách đội cũng cần giúp đỡ các giáo viên chủ nhiệm còn hạn chế về một sốphương pháp, kỹ năng cơ bản khi tổ chức các hoạt động
Ví dụ: Chủ điểm tháng 2 “Mừng Đảng – Đón xuân”
Trước khi tổ chức hoạt động này, giáo viên chủ nhiệm phối hợp với giáoviên tổng phụ trách đội để bàn về thời gian, địa điểm và cách thức tổ chức, giáoviên tổng phụ trách đội tham mưu cho BGH để lên kế hoạch tổ chức Sau đó, tôi
đề nghị với tổng phụ trách cho tất cả các lớp của trường họp lại để bàn bạc tổ chứcchung hoạt động này tại sân trường Khi các hoạt động mang tính chất chung
Trang 10được tổ chức chung như thế này sẽ giúp các giáo viên chủ nhiệm khác sẽ rút kinhnghiệm, học hỏi lẫn nhau để tổ chức các hoạt động khác có hiệu quả Thêm vào
đó lôi kéo được sự tham gia sôi nổi của tất cả học sinh Chất lượng tiết HĐNGcũng cao hơn
Sau đây là bản thân thiết kế của giáo viên chủ nhiệm về kế hoạch tổ chứcchủ điểm này
MỪNG ĐẢNG – MỪNG XUÂN – THI TÌM HIỂU VỀ ĐẢNG 1- Yêu cầu giáo dục.
- Học tập tốt, rèn luyện tốt để đền đáp công ơn của Đảng
- Củng cố và khắc sâu công ơn của Đảng đối với quê hương đất nước
- Rèn luyện óc tư duy, sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú, rèn luyện kỹnăng viết, vẽ
- Phát huy tiềm năng văn nghệ của lớp biết được nhiều bài hát ca ngợiĐảng, ca ngợi quê hương đất nước
- Càng thêm tin yêu Đảng, yêu quê hương
- Phát huy phong cách biểu diễn văn nghệ, tự tin, lạc quan, yêu cuộc sống
2- Nội dung và hình thức hoạt động.
2.1 Nội dung.
Trang 11- Lịch sử ngày thành lập Đảng 03/02/1930.
- Các sự kiện lịch sử của Đảng
- Các bài thơ, bài hát về Đảng
- Các bài hát, bài thơ, điệu múa, kịch … ca ngợi Đảng, ca ngợi quê hương,đất nước và mùa xuân
2.2 Hình thức hoạt động.
Thi tìm hiểu
Thi viết, vẽ theo đúng chủ đề, giới thiệu những sáng tác của cá nhân của tổ
Cá nhân, tổ biểu diễn văn nghệ
3- Chuẩn bị hoạt động.
3.1 Về phương tiện hoạt động.
- Các tư liệu tranh ảnh, câu đố, câu hỏi … liên quan đến chủ đề cuộc thi
- Đáp án và thang điểm cho các câu hỏi, câu đố
- Giấy, bút, các sản phẩm viết, vẽ
3.2 Về tổ chức.
Giáo viên chủ nhiệm nêu chủ đề cuộc thi cho cả lớp và hướng cho học sinhsưu tầm, tìm hiểu các trang ảnh, bài thơ, bài hát về Đảng Giáo viên chủ nhiệmnêu chủ đề và yêu cầu cuộc thi viết vẽ theo chủ đề
- Mỗi tổ chuẩn bị tác phẩm dự thi của mình gồm một sáng tác viết thơ hoặcvăn và một sáng tác vẽ kèm theo lời bình
- Các cá nhân chuẩn bị sáng tác của mình
- Ban cán sự lớp thống nhất về nội dung, hình thức, yêu cầu của cuộc thi
- Soạn các câu hỏi, câu đố, trò chơi và các đáp án
Trang 12- Phân công các tiết mục văn nghệ.
4- Tiến hành hoạt động.
Hoạt động 1: Thi tìm hiểu về Đảng.
Dẫn chương trình: Mời lớp phó văn thể mỹ bắt bài hát “Mùa xuân về”.Dẫn chương trình: Kính thưa cô giáo chủ nhiệm, thưa các bạn! Để tìm hiểutruyền thống vẻ vang của Đảng Hôm nay các lớp sẽ tổ chức cuộc thi tìm hiểu vềĐảng Đó là lý do của tiết sinh hoạt hôm nay
Dẫn chương trình: Đến dự tiết sinh hoạt hôm nay tôi xin trân trọng kínhgiới thiệu: Cô giáo chủ nhiệm của các lớp khối 7 (cho tràng pháo tay)
Dẫn chương trình: Sau đây tôi xin giới thiệu một thành viên vô cùng quantrọng trong cuộc thi hôm nay đó là ban giám khảo (BGK) gồm có các bạn: Huy,
Vũ, Huyền, Đức, Duyên, Trinh xin các bạn cho một tràng vổ tay
Dẫn chương trình: Xin mời các đội thi vào vị trí, đầu tiên là phần giới thiệu
về mình của các đội
Dẫn chương trình: Tôi xin công bố cuộc thi bắt đầu
Câu 1: Bạn hãy cho biết Đảng ta thành lập vào ngày tháng năm nào?
(03/02/1930)
Câu 2: Hãy kể tên một đảng viên ở địa phương bạn hoặc ở trường chúng ta?
Câu 3: Hãy đọc một bài thơ có nội dung về Đảng
Câu 4: Hãy hát một bài hát có nội dung về Đảng
Câu 5: Hãy hát một bài hát có câu “Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh”
Câu 6: Hãy kể tên 2 bài hát ca ngợi về Đảng?
Câu 7: Bạn có suy nghĩ gì về những đảng viên?
Trang 13Câu 8: Bạn học tập ở đảng viên những đức tính gì?
Nếu các đội dự thi không trả lời được thì dẫn chương trình mời cổ độngviên trả lời BGK ghi điểm cho mỗi đội, mỗi câu trả lời đúng 20 điểm
Dẫn chương trình: Mời BGK công bố điểm
Hoạt động 2: Thi viết, vẽ ca ngợi công ơn của Đảng và vẽ đẹp của quê hương em.
Hát tập thể bài “Em là mầm non của Đảng”
Dẫn chương trình: Kính thưa các thầy cô giáo, thưa các bạn! Để khắc sâucông ơn của Đảng và ca ngợi Đảng Tiếp tục chương trình hôm nay là cuộc thiviết vẽ ca ngợi công ơn của Đảng và vẻ đẹp quê hương
Dẫn chương trình: Cuộc thi của chúng ta hôm nay là thi trưng bày sản phẩmsưu tầm, viết, vẽ của các tổ, mỗi sản phẩm phải kèm theo lời bình và mỗi tổ cửmột bạn bình cho tác phẩm của mình
Dẫn chương trình: Sau đây tôi xin gới thiệu thành phần BGK gồm các bạn:
Huy, Lâm, Khoa, Đức, Uyên, Trinh xin các bạn cho một tràng vổ tay
Dẫn chương trình: Tôi xin thông qua thang điểm như sau: Hình thức 20điểm, lời bình 10 điểm; phong cách của người trình bày lời bình 10 điểm
Dẫn chương trình: Xin mời phần dự thi của các tổ, lần lượt từng tổ lên trìnhbày và bình cho tác phẩm của tổ mình
- Sau khi tổ 1 và tổ 2 trình bày xong, xin mời thầy cô và các bạn thưởngthức một tiết mục văn nghệ do bạn Kiều Uyên và Lê Ly trình bày