Triển khai văn bản pháp quy thực thi Zó rất nhiều hình thức triển khai văn bản pháp thực thi chính sách TGXH được thực hiện trên bàn thành phố Hồ Chí Minh.. Nhìn chi ng, thời gian qua t
Trang 1Thực ■ thi chính sách bảo trợ xã ■ ■ hội
Nguyễn Văn Nam
Học viên lớp Kinh tế chính trị K28 - Trường Đại học Vinh
đất
côn
lảo trợ xã hội là một chủ trương, chính sách lớn của Đảng và nhà nước trong thời kỳ xây dựng và phát triển nước Có ý nghĩa kinh tế, chính trị xã hội và nhân văn sâu sắc, đồng thời là nền tảng thực hiện mục tiêu
g bằng xã hội Việt Nam là nước nghèo, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và trải qua thời gian dài chiến tranh
đã dẫn đẽn có một bộ phận không nhỏ dân cư cần trợ giúp bảo trợ xã hội, cùng với sự phát triển của nền kinh
tế thị trường càng làm gia tăng số lượng người nghèo bổ sung vào danh sách người cần được bảo trự
quy
địa
của
tha
1.1 Triển khai văn bản pháp quy thực thi
Zó rất nhiều hình thức triển khai văn bản pháp
thực thi chính sách TGXH được thực hiện trên
bàn thành phố Hồ Chí Minh Tùy vào tính chất
từng văn bản pháp quy mà Sờ Lao động- TB&XH
im mưu cho UBND Quận/huyện thực hiện các
hình thức triển khai văn bản cho phù hợp Nhìn
chi ng, thời gian qua trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh đã thực hiện 04 hình thức triển khai văn bản
pháp quy thực thi chính sách TGXH đó là:
Triển khai văn bản pháp quy thực thi chính sách
TGXH theo hình thức ban hành văn bản để chỉ đạo,
hương dẫn cụ thể cách thức triển khai các nội dung
thực thi chính sách TGXH theo quy định của cấp trên
Triển khai văn bản pháp quy thực thi chính sách
TGXH theo hình thức sao y, chụp y văn bản quy
m pháp luật của cấp trên rồi gửi cho cấp dưới để
cứ tổ chức triển khai thực hiện
Triển khai văn bản pháp quy thực thi chính sách
TGXH theo hình thức thiết kế pano, áp phích, tờ rơi,
tờ gấp để tuyên truyền về các chính sách TGXH theo
quy
phạ:
can
định hiện hành
Triển khai văn bản pháp quy thực thi chính sách
TGXH theo hình thức tổ chức Hội nghị tập huấn, hội
thảo, tham vấn về quy định các chính sách TGXH,
hướng dẫn, trao đổi về quy trình, nghiệp vụ trong
quá
tiế]
trình triển khai chính sách
-.2 Đối tượng thụ hưởng chính sách bảo trợ
xã hội trên địa ban thành phố Hồ Chí Minh
'hực hiện chính sách bảo trợ xã hội, Thành phố
tục triển khai đến các cơ sở bảo trợ xã hội thực
hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch
CÓVID- 19 Tiếp tục thực hiện chính sách trợ giúp
xã hội thường xuyên theo Nghị định 136/2013/NĐ-
CP quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối
tượng bảo trợ xã hội và công tác cứu trợ đột xuất, giải quyết chế độ mai táng phí, hỗ trự chi phí hỏa táng tại cộng đồng một cách kịp thời, đầy đủ và đúng đối tượng Trong 6 tháng đầu năm 2021, Thành phố
đã thực hiện trợ cấp xã hội cho 147.593 người với tổng số tiền gần 116 tỷ đồng, trong đó trợ cấp xã hội hàng tháng là 132.203 người; hỗ trợ kinh phí chăm sóc xã hội hàng tháng 8.648 người; nhận nuôi dưỡng chăm sóc tại cộng đông 575 người; nuôi dưỡng trong cơ sở bảo trợ xã hội công lập, nhà xã hội là 6.167 người
Cùng với đó, Thành phố Hồ Chí Minh cũng tích cực triển khai thực hiện Nghị định số 20/2021/NĐ-
CP của Chính phủ quy định chính sách trự giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và Thông tư 02
về hướng dẫn một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP Đề xuất các sở, ngành tăng cường thực hiện tiếp cận các công trình xây dựng, đường
và hè phố đối với người khuyết tật
1.3 Lập kế hoạch, xây dựng dự toán trợ giúp
Căn cứ vào quy định chính sách đang thực hiện; tình hình thực tế đối tượng hưởng TGXH hàng tháng thành phố đang quản lý; dự báo số đối tượng phát sinh, số đối tượng giảm kỳ tiếp theo để có cơ sở thực hiện lập dự toán
Việc xây dựng dự toán TGXH thường xuyên cho đối tượng BTXH được thực hiện vào tháng 10 hàng năm Có 03 nhóm đối tượng có xu hướng tăng về số lượng, do đó dự toán kinh phí cũng tăng bao gồm: nhóm đối tượng người khuyết tật được dự đoán tăng 490 đối tượng trong 03 năm; nhóm đối tượng người cao tuổi được dự đoán tăng 248 đối tượng trong 03 năm và nhóm đối tượng khác được dự đoán tăng 171 đối tượng trong 03 năm
Có 01 nhóm đối tượng có xu hướng ổn định, giữ nguyên về số lượng, do đó dự toán kinh phí cũng ổn định trong 03 năm đó là nhóm đối tượng trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi
Kinh tế Châu Ả - Thái Bình Dương (Tháng 5/ 2022) 67
Trang 2NGHIÊN CỨU
RESEARCH
CÓ 01 nhóm đối tượng có xu hướng giảm về số
lượng, do đó dự toán kinh phí cũng giảm đó là nhóm
người đơn thân nuôi con nhỏ thuộc hộ gia đình
nghèo, dự đoán giảm 130 đối tượng trong 03 năm
1.4 Kiểm tra, giám sát thực thi chính sách bảo
Kiểm tra, giám sát nhằm đánh giá kết quả thực
hiện các chính sách BTXH, BHYT của từng
phường/xã, quận/huyện trên địa bàn thành phố
Thông qua kiểm tra, giám sát việc thực hiện các
chính sách BTXH, BHYT của các năm trên địa bàn
thành phố để chỉ ra những mặt mạnh, những thiếu
sót, khuyết điểm cần khắc phục tại quận/huyện,
phường/xã, đề ra phương hướng để khắc phục
những hạn chế, thiếu sót Qua kiểm tra, giám sát
tổng hợp các kiến nghị của cấp phường/xã, cấp khu
dân cư và đối tượng thụ hưởng chính sách đề xuất
với cấp trên hoàn thiện hơn về chính sách trự giúp
xã hội Nâng cao trách nhiệm của lãnh đạo, cán bộ
cấp phường/xã trong việc thực hiện chính sách bảo
trợ xã hội
2.1 Các bất cập trong thực thi chính sách bảo
- Mức trợ cấp xã hội thấp, chưa phù hợp với thực
tiền Mục tiêu của bảo trợ xã hội là bảo đảm cho đối
tượng hưởng lợi sống ở mức sống tối thiểu (không
rơi vào tình trạng nghèo) Tuy nhiên, với mức chuẩn
trợ cấp 360.000đ/chuẩn/tháng hiện tại theo Nghị
định 20/2021/NĐ-CP thì đời sống của đối tượng
yếu thế trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh còn ở
mức dưới chuẩn nghèo, cân có nghiên cứu đê xuẩt
một cách khoa học và thực tiễn vê mức chuẩn trợ
cãp và các hệ số điêu chỉnh phù hợp
- Nhiêu văn bản dẫn đến khó khăn trong tổ chức
thực hiện Nhiêu văn bản được ban hành dẫn đến sự
chồng chéo về nội dung giữa các văn bản Hiện tại
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả
thành phố, cả nước nói chung thực tế đã có nhiều
nội dung chính sách được quy định ở nhiều văn bản,
mỗi văn bản lại có cơ chể tồ chức thực hiện khác
nhau Hệ thống chính sách không đồng bộ đó chính
là nguyên nhân dẫn đến chồng chéo Thêm vào đó là
sự kiểm soát lỏng lẻo của chính quyền địa phương,
sự phối hợp chưa nhịp nhàng giữa các cơ quan dẫn
tới hiện tượng cho hưởng trùng chế độ nhất là chế
độ giữa ngành Lao động- TB&XH và ngành BHXH
- Chưa xác định được công cụ, phương tiện giáo
dục, truyền thông phù hợp và công tác truyền thông
chưa thường xuyên đã dẩn đển hiệu quả phổ biến
chính sách, pháp luật liên quan đến thực thi chính
sách bảo trợ xã hội chưa cao Thời gian qua trên địa
bàn thành phố công tác gia'o dục tuyên truyền các
chính sách bảo trợ xã hội mới chỉ được người dân
tiếp nhận thông qua các buổi họp thôn, qua đài phát thanh quận/huyện, còn công tác tuyên truyền qua các hội nghị lớn hoặc qua pano, áp phích, tờ rơi còn hạn chế do không đủ nguồn lực thực hiện
- Công tác quản lý đối tượng thụ hưởng chính sách của cấp xã chưa sát sao và ít thường xuyên nên vẫn xảy ra hiện tượng cho hưởng trùng chính sách đặc biệt là người từ đủ 80 tuổi trở lên đang hưởng tuất BHXH van cho hưởng chính sách ngươi từ đu
80 tuổi trở lên của BTXH; việc quản lý, theo dõi đối tượng người khuyết tật chưa chặt chẽ dẫn đến hiện tượng nhiều đối tượng khuyết tật đã phục hồi sức khỏe vẫn được hưởng trợ cấp gây ý kiến trong nhân dân Công tác rà soát điều kiện hưởng trợ cấp đối tượng người đơn thân còn buông lỏng ở một số xã dẫn tới việc đối tượng đã thoát nghèo nhưng vẫn hưởng trợ cấp xã hội trong khi điều kiện quy định phải thuộc hộ nghèo
2.2 Nguyên nhân của những bất cập còn tồn tại
* Cơ chế chính sách: Nhiêu văn bản được ban hành dẫn đến sự chồng chéo về nội dung giữa các văn bản làm cho cơ chẽ chính sách trở nên hổn độn Thực tế đã có nhiều nội dung chính sách được quy định ở nhiều văn bản, mỗi văn bản lại có cơ chế tổ chức thực hiện khác nhau Ví dụ như, chính sách hỗ trợ y tế cho người khuyết tật nghèo có thể được thực hiện đối với người khuyết tật mua thẻ BHYT, nhưng cũng có thể thực hiện theo chính sách hỗ trợ y tế đối với người nghèo (có thể mua thẻ BHYT cho người nghèo) Điêu này cho thấy một cơ chễ chính sách rõ ràng, minh bạch và khách quan sẽ làm cho mọi hoạt động của công tác bảo trợ xã hội được trơn tru
* Năng lực của cán bộ thực thi chính sách Năng lực của cán bộ thể hiện ở trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ở khả năng giao tiếp, ở phẩm chất đạo đức của họ Một người cán bộ thực sự đòi hỏi không chỉ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, có các kỹ năng giao tiếp, truyền đạt tốt mà còn phải có phẩm chất đạo đức kiên trì, nhẫn nại, cần cù, có lòng nhiệt tình tận tâm với công việc Đây là những yếu tố cần thiết, quan trọng của một người làm công tác lao động thương binh xã hội Người cán bộ lao động thương binh xã hội không thể hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình nếu thiếu đi một trong những yếu tố này
* Nguồn kinh phí tổ chức thực thi chính sách Kinh phí tổ chức thực thi chính sách có ảnh hướng lớn đến kết quả thực thi chính sách TGXH Nguồn kinh phí này phụ thuộc vào kế hoạch lập dự toán chi cho chính sách TGXH của cấp Quận/Huyện, vào tình hình giao dự toán của cấp trên
Việc lập dự toán phải căn cứ vào nguồn thu ngân sách của địa phương và số đối tượng hưởng lợi Mà thông thường đối tượng luôn biển động theo tháng Biểu tổng hợp dự toán ngân sách địa phương chỉ dùng một chỉ tiêu tổng hợp duy nhất là chi bảo đảm
68 Kinh tế Châu  - Thái Bình Dương (Tháng 5/ 2022)
Trang 3hội, thiếu chi tiết các khoản chi cụ thê, trách
ệm phối kết hợp của ngành quản lý và ủy ban
nhân dân cấp dưới (Sở LĐTBXH và ủy ban nhân dân
cấp Quận/Huyện) hoặc là trách nhiệm phối hợp
giữa cơ quan quản lý đối tượng (ngành LĐTBXH)
với cơ quan quản lý tài chính cùng cấp (phòng Tài
chính, sở Tài chính); cấp Quận/Huyện và cấp trung
ươhg còn hạn chế
* Sự phân cấp, phân quyền và phối hợp trong tổ
c thực thi chính sách
Trong quá trình thực thi chính sách bảo trợ xã
cần phải thiết lập được hệ thống tổ chức quản lý
ngũ cán bộ thực hiện chính sách chuyên nghiệp,
ứng được yêu cầu quản lý và mục tiêu chính
ĩ Việc phân công phân cấp tốt, khoa học thì quá
trìr h thực thi sẽ thống nhất, thông suốt và giúp cho
côrlg tác giám sát, đánh giá được dễ dàng và chính
xác hơn Theo khảo sát nghiên cứu cho thấy sự phân
công, phối hợp thực thi chính sách bảo trự xã hội
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh theo cả chiều
dọc và chiều ngang
Nhận thức của đối tượng thụ hưởng chính sách
lối tượng thụ hưởng chính sách bảo trợ xã hội
hoàn toàn là các đối tượng yếu thế trong xã hội Họ
gặp
gia
xã
nhi I
chi
hội
đội
đáỊ
sác
nhiều khó khăn về kinh tế, sức khỏe, hoàn cảnh
đình Đa số các đối tượng có trình độ dân trí
thấp, ít am hiểu chính sách, pháp luật, thậm chí
không đọc, không viết được (người cao tuổi, người
khuyết tật đặc biệt nặng ) do đó nhận thức của các
tượng còn nhiều hạn chế Dẩn tới việc hiểu biết
về dhế đọ, chính sách ít gây khó khăn cho việc triển
khai thực thi chính sách trên địa bàn
đối
3 Giải pháp tăng cường thực thi chính sách bảo
* Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các
ngành trong việc xác định đối tượng hưởng trợ giúp
xã hiội
:ần phải có biện pháp tăng cường sự phối hợp
I các cấp, các ngành liên quan trong việc kiểm
xác định đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh
nhiều loại chính sách do nhiều đơn vị tổ chức
cỉ
giữa
tra,
của
thự<t hiện chính sách để tránh việc quyết định
hưởng trùng chế độ, đặc biệt là trong việc thực hiện
chính sách đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên, việc
mus, cấp thẻ BHYT cho đối tượng người nghèo,
ngưpi dân tộc thiểu số, trẻ em là con quân nhân
*
lượn
Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất
g đội ngũ cán bộ công chức
sẽ góp phần giúp cho việc thực thi chính sách hiệu quả hơn, kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm Những yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong công tác quản lý và thực hiện chính sách TGXH trên địa bàn thành phố đòi hỏi cán bộ làm công tác Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố và các quận/huyện phải tích cực học tập để nâng cao trình
độ chuyên môn, lý luận chính trị, năng lực thực tiễn
để đáp ứng ngày càng tốt hơn cho công việc
* Tăng cường huy động nguôn kinh phí trự giúp
xã hội trên địa bàn Theo số liệu nghiên cứu từ năm 2019-2021 mặc
dù dự toán kinh phí trợ giúp xã hội năm nào huyện cũng xây dựng đảm bảo cho chi trong năm nhưng thành phố chỉ cấp 80% kinh phí vào đầu năm, đến tháng 10 hàng năm mới cân đối bổ sung dẫn đến nguồn kinh phí không kịp thời
Tăng cường sự kết hợp giữa các cơ quan quản lý đối tượng và cơ quan tài chính nhằm đảm bảo dự toán chi ngân sách và phân bổ ngân sách chi đảm bảo đúng đối tượng
* Nâng cao hiệu quả công cụ giáo dục, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tổ chức thực thi chính sách trợ giúp xã hội
Nhà nước cần bố trí kinh phí phù hợp để thực hiện truyền thông của các cơ quan chức năng từ thành phố đến các xã, phường, thị trấn với những giải pháp cụ thể
Thiết lập nội dung, phương thức và kênh tuyên truyên giáo dục chung, các nội dung tập trung, các kênh thông tin phù hợp riêng cho mổi nhóm đối tượng tuyên truyên Hình thành các chuyên mục trên báo, website, truyền hình về các hoạt động TGXH để chuyền tải các thông tin về mô hình hoạt động có hiệu quả và pháp luật của Nhà nước đến đông đảo người dân./
UBND thành phố Hồ Chí Minh (2019), Báo cáo kết quả thực hiện Nghị định số 136/2013/NĐ-CP năm 2019, Hồ Chí Minh
UBND thành phố Hồ Chí Minh (2020), Báo cáo kết quả thực hiện Nghị định số 136/2013/NĐ-CP năm 2020, Hồ Chí Minh
UBND thành phố Hồ Chí Minh (2021), Báo cáo kết quả thực hiện Nghị định số 20/2021/NĐ-CP năm 2021, Hồ Chí Minh
Để công tác quản lý thực hiện chính sách bảo trợ
xã hội mang lại hiệu quả cao, việc đổi mới phương
thức quản lý là một đòi hỏi hết sức cần thiết đặc biệt
là đối với nước ta hiện nay đang trong quá trình
triển khai, thực hiện các quy định pháp luật mới Với
phương thức quản lý thống nhất, đồng bộ đến cơ sở
Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (Tháng 5/ 2022) 69