Bình đẳng giới phương thức hiệu quả khắc phục mất cân bằng giới tính khi sinh

Việc lựa chọn giới tính trước khi sinh hiện nay đã và đang phản ảnh tình trạng bất bình đăng giới sâu sắc trong gia đình và cộng đồng ở Việt Nam.. Đê ngăn chặn tình trạng mát cân băng gi

BÌNH ĐẲNG GIỚI - PHƯƠNG THƯC HIỆU QUẢ

KHÁC PHỤC MẤT CÂN BẰNG GIỚI TÍNH KHI SINH

TS PHAN THỊ HIÊN ’*’

TS NGUYỄN THỊ NGUỒN< “ >

Ngày nhận bài: 17/5/2022 Ngày thẩm định: 25/5/2022 Ngày duyệt đăng: 20/6/2022

Tóm tắt: Giới và vấn đề giới tính là chủ đề lớn trong xã hội hiện đại, là thước đo mức độ “trưởng thành ” của mỗi cộng đồng, quốc gia và rộng hơn là của nhân loại Không một quốc gia nào có thê phát triến và phát triến bền vững dựa trên nền tảng căn bản của những thiên kiên vê giới và giới tính Việc lựa chọn giới tính trước khi sinh hiện nay đã và đang phản ảnh tình trạng bất bình đăng giới sâu sắc trong gia đình và cộng đồng ở Việt Nam Thực tế cho thấy, giữa bất bình đăng giới và tình trạng mất cán bằng giới tính khi sinh có mối quan hệ tương ho Bất bình đăng giới vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả của tĩnh trạng mất cân bằng giới tinh Đê ngăn chặn tình trạng mát cân băng giới tỉnh khi sinh, công tác bĩnh đắng giới, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trên thực tế phải được coi là nhiệm vụ cấp bách, ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát ưiên.

Từ khóa: bất bĩnh đắng giới; giới tính khi sinh; mất cân bảng giới tính

I

Mất cân bằng giói tính khi sinh -

hệ quã của bất bình đẳng giói

• Mất cân bằng giới tính khi sinh

đang trở thành vấn đề nhức nhối ở hầu hết các

quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang và chậm

phát triển hiện nay, trong đó có Việt Nam Việt

Nam chính thức bước vào giai đoạn mất cân

bằng giới tính khi sinh kể từ năm 2006, vói tỷ

số luôn vượt ngưỡng 111 bé trai/100 bé gái,

trong khi tỷ lệ được khuyến nghị là 106 bé

trai/100 bé gái Tình trạng mất cân bằng này có

sự chênh lệch ở những vùng miền khác nhau

(,) Trường đại học Công nghiệp Thực phẩm Thành phố

Hồ Chí Minh

(") Học viện Chính trị khu vực ỈI, Học viện Chính trị

quốc gia Hồ Chí Minh

Theo Tổng cục Thống kê, kết quả điều tra trong cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh xảy ra nghiêm trọng nhất ở vùng Đồng bằng sông Hồng và khu vực Trung du và miền núi phía Bắc với 115,5 bé trai/100 bé gái, trong khi tỷ lệ này ở Đồng bằng sông Cửu Long là 106,9/100 Tỷ lệ này cũng khác nhau giữa khu vực nông thôn và khu vực thành thị, lần lượt là: 110,8/100 ở thành thị và 118/100 ở nông thôn(1); đặc biệt, tỷ lệ chênh lệch rất cao diễn ra

ở những gia đình có điều kiện kinh tế khá giả

Dù xuất hiện muộn hơn một số quốc gia khác, song ở Việt Nam, tốc độ diễn ra nhanh với mức

độ lan rộng rất đáng lo ngại Cũng theo thống

kê năm 2019, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam xếp thứ 3 trên thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Àn Độ(2)

Tình trạng mất cân bang giới tính khi

sinh gây ra hệ lụy về mặt xã hội, kinh tế,

thậm chí cả an ninh chính trị, làm giảm

chất lượng cuộc sống, xâm phạm đến

phấm giá - quyền và lợi ích chính đáng

cùa phụ nừ và trẻ em gái Theo Báo cáo về

Tình trạng Dân số Thế giới 2020 của Quỳ

Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), mồi

năm trên thế giới có hàng triệu trẻ em gái

bị xâm hại thân thê ở những mức độ khác

nhau Mất cân bằng giới tính khi sinh còn

làm phá vỡ cấu trúc tự nhiên của dân số

Hiện nay, thế giới đang thiếu hụt khoảng

140 triệu phụ nữ và trẻ em gái(3) Còn ở

Việt Nam, Tổng cục Dân sổ, Ke hoạch hóa

gia đình (năm 2019) dự báo sẽ thừa 1,38

triệu nam giới vào năm 2026 Neu không

kiểm soát và ngăn chặn quyết liệt tình trạng

này thì, đến năm 2050, Việt Nam sẽ thiếu

khoáng 2,3 - 4,3 triệu phụ nừ<4)

Sự thay đồi có chủ đích của cấu trúc dân

số trở thành tác nhân của hàng loạt những

bất lợi xã hội khác Điều đáng nói là vấn

đề mất cân bằng giới tính khi sinh (theo

hướng gia tăng nam giới) được tạo ra bời

chù nghĩa nam quyền, nhưng hệ quả tiêu

cực mà nam giới phải gánh chịu không

nhỏ Ví dụ, quyền được kết hôn, với đà gia

tăng giữ nguyên tỷ suất sinh nghiêng về bé

trai hiện nay thì trong khoảng 20 - 30 năm

tới, Việt Nam sẽ có khoảng 02 - 03 triệu

nam giới gặp khó khăn về vấn đề kết hôn,

kéo theo hàng loạt những hệ lụy khác, như

tội phạm mua dâm, hiếp dâm, sử dụng các

chất kích thích và bạo lực Trong khi đó,

việc phân biệt giới tính khi sinh làm cho

tình trạng “vô quyền và vô quyền hóa” ở

phụ nữ và trẻ em gái càng trờ nên sâu sắc,

như quyền được định đoạt về kết hôn, sinh

đẻ, quyền được tham gia vào thị trường lao

động, quyền được bảo vệ sức khỏe, quyền

được tôn trọng nhân phẩm,

Rõ ràng, hệ lụy do mất cân bằng giới tính

khi sinh là vô cùng to lớn Xét ở khía cạnh văn

minh, sự “tôn sùng” nam giới/trẻ trai và sự

tước bỏ quyền được sống, được sinh ra ở nữ giới/trẻ gái là đi ngược lại xu hướng tiến bộ,

vi phạm quyền tự do, dân chủ và công bằng Trong khi đó, xét ở khía cạnh đạo đức, đó là

sự chà đạp lên lương tâm và phẩm giá con người, xâm phạm quyền con người, mà cụ thể

là quyền của phụ nữ và trẻ em gái

Tình trạng này do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân cơ bản và trực tiếp nhất là sự can thiệp của khoa học và công nghệ Sự ra đời của công nghệ hiện đại hồ trợ con người phát hiện, lựa chọn và loại

bỏ giới tính thai nhi một cách dề dàng, để thực hiện khát vọng sinh con trai ở không

ít cặp vợ chồng Phát triển kinh tế được coi là vấn đề cốt lõi, là nguyên nhân sâu

xa và chi phối nhất Bên cạnh đó, nguyên nhân thuộc về văn hóa, dù là nguyên nhân phái sinh nhưng lại có sức mạnh dai dẳng, bền vừng và khó loại bỏ nhất Việt Nam

và nhiều quốc gia châu Á khác chịu ảnh hưởng bời tư tưởng Nho giáo với hàng loạt những quan niệm định kiến giới nặng nề, như: việc thờ cúng tổ tiên hay người nối dõi tông đường phải là nam; con trai mới đích thực là con mình; những việc lớn trong gia đình đều được hỏi ý kiến con trai và con trai là người có quyền tham gia, quyết định nhất là đối với những việc trọng đại Điều này dần đến vấn đề bất bình đẳng giới và định kiến giới

Bất bình đắng giới, theo cách hiếu đơn giản nhất, là sự đối xử khác biệt với nam giới và nữ giới tạo nên cơ hội khác nhau trong việc tiếp cận các nguồn lực của đời sống xã hội Bất bình đẳng giới bắt nguồn

từ sự định kiến giới Định kiến giới là nhận thức, thái độ và sự đánh giá lệch lạc vai trò, năng lực, chức năng của nữ giới và nam giới, mà xu hướng nhìn nhận tiêu cực

ở đây thường nghiêng về nữ giới Theo đó, người phụ nữ trong gia đỉnh và ngoài xã hội luôn bị coi là công dân “hạng hai” sau đàn ông/nam giới cho dù họ có thành đạt hay không

Khoa học chính trị - số 05/2022

2 Khắc phục mất cân bằng giói tính khi

sinh - thực trạng và định hưóiig giải pháp

Mất cân bằng giới tính khi sinh tăng nhanh,

đang ở mức nghiêm trọng Điều này cho thấy,

mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức

cân bằng tự nhiên(5) như quyết tâm của Chính

phủ trong chặng đường tới là hết sức khó

khăn, cần có quyết tâm chính trị với các biện

pháp hữu hiệu

Thực tế, trong suốt chiều dài lịch sử, phụ

nữ luôn phải chịu sự đối xử bất bình đẳng, bị

hạ thấp vị trí và vai trò trong xã hội Điều này

thể hiện ở tất cả mọi lĩnh vực:

về kinh tế, phần lớn lao động nữ (khoảng

70%) đang làm việc trong các ngành nghề

chuyên môn thấp, mức độ rủi ro cao (may

mặc, giày da, lao công, phụ giúp việc

nhà ) với mức thu nhập không cao và

không ổn định; 62% lao động nữ làm việc

trong gia đình không được trả công Thời

gian làm việc của phụ nữ luôn nhiều hơn

nam giới, trong khi thu nhập lại thấp hơn

(cùng một công việc như nhau)(6) Nữ giới

phải gánh phần lớn công việc nhà và chăm

sóc gia đình, trong khi nam giới chủ yếu chi

chịu trách nhiệm làm kinh tế Điều này ảnh

hưởng đến thời gian giải trí và hạnh phúc

của nữ giới Trên thế giới, hầu hết phụ nữ

dành nhiêu thời gian mỗi ngày đê chăm sóc

gia đình và làm việc nhà hơn người chồng:

chênh lệch thời gian làm việc nhà dao động

từ 01 đến 03 tiếng, thời gian chăm sóc gia

đình (con cái, cha mẹ già, người bệnh) dao

động từ 02 đến 10 lần, thời gian tham gia

các hoạt động thị trường thấp hơn nam giới

từ 01 đến 04 tiếng Thậm chí, ngay cả khi

phụ nữ dành nhiều thời gian làm việc thị

trường hơn người chồng, họ vần phải chịu

trách nhiệm chính cho việc chăm sóc gia

đình và làm việc nhà<7) Nam giới chiếm ưu

thế trong kiểm soát đất đai và các tài sản

giá trị cao Điều này dẫn đến tình trạng vô

quyền ở phụ nữ và khiến người phụ nữ gần

như phụ thuộc hoàn toàn vào người đàn ông

trong gia đình(8)

về chỉnh trị, tỷ lệ phụ nữ Việt Nam trong

hệ thống chính trị các cấp còn rất khiêm tốn, đặc biệt là vị trí quản lý, lãnh đạo(9); tỷ lệ nữ tham gia Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm

kỳ 2016 - 2021 (cấp tỉnh là 26,6% và cấp huyện là 27,5%)(l0> và Quốc hội nhiệm kỳ

2021 - 2026 là hơn 30% Mặc dù tỷ lệ nữ giới tham gia Đại biểu Quốc hội được đánh giá là cao nhất ở khu vực Đông Nam Á(ll), song đặt trong mối tương quan lao động giữa nam và nữ, tỉ lệ này ở nước ta rất thấp với 49%/50,2% và gần như phụ nữ chỉ được xếp

ở “sân sau” so với nam giới; ít nữ giới được tham gia các vị trí chính trị chính thức, đặc biệt là các vị trí cấp cao

về mặt đạo đức, bạo lực được sử dụng như một phương thức đê đạt mục đích, thậm chí cả những mục đích bất xứng, đã làm giảm giá trị

và nhân phẩm của người phụ nữ

ở các lĩnh vực xã hội khác, nữ giới cũng đang phải gánh chịu những bất lợi về cơ hội thăng tiến, trong hầu hết nghề nghiệp,

phụ nữ có cơ hội thăng tiến thấp hơn nam giới, dù ngành nghề đó ưu thế thuộc về nữ giới, về kiếm soát và ra quyết định, cùng

trình độ như nhau, thậm chí nhiều phụ nữ

có năng lực hơn nam giới, nhưng tỷ lệ phụ

nữ giữ vị trí quản lý thấp hơn nhiều so với nam<12) Trong gia đình, người phụ nữ đóng góp công lớn, như sinh đẻ và nuôi dưỡng các thế hệ, sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần, chăm sóc các thành viên gia đình, nhưng vị thể của họ lại rất thấp, bị coi là phụ thuộc vào nam giới và không phải là người ra quyết định

Bất bình đẳng giới đã gây ra những hệ lụy khôn lường về mặt kinh tế, chính trị, xã hội lần đạo đức về kinh tế, với trên 50% lực lượng lao động là nữ giới tham gia vào thị trường lao động với những bất lợi về cơ hội và chính sách, làm cho họ không thể phát huy được tiềm năng, trí tuệ một cách hiệu quả để phát triển kinh tế, tăng năng suất lao động Bất bình đăng dựa trên sự thiên kiến giới đã tước đoạt quyền và lợi ích chính đáng của phụ nữ

Như vậy, bất bình đẳng, xét ở khía cạnh

nào cũng cần xóa bở, đặc biệt là đối với xã

hội văn minh, điều này lại càng khó chấp

nhận Sự tồn tại của tình trạng bất bình đẳng

trong xã hội do nhiều nguyên nhân Trong đó,

người ta thường nhấn mạnh đến nguyên nhân

kinh tế Quả thật, trong các xã hội, đặc biệt là

những nơi có nền kinh tế phát triển chưa cao,

hoạt động sản xuất phụ thuộc vào sức mạnh

cơ bắp, ở đó, vai trò cùa người đàn ông luôn

được coi trọng Việt Nam với một cơ sở kinh

tế như vậy đã tồn tại hàng nghìn năm, thì việc

người phụ nữ đóng vai trò thứ yếu trong cả

gia đình và ngoài xã hội cũng là điều dề hiểu

Thế nhưng, tại sao khi cơ sở kinh tế đã có

những thay đổi, đặc biệt là trong rất nhiều

gia đình hiện nay, thu nhập của người phụ

nữ ngang bằng hoặc hơn nam giới, thậm

chí không ít nữ giới thành đạt hơn nam giới

nhưng tiếng nói của họ vần có phần yếu thế

hơn Tình trạng này cho thấy vai trò quan

trọng của Nhà nước trong việc hoàn thiện

thể chế, chính sách bảo đảm thực hiện bình

đẳng giới

Quyên bình đăng của người phụ nữ vê mọi

mặt so với nam giới đã được chính thức ghi

nhận tại Điều 1 và Điều 2 trong Tuyên ngôn

quốc tế về quyền con người (năm 1948) của

Liên Hợp quốc, nhưng hiện nay, ở rất nhiều

quốc gia, trong đó có Việt Nam, vấn đề bình

đẳng giới vẫn được đặt ra như một mục tiêu

quan trọng trong quá trình phát triển

Ở nước ta, vấn đề bình đẳng giới đã được

ghi nhận trong Điều 26 Hiến pháp năm 2013

và trong rất nhiều văn bản của hệ thống pháp

luật, như Luật Bình đắng giới, Bộ luật Dân

sự, Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ luật Lao động,

Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bầu cử đại

biểu Quốc hội, Luật Bầu cử đại biếu Hội

đồng nhân dân, Luật Cư trú, Bộ luật Hình

sự, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật

Quốc tịch Mặc dù, có hệ thống pháp luật

bảo đảm quyền bình đắng giới, đặc biệt là đối

với phụ nữ, nhưng tình trạng bất bình đẳng

giới ở Việt Nam vẫn còn phố biến, biếu hiện

rõ nhất là vấn nạn phụ nữ bị xâm hại, bạo lực gia đình Theo Kết quả điều tra quốc gia

về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam (năm

2019), cứ 03 người phụ nữ được hỏi thì có tới gần 02 người cho biết, họ phải chịu đựng

ít nhất một trong những hình thức bạo lực từ người chồng hoặc người bạn tình; và có 4,4% phụ nữ cho biết họ đã bị lạm dụng tình dục trước tuổi 15<13) Như vậy, có thể thấy con đường để phụ nữ gia nhập vào sân chơi bình đăng như nam giới còn nhiều khó khăn, thách thức Điều này đặt ra nhiều câu hỏi như: việc

tổ chức thực hiện pháp luật về bình đắng giới

có thực sự mang lại hiệu quả và luật pháp đã thực sự trở thành công cụ bảo vệ sự bình đẳng

và tiến bộ của phụ nữ

Vì vậy, cần một sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn xã hội, đặc biệt là của hệ thống chính trị

để thay đổi trật tự xã hội bất bình đẳng kéo dài Tôn trọng giá trị và quyền con người là một giải pháp tối ưu để kiến tạo một xã hội hòa bình, phát triển và thịnh vượng

Có nhiều giải pháp được đặt ra như: Chính sách cải thiện cơ hội kinh tế cho phụ nữ; Chính sách thu hẹp khoảng cách giới trong giáo dục, y tế; Chính sách xóa bỏ phân biệt giới trên thị trường lao động; Chính sách nâng cao vị thế của người phụ nữ (14) về

kinh tế\ Tăng quyền năng kinh tế của phụ nữ bằng giải pháp trợ giúp phụ nữ thoát nghèo, tạo cơ hội và khá năng tiếp cận cũng như đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người về y tế, giáo dục, đời sống vật chất - tinh thần và có

cơ hội được tự chủ về kinh tế ngang với mức của nam giới Việc tạo quyền năng kinh tế góp phần cải thiện vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội Trên thị trường lao động: Bình đẳng giới ở nơi làm việc có nghĩa là cả nam và

nữ đều được tiếp cận các cơ hội, nguồn lực và được thụ hưởng giá trị lao động ngang nhau cho những công việc tương đương, không phân biệt giới tính; bãi bỏ những rào cản để phụ nữ được tham gia đầy đủ và bình đẳng trong lực lượng lao động; không phân biệt giới tính trong bất cứ ngành nghề nào, bao Khoa học chính trị - số 05/2022

gồm các vị trí lãnh đạo về giáo dục: Tăng

cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị,

đặc biệt là người đứng đầu về công tác cán

bộ nữ; bảo đảm sự tham gia bình đẳng của phụ

nữ trong công tác quản lý ở các cấp; nâng cao

chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ

cán bộ nữ có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ,

năng lực lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu

đổi mới về chỉnh trị' Nâng cao tỷ lệ nữ lãnh

đạo, quản lý trong các bộ, ngành, Hội đồng

nhân dân và ủy ban nhân dân, cơ quan đảng,

tổ chức chính trị - xã hội; xây dựng cơ che

để phụ nữ tham gia, tiếp cận cơ hội làm lãnh

đạo, quản lý; cần quy định trách nhiệm của

thủ trưởng các ngành, các cấp trong xây dựng

đội ngũ cán bộ nữ của đơn vị và trong thực

hiện chỉ tiêu phụ nữ tham chính; cần thay đổi

công tác bầu cử, tạo thuận lợi cho phụ nữ

tham gia ứng cử và trúng cử,

Bên cạnh đó, sự nghiệp giải phóng phụ

nữ đòi hỏi sự tham gia tích cực của chính họ

Thực tế hiện nay, không ít phụ nữ nhận thức

về bình đẳng giới còn hạn chế; nhiều người

trong họ coi việc bất bình đẳng giữa nam và

nữ, giữa trẻ gái và trẻ trai là lẽ tự nhiên, vốn

sinh ra đã có; đồng thời, quyền áp đặt của

người nam đối với người nữ cũng là lẽ đương

nhiên Vì thế, điều này đã “tiếp tay” cho vấn

nạn phân biệt, kỳ thị giới và giới tính vốn

đã trầm trọng lại trầm trọng hơn Do đó, cần

nâng cao nhận thức cho cả trẻ trai và trẻ gái

về những gì có thể làm và không được làm

trong gia đình và xã hội; cần giáo dục cho

phụ nữ và trẻ em gái nhận biết được giá trị,

vai trò và vị trí của họ tự giải phóng mình -

vì quyền lực của mình - không phải là thứ

quyền lực “tình thương”

3 Kết luận

Bất bình đẳng giới và phân biệt đối xử

với phụ nữ và trẻ em gái dù có sự khác nhau

về tính chất và mức độ ở những nền kinh tế,

văn hóa khác nhau, nhưng đây thực sự đã trờ

thành vấn đề của toàn cầu Vì vậy, cần khắc

phục tình trạng xâm phạm quyền con người

đang diễn ra một cách phổ biến mà phụ nữ

và trẻ em gái là nạn nhân, cần bảo đảm cho phụ nữ và trẻ em gái được hưởng mọi quyền

và lợi ích ngang bằng với nam giới và trẻ em trai Tức là, phải tạo ra “sân chơi” bình đẳng giữa nam và nữ, để mọi người thừa nhận rằng, dù nữ giới hay nam giới, đều có vị trí, vai trò như nhau, mồi bên chỉ là một nửa tạo nên tính chỉnh thể của xã hội Quyền lợi của phụ nữ và trẻ em gái là thứ “tài sản” tự nhiên vốn thuộc về họ, cái không thể đem ra trao đổi, đàm phán Chỉ khi nhận thức được điều

đó, chúng ta mới giải được bài toán về sự mất cân bằng giới tính khi sinhũ

(l)https://consosukien.vn/mat-can-bang-gioi-ti-nh-khi- sinh-ta-i-viet-nam-thu-c-trang-va-giai-phap.htm (2)https://zingnews.vn/viet-nam-mat-can-bang-gioi- tinh-cao-thu-3-tren-the-gioi-postll48739.html

<3) Báo cáo về Tình trạng dân sổ thế giới 2020 của Quỹ

Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) (4) http://www.haiquanonline.com.vn/viet-nam-mat-can- bang-gioi-tinh-cao-thu-3-tren-the-gioi-136248.html (” Quyết định số 1679/QĐ-TTg ngày 22/11/2019 cùa Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược

Dân số Việt Nam đến năm 2030

<6) http://www.congdoan.vn/tin-tuc/cong-tac-nu-cong- gioi-510/binh-dang-gioi-tai-viet-nam-con-nhieu-kho- ang-trong-499257.tld

(7) và (14) Ngân hàng Thế giới: Báo cáo Phát triển thế

giới năm 2012, tr 18 và 24, 30

<8) https://baotintuc.vn/xa-hoi/bat-binh-dang-gioi-suc-i-nhan- thuc-va-quan-niem-xa-hoi-20181214150809489.htm (9) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo

trình Giới trong lãnh đạo, quản lý (Chương trình Cao cấp lý luận chính trị), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội,

2018, tr.90

<l0) Tổng cục Thống kê, Thống kê tình hình giới ở Việt

Nam, Nxb Thống kê, Hà Nội, 2016 (1!) https://tcnn.vn/news/detail/45939/Binh-dang-gioi- va-xa-hoi-hien-dai.html

<12) https://nhandan.vn/tin-tuc-xa-hoi/viet-nam-dung- thu-87-153-quoc-gia-ve-binh-dang-gioi-621094 (l3) vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi- tiet/%C4%91 inh-kien-gioi-bat-binh-%C4%91 ang- gioi-rao-can-can-xoa-bo-35394-4506.html

http://hoilhpn.org

Khoa học chính trị - số 05/2022