(SKKN HAY NHẤT) một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 viết đúng chính tả

cầu trên, phân môn Chính tả cùng một số phân môn khác giúp học sinh chiếm lĩnhđược Tiếng Việt để giao tiếp và học tập.. Viết đúng chính tả sẽ giúp cho học sinh có điều kiện sử dụng Tiếng

1

Đề tài :

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ

2 Đặt vấn đề:

Trong bất cứ xã hội nào thì giáo dục cũng luôn luôn chiếm một vị thế vô cùng

quan trọng Trong xu thế phát triển của xã hội loài người, giáo dục là một bộ phận

không thể thiếu được và phát triển song song với tiến trình phát triển của lịch sử xã

hội loài người Muốn cho xã hội phồn thịnh thì cần có một nền giáo dục vững mạnh

và toàn diện Giáo dục không chỉ mang đến cho ta những hiểu biết về kho tàng tri

thức vô giá của nhân loại nhằm trang bị những kiến thức cơ bản, cần thiết về khoa

học để làm hành trang cho cuộc sống mà còn giáo dục cho các em những hiểu biết

về lẽ sống, về đạo làm người, về tình yêu quê hương đất nước, đặc biệt cần thiết để

hình thành nhân cách cho trẻ

Hiện nay đất nước ta đang trong xu thế hội nhập, dưới sự lãnh đạo tài tình và

sáng suốt của Đảng, giáo dục lại càng cần thiết và quan trọng hơn Đảng ta luôn

quan tâm đào tạo thế hệ trẻ: thế hệ giàu tiềm lực góp phần xây dựng đất nước phồn

vinh Trong chiến lược phát triển giáo dục, Đảng ta đặc biệt chú trọng đến bậc giáo

dục Tiểu học, bậc học nền tảng cho các bậc giáo dục tiếp theo

Trong giáo dục Tiểu học, Tiếng Việt là một bộ môn quan trọng nhằm mục đích

giáo dục phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh Mục đích của việc dạy và học

môn Tiếng Việt là dạy cho trẻ biết sử dụng Tiếng Việt để giao tiếp và mở rộng vốn

hiểu biết thông qua việc dạy các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết Để thực hiện các yêu

cầu trên, phân môn Chính tả cùng một số phân môn khác giúp học sinh chiếm lĩnh

được Tiếng Việt để giao tiếp và học tập Chính tả là một phân môn quan trọng, có

thể nói là một phân môn công cụ của môn Tiếng Việt Viết đúng chính tả sẽ giúp

cho học sinh có điều kiện sử dụng Tiếng Việt đạt hiệu quả cao trong việc học tập

các môn học khác, việc viết văn bản, thư từ

Tuy nhiên do yếu tố vùng miền, cách phát âm mỗi nơi có khác nhau Mặc dù

những qui tắc, qui ước về chính tả đã được thống nhất theo ngữ pháp chung nhưng

việc “viết đúng chính tả” trong học sinh hiện nay nói chung vẫn còn nhiều khó

khăn, tồn tại Hiện tượng học sinh viết sai chính tả là khá trầm trọng Điều này ảnh

hưởng tới kết quả học tập của các em ở môn Tiếng Việt nói chung cũng như các

môn học khác Đây là một vấn đề trăn trở đòi hỏi chúng ta phải nghiên cứu tìm ra

giải pháp tốt nhất để giúp các em học tốt phân môn Chính tả, góp phần nâng cao

chất lượng môn Tiếng Việt và làm cơ sở để học tốt các môn học khác Chính vì vậy

mà tôi đã tìm hiểu và đi vào nghiên cứu đề tài: "Một số biện pháp giúp học sinh

lớp 4 viết đúng chính tả" với phạm vi đề tài là học sinh lớp 4C trường tiểu học

Trần Đình Tri

3 Cơ sở lý luận:

Định hướng cơ bản trong dạy học ở nhà trường tiểu học là dạy học theo định

hướng giao tiếp Chữ viết là một trong những phương tiện giao tiếp Để đảm bảo

cho người phát và người nhận đều hiểu rõ nội dung văn bản một cách thống nhất,

người ta đã đưa ra hệ thống quy tắc về cách viết cho các từ của một ngôn ngữ

Người viết đúng chính tả là người có trình độ về mặt ngôn ngữ Viết đúng chính tả

là một yếu tố cơ bản để giúp các em học tốt các môn học khác đồng thời giúp các

em thêm yêu quý và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Vì vậy, vấn đề rèn luyện

để nâng cao chất lượng viết đúng chính tả là việc làm hết sức cần thiết, thiết thực

của ngành giáo dục

4 Cơ sở thực tiễn:

Chữ viết hiện nay của người Việt là chữ viết ghi lại theo phát âm, nghĩa là đọc như thế nào thì viết như thế ấy, giữa cách đọc và cách viết thống nhất với nhau

Nhưng trong thực tế cách phát âm của các phương ngữ đều có những sai lệch với

nhau Vì vậy trong nhà trường Tiểu học hiện nay học sinh viết sai chính tả là khá

phổ biến

Trong nhà trường tiểu học, chính tả được dạy với tư cách là một phân môn của môn Tiếng Việt và học sinh được học phân môn Chính tả trong một tiết học riêng,

mặt khác phân môn Chính tả có tính thực hành cao nên giáo viên có điều kiện để

giúp học sinh viết đúng chính tả thông qua một số biện pháp cụ thể

5 Nội dung nghiên cứu :

Để thực hiện đề tài trên bản thân tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu và đề ra một số biện pháp như sau:

a/ Biện pháp 1: Luyện phát âm

Học sinh luyện phát âm ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên:

- Học sinh chú ý luyện những từ khó đọc, từ dễ viết sai rồi đọc các từ đó nhiều lần, khi đã thấy ổn thì đọc toàn bài Chuẩn bị tốt bài tập đọc cũng đã góp phần

vào việc luyện phát âm Ở gia đình thì cha mẹ, anh chị là người giúp đỡ các em học

tập trong đó có việc luyện phát âm

- Khi đã đến lớp, tôi vẫn tiến hành theo cách thông thường như đọc mẫu, học sinh đọc, xác định từ khó đọc, từ dễ viết sai, đọc sai, như vậy tôi đã cho chuẩn bị

ở nhà và trên lớp cho cả giáo viên và học sinh

b/ Biện pháp 2: Dành thời lượng thích hợp cho phần làm bài tập chính tả cũng như

kiểm tra bài cũ

Để học sinh có thêm vốn từ, ngoài việc mở rộng vốn từ ở tiết Luyện từ và câu thì trong tiết Chính tả tôi cũng chú trọng vấn đề này thông qua các bài tập chính tả

Mỗi học sinh phải chuẩn bị cho mình một quyển sổ tay chính tả để ghi từ khó, từ

mới trong tiết Chính tả theo quy định của giáo viên

Ví dụ 1: Ở tuần 1, phần bài tập yêu cầu điền vào chỗ trống l/n hay an/ang

Sau khi hướng dẫn học sinh làm bài tập 2a, 3b tôi cho học sinh tìm thêm các từ

có chứa vần an, ang Những từ mới tìm được mà giáo viên kết luận đúng thì cho

các em ghi vào sổ tay chính tả Có rất nhiều học sinh tham gia trả lời Cách làm này

đã làm tăng thêm vốn từ, nó không chỉ giúp học sinh viết đúng chính tả trong tiết

Chính tả mà nó còn áp dụng trong quá trình viết bài của mình Tôi xin nêu một số từ

học sinh tìm được trong tiết học này: an toàn, bình an, an khang thịnh vượng, chăn

màn, hàng vạn, mơ màng, bánh tráng, trạng nguyên, trang trại, trang phục, trang

trọng, khẩu trang, rau lang,

Ví dụ 2: Tuần 2 Bài: Mười năm cõng bạn đi học

Bài tập 2: Phân biệt s/x, ăn/ăng Bài tập này chỉ yêu cầu học sinh chọn cách viết đúng từ trong ngoặc đơn (sin, xin) bà, lát (sau, xau), hỏi (rằng, rằn), phải (chăng, chăn), không (sao, xa), hỏi

(xem, sem) Đối với bài tập này nếu phát âm đúng và hiểu đúng từ cần điền thì các

em sẽ hoàn thành tốt bài tập Sau khi hoàn thành bài tập tôi cho học sinh đọc lại các

từ vừa chọn và luyện phát âm cho chính xác

Phân biệt s/x còn được mở rộng thêm ở bài tập 3a (Tuần 6) Cách tiến hành

tương tự như tuần 1

Ngoài ra còn có rất nhiều bài tập so sánh như phân biệt ch/tr (Tuần 3), r/d, d/gi (Tuần 4), ân/âng, en/eng (Tuần 5), uôn/uông (Tuần 7), iêng/iên (Tuần 8),

uông/uôn (Tuần 9), ươn/ương (Tuần 12), i/iê (Tuần 13), tôi cũng cho tiến hành

tương tự

Một biện pháp khác để khắc phục lỗi chính tả cho học sinh là giúp học sinh hiểu nghĩa chính xác của từ Việc giải nghĩa từ thường được thực hiện trong tiết Tập

đọc, Luyện từ và câu…nhưng trong tiết Chính tả cũng là một biện pháp tích cực,

khi học sinh không thể phân biệt từ khó dựa vào phát âm hoặc phân tích cấu tạo

tiếng

Chẳng hạn: Phân biệt bàn và bàng (trong từ đơn): Bàn= cái bàn – bàng

=cây bàng hoặc phân biệt bác và bát : bác=anh của ba, - bát = đồ dùng ăn cơm

(bát đũa)

Với những từ nhiều tiếng, từ nhiều nghĩa giáo viên phải đặt từ đó trong văn cảnh cụ thể để gợi lại nghĩa từ hoặc giúp học sinh giải nghĩa từ

c/ Biện pháp 3: Giới thiệu một số quy tắc chính tả và mẹo chính tả.

Nhằm giúp học sinh có thêm kiến thức để viết đúng chính tả, tôi sưu tầm và giới thiệu cho học sinh một số quy tắc, mẹo chính tả và được lồng ghép trong các

tiết dạy Tôi thường in sẵn các mẹo chính tả cũng như những từ khó ít gặp và những

từ bất quy tắc phát cho học sinh đính vào sổ tay chính tả để tham khảo và áp dụng

khi cần thiết

* Quy tắc viết K, C, Q:

Khi dạy bài chính tả Kéo co - Tuần 13 tôi thấy một số học sinh viết sai các từ:

kéo co, keo, Sau khi chữa lỗi cho học sinh, tôi giới thiệu quy tắc trên

Phụ âm "cờ" được ghi bằng ba hình thức khác nhau nhưng phổ biến nhất là bằng chữ cái c, ngoại trừ một số trường hợp sau đây:

- Trước nguyên âm i, e, ê và iê được ghi bằng k

Ví dụ: kéo co, keo, kỉ niệm, thước kẻ, kiên cố, ngày kia,

- Trước âm đệm u được ghi bằng q

Ví dụ: quả, quan, quên

* Quy tắc: Huyền - ngã - nặng ; Sắc - hỏi - không

Khi học sinh làm bài tập 2b (Tuần 3 - Đặt trên chữ in đậm dấu hỏi hay dấu ngã?) và đến tuần 6 yêu cầu này được nâng cao hơn (Bài tập 3b: Tìm các từ láy có

chứa thanh hỏi, thanh ngã) Sau khi hướng dẫn học sinh làm bài tập, dựa trên cơ sở

những từ láy tìm được, học sinh nhận xét dấu thanh Kiến thức này học sinh đã học

ở tiết Luyện từ và câu về cấu tạo tiếng (Tuần 1) nên việc học sinh nhận xét dấu

thanh sẽ dễ dàng Từ đó, giáo viên ghi lại quy tắc: Huyền, ngã, nặng; Hỏi, sắc,

không

Có thể dễ dàng nhớ quy tắc này qua các câu lục bát:

Chị Huyền mang nặng ngã đau Hỏi không sắc thuốc lấy đâu mà lành

Học sinh dùng sổ tay chính tả để ghi lại quy tắc này Việc phát âm để phân biệt thanh hỏi hay thanh ngã trong các từ cũng được giáo viên lưu ý khi đọc, còn quy tắc

trên chỉ áp dụng khi viết Cách viết hoa danh từ riêng, cách trình bày bài văn, bài

thơ, đoạn văn, đoạn thơ cũng được giáo viên thường xuyên nhắc nhở

* Các mẹo về dấu thanh

Mẹo: "Mình nên nhớ viết là dấu ngã."

Những từ Hán-Việt trong trường hợp phân vân nên viết là dấu hỏi hay dấu ngã,

mà bắt đầu bằng một trong những âm trong câu trên như: m, n, nh, v, l, d, ng thì

viết dấu ngã Ngoài ra thì được viết với dấu hỏi

Ví dụ:

m: mã số, miễn phí, thẫm mĩ,

n: nỗ lực, phụ nữ, trí não,

nh: nhẫn nại, tham nhũng, truyền nhiễm,

v: vĩ đại, vũ khí, cổ vũ,

l: nghi lễ, lãnh đạo, lão thành,

d: dã man, dũng sĩ, diễn viên,

ng: ngoại ngữ, ngưỡng mộ, nghĩa hiệp,

Mẹo theo tiếng cùng gốc hay gần nghĩa:

Các tiếng cùng gốc hay gần nghĩa với nhau sẽ mang dấu cùng nhóm với nhau

Chẳng hạn với mẹo này ta có:

cũng - cùng, dẫu - dầu, mõm - mồm,

phản - ván, quẳng - quăng,

* Các mẹo về vần:

- Đa số từ chỉ trạng thái bấp bênh, không vững chắc có vần ênh: Gập ghềnh, khấp

khểnh, chông chênh, lênh đênh, bập bềnh, chếnh choáng, chệnh choạng, lênh

khênh, bấp bênh, công kênh…

Khi dạy bài: Khuất phục tên cướp biển (Tuần 25) sau khi hướng dẫn học sinh

làm bài tập 2b: Điền vào chỗ trống ên hay ênh? tôi cung cấp cho học sinh mẹo này

- Vần uyu chỉ xuất hiện trong các từ tượng hình: khuỷu tay, khúc khuỷu, ngã khuỵu, khuỵu chân; vần oeo chỉ xuất hiện trong các từ ngoằn ngoèo, khoèo chân

d/ Biện pháp 4: Rèn tính cẩn thận cho học sinh

Trong lớp một số em khi viết bài thường hay viết ngoáy, viết cẩu thả dẫn đến viết thiếu nét, viết sai chính tả, bài viết trình bày không sạch sẽ, không đúng quy

định Để rèn tính cẩn thận cho học sinh thì trong mỗi tiết học tôi luôn nhắc nhở các

em chú ý tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở Mỗi khi viết bài đặc biệt là bài

chính tả nghe viết tôi quan sát rất kĩ và tập cho học sinh thói quen nghe giáo viên

đọc lần 1 để định hình câu văn, nghe giáo viên đọc lần 2 tự nhẩm lại trong đầu rồi

mới viết, không vội vã ghi lại ngay lúc giáo viên đang đọc Tôi thường xuyên nhắc

nhở học sinh phải luôn có ý thức viết đúng chính tả vì nét chữ là nết người, vì viết

cẩn thận, viết đúng chính tả là thể hiện thái độ yêu mến chữ Việt và tôn trọng người

đọc

Việc kiểm tra “viết đúng chính tả” của giáo viên đối với học sinh không chỉ ở môn Chính tả mà cũng cần lưu ý nhắc nhở học sinh trong tất cả các môn học khác

trong chương trình, đặc biệt là môn Tập làm văn Việc này phải được tiến hành kiên

trì và liên tục để giúp học sinh dần có ý thức rèn kỹ năng “viết đúng” trong mọi tình

huống

6 Kết quả:

Trong quá trình giảng dạy, với việc áp dụng các biện pháp trên tôi nhận thấy cả giáo viên và học sinh đều phát âm tương đối chuẩn, loại bỏ đáng kể cách phát âm

theo tiếng địa phương, học sinh luôn có ý thức viết đúng chính tả, cẩn thận khi làm

bài, chữ viết của học sinh khá rõ ràng, trình bày sạch sẽ và đúng qui định Đặc biệt

là 100% học sinh trong lớp đều sử dụng thường xuyên và có hiệu quả sổ tay chính

tả, nội dung ghi chép ngày càng nhiều Học sinh đã có nhiều tiến bộ không chỉ trong

môn Chính tả mà trong tất cả các môn học khác Đa số các bài làm của các em đều

viết đúng chính tả chỉ còn vài em mắc lỗi chính tả Việc “giúp học sinh viết đúng

chính tả" là một quá trình lâu dài song với những kết quả bước đầu như trên, nếu

tiếp tục rèn luyện sang lớp trên các em sẽ có kỹ năng viết đúng, đạt yêu cầu Kết

quả cụ thể qua bảng so sánh chất lượng sau của lớp:

7 Kết luận:

Phát hiện lỗi chính tả, đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời là rất cần thiết, không thể thiếu trong quá trình dạy - học Nhưng không phải chỉ đưa ra các biện

pháp khắc phục là có thể thực hiện một cách có hiệu quả Sửa chữa, khắc phục lỗi

chính tả là cả một quá trình lâu dài, đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, bền bĩ

Giáo viên nên hướng dẫn các em thật tỉ mỉ về các quy tắc chính tả, quy tắc kết hợp

từ, quy tắc ghi âm chữ quốc ngữ…Trong quá trình giảng dạy, giáo viên luôn quan

sát, kiểm tra, … từ đó phát hiện ra những khó khăn, vướng mắc, hoặc những lỗi mà

học sinh hay mắc phải để kịp thời sửa chữa, uốn nắn

Giáo viên cần phải không ngừng học hỏi, tự tìm hiểu, nghiên cứu để nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ Có nắm chắc kiến thức, giáo viên mới có thể giúp

học sinh học tập một cách có hiệu quả

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, chắc hẳn còn nhiều thiếu sót

Rất mong được nhận ý kiến đóng góp của Ban giám hiệu cùng các bạn đồng nghiệp

để đề tài được hoàn thiện hơn Xin chân thành cảm ơn!

8 Đề nghị:

- Đối với giáo viên: Tôi đề nghị tất cả giáo viên đều luyện cách phát âm chuẩn,

luôn phát âm theo chuẩn trong giảng dạy và trong giao tiếp

- Đối với nhà trường:

+Mở các chuyên đề về môn Tiếng Việt trong đó chú trọng đến việc phát âm + Cung cấp các tài liệu về ngữ âm tiếng Việt để giáo viên tham khảo

- Đối với phụ huynh: Mong các bậc phụ huynh cần kết hợp cùng giáo viên chủ nhiệm để kịp thời theo dõi, uốn nắn cách phát âm và rèn viết đúng chính tả cho con

em mình ngày một tiến bộ hơn

Đại Phong ngày 18 tháng 11 năm 2020

Người viết

Doãn Thị Tám