Để trẻ có một cơ thể khỏe mạnh thì trẻ cần có một môi trường giáo dục thể chất tốt để trẻ có cơ hội trải nghiệm, vượt qua những thử thách do cô giáo đặt ra để thực hiện được thì trẻ cần
Trang 1Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lĩnh vực phát triển
thể chất cho trẻ 4-5 tuổi
A Đặt vấn đề :
Trẻ em được ví như một trang giấy trắng, một trang giấy mà mọi người muốn vẽ, muốn tô như thế nào cũng được Trẻ em rất hồn nhiên và ngây thơ, trẻ em là thế hệ tương lai, là nguồn lực của đất nước, là những nhân tài mang đất nước chúng ta ngày càng phát triển cao hơn nữa Để trẻ em được phát triển tốt nhất, có một cơ thể khỏe mạnh, hài hòa cân đối, nên tôi tìm hiểu “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ 4-5 tuổi” Sự phát triển của một đứa trẻ là sự lớn lên hàng ngày bởi vì cơ thể trẻ em là một cơ thể đang lớn, đang không ngừng phát triển theo từng giai đoạn Sự phát triển thể chất của trẻ được đánh giá bằng nhiều hình thức Để trẻ có một cơ thể khỏe mạnh thì trẻ cần có một môi trường giáo dục thể chất tốt để trẻ có cơ hội trải nghiệm, vượt qua những thử thách do cô giáo đặt ra để thực hiện được thì trẻ cần có các tố chất bền
bỉ, dẻo dai, kiên trì, khéo léo phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận của cơ thể.
Trang 2Từ những lý do trên tôi lựa chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện
pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lĩnh vực phát triển thể chất cho
trẻ 4-5 tuổi” tại trường mầm non Hương Sen.
B.Nội dung:
I Thực trạng:
Trường mầm non Hương Sen là một trường nằm trong địa bàn xã Phong Thạnh, thị xã Giá Rai Năm học 2019 - 2020 tôi được sự phân công phụ trách dạy lớp chồi 2, bản thân tôi có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, có phẩm chất chính trị tốt, lối sống lành mạnh, đoàn kết đồng nghiệp, có lòng yêu trẻ, nhiệt tình với nghề.
Lớp tôi có 32 trẻ, trong đó:
Nam: 16 trẻ Nữ: 16 trẻ Hiện tại trẻ ăn bán trú tại trường là 100% Từ thực trạng của lớp khi dạy trẻ hoạt động thể dục, tôi có những thuận lợi và khó khăn như sau:
Trang 3Nhà trường trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học, đồ chơi đầy đủ để cô & trẻ thực hiện tốt hoạt động phát triển thể chất.
Nhà trường có tạo điều kiện giúp đỡ về trang thiết bị dụng cụ, đồ dùng dạy học.
Ban Giám Hiệu tạo điều kiện cho giáo viên được đi dự giờ hoạt động thể dục của các chị em đồng nghiệp để học hỏi rút kinh nghiệm cho bản thân.
100% trẻ lớp tôi đều học bán trú nên dễ dàng theo dõi sự phát triển thể chất của trẻ.
Phụ huynh có ý thức trong việc đưa trẻ đến trường Phụ huynh thường xuyên trao đổi cùng giáo viên về tình hình học tập và sức khỏe của trẻ ở trường cũng như trẻ ở nhà.
2 Khó khăn:
Khó khăn trong việc tổ chức các hình thức cho trẻ vận động.
Phụ huynh chưa phối hợp tốt với cô về vấn đề giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ
II Biện pháp thực hiện:
Trang 41 Xây dựng các hình thức tổ chức tại trường, lớp:
a Thể dục sáng:
Thể dục sáng là một hoạt động được quy định trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, để thể dục sáng đạt được hiệu quả tốt, trẻ hứng thú tham gia hoạt động thì bản thân tôi trước hết trò chuyện với trẻ về chủ đề mà đang thực hiện Trẻ cảm thấy có tinh thần thoải mái hơn kết hợp với những bài nhạc nền vui tươi khi tập thể dục sáng Khi tập khởi động cô mở nhạc vừa phải, cho cháu đi vòng tròn kết hợp với các kiểu đi: đi thường, đi bằng mũi bàn chân, đi nữa bàn chân, đi bằng gót chân kết hợp với chạy: chạy chậm, chạy nhanh sau đó di chuyển về đội hình 3 hàng ngang để tập bài tập phát triển chung Khi tập bài tập phát triển chung cô mở nhạc nền với những bài hát phù hợp: Đu quay, thể dục sáng, con cào cào…phù hợp với bài tập.
Tập xong cô cho cháu đi hít thở nhẹ nhàng, hỏi trẻ các con thấy cơ thể khỏe hơn không? Kết hợp giáo dục các cháu đến lớp sớm để tập luyện thể dục sáng cùng cô để có cơ thể khỏe mạnh, có sức dẻo dai để học tập tốt hơn.
Trang 5Ngoài ra, tôi thường lựa chọn các động tác tập thể dục sáng với dụng cụ như : vòng, gậy, nơ để gây hứng thú cho trẻ Trẻ ở lứa tuổi này tôi yêu cầu trẻ tập cho đúng động tác, tập cho đều, tập theo động tác của cô, cô không cần phải đếm 1,2 nữa mà trẻ tập theo nhạc và làm theo hiệu lệnh của cô Mỗi tuần tôi lựa chọn những bài thể dục sáng khác nhau để gây hứng thú cho trẻ.
Một số bài tập như:
Động tác phát triển hô hấp : Gà gáy, thổi bóng bay, thổi nơ bay, tiếng còi tàu, ngửi hoa, còi tàu tu…tu ,máy bay ù….ù….
Động tác phát triển cơ tay – vai : Tay đưa ra trước gập trước ngực, tay đưa
ra trước lên cao, tay đưa ngang gập khủy tay…
Động tác phát trển cơ chân : Ngồi khuỵu gối, đứng đưa chân ra phía trước lên cao, ngồi xổm đứng lên liên tục….
Động tác phát triển cơ bụng – lườn : Đứng cúi người về phía trước tay chạm ngón chân, đứng nghiêng người sang 2 bên, đứng quay người sang hai bên…
Động tác bật nhảy : Bật tại chỗ, bật tách khép chân, bật luân phiên trước sau, bật tiến về phía trước…
Trang 6b Thể dục trong giờ học:
Để tạo sự hứng thú cho trẻ hoạt động học và vui chơi, thì bản thân tôi cần chuẩn bị cho chu đáo, đầy đủ đồ dùng dạy để kích thích cho trẻ hoạt động tích cực hơn Ngoài đồ dùng do nhà trường trang bị, tôi chủ động làm thêm những đồ dùng mới lạ thêm: Dùng vải may túi cát cho trẻ ném với 1 số bài dạy phù hợp: Ném xa bằng 1 tay, 2 tay…Dùng ống mủ dẻo cuộn tròn lại trang trí thêm, dùng giấy màu, đề can quấn lại để có màu sắc đẹp tạo thành những chiếc vòng để cho các cháu bật liên tục qua vòng, bật tách chân – khép chân…
Mỗi đề tài giáo viên đưa ra dạy thì cần có sự phù hợp với tình hình thực tế của trẻ tại lớp mình và phù hợp với chương trình giảng dạy Nếu không phù hợp thì trẻ rất khó vận động và đạt được hiệu quả tích cực Việc xây dựng kế hoạch đầu năm học cần được chính xác, phù hợp với nhận thức và khả năng của trẻ, ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng các đề tài phù hợp với từng chủ
đề, phát huy tính tích cực, lấy trẻ làm trung tâm, cho trẻ tự trải nghiệm sau
đó cô mới bao quát và giới thiệu bài mới dạy, nhằm tạo cơ hội cho trẻ phát huy hết khả năng của mình.
Trang 7Khi đến giờ học thể dục tôi thường cho trẻ ăn mặc gọn gàng, đầu tóc gọn gàng Có những tiết học trong lớp, có những tiết trẻ ra sân như : Chạy chậm, chạy nhanh, ném xa…Khi lên một tiết dạy tôi cân đối thời gian để đảm bảo đủ
3 phần ( Khởi động, trọng động, hồi tĩnh) Sự phân chia các phần cần phải có sự kết hợp cân đối, chuyển bước sinh động, lôgic thì như vậy giờ học của trẻ sẽ tăng thêm sự hứng thú cho trẻ Trẻ học sinh động, chú ý và tự chủ động hơn trong mọi bước hoạt động.
Để trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thể dục hơn tôi thường lồng ghép nhạc vào phần gợi mở, phần khởi động và phần bài tập phát triển chung để kích thích trẻ vui tươi hơn, tinh thần thoải mái hơn không bị áp lực khi tham gia vào hoạt động thể dục Còn ở phần hồi tĩnh cô nên bắt nhạc nhẹ nhàng để trẻ thấy thoái mái và không cảm thấy mệt mỏi.
Trong quá trình dạy học tôi luôn đặt yêu cầu là trẻ phải tập trung chú ý lên
cô, trẻ học các bạn tập trung chú ý quan sát bạn mình thực hiện xem có đúng với yêu cầu cô đưa ra không? Bạn thực hiện vận động thì các bạn khác sẽ cổ
vũ tinh thần bạn để thực hiện cho tốt Khi dạy hoạt động thể dục thì bản thân tôi luôn chú trọng một điều đó là động tác thể dục là phải chính xác, cô tập
Trang 8đúng động tác và tập dứt khoác Và ở lớp tôi, tôi thường rèn cho trẻ những hiệu lệnh dứt khoác, động tác dứt khoác, chính xác Vì thể chất khác so với
âm nhạc, không thể nào tập thể dục cho trẻ mà múa như giờ học âm nhạc được Từ những vấn đề đó mà tôi quan tâm đến việc phát triển thể chất cho trẻ Với môn học thể chất, trẻ lớp tôi được tập luyện với các vận động phù hợp:
+ Phát triển được các vận động cơ bản (vận động thô): đi, chạy, nhảy, leo trèo, mang vác, vượt chướng ngại vật…
+ Phát triển được các vận động tinh: vận động của bàn tay, sự khéo léo của các ngón tay, phối hợp vận động mắt – tay, kỹ năng sử dụng các đồ dùng dụng cụ.
+ Phát triển các nhóm cơ, xương: Cơ tay, cơ chân, cơ lưng, cơ bụng…
c Vận động sau khi ngủ trưa dậy:
Khi trẻ ngủ là cơ thể trẻ được nghỉ ngơi thoải mái Vì thế khi đến giờ trẻ thức thì cô phải đánh thức trẻ dần dần, tránh tình trạng đánh thức trẻ đột ngột ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ Sau khi trẻ thức, cô cùng trẻ tập những bài
Trang 9tập thể dục nhẹ nhàng giúp trẻ tỉnh táo hơn, tinh thần thoải mái hơn thông qua các bài tập các cơ ngón tay, bụng – lườn, chân ( co - duỗi chân, đưa chân lên cao rồi hạ xuống…), khi trẻ ngồi dậy thì cho trẻ tập động tác xoay cổ.
d Vận động khi hoạt động ngoài trời:
Vận động khi hoạt động ngoài trời nhằm giúp trẻ ôn luyện các vận động đã học dưới hình thức trò chơi vận động như: Ai ném xa nhất, thi xem bạn nào chạy nhanh nhất, ném bóng vào rổ….Trẻ rất hứng thú khi tham gia các vận động đó dưới hình thức trò chơi, trẻ được thử nếu sai thì thực hiện lại Trước khi chơi trẻ phải nắm rõ cách chơi và luật chơi để chơi một cách dễ dàng.
Ngoài ra, khi trẻ chơi tự do trẻ rèn luyện đôi tay khéo léo qua việc nhặt lá cây, chơi với cát, nước Rèn đôi chân khỏe mạnh qua các vận động : Nhảy lò cò, bật tách chân- khép chân Rèn cho trẻ phản xạ nhanh, khả năng quan sát qua trò chơi: Mèo đuổi chuột, thỏ đổi chuồng, nhảy dây, cáo và thỏ…
2 Phối hợp tốt với phụ huynh về vấn đề giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ.
a Theo dõi thể lực, sức khỏe của trẻ:
Trang 10Thể lực của trẻ không chỉ được rèn luyện ở trường là đủ mà trẻ phải được rèn luyện ở mọi lúc, mọi nơi Do đó cần phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để cùng nâng cao thể lực cho trẻ.
Đầu năm học tôi tuyên truyền với phụ huynh thông qua buổi họp phụ huynh tôi đã thông báo những trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi, thừa cân những trẻ thụ động khi tham gia giờ học thể dục, những trẻ có thể lực yếu để phụ huynh biết, để phụ huynh quan tâm đến trẻ có chế độ dinh dưỡng phù hợp lại cho trẻ, phụ huynh động viên con em mình cố gắng học tập hơn không nên thụ động sẽ có sức khỏe không tốt.
Trong các giờ đón trả trẻ, bản thân tôi luôn trao đổi với phụ huynh về sự phát triển thể chất của trẻ, nên động viên khuyến khích trẻ ăn nhiều, ăn hết khẩu phần để đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng, thường xuyên vận động tập thể dục để cơ thể khỏe mạnh và phát triển bình thường Đối với trẻ thừa cân thì tuyên truyền với phụ huynh hạn chế cho trẻ ăn nhiều chất đạm cao, không uống sữa nhiều, ăn bánh kẹo nhiều…phải thường xuyên cho trẻ luyện tập thể dục Còn đối với trẻ suy dinh dưỡng thấp còi cần bổ sung nhiều chất dinh
Trang 11Tuyên truyền với phụ huynh nên cho trẻ vận động, vì có một số phụ huynh thương con sợ con đau nhức chân mà không cho trẻ vận động nên thể trạng của trẻ yếu nên yêu cầu không cho trẻ ra thể dục sáng, hoặc thể dục ngoài trời Đối với những phụ huynh như vậy bản thân tôi phải giải thích cho phụ huynh nắm rõ tầm quan trọng của việc trẻ tham gia tốt vào giờ thể dục và thường xuyên trao đổi với phụ huynh để phụ huynh nắm rõ hơn.
Phối hợp tốt với phụ huynh về việc đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ ở nhà cũng như ở trường Theo dõi sức khỏe của trẻ trước khi trẻ đến trường, nếu trẻ có hiện tượng bệnh như : Sốt cao, mắc các bệnh truyền nhiễm…thì tuyên truyền với phụ huynh nên cho trẻ ở nhà, điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
b Phối hợp với phụ huynh về giáo dục dinh dưỡng cho trẻ.
Nâng cao chất lượng thể lực cho trẻ không chỉ thông qua các bài tập vận động mà cần phải cho trẻ ăn uống đủ lượng, đủ chất, hợp vệ sinh.
Giáo dục trẻ phải biết ăn đủ chất để có sức khỏe tốt và để thực hiện được điều
đó thì: Hằng ngày trẻ ăn trẻ ăn đủ các loại thực phẩm như: gạo, thịt hoặc cá, trứng, dầu mỡ, rau, quả, để có đủ sức khỏe để hoạt động, mau lớn, thông
Trang 12minh, chống lại bệnh tật Ăn uống không đủ chất sẽ bị suy dinh dưỡng, ốm yếu…Vì vậy cần ăn nhiều loại thức ăn, không ăn kiêng Ngoài ra, cô giáo dục trẻ uống nhiều nước đủ lượng nước trong ngày để cơ thể trẻ phát triển hài hòa.
Nhà trường đã xây dựng thực đơn theo mùa, với tuần chẵn, tuần lẻ, trẻ được thay đổi món ăn hàng ngày Hơn nữa các loại thực phẩm nhà trường đặt mua ở các chủ cửa hàng rau sạch, đảm bào an toàn thực phẩm Vì vậy năm học vừa rồi không có trường hợp ngộ độc nào xảy ra.
Khi cho ăn tôi thường động viên trẻ, đưa ra các hình thức thi đua trong bữa
ăn, vì vậy trẻ ăn ngon miệng, hết xuất và qua các đợt cân định kì, 100% các cháu đều tăng cân.
Nâng cao thể lực cho trẻ cần phải kết hợp giữa ăn uống điều độ và rèn luyện hợp lý Hàng ngày ngoài giờ thể dục sáng và giờ học giáo dục thể chất, tôi tạo điều kiện cho trẻ được rèn luyện ở mọi lúc mọi nơi như: hoạt động ngoài trời, hoạt động góc… Tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động, tập các bài tập để củng cố những thói quen vận động mà trẻ đã được học trong giờ học
Trang 13Trong giờ chơi tự do của trẻ tôi luyện tập thêm cho những trẻ phát triển chậm, không tiếp thu được trong giờ tập luyện, những trẻ kém năng động, chậm chạp để giúp trẻ theo kịp các bạn trong lớp, theo kịp chương trình, phù hợp với độ tuổi.
3 Phát triển thể chất thông qua một số hoạt động khác
Giáo dục phát triển vận động cho trẻ không chỉ qua giờ hoạt động học thể dục
mà còn thông qua các giờ hoạt động khác: Ví dụ: Cô tổ chức cho trẻ vẽ, cắt, xé dán…trẻ mệt, mỏi tay cô cho cháu làm động tác như thư giãn vận động như
“Tôm bún, cua bò, cá bơi, cúi mãi mỏi lưng, viết mãi mỏi tay…” tôi đã lồng ghép 1-2 phút thể dục nhẹ nhàng để giảm bớt sự mệt mỏi cho trẻ hoặc tôi mở nhạc có nhịp điệu nhún, cho trẻ lắc lư nhẹ nhàng Qua đó trẻ sẽ có tinh thần trở lại học tập hăng say hơn.
III Kết quả và bài học kinh nghiệm
1 Kết quả đạt được:
a Về phía giáo viên:
Trang 14Đầu năm tôi đã xây dựng kế hoạch sát với tình hình thực tế của lớp nên khi thực hiện rất phù hợp, trẻ có những giờ tập luyện với những vận động vừa sức Không những trẻ phát triển được các vận động tinh, thô, bên cạnh đó các
tố chất nhanh mạnh, bền, khéo cũng được phát triển Các hình thức tổ chức
để cho trẻ được vận động phong phú, lôi cuốn trẻ, đặc biệt tôi luôn tổ chức dưới hình thức giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm” là cho trẻ được trải nghiệm nhiều, cô chỉ là nguời hướng dẫn, gợi mở cho trẻ hoạt động Nhìn chung, trẻ
đã thực hiện được các vận động thông qua giờ: Thể dục sáng, trong giờ học, sau khi ngủ dậy, hoạt động ngoài trời.
b Về phía trẻ:
Trẻ hứng thú hơn trong các giờ học, thích được vận động, tự tin, nhanh nhẹn, hoạt bát và có tinh thần hợp tác cùng bạn bè.
Trẻ có thể lực tốt hơn, trẻ khỏe mạnh và tăng cân đều Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động hơn.
Có khả năng phản ứng nhanh, đúng theo tín hiệu Đồng thời giáo dục trẻ lòng dũng cảm, tính độc lập, ý thức tổ chức kỷ luật, biết hợp tác cùng bạn khi
Trang 15Trẻ có ý thức trong giờ ăn hơn, trẻ tự giác không cần cô nhắc nhở, ăn nhanh, không kén thức ăn Vì vậy sức khỏe của trẻ tốt, phát triển hài hòa.
c Về phía phụ huynh :
Phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc phát triển thể chất cho trẻ, luôn quan tâm đến sự phát triển sau này của con em mình, thường xuyên hỏi thăm cô giáo về vận động của trẻ ở trường.
Trẻ hứng thú được tập luyện, bố mẹ an tâm, tin tưởng khi thấy các con khỏe mạnh cơ thể cân đối, hài hòa.
2 Bài học kinh nghiệm
Để làm tốt việc phát triển thể chất cho trẻ tôi rút ra một số vấn đề sau:
Cần nắm rõ mục tiêu, yêu cầu để phát triển thể chất cho trẻ theo quan điểm giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”, đổi mới phương pháp dạy để trẻ phát triển tốt nhất.
Cần phải nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý, năng lực và khả năng phát triển của trẻ lớp mình phụ trách để tìm ra biện pháp phát triển thể chất phù hợp nhất.