Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở ở huyện thạch an (cao bằng) trong giai đoạn hiện nay thực trạng và giải pháp

THÔNG TINXÂY DUÌMG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA co sở ở HUYỆN THẠCH AN CAO BẰNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VẢ GIẢI PHÁP NÔNG ANH NGA * * TS, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội HuyệnBằngThạchlà

THÔNG TIN

XÂY DUÌMG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA co sở

ở HUYỆN THẠCH AN (CAO BẰNG) TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VẢ GIẢI PHÁP

NÔNG ANH NGA *

* TS, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

HuyệnBằng)Thạchlà vùng An đất (Cao giàu

truyền thống lịch sử cách mạng,

cộng đồng các dân tộc cùng nhau

sinh sống từ lâu đời đã tạo nên

đời sống văn hóa vậtchất và tinh

thầnphong phú, được thể hiện

qua các di sản văn hóavậtthểvà

phivật thể

1 Các hoạt động XDĐSVH

cơ sở

Tuyên truyền, giáo dục về đời

sống văn hóa

Trước yêu cầu về nhiệm vụ

XDĐSVH trong tình hình mới,

huyện ThạchAn luôn coiphổ biến,tuyên truyền là

nhiệm vụ quantrọng, cần quan tâm thực hiện.Công

tác tuyên truyền cácnhiệmvụ cụ thể được xácđịnh

theotừng giai đoạn, dựatrên tình hình thựctiềncủa

Xây dụng doi sống vãn hóa (XDĐSVH) co sò là làm cho đon vị co

sò phát triền toàn diện, có đoi sòng kinh tế, vật chất đáy đủ, phong phú,

có đòi sống văn hóa tinh thán lánh mạnh, văn minh XDĐSVH co sò nhằm đáp ung các nhu cầu hiróng thụ và sáng tạo vãn hóa cùa nhân dân lao động, thu hút họ vào các sinh hoạt vãn hóa, xây dụng nếp sõng văn hóa và môi truùng vãn hóa - xã hội tĩến bộ lành mạnh, tạo sụ phát triển hài hóa

vé văn hóa vói đoi sống kinh tế, xã hội.

địa phươngvới nội dung chủ yếu là tuyêntruyền chủ

trương,đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật

của Nhà nước

Các nộidung, hình thứctuyên truyền, tập huấnđã

tác động tíchcựctrongchỉđạovà triển khai thực hiện

công tác XDĐSVH, góp phần nângcao nhậnthức của

cán bộ,đảng viên và nhân dân các dân tộctronghuyện

vềmục đích, ýnghĩa và tầm quan trọngcủa các phong

tràoXDĐSVHcơ sởtrong mỗi gia đình,cộng đồng và

xã hội.Bêncạnh đó, côngtác tuyêntruyền vẫn còn tồn

tại nhiềuhạn chế Tại các địa bànvùngsâu, vùng xa,

khuvực biêngiới,mộtsốcán bộ làm công tác văn hóa

không phải là người bản địa, chưathật sựamhiểuvề

địa bàn, phong tục, tập quán cũng như không thông

thạo ngôn ngữdân tộc Trong khi đó, địa bàn rộng,

người dânlại sinh sống rảirác,không tập trung nên

công tác tuyên truyềncòngặp khó khăn Do đó, đội

ngũ cán bộlàm công tác văn hóa cần tiếp tục nghiên cứu,tìmhiểu và

đổimới nộidung,hình thức tuyên

truyền, cách tiếp cậnvới ngườidân chophùhợpvới điềukiệncủa từng

địa bàn cụ thể để nâng cao hiệu quả

hoạt động tuyên huyền

Huy động, tố chức nguồn lực

đê thực hiện kế hoạch

Năng lực và trình độ của đội

ngũ cán bộ trong côngtác quản lý nhà nước vềvăn hóa hiện nay ở

nước ta luôn được quan tâm và

trở thành một trong những điều kiện then chốt của hoạt động XDĐSVH cơ sở.Đa sôcác cánbộ đãđáp ứngyêu

câu trong công tácquảnlý Tuy nhiên, do cán bộcòn

thiếu và có sựbiến động nên đã ảnhhưởng đến việc thammưu chỉ đạo thực hiện, chưa làm tốt vai trò

cũng nhưchưa dành nhiềuthờigian theo dõi,hướng dân, đôn đôc các khudân cư thực hiện các hoạt động

về XDĐSVH Từ thực tiễn trên,yêu cầu cần nâng caochất lượng cho đội ngũ cánbộtừ thực hiện các

phong tràocũngnhư việc tổ chức kiện toàn thành

viêntheoyêu cầu của Ban Chỉ đạo làyêu cầu tất yếu

khách quan Đồng thời xây dựng quy chế, phâncông

phân nhiệm vụ rõràng, thường xuyên kiểm điểm vai trò của các thànhviên Ban Chỉđạonghiêmtúc cũng

là việcthường xuyêncần thựchiện

Trong những năm vừa qua, huyện Thạch An đã

có nhiều nỗ lực trong công tác XDĐSVH trên địa bàn huyện,đặc biệtlà côngtác huy động nguồn lực

tàichính Thực tiền đã chứng minh, muốnđầutư các thiết chếvănhóa, tổ chức các hoạt động văn hóavăn nghệthể thao, đàotạo cán bộ quảnlý, nâng cao chất

lượng nguồn nhân lực cần có nguồn lực về tài

ĩ®số 503Tháng 7-2022

■Tự LIỆU

hóa

Ịua,huyện đã quan tâm đầu tư tinh thần của nhân dân Hiện

sân tenis và nhiều sân bóng

tổ dân phố, trên địa bànhuyện phố có nhàvăn hóa; 3/14xã,

khai các hoạt động

người tốt, việc tốt ” và các điên

vị Phong trào xâydựnggương

chình đủ mạnh để thự: hiện Tuy nhiên, hiện nay tại

1 uyện Thạch An,ngu(>n kinhphíhuy động từ xã hội

1óacòn hạn hẹp, cht a đáp ứng được yêucầu của

(ông tác XDĐSVH cơ sở Để tăng cường nguồn

linh phí, huyệnđã chủ động, tích cực huyđộng tài

(hình từ nguồn xã hội

Trong những năm

: :ây dựng hệthống thít t chếvănhóa cơ sở nhằm phục

''ụ đời sống văn hóa I ■ .”•*

nay,trên địa bàn huyệncó 1thư viện, 2 sân vậnđộng,

sân cỏ nhân tạo, 1

chuyền, cầulông, 15'' nhàvăn hóa thôn, xóm Sau

1 chi sáp nhập các xóm,

có 95/95 xóm, tổ dân

hi trấn có nhàvăn hóa cấp xã; 4/14 xã, thị trấn có

;ânvận động; các Sỉ n bóng chuyền hơi, cầu lông

cũng được bố trítại cac xóm, tổ dân phố,sân trường

2 Tổ chức triển

Xây dựng gương ‘

hình tiên tiến

Hằng năm, huyệĩ đã banhành kế hoạch triển

chai xây dựng vànhâ ti rộngđiểnhình tiên tiến,theo

ló, các cơ quan, đơn’ Ịchủ động lựa chọn,xây dựng

điển hình phù hợp VCinhiệm vụ, chức năng vàlĩnh

vựccông tác của đơn

người tốt,việc tốt cũng được đẩy mạnh trong các cơ

quan, đơn vị, các ba 1 ngành,đoàn thể xã hội Ban

Tuyên giáo Huyện ì y chủ tri lựa chọn, xây dựng

điển hình tiên tiến rong học tập và làm theo tư

tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh Phòng

Nông nghiệp và Phá

lựa chọn, xây dựng (iển hình tiêntiến trong phong

trào thi đua Thạch An

mới. Phòng Văn hóa

xây dựng điến hình liêntiến trongphong trào Toàn

dân đoàn kết XDĐSVH

Xây dựng gia đìn 'ĩ văn hóa

Phong tràoxâydụ ng gia đình văn hóa trênđịabàn

huyện Thạch Anđược triển khai và lantỏasâurộng,

góp phần gìn giữ, phát huy giá trị truyềnthống tốt

đẹptrongmỗigiađừ h Thực hiện chỉđạo của Trung

ương, củatỉnhCao 3ằng về Chiến lược phát triển

gia đình Việt Nam đi n năm 2020, tầm nhìn đến năm

2030, huyện Thạch

nội dungcủa phong

với các hình thức ph

truyền Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Phòng,

chống bạolực giađ

quảxâydựnggiađìr hvăn hóa ở huyện Thạch An từ

nhiều năm qua đã góp phần rất lớn trong việc xây

triên nông thôn huyện chủ trì

chung sức xây dựng nông thôn

và Thông tinchủ trì lựachọn,

\n đẩy mạnh tuyên truyền các

rào xâydựng giađình vănhóa

I)ngphú, thiết thực, như: Tuyên

nh, Luật Bình đẳng giới Kết

dựng và phát triển kinhtế, xã hội.Đen nay phong trào

đã đi vào chiềusâu, có chất lượng,tăngnhanh về số lượngvàchất lượng gia đình vănhóa: toàn huyệncó 77,2%(năm 2015) lên86% (năm 2019) giađìnhđạt

danh hiệu gia đình văn hóa (1)

Xây dựng cơ quan, đơn vị, trường học có nếp song văn hóa

Các cơquan, đơn vị đãtích cực hưởngứng phong tràoxây dựng nếp sống văn hóa theo các tiêu chuẩn

như nội dung Thông tư số 08/2014/TT-BVHTTDL

ngày 24-9-2014 của Bộ VHTTDL quy định chitiết

tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét và công nhận “Cơ quan đạt chuẩnvăn hóa, đơn vị đạtchuẩnvãn hóa,

doanhnghiệpđạt chuẩnvăn hóa” Nhiều đơn vị có cách làm sáng tạo, lồng ghépnội dung các phong

trào thi đua phù hợp với nhiệm vụ, chức năng của đơn vị, tạo chuyển biến mạnh mẽ vềxây dựng và thực hiện nếpsống vănhóa, văn minh, xâydựngđơn

vịđạtchuẩn nếp sống vãn hóa như: Trường Tiểuhọc Đông Khê, Trung học cơ sở Đông Khê (thị trấn ĐôngKhê) duy trì trường đạtChuẩn quốc gia theo các mức độ trong nhiều năm, Trạm Y tế thị trấn Đông Khêluôn giữ đượcdanh hiệu Trạmđạtchuẩn

về y tế trongnhiều năm liên tục

Xây dựng làng văn hóa, khu phố văn hóa

Xây dựng thôn, làng, tổ dân phố văn hóa; xã đạt

chuẩn vănhóa nông thônmớilàxây dựng một cộng

đồng dân cư có đời sống kinh tế ổn định và từng

bước phát triển, đời sống văn hóa tinh thần lành

mạnh phong phú, cómôi trường cảnh quan sạch đẹp, chấp hành chủ trương, đường lốicủa Đảng,chính

sáchvàpháp luật của Nhànước, có tinh thầnđoàn kết tương trợ giúp đờ nhau trong cộng đồng Ket

quả: 85% làng, xóm, tổdânphốđạt tiêu chuẩn văn hóa; 100% tổ dân phố,xóm có nhà văn hóa Từ năm

2016đến nay, hàng trăm gia đìnhvà trên 200 xóm,

tô dân phố lẩnlượtđược tôn vinh, khen thường gia

đình, xóm, tổ dân phố văn hóa tiêu biểu cáccấp (2)

Thực hiện nếp sống vãn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội

Các nghi lễ trong việc cưới được đơn giảnhóa, gọn nhẹ, văn minh, lịch sự, giảm dần cáchủ tục tảo hôn, thách cưới Hầu hết thanhniên bảo đảmthực

hiệnviệcđăng ký kết hôn và kết hôn đúng độ tuổi theo

quyđịnh của Luậthônnhân và gia đình trên cơ sởtự nguyện,bìnhđẳng, tiến bộ, một vợ một chồng

Việc tang được tổ chức chu đáo, gọn nhẹ, tiết kiệm và bảođảmvệsinhmôi trường, đúng Quy ước,

Hương ước của thôn,xóm, chấp hành tốt việc khai

tử với chính quyền địa phương Tổ chức theo nghi

Số 503 Tháng 7-2022107

THÔNG TIN

thức tang lễ của mỗidântộcnhưngvẫn đảmbảo tính

lànhmạnh, tiến bộ, giúp đỡnhau khi gia đinh, làng

xóm cóngườithânquađời Hầuhết các xóm, tổ dân

phố trên địabàn huyện đều có đội mai táng (Hội

hiếu) đứng ra lậpban lễ tang vàtổchức tang lề, hồ

trợ về vật chấtvàtinh thần khi gia đình có ngườiqua

đời,nhấtlà những gia đình có hoàn cảnh khó khăn,

giađìnhneo đơn

Cáclễhội luôn được sự kiểm duyệtnội dung của

cơ quan quản lý,đảm bảo an ninh chính trị, trật tự

an toànxã hội, không để xảy ratiêucực, mê tín dị

đoan, tệ nạn xã hội;nếp sống văn minh trong lễ hội

được bảo đảm Việc tổ chức lễ hội hằng năm đều

được UBND các cấp thành lập Ban Chỉ đạo lễ hội

nhằm quảnlý vàtổ chức lễhội theo đúng quy định

của Nhànước và phù hợp với văn hóa truyền thống

của địa phương Hội xuân truyền thống được tổchức

trang nghiêm,tiết kiệm

Toàn dãn rèn luyện thân thê theo gương Bác Hồ

vĩ đại

Trong những năm qua,phong trào tập luyện thể

dục, thể thao của huyện luôn được duy trì và phát

triển, thường xuyêntuyên truyền, triển khai phát

động cuộc vậnđộng Toàn dân rèn luyện thân thể

theo gương Bác Hồ vĩ đại Các hoạt động thể dục

thểthao được tổchứcgắn với các ngày lễ, ngày hội,

các sự kiện quan trọng củacácngành, địa phương

vàđất nước

3 Giải pháp nâng cao hiệu quả XDĐSVH cơ sở

Để công tác XDĐSVH cơ sở huyện Thạch An

(Cao Bằng) trong thời gian tới đáp ứng yêu cầu đề

ra, chúng tôi xin đề xuấtmộtsốgiảipháp:

Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyền truyền,giáo

dục sâu rộng, đồng bộ, thường xuyên trong các

ngành, các cấp, trongcác cộng đồng dân cư Nâng

cao nhận thức cho cán bộ, đảng viêntrong huyện về

các quanđiểm của Đảng, chínhsáchcủa Nhà nước,

định hướngcủa ngành cấp trên về XDĐSVH, đồng

thời vận dụng sáng tạo phù hợp với điều kiện thực

tế ở địa phương, chủđộng đềra những chủ trương,

nhiệmvụ một cách kịp thời, đúngđắn

Công tác tuyêntruyền, giáo dục phải đượcthực

hiệnthường xuyên, liên tục bằng nhiềuhình thức

như: tuyên truyền miệng, cổ động trực quan, biểu

diễn văn nghệ, thông qua các câu lạc bộ, cuộc thi tìm

hiểu, viếttinbài phản ánh phong trào cùng gương

người tốt, việc tốt, những điển hình gia đình văn hóa,

khơi dậy ý thức tựhào truyền thống dântộc Đặc

biệt, đối với địabàn các xã biên giới, cần duy trìphối

hợp với lực lượng bộ đội biên phòng để đẩy mạnh

công tác tuyên truyền, vận động quần chúng triển

khai thực hiệnhiệu quả công tácXDĐSVHcơ sở Phát huy vaitrò của cánbộ, đảng viên và các tầng lớpnhân dân, từng bước nâng cao trìnhđộ dân trí, cải thiện đời sống vật chất tinh thần cho mỗi gia đình, động viênkhích lệ các gia đình tích cực lao động sản xuất,khuyến khích làm giàu chính đáng,

xâydựngnếp sống tuân thủpháp luật Đồngthờicó

sựkết hợp chặt chẽcác đoànthể trong côngtácvận

động, tuyêntruyền, chú ý đưatiêu chuẩn giađình

văn hóa, làng văn hóa vào các buổi sinhhoạt thôn, sinhhoạt các Chi hộiPhụ nữ, Đoàn Thanh niên

Tăng cường đầu tưcơ sở vật chất, xây dựng các thiết chế vãn hóa Hệ thống mạng lưới quản lýhoạt

động văn hóa thông tin từ huyện đến xã làcôngcụ

tuyên truyền, vận động sắc bén, sâu rộng tại cơsở của Đảngvà Nhànước, đồng thời lànơi hưởngthụ, sángtạo và bảotồnpháthuy bản sắc vănhóa truyền

thống dân tộc Hoàn thiện và phát huy vai trò của cácthiết chế văn hóa trên địa bàn cơ sở

Thực hiện chế độ tựquản, đối với cácthiết chế

văn hóa thông tin cơ sở ở vùng sâu, vùng xa,

thường xuyên rà soát cơ sởvật chất, thực trạnghoạt

độngcủamạnglưới nhàvăn hóa cơ sở nhằm đảm bảochohoạtđộng của các thiết chế vãn hóa ổn định

vàhiệu quả

Xã hội hóa hoạt động văn hóa phát triển đúng

hướng, có cơ chế tăng nguồn chi cho các phong

trào vănhóa Tăng cường xã hội hóa côngtác bảo tồn vàphát huy giátrị di sản vănhóa hiện có trên địa bàn huyện Tạo mọi điều kiện để mở rộng

nguồn đầu tưkhaitháctiềmnăng về tài lực, vật lực trongxã hội tham giabảo tồn và phát huy giátrị di

sản văn hóa, bởi lẽ đây không chỉ là trách nhiệm cùa Nhà nước mà làtrách nhiệmcủa các cấp, các

ngành, tổ chức kinh tế,xã hội và toàn thể nhân dân địaphương

Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡngnguồn nhân lực

làm côngtácXDĐSVHcơsở Công tác quy hoạch,

đào tạo, bồi dưỡng trìnhđộ cho độingũ cán bộ làm công tácvăn hóa ở cơ sở mangtínhchấtquyếtđịnh

và là giảipháp trọng tâm, lâu dài

Chù động, tích cựctrong công tácphối hợp giữa

các sở, ngành,mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và UBND các xã, thị trấn trong công tác

truyền thôngthực hiện phong trào, chú trọng lồng

ghépcác nộidung liên quan đến XDĐSVH vào các phong trào thi đua khác Kiện toànvà tổ chứchoạt động của Ban Chỉđạophongtrào Toàndán đoàn kết XDĐSVH mang tính chất của một cơ quan tham

ra số 503

MTháng 7-2022

_lTư LIỆU mưu, tổng hợp của cí.pủy, chính quyền trong việc

tìmra các giải pháp đậy nhanh sựphát triển kinhtế

: ;ã hội, văn hóa ở cơ í ở

Tăng cường công tácthanh tra, kiểm tra, khen

1 hưởng và xửlý vi phi im Tăng cường công tác quản

ý nhà nướctrên các lĩ nhvựcvăn hóa thông tin; đảm

lảo trật tự anninh, ai I toàn xã hội; nâng caovaitrò

ráchnhiệm của các thành viên Ban chỉ đạo theo

Ilịnhhướng vàthực h ện nhiệm vụ trên các lĩnh vực

Tược giao

Kịp thời khenthư< ng nhữngtổ chức, cá nhân, hộ

ịia đình có thành tic] 1xuất sắc trong thực hiện các

rhong trào XDĐSV1 cơ sở; đồng thời phê bình,

dem điểm trước nlân dân hoặc đề nghị xử lý

:heo quy định pháp 1 Liật đối với những cá nhân, tổ

:hức,giađìnhvi phạ n ■

N.A.N

1,2 Thạch An lan tỏa phong trào xây dựng gia đình văn hóa, sovhtt.caobang.gov.vn, 12-10-2020.

Tài liệu tham khảo

1 UBND huyện Thạch An, Báo cáo sơ kết 5 năm

thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 của Ban chấp hành Trung ương Đãng (khóa lũ) về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước ”, 2019.

2 UBND huyện Thạch An, Kế hoạch triển khai thực hiện phong trào "Toàn dãn đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ” năm 2019.

3 UBND huyện Thạch An, Báo cáo tổng kết 20 năm thực hiện phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống ván hóa ’’ 2000-2020, 2020.

4 UBND huyện Thạch An, Báo cáo tống kết phong trào thi đua yêu nước và công tác khen thưởng giai đoạn 2015-2020, phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2020-2025, 2020.

(tiếp theo trang 96)

Đức Phật, nàng s avitri và tôi thể hiện nhữngtìm tòi trong nỗ lựccách tân tiểu thuyết, trong khi Đội gạo

lên chùa là tiểu thuyết mang dáng dấp truyền thống Dù vậy, cả haitác phẩmđều tạo ra đượctiếng nói đa

âm,tuy độ đậmnhạt chác nhau vàđều không đơn thuần minh họa, giới thuyếtchotôn giáo mà đối thoại với

tôn giáo, lịch sừ Vì vậy, Hồ Anh Thái, Nguyễn Xuân Khánhcó sựgặp gỡ trong những triết luậnvề con người và cuộc đời n rưng cũng có vô vànđiểm độc đáo, khác biệt làm nên diện mạo sinh độngcủa tiểu

thuyếtViệt Nam đưong đại

Có thenói, các nl ,à văn đươngđại không chỉ vẽ nên một thếgiới đầy màu sắc linhthiêng để hướng con

ngườiđến những điều cao cả, tốt đẹp mà ở một khía cạnh khác, họcòn muốn thông qua những hình tượng nghệ thuật để mô tả I lột thếgiới hiện thực đa chiều và khámphá conngườitrên những chiều kíchmới Các

nhà văn đãtạodựngkhônggian linh thiêng,màu nhiệm của tôn giáo mà đặc biệtlàPhật giáo vớiniềm tin cứu rỗi,thanh tẩy, Cím hóa, hướngthiện con người; xâydựng nhữnghìnhảnh, hình tượng, biểu tượng có tính luận giải, cắt ng ũa, lý giải hiện thực, đem đến cái nhìn nhiều chiều, dânchủchovănhọc Nghiêncứu,

nhận diện xu hướng ’hậtgiáotrong tiểu thuyết Việt Nam đương đại giúpchúngta xác định được các giá trị nhân văn của tác phí m,đồng thời cũng thấy được nhiều yếu tốkỳ ảo thông qua những hình tượng tôn giáo

đầy sức hấp dẫn■

L.S.N

1 Nguyễn Minh, Nhì văn Hồ Anh Thái: Lấy sự ôn hòa mà đáp lại , Tạp chí Văn hóa Phật giáo, số 51, 2-2018.

2 Hồ Anh Thái, Đức Phật, nàng Strivia và tôi, Nxb Trẻ, TP.HCM, tr.427.

3, 4, 5 Nguyễn Xuâi Khánh, Hồ Quý Ly, Nxb Phụ nữ Việt Nam, Hà Nội, 2000, tr.514-515, 495, 31.

6 Nguyễn Xuân Khí nh, Đội gạo lên chùa (tái bản lần thứ ba), Nxb Phụ nữ Việt Nam, Hà Nội, 2011, tr.255.

Tài liệu tham khảo

1 Đào Duy Anh, Hán - Việt từ điển (tái bản lần thứ nhất), Nxb Minh Tăn, Paris, 1950.

2 Vũ Huy Anh, Bên lề trang sách, Báo Văn nghệ, số 15, 1986.

3 Vũ Huy Anh, Dang dở - Bộ tiểu thuyết tuyền chọn, Nxb Lao động, Hà Nội, 2000.

4 M Bakhtin, Một s 9 vấn đề cân lưu ý khi nghiên cứu văn học quá khứ (Vương Trí Nhàn dịch), Tạp chí Vãn học, số 4, 1980,

tr 139-144.

SỐ 503 Tháng 7-2022109