(SKKN HAY NHẤT) một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 5 tuổi làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Vì vậy việc dạy học những kiến thức sơ đẳng toán học không chỉ góp phần phát triển các năng lực nhận biết, năng lực học tập cho trẻ, mà còn góp phần giáo dục toàn diện n

Trang 1

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của

mỗi dân tộc Việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của gia đình và toàn

xã hội Với lứa tuổi mầm non, ngoài nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ thì công tác

giáo dục cũng là một nhiệm vụ hết sức cần thiết Trong chương trình giáo dục mầm non,

hoạt động cho trẻ làm quen với các biểu tượng ban đầu về toán là một trong 3 nội dung

chính của lĩnh vực phát triển nhận thức Những biểu tượng và kĩ năng toán học được

hình thành ở trẻ mầm non như những khái niệm đơn giản về số lượng, kích thước, hình

dạng, định hướng không gian là cơ sở để trẻ nắm những kiến thức, kỹ năng toán học

phức tạp hơn nữa và là nền tảng giúp trẻ dễ dàng học toán ở trường tiểu học Việc tổ

chức hợp lý qúa trình hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ dưới sự hướng dẫn

của người lớn đảm bảo sự phát triển trí tuệ, góp phần phát triển ngôn ngữ thông qua việc

trẻ nắm các thuật ngữ toán học và có vai trò rất quan trọng đối với trường mầm non

nhằm giúp cho trẻ phát triển, hình thành các mối quan hệ như: mối quan hệ giữa giáo

viên với nhóm trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh Vì vậy việc dạy

học những kiến thức sơ đẳng toán học không chỉ góp phần phát triển các năng lực nhận

biết, năng lực học tập cho trẻ, mà còn góp phần giáo dục toàn diện nhân cách trẻ

Bản thân tôi là một giáo viên với nhiều năm kinh nghiệm trong công tác giảngdạy trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi, tôi nhận thấy: Trong quá trình dạy trẻ làm quen với toán để

giúp trẻ nhận biết sâu sắc, có được những kiến thức mà mình mong muốn thì vấn đề

không thể thiếu được đó là phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên đến với trẻ

Trang 2

Giáo viên cần phải tìm tòi, khám phá, nghiên cứu đề truyền tải những kiến thức nội dung

cần mang đến cho trẻ một cách đơn giản, gần gủi và hiểu quả nhất đối với trẻ

Là một giáo viên mầm non như tôi không ngừng học hỏi để trau dồi kiến thứchọc hỏi kinh nghiệm, suy nghĩ và tìm tòi để làm sao tìm ra nhiều biện pháp sáng tạo, đổi

mới hình thức trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với các biểu tượng sơ

đẳng về toán qua áp dụng quan điểm, phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Những hiệu quả đạt được từ khi vận dụng sáng tạo và tổ chức thành công nhiều tiết dạy

thao giảng, tập huấn, chuyên đề, hoạt động học, hoạt động hàng ngày đã thúc đẩy quá

trình tổ chức các hoạt động cho trẻ trở nên hấp dẫn và phong phú hơn Quá trình thực

hiện áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúp tôi đúc rút được một số

kinh nghiệm và lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 - 5 tuổi làm quen với

các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng phương pháp giáo dục

lấy trẻ làm trung tâm” Mong rằng từ những biện pháp nhỏ này có thể góp phần vào việc

hướng dẫn trẻ hoạt động một cách tích cực và đạt được hiệu quả hơn

2 Điểm mới đề tài

Đề tài tập trung nêu ra những biện pháp hướng dẫn trẻ 4-5 tuổi làm quen với toánđạt hiệu quả cao thông qua việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Đề

tài tập trung vào những mặt đã làm được, đề xuất những hình thức mới mà giáo viên đã

áp dụng phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm để tổ chức cho trẻ làm quen với các

biểu tượng ban đầu về toán có hiệu quả mà phương pháp truyền thống trước đây chưa làm

được

3 Phạm vi áp dụng đề tài:

Trang 3

Đề tài này có thể áp dụng đối với lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong nhà trường nhữngnăm tiếp theo và có thể áp dụng rộng rãi đối với các trường mầm non trên địa bàn

Trường Mầm non nói riêng và toàn huyện Lệ Thủy nói chung

II PHẦN NỘI DUNG

Bản thân tôi là giáo viên cắm bản vừa là dân tộc Bru Vân Kiều được giảng dạy

trong một môi trường khá thuận lợi được nhiều đồng nghiệp và phụ huynh yêu mến và

tin cậy Ban giám hiệu nhà trường có kinh nghiệm, chỉ đạo sát sao vì vậy bản thân tôi đã

học hỏi được nhiều bài học quý báu trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ

Nhà trường đã tạo mọi điều kiện để đầu tư cho các lớp có một phòng học đảm bảo theo

quy định, môi trường cảnh quan, khuôn viên có cây xanh, sạch đẹp và vườn rau thoáng

mát, thiết bị phục vụ cho trẻ hoạt động tương đối đầy đủ, nhà trường mua sắm nhiều

trang thiết bị như: ti vi, đầu đĩa… đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong

nhà trường một cách kịp thời và khoa học

Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện, tìm tòinhững nội dung mới để tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động với các chủ đề

Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện, tìm tòi những

nội dung mới để tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động với các chủ đề

1.2 Khó khăn:

Trang 4

Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tuy có tăng trưởng nhưng vẫn còn thiếu,

chưa thật phong phú về chủng loại

Lớp thực hiện chương trình 3 độ tuổi lớp ghép nên trẻ không được tiếp cận

chương trình đúng với độ tuổi, trẻ tiếp thu còn chậm Một số trẻ phát âm còn chưa chuẩn

nói lắp, nói ngõng nói chưa đầy câu, chưa đủ ý, diễn đạt từ còn lí nhí trong miệng Các

em đều là con em dân tộc Bru Vân Kiều nói hai thứ tiếng nên các cháu gặp nhiều khó

khăn trong việc giao tiếp Một số phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của

việc phát triển ngôn ngữ cho con em mình, nên tôi suy nghĩ và đưa ra một số biện pháp

như sau:

Nhận thấy kết quả chất lượng trên của trẻ chưa cao bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra

những biện pháp triển khai đặc biệt là áp dụng phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung

tâm để trẻ được hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm một cách tích cực, kiến thức của trẻ

được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻ tham gia hoạt động hiệu quả hơn

2 Một số giải pháp:

Biện pháp 1: Tham mưu mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị.

Tích cực tham mưu với ban giám hiệu nhà trường mua sắm đầy đủ các loại đồdùng đồ chơi, các trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ trong

lớp

Ví dụ: Ngay từ đầu năm học, tôi đã đưa nội dung các hạng mục đồ dùng đồ chơi

cần mua trong năm đặc biệt là các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ làm quen các biểu

tượng sơ đẳng về toán như các đồ dùng học tập (bút chì, tranh lôtô các loại, bộ đồ dùng

học toán cho cô và trẻ, vỡ toán)

Trang 5

Tuyên truyền với phụ huynh về tầm quan trọng, mục đích sử dụng của đồ dùng đồ chơi

phục vụ hoạt động của trẻ ở lớp Từ đó, phụ huynh sưu tầm các loại đồ dùng phế thải

trong sinh hoạt hàng ngày đem tới lớp để giáo viên làm các đồ dùng cho trẻ như vỏ hộp

sữa, các loại chai nhựa tái sử dụng ….vừa rẻ tiền, vừa hấp dẫn trẻ

Biện pháp 2: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.

Bản thân luôn không ngừng học hỏi để năng cao chuyên môn nghiệp vụ là điềuđặt lên hàng đầu cho mỗi giáo viên như tôi Hiểu rõ điều đó, bản thân tôi đã tranh thủ

mọi cơ hội, điều kiện có thể để tìm tòi, học hỏi, sáng tạo bằng nhiều cách khác nhau:

Tham quan trường bạn, dự giờ, tìm hiểu qua sách, báo, các phương tiện thông tin đại

chúng trong đó mạng internet Luôn nắm vững đặc điểm tâm sinh lý từng độ tuổi của

từng trẻ để có các phương pháp tác động phù hợp, kích thích tính tò mò, hứng thú ở trẻ

Nghiên cứu chương trình GDMN mới để nắm vững mục tiêu, nội dung, phươngpháp giáo dục trẻ

Tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên đề của trường, của phòng, của sở

Tham gia lớp học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Luôn có ý thức học hỏi chị em đồng nghiệp trong trường, trong cụm như dự giờ,tham quan để rút những kinh nghiệm cho bản thân trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ

Biện pháp 3: Tự làm đồ dùng, đồ chơi phù hợp với giờ học, đồ chơi ở các

Trang 6

Bản thân luôn tự tìm kiếm nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi trực quangóp phần tăng tính hấp dẫn của giờ học, tôi vận dụng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa

phương như: Vỏ ngao, hột, hạt, đá, sỏi, hộp sữa,…để tạo ra những đồ dùng học tập đẹp

phong phú hấp dẫn, lạ mắt có nội dung gắn bó với cuộc sống của trẻ, phù hợp với từng

chủ đề

Ví dụ: Dùng lon sữa nhỏ làm những con mèo, vỏ ngao làm thành những đàn cá,

thìa nhựa làm chuồn chuồn, len quấn thành gà…tạo được sự hấp dẫn trong giờ học

Khi làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ làm quen với các biểu tượng ban đầu về toánphục vụ một nội dung dạy, tôi luôn suy nghĩ tìm tòi để làm ra những đồ dùng đồ chơi có

mối quan hệ logic với nhau

Các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ phải đảm bảo tính thẩm mỹ, an toàn trong sử dụngvà có độ bền cao Đặc trưng của trẻ là thích khám phá vì thế đồ chơi cho trẻ phải an

toàn, không gây thương tích cho trẻ Khi làm đồ dùng đồ chơi tôi thường kết hợp nhiều

màu sắc với nhau để tạo ra những đồ dùng đẹp, sinh động hợp với sở thích của trẻ

Biện pháp 4: Lựa chọn các nội dung lồng ghép tích hợp các hoạt động

Để lồng ghép tích hợp các hoạt động vào giờ học đòi hỏi giáo viên có sự sáng tạolinh hoạt và khéo léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp cần lựa chọn nội dung

phù hợp, logic, tránh quá trình hoạt động trở nên rời rạc chắp vá

Giáo viên phối hợp các phương pháp dạy học khác nhau như: Kể chuyện, chơitrò chơi, bài hát để dẫn dắt trẻ vào tiết học một cách nhẹ nhàng mà không thụ động

Ví dụ 1: Trẻ hát múa bài: “Đồng hồ báo thức” để tạo hứng thú, dẫn dắt trẻ vào

giờ học: “Nhận biết các buổi: Sáng, trưa, chiều, tối”

Trang 7

Ví dụ 2: “Chia 4 đối tượng thành 2 phần bằng nhiều cách khác nhau” trong chủ

đề Động vật

Ví dụ 3: Trẻ hát múa về chú bộ độ trước khi vào hoạt động “Xác định vị trí “phía

phải- phía trái”

Qua đó giáo viên vừa lồng ghép hoạt động âm nhac, hoạt động khám phá xã hội,giáo dục trẻ hăng say học tập, giữ gìn đồ dùng cẩn thận Dựa trên những kinh nghiệm trẻ

đã có để dẫn dắt trẻ thu nhận kiến thức mới và để làm được điều đó thì giáo viên phải là

chiếc cầu nối biến các hoạt động giữa trẻ và cô thành các hoạt động giữa trẻ với trẻ để

trẻ tự kiểm tra lẫn nhau, bày cho nhau cách đọc, cách đếm, cách chơi

Ngoài ra giáo viên phải biết sử dụng hợp lý các biện pháp, biết giải quyết tìnhhuống một cách mềm dẻo, biết tận dụng các thời cơ tình huống dễ dàng

Biện pháp 5: Xây dựng giờ dạy trên lớp theo phương pháp lấy trẻ làm trung

tâm.

5.1 Thay đổi phương pháp dạy học:

Theo tôi thay đổi hương pháp dạy học cho trẻ là việc làm mấu chốt để giúp trẻ

nâng cao hiệu quả việc cho trẻ làm quen các biểu tượng sơ đẳng về toán

Phương pháp dạy học tích cực áp dụng trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quencác biểu tượng sơ đẳng về toán không có nghĩa là gạt bỏ các phương pháp giáo dục

truyền thống như làm mẫu, quan sát, đàm thoại, thực hành, luyện tập… mà nó kế thừa

và phát huy hết những ưu điểm và khả năng có sẵn của phương pháp truyền thống, đồng

thời phối hợp các phương pháp trong quá trình tổ chức các hoạt động của trẻ một cách

khéo léo, hợp lý nhằm phát huy tối đa hoạt động tích cực nhận thức và sự hợp tác, chủ

động, tư duy sáng tạo của trẻ

Trang 8

Cụ thể hơn nữa việc tổ chức các hoạt động học cho trẻ làm quen với toán thaybằng các phương pháp cũ là cô làm mẫu sau đó trẻ làm theo hay trẻ thực hiện theo yêu

cầu của cô trước thì tôi lại cho trẻ làm theo ý thích trước, trẻ nêu ý tưởng, cả lớp thảo

luận, cô chỉ là người khái quát, tổng hợp các ý tưởng, cách làm của trẻ Sau đó mới trẻ

thực hiện theo yêu cầu và luyện tập

Ví dụ 2: Đề tài: “Chắp ghép các hình hình học để tạo thanh hình mới” Thứ tự

các bước như sau:

+ Ôn nhận biết các hình thông qua trò chơi + Trẻ chắp ghép theo ý tưởng của mình + Trẻ thảo luận, đưa ra cách xếp theo nhóm + Cô tổng hợp các cách ghép mà trẻ thực hiện + Trẻ ghép theo yêu cầu

+ Trò chơi luyện tập theo nhóm, theo tổ

Qua phương pháp này, tôi đã loại bỏ cách dạy và học một cách thụ động “cô nó,trẻ nghe, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ một cách tố đa

5.2 Thay đổi hình thức dạy học:

Việc tổ chức cho trẻ hoạt động tùy thuộc vào điều kiện của lớp, đối tượng trẻ và

không gian hoạt động mà tôi thay đổi hình thức một cách mềm dẻo, linh hoạt Từ đó đưa

lại sự mới lạ trong cách thức tổ chức giúp trẻ hứng thú hơn

Ví dụ 1: Giờ định hướng trong không gian có thể tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài

trời (chủ đề: giao thông để trẻ có thể thấy được các phương tiện giao thông đi lại, thấy

được người tham gia giao thông để trẻ dễ xác định và khi cho trẻ chơi trò chơi ngoài trời

Trang 9

thì trẻ cảm nhận được thực tế hơn, sáng tạo hơn và trẻ được hoạt động tích cực dễ nhận

biết mà nội dung vẫn không thay đổi

Ví dụ 2: Giờ “Sắp xếp theo quy tắc”

+ Cho trẻ hát múa: Hát về đảo xa

Ví dụ 3: Giờ “Nhận biết các hình tam giác, hình chữ nhật, hình vuông, hình

tròn”:

+ Trò chuyện về nghề công nhân, hát múa

+ Trẻ cầm các hình, xem, sờ, và nêu nhận xét

+ Luyện tập gọi tên các hình

+ Lần lượt từng nhóm luyện tập

+ Sử dụng các hình để chơi lắp ghép mô hình

Nếu như với các tiết dạy làm quen với toán theo các phương pháp truyền thốngchủ yếu trẻ hoạt động theo lớp đa số thì với phương pháp lấy trẻ làm trung tâm này, các

tiết dạy tôi luôn đề cao hoạt động nhóm nhỏ để nhằm giúp trẻ tính chia sẻ, hợp tác, kỹ

năng làm việc nhóm

5.3 Tạo không khí sôi nổi trong giờ học, các hoạt động:

Để tạo được giờ hoạt động giáo dục của trẻ giáo viên nên linh hoạt tổ chức chotrẻ được hoạt động một cách logic, sôi động, không ngắt quãng thời gian hoạt động, phải

luân chuyển làm sao cho giờ học không bị nhàm chán, không khí giờ học luôn sôi nổi,

trẻ hứng thú hoạt động và giờ học lại đạt hiệu quả

Lựa chọn các thủ thuật cho phù hợp để tổ chức hoạt động cho trẻ

Ví dụ 1: Hoạt động chia 4 đối tượng thành 2 phần bằng nhiều cách khác nhau

Trang 10

+ Cho trẻ xem video, nghe tiếng còi báo động, trẻ xem và thảo luân sôi nổi về

công việc của lính cứu hỏa

+ Trẻ nghe tiếng gọi cứu cháy và chạy nhanh về tổ

+ Chuyển tiếp: Trẻ đọc vè và làm động tác tập thể dục để chuyển đội hình

+ Kết hợp mở nhạc và bài hát trong các trò chơi

+ Tạo tinh thần thi đua giữa các nhóm, nhóm nào giỏi hơn được thưởng quà hoặcbông hoa

Ví dụ 2: Hoạt động xác định vị trí trên – dưới- trước – sau của bản thân:

+ Tổ chức sinh nhật cho bạn Xíu, trẻ chuẩn bị quà và đến mừng sinh nhật

+ Thảo luận vì sao thấy bóng bay, hoa

+ Giấu quà và tặng quà ở các vị trí khác nhau

+ Chia thành các đội chơi thi đua nhau

Qua đó kích thích trẻ hăng say hoạt động, thích thú và tự nguyện thực hiện, cácbiểu tượng toán học cũng trở nên nhẹ nhàng, hấp dẫn hơn

Biện pháp 6: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động.

Đối với trẻ mầm non, lớp học chính là mái nhà thứ hai của trẻ Cảm giác đầu tiênkhi trẻ bước vào lớp đó là sự gần gũi, thân thiện giống nhà của mình Trong ngôi nhà ấy

phải có sự tươi mới, hấp dẫn của những bức tranh, bức ảnh trang trí phù hợp theo chủ

đề, phù hợp với lứa tuổi của trẻ

6.1 Hướng dẫn trẻ hoạt động ở góc toán trong lớp:

Muốn trẻ chơi hiệu qủa, tích cực, sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi thì ngay từ

đầu tôi phải biết cách giới thiệu cho trẻ làm quen góc chơi; quản lý tốt trẻ chơi trong

Tiêu đề	(SKKN HAY NHẤT) Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4-5 tuổi làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Trường học	Trường Mầm Non Lệ Thủy
Chuyên ngành	Giáo dục mầm non
Thể loại	Nghiên cứu khoa học sư phạm
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Lệ Thủy

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	245,81 KB