LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Ở nước ta, từ lâu Thể dục đã trở thành môn khoa học giáo dục, bởi vì nó được hình thành trên cơ sở các nguyên lý giáo dục của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ở nước ta, từ lâu Thể dục đã trở thành môn khoa học giáo dục, bởi vì nó được hình thành trên cơ sở các nguyên lý giáo dục của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh “Con người là vốn quý nhất của xã hội, bảo vệ
và tăng cường sức khỏe cho con người là nhiệm vụ trung tâm, nhiệm vụ hàng đầu của thể dục thể thao…”
Bước vào thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa một trong những nhiệm
vụ quan trọng là phải xây dựng thế hệ trẻ nước ta trở thành những con người
có đủ bản lĩnh, phẩm chất và năng lực để kế thừa và phát huy những thành tựu và truyền thống vẻ vang của dân tộc, để đưa nước ta phát triển hội nhập với cộng đồng quốc tế, vươn lên “Sánh vai với các cường quốc năm châu”
Để giúp cho thế hệ trẻ phát triển toàn diện nhiều mặt trong đó có một mặt quan trọng và tất yếu là chăm lo về sức khỏe và thể lực, không những là nhu cầu của bản thân con người mà là vốn quí để tạo tài sản vật chất cho xã hội
Song song với chương trình giảng dạy các môn khoa học trong nhà trường, nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản, có hệ thống các môn khoa học tự nhiên- xã hội và khoa học kỹ thuật, việc giáo dục thể chất trong nhà trường có vai trò hết sức quan trọng, giúp cho học sinh phát triển một cách toàn diện về đức, trí, thể, mỹ… Ngoài ra còn giúp cho các em học
Trang 2sinh hiểu được một số kiến thức, kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, mạnh dạn tham gia vào các hoạt động và phong trào tập thể, có thể khẳng định bằng chính năng lực và năng khiếu của bản thân
Bên cạnh đó, viê ̣c thành lâ ̣p mô ̣t đô ̣i tuyển có đầy đủ kiến thức, kỹ năng
và thâ ̣t sự có năng khiếu để được lựa chọn là hạt giống tham gia vào các kỳ
Hô ̣i khỏe phù đổng là điều không phải giáo viên Thể dục nào cũng có thể làm được
Xuất phát từ thực tế giảng dạy của bản thân, từ đặc điểm của việc dạy học môn Thể dục ở trường Tiểu học tôi nhận thấy vấn đề “Thành lâ ̣p câu lạc
bô ̣ Thể thao trong trường học là cần thiết” là điều hết sức thiết thực và tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài này
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Nhằm giúp cho giáo viên Thể dục tìm kiếm và huấn luyê ̣n ra những hạt giống có đầy đủ lượng và chất về năng khiếu Thể dục thể thao, đủ tiêu chuẩn tham gia vào các kỳ thi Hô ̣i khỏe phù đổng cấp huyê ̣n, tỉnh và có thể vươn xa hơn Đề tài này còn tháo gỡ những khó khăn, trăn trở mà giáo viên Thể dục
gă ̣p phải, đó là vấn đề về thời gian, bởi hầu như thời gian mà giáo viên Thể dục đứng lớp theo chuẩn giáo viên tiểu học là 23tiết /tuần, mà mỗi tiết chỉ từ 35- 40 phút chỉ đủ cho giáo viên truyền tải những nô ̣i dung cơ bản của môn học, không có thời gian cho viê ̣c tìm kiếm và huấn luyê ̣n cho học sinh thâ ̣t sự
có năng khiếu về thể thao thành tích cao Vì vâ ̣y để đảm bảo cho học sinh có
Trang 3đầy đủ những kiến thức, kỹ năng, thể lực, khả năng phát triển năng khiếu của bản thân, thì đề tài này không những rất cần thiết đối với cá nhân tôi mà cũng hết sức cần thiết đối với những giáo viên dạy môn Thể dục ở các trường tiểu học nói chung
3 THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
Thời gian: Chọn đề tài: Tháng 8 năm 2014 Nghiên cứu thực hiện từ tháng 10 năm 2014 tại trường Tiểu học Ba Vì, sau đó tôi tiếp tục vâ ̣n dụng đề tài này đối với học sinh trường Tiểu học Ba Dinh
4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Học sinh khối 4 trường Tiểu học Ba Vì năm học 2014- 2015 và học sinh khối 3,4 trường Tiểu học Ba Dinh năm học 2015- 2016
Trang 4PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1.1 CƠ SƠ LÍ LUẬN
Phương pháp dạy học và huấn luyê ̣n các em năng khiếu trong thể thao thành tích cao: Là cách thức hoạt động của thầy và trò nhằm đạt được mục tiêu dạy học và nâng cao thành tích trong tâ ̣p luyê ̣n cho học sinh năng khiếu
Phương pháp dạy học và huấn luyê ̣n này mang tính tích cực, độc lập, sáng tạo, phát huy hết khả năng của cá nhân học sinh Cần chú ý đến các yếu tố:
Học sinh phải được tâ ̣p luyê ̣n trong không khí vui vẻ, phấn khởi, học sinh phải được tự do tìm hiểu, suy nghĩ, khám phá ra kiến thức bài tâ ̣p dưới sự dẫn dắt, huấn luyê ̣n của giáo viên để phát huy tối đa năng lực của bản thân từng học sinh
Để làm tốt chức năng giảng dạy và huấn luyê ̣n của mình, đối với giáo viên dạy môn Thể dục phải có những phẩm chất và năng lực như: Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có trình độ văn hóa sâu rộng, có thế giới quan khoa học, có tư duy mới, luôn tìm tòi nghiên cứu để đưa ra phương pháp huấn luyê ̣n phù hợp, đáp ứng yêu cầu của bộ môn cũng như thể trạng của học
Trang 5sinh mình Đồng thời người giáo viên Thể dục cần phải có phẩm chất đạo đức, tâm lí tốt, tình cảm cao đẹp và cả ý chí, nghị lực, quyết tâm Tất cả những đặc điểm đó có sự liên quan mật thiết với nhau để tạo thành một cấu trúc thống nhất nhằm nâng cao kết quả huấn luyê ̣n cho học sinh năng khiếu trong thể thao thành tích cao
Theo thời gian công tác, kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục càng được nâng cao thì thể lực càng bị giảm sút theo quy luật tự nhiên của con người, năng lực làm mẫu động tác bị hạn chế Để khắc phục sự hạn chế đó, người giáo viên Thể dục phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình
Thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ thể dục thể thao trong trường tiểu học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của trường học cũng như của địa phương Bởi vì khi thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ này phải cần những người có năng lực và trình đô ̣ chuyên môn nghiê ̣p vụ vững vàng, chủ đô ̣ng sáng tạo trong công tác huấn luyê ̣n, biết khắc phục những khó khăn, dám nghĩ, dám làm và có nhiê ̣t huyết trong công viê ̣c
Thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ thể dục thể thao trong trường tiểu học phải thiết thực góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục học sinh Tiểu học, tạo điều kiện và khuyến khích học sinh năng khiếu, tự giác tập luyện, vận dụng kiến thức trong bài học vào thực hành luyện tập nâng cao thành tích Làm được như vậy
sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của từng học sinh, kích thích các em khám phá năng lực của bản thân và không ngừng phát huy năng
Trang 6khiếu của cá nhân mình trong tâ ̣p luyê ̣n cũng như tham gia thi đấu thể thao thành tích cao
1.2 THỰC TRẠNG
Trong những năm qua, viê ̣c thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ thể dục thể thao ở các trường tiểu học là điều mà rất nhiều giáo viên thể dục đã nghĩ đến nhưng chưa mạnh dạn đề xuất thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ bởi rất nhiều lí do khách quan có và chủ quan cũng có, nhưng lí do đáng lưu ý nhất vẫn chính là điều kiê ̣n thực tế của trường học nơi giáo viên đang công tác Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, sân bãi chật hẹp, dụng cụ để tập luyện còn hạn chế Giáo viên phải phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi tường, sân bãi, thời tiết trong giảng dạy Với đặc trưng của bộ môn Thể dục nhằm giáo dục thể chất, nâng cao thể lực cho học sinh còn rèn cho học sinh những kĩ năng cơ bản để tập luyện, giữ gìn sức khỏe, phát huy năng khiếu cá nhân, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao
Chính vì vậy việc thành lâ ̣p câu lạc bô ̣ thể dục thể thao phải hết sức hợp lí, khoa học, tạo cho trò tâm lí tinh thần thoải mái, tự tin, nhiê ̣t huyết khi bước vào giờ huấn luyê ̣n là điều hết sức cần thiết Đó là yêu cầu không khó song còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đặc biệt ý thức, trách nhiệm của người thầy trong quá trình huấn luyê ̣n và ý thức của học sinh trong quá trình tâ ̣p luyê ̣n
Là giáo viên nữ trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và huấn luyê ̣n nhưng với sự cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi và qua kết quả thực
Trang 7tế huấn luyê ̣n, tôi mạnh dạn nêu ra một vài suy nghĩ của mình làm thế nào để công tác huấn luyê ̣n cho học sinh năng khiếu phát huy tối đa năng lực của mình trong tâ ̣p luyê ̣n thể thao đạt thành tích cao
Trang 8CHƯƠNG 2
CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
2.1 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Việc thành lập câu lạc bộ thể thao trong trường tiểu học là cần thiết, là điều hết sức thiết thực nhằm huấn luyện học sinh thật sự có năng khiếu và ham mê thể thao trở thành những hạt giống hoàn hảo
Để thực hiện tốt công tác huấn luyện cho học sinh năng khiếu, thì người giáo viên - huấn luyện viên cần trang bị cho các em đầy đủ về kiến thức, kỹ năng, thể lực, tâm lý… Đảm bảo được những yêu cầu trên thì công tác huấn luyện mới đạt được những kết quả tốt được Do đó trong quá trình huấn luyện, người giáo viên – huấn luyện viên cần chú ý phát huy cho học sinh về các mặt:
2.1.1 Về kiến thức kỹ năng
Trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao việc làm quen với dụng cụ, sân bãi, môi trường là vô cùng quan trọng nó tạo cho người tập có cảm giác với dụng cụ, phương hướng, cự ly, tốc độ… Để truyền đạt được tất cả những kiến thức đến học sinh và phát huy những kỹ năng sẵn có của học sinh là điều không phải ngày một ngày hai là có thể hoàn thành được, mà nó phải trải qua
cả một quá trình huấn luyện lâu dài
Trang 9Trong các buổi dạy Thể dục trên lớp với thời gian dao động từ 35-40 phút/ tiết thì không thể làm được cùng lúc vừa dạy học theo chương trình, giúp đỡ các em chưa đạt yêu cầu, vừa huấn luyện các em có năng khiếu trở thành đội tuyển có đầy đủ kiến thức và kỹ năng tốt tham gia thi đấu trong các cuộc thi Thể dục thể thao
Tuy nhiên, với việc thành lập câu lạc bộ TDTT trong trường học, thì với một buổi lên lớp huấn luyện không bị giới hạn về thời gian, không gò bó về nguyên tắc như lên 1 tiết dạy trên lớp học, tinh thần tập luyện thoải mái, giáo viên và học sinh có thể thoải mái cùng nhau trao đổi về luật, về kỹ chiến thuật
và đặc biệt giáo viên có nhiều thời gian hỗ trợ, uốn nắn và sửa sai kịp thời cho các em, giúp các em tìm hiểu sâu hơn và phát huy tốt năng lực của mình về môn thể thao mà bản thân đam mê thông qua nhiều phương pháp dạy học:
Phương pháp dùng lời nói, phương pháp trực quan và phương pháp thực hành
Trong buổi lên lớp huấn luyện môn cầu lông, giáo viên có thể kết hợp dùng lời nói, phương pháp trực quan và phương pháp thực hành cùng lúc khi giới thiệu về kĩ thuật cầm vợt thuận tay, trái tay, cầm vợt khi bỏ nhỏ (nội dung này rất quan trọng nhưng thường hay bị các huấn luyện viên bỏ qua hoặc xem nhẹ), giáo viên sử dụng lời nói dễ nghe, ngắn gọn nhưng đầy đủ ý
để học sinh dễ hiểu, đồng thời giáo viên vừa thị phạm cách cầm vợt cho học sinh quan sát, sau đó cho các em cầm vợt và giáo viên điều chỉnh kịp thời cho các em cầm vợt chưa đúng cách, như vậy vừa giúp các em nắm được kiến thức, vừa hoàn thiện được kỹ năng của mình
Trang 10Ví dụ trong buổi lên lớp huấn luyện môn cầu lông ở nội dung phát cầu:
Giáo viên- huấn luyện viên có thể dùng lời nói giải thích kỹ thuật phát cầu, đồng thời sử dụng tranh, ảnh hay video để giúp học sinh nắm rõ và khắc sâu hơn về kỹ thuật phát cầu
Phát cầu có thể chia làm 2 loại: phát cầu thuận tay và phát cầu trái tay
Nếu dựa vào vòng cung đường bay của cầu lại có thể chia thành: phát cầu cao sâu, phát cầu cao nhanh, phát cầu lao nhanh và phát cầu thấp gần lưới v v
Phát cầu thuận tay (Phát cầu bằng tay phải) Người phát cầu đứng ở vị trí khu vực phát cầu gần đường trung tâm, cách đường phát cầu gần khoảng 1m, thân người ở tư thế: vai trái hướng đối diện với lưới Chân trái phía trước, mũi bàn chân hướng về lưới Chân phải ở phía sau mũi bàn chân hơi hướng về bên phải, khoảng cách giữa hai bàn chân rộng bằng vai Trọng tâm của cơ thể dồn lên chân phải Khi chuẩn bị phát
Trang 11cầu, tay phải cầm vợt đưa lên ở phía sau bên phải, khủyu tay hơi co, tay trái ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa kẹp chặt cánh cầu, đưa ra phía trước bên phải bụng Sau đó tay trái thả buông cầu, tay phải vung vợt đánh cầu Khi đánh cầu trọng tâm cơ thể chuyển từ chân phải lên chân trái
Khi thực hiện phát thuận tay với các đường cầu có đường vòng cung khác nhau thì động tác trước đó và tư thế chuẩn bị trước khi đánh cầu cần phải thực hiện giống như nhau, còn ở giai đoạn động tác khi đánh cầu và động tác sau khi đánh cầu là có sự khác biệt
Khi thực hiện phát cầu cao sâu, thì lúc cầu rơi xuống do tay trái buông cầu, tay phải thực hiện chuyển vợt bắt đầu từ cánh tay kéo theo cẳng tay ở phía sau bên phải vung vợt men theo cơ thể lên phía trên đằng trước bên trái
Khi tay phải đã duỗi thẳng ra phía dưới đằng trước, cùng lúc với cầu rơi tới là thời điểm tốt nhất để tiếp xúc đánh cầu, lúc này, người phát cầm chặt vợt, đồng thời lợi dụng sức mạnh của gập cổ tay tạo phát lực đánh cầu ra trước và lên trên Sau đó vung vợt theo đà lên trên sang trái để hoãn sung (Phát cầu thuận tay cao sâu)
Khi thực hiện phát cầu cao nhanh, quá trình thực hiện động tác đại thể cũng giống với phát cầu cao sâu Chỉ có khác là trong thời khắc đánh vào cầu (tiếp xúc cầu), cẳng tay cần tăng nhanh tốc độ kéo theo động tác vung cổ tay
ra trước và lên trên, mặt vợt cầm nghiêng ra trước và lên trên lấy dùng sức ra trước là chính
Trang 12Chú ý: đường vòng cung của đường cầu đánh ra ở độ cao mà đối phương vươn thẳng vợt lên để đánh mà không tới cầu là phù hợp, đồng thời cầu phải rơi vào khu vực sát đường phát cầu xa của đối phương
Khi thực hiện phát cầu lao nhanh ngang bằng, cần phát huy sức mạnh bột phát của cẳng tay kéo theo cổ tay dùng sức đánh cầu ra phía trước, làm cho đường cầu bay thẳng với độ cao bằng hoặc hơn vai của đối phương và rơi vào sân sau (cuối sân) Then chốt của kỹ thuật phát cầu này là động tác đánh cầu cần bất ngờ và nhanh
Khi phát cầu sát lưới, tay cầm vợt cần phải thả lỏng, động tác cánh tay phải nhỏ, chủ yếu dựa vào cẳng tay kéo theo cổ tay cắt đẩy cầu ra trước, Đường bay vòng cung của cầu phải áp sát lưới để sang sân đối phương Điểm rơi ở gần đường phát cầu gần Chú ý cổ tay không có động tác hất lên trên
Trong một tiết dạy thể dục, với thời gian từ 35- 40 phút nhưng chúng ta phải dạy nhiều nội dung của bài học, thì trong một buổi huấn luyện chúng ta
có thể đi sâu vào nội dung của một môn thể thao cụ thể nào đó Như trong buổi huấn luyện môn đá cầu, chúng ta có thể tiếp cận đầy đủ các kỹ thuật:
tâng cầu, phát cầu, chuyền cầu…hay tìm hiểu về kích thước sân, luật đá cầu
Ví dụ: Tìm hiểu về luật đấ cầu mà cụ thể là tìm hiểu về kích thước sân
Trang 132.1.2 Về yếu tố thể lực
Một điều rất quan trọng và không thể thiếu trong Thể dục thể thao đó là yếu tố thể lực cho các em, với một tiết lên lớp với lượng thời gian qui định như thế thì không thể giải quyết được vấn đề này, nhưng với một buổi huấn luyện thì vấn đề này có thể được giải quyết dễ dàng, thông qua buổi huấn luyện giáo viên ra những bài tập khoa học, đảm bảo lượng vận động vừa sức nhằm phát huy sức nhanh, mạnh, bền, dẻo và khéo léo cho các em, giúp các
em có được một thể lực tốt nhất và một trạng thái tinh thần ổn định nhất Đây
là điều không thể thiếu trong huấn luyện thể thao thành tích cao
Ví dụ: Trong huấn luyện, tuần đầu tiên người giáo viên- huấn luyện viên
có thể sử dụng các bài tập phát triển sức nhanh cho học sinh như: các bài tập
về chạy nhanh, chạy lao, chạy giữa quảng, chạy đạp sau, chạy nâng cao đùi…., sang tuần thứ hai giáo viên cho học sinh tập các bài tập phát triển sức