* Nội dung của giải pháp Giải pháp đã thực hiện trước kia - Trước đây, giáo viên chủ nhiệm thường xây dựng đội ngũ ban cán bộ lớp thông qua việc cho học sinh bình chọn về năng lực học tậ
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do -Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:………
1.Tên sáng kiến
Thành lập các nhóm học sinh có cùng sở thích nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện tốt các phong trào - hội thi trong nhà trường
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chủ nhiệm lớp
3 Mô tả bản chất của sáng kiến 3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
Trong những năm gần đây, qua tìm hiểu tình hình học sinh ở cấp tiểu học đồng thời qua thực tế giảng dạy, chúng tôi nhận thấy nền nếp học tập của học sinh còn thấp, tinh thần tự quản, tinh thần tập thể chưa được cao Kĩ năng phối hợp tham gia thực hiện các phong trào của các em chưa thể hiện được tính năng động, sáng tạo Các em thờ ơ với những hoạt động mang tính sáng tạo, chưa thể hiện được tinh thần chủ động, đoàn kết Các em ít chú trọng đến kết quả của các phong trào cũng như kết quả học tập của bản thân và của lớp Ban cán bộ lớp còn nhút nhát chưa điều hành được học sinh thực hiện có hiệu quả các phong trào Muốn nâng cao chất lượng học tập phát huy khả năng sáng tạo, tinh thần tự quản của học sinh thì một trong những việc làm cần thiết của người giáo viên chủ nhiệm là nâng cao năng lực đội ngũ Ban cán bộ lớp là rất quan trọng Lớp có một đội ngũ Ban cán bộ năng động, tích cực sẽ tạo hiệu ứng tốt, xây dựng được nền nếp tốt Các em có khả năng kiểm tra, nhắc nhở nhau tích cực trong học tập cũng như trong sinh hoạt, cùng nhau tham gia tốt các hoạt động để đạt kết quả cao Tập thể có đoàn kết sẽ thu hút, lôi cuốn các em vào các hoạt động một cách năng động Xây dựng tập thể có nền nếp,
Trang 2năng động, tích cực sẽ làm tăng chất lượng dạy và học, đồng thời cũng rèn cho học sinh đạo đức, tác phong góp phần hình thành nhân cách cho học sinh Hỉểu được điều đó nên chúng tôi đã cùng nhau nghiên cứu sáng kiến: “Thành lập các nhóm học sinh có cùng sở thích nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện tốt các phong trào
- hội thi trong nhà trường.”
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
* Mục đích của giải pháp
- Bồi dưỡng năng lực hoạt động nhóm cùng sở thích năng động, tích cực có khả năng điều hành, khích lệ học sinh trong lớp tham gia tích cực các hoạt động
phong trào do nhà trường phát động
- Đề ra một số biện pháp tích cực thích hợp để giúp mỗi học sinh có khả
năng tự tổ chức cho các bạn thực hiện tốt bất kì phong trào nào của lớp, theo đúng yêu cầu của trường
- Giúp học sinh chủ động hơn, sáng tạo hơn trong quá trình rèn luyện Từ đó giúp các em yêu thích đến trường, thúc đẩy tinh thần tích cực học tập, tích cực hoạt động và cùng nhau xây dựng nền nếp học tập của lớp tiến tới tự hoàn thiện được chính mình
- Nâng cao năng lực điều hành ban cán bộ lớp chủ nhiệm
* Nội dung của giải pháp Giải pháp đã thực hiện trước kia
- Trước đây, giáo viên chủ nhiệm thường xây dựng đội ngũ ban cán bộ lớp thông qua việc cho học sinh bình chọn về năng lực học tập, ít chú ý tới khả năng điều hành lớp tham gia các phong trào Theo phương pháp này, ban cán bộ lớp có thể đưa lớp học tập tiến bộ nhưng không chủ động, sáng tạo trong việc tổ chức thực hiện các hoạt động phong trào do nhà trường phát động
Trang 3- Khi nhà trường phát động các phong trào cho các lớp thực hiện phần lớn là giáo viên tự làm, hoặc phân công học sinh giỏi thực hiện để công việc nhanh chóng hoàn thành nên đa số các học sinh còn lại thì không có cơ hội tham gia
Tính mới của giải pháp
- Thông qua việc thành lập nhóm cùng sở thích lớp, các em học sinh bình chọn nhóm trưởng trong nhóm cùng sở thích Trong cùng nhóm các em sẽ hiểu rõ hơn về các hoạt động của nhóm mình Từ đó, các em sẽ cùng cộng đồng trách nhiệm với nhau cùng thực hiện tốt các phong trào mà nhóm được phân công Qua
đó, học sinh thấy được vai trò quan trọng của nhóm cùng sở thích và ban cán bộ lớp trong việc quản lí, tổ chức các hoạt động của lớp, hình thành kĩ năng cho chính bản thân mình
- Xây dựng đội ngũ ban cán bộ tích cực, năng động, có khả năng quản lí một lớp học có nề nếp tốt, nghiêm túc trong học tập nhưng cũng tích cực, nhiệt tình trong các phong trào Qua việc thực hiện tốt các hoạt động phong trào học sinh rèn
kĩ năng giao tiếp, hoạt động tư duy sáng tạo trong vui chơi, học tập, sinh hoạt có kĩ luật và hiệu quả
- Thông qua các hoạt động, phát hiện những học sinh có năng khiếu để bồi dưỡng các em tham gia các hội thi Học sinh tự phát hiện các bạn có năng khiếu làm nhóm trưởng
Những điểm khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ
+ Trước đây giáo viên cho học sinh bình chọn các chức danh lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng theo cảm tính Học sinh nào có thành tích học tốt sẽ được bình chọn
Tuy nhiên điều này chưa hoàn toàn thuyết phục, tiêu chuẩn học sinh học giỏi chưa
đủ vì có thể em được bình chọn không có khả năng điều hành lớp tham gia tích cực các phong trào Ngay cả giáo viên đôi khi cũng định hướng cho những học sinh giỏi làm lớp trưởng, lớp phó
Trang 4+ Với cách làm mới của giáo viên hiện nay cho học sinh bình chọn nhóm trưởng trong nhóm cùng sở thích Trong cùng nhóm, các em sẽ hiểu rõ hơn về trưởng nhóm của mình để từ đó bình chọn các chức danh một cách khách quan nhất Bình chọn Ban cán bộ lớp vừa chú trọng việc học và chú trọng việc biết cách điều hành thực hiện các phong trào Các nhóm cũng hăng hái tham gia hỗ trợ cho trưởng nhóm của mình hoàn thành tốt các phong trào hơn
* Các giải pháp thực hiện
Cho học sinh tìm hiểu sở thích của nhau
Ngay đầu năm, khi nhận lớp ngoài việc tiến hành tìm hiểu hoàn cảnh gia đình từng học sinh của lớp mình chủ nhiệm thông qua việc điều tra lí lịch của học sinh, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến năng khiếu, sở thích của từng em Chúng tôi
tổ chức cho các em tự giới thiệu về bản thân, những năng khiếu, sở trường của mình như: hát, múa, vẽ, thể thao hay kể một câu chuyện Chúng tôi sẽ ghi các nhóm năng khiếu lên bảng như: Nhóm yêu hội họa; Nhóm yêu âm nhạc; Nhóm yêu thích thể thao; Nhóm yêu Tiếng Việt,…và cho các em có cùng sở thích đăng kí vào cùng một nhóm (một em có thể đăng kí vào 2 nhóm yêu thích)
Giáo viên sắp xếp chỗ ngồi theo sở thích: Khi đã tìm hiểu và chọn lọc những học sinh có cùng sở thích vào nhóm thì giáo viên chú ý đến vị trí, chỗ ngồi của các
em Các nhóm có cùng sở thích sẽ ngồi chung một tổ hoặc một nhóm để có thể cùng nhau phát huy sở trường của mình
Đôi bạn học tập: Bên cạnh đó giáo viên còn lập đôi bạn cùng tiến trong cùng nhóm, một bạn có học lực khá giỏi cùng học, cùng chơi với bạn yếu kém để giúp
đỡ nhau trong học tập và thi đua cùng các nhóm khác
Thành lập nhóm Ban cán bộ lớp thực hiện các phong trào
+ Xây dựng đội ngũ ban cán bộ lớp
- Lựa chọn các em có sức học, năng lực
Trang 5Công việc không kém phần quan trọng đó là xây dựng đội ngũ ban cán bộ lớp đủ năng lực, đây là lực lượng nồng cốt giúp giáo viên rất nhiều trong việc xây dựng lớp học Vì vậy sau khi thành lập các nhóm, chúng tôi chú ý đưa ra tiêu chí lựa chọn ban cán bộ lớp có năng lực trong mỗi nhóm như sau: Các em có sức học vững, đạo đức tốt; nhiệt tình, tích cực tham gia các hoạt động; hoạt bát, phản ứng nhanh trong các tình huống; có uy tín, có trách nhiệm trong mọi nhiệm vụ được giao; có năng lực quản lí, điều khiển tập thể và được tập thể ủng hộ và bình chọn
Mỗi nhóm sẽ bầu nhóm trưởng của nhóm là thành viên ban cán bộ lớp Từ các thành viên này sẽ bình chọn các chức danh: lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó văn thể mỹ, lớp phó lao động, lớp phó kỉ luật và các tổ trưởng, tổ phó của các tổ
Huấn luyện các thành viên trong nhóm
Sau khi các nhóm bình chọn được bạn có uy tín vào ban cán bộ lớp, giáo viên huấn luyện cách làm việc một cách có hệ thống, có phương pháp; phân công công việc phù hợp với từng đối tượng Nhóm trưởng phân công các bạn trong nhóm chuẩn bị đầy đủ các vật liệu, công cụ,… để thực hiện Nhóm trưởng có nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc các thành viên trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ Học sinh các nhóm khác cũng cần hỗ trợ lẫn nhau để hoàn thành công việc trong thời gian quy định
Ví dụ:
+ Nhóm yêu thích hội họa: Nhóm trưởng cho các bạn đăng kí vào các môn yêu thích như: vẽ tranh, cắm hoa, làm thiệp, Lựa chọn các bạn vẽ đẹp khuyến khích các bạn tập vẽ tham gia vẽ tranh khi có phong trào
+ Nhóm yêu thích âm nhạc : Nhóm trưởng sẽ ghi danh các bạn hát hay, múa đẹp; cùng nhóm lựa chọn các hình thức văn nghệ, tập dợt và biểu diễn trong các tiết sinh hoạt tập thể, các hội thi do nhà trường phát động
Trang 6+ Nhóm yêu thích thể thao: Nhóm trưởng tổ chức lựa chọn các bạn đăng kí vào các môn thể thao như: bơi, đá cầu, bóng đá để tập luyện và tham gia các hội thi trong năm học
+ Nhóm yêu thích Tiếng Việt: Nhóm trưởng cho các bạn đăng kí vào môn học yêu thích như Viết chữ đẹp; Kể chuyện sách, ; lên kế hoạch, phân công các bạn tập luyện theo lịch, tham gia các hội thi của trường và Đội phát động theo các khẩu hiệu: “Thi đua giữ vở sạch chữ đẹp”; “Thi đua lớp không có học sinh viết chữ xấu”
Khi giao việc, giáo viên tin tưởng để cho các em tự quản lí, điều hành, giải quyết mọi công việc Giáo viên tổng kết các hoạt động của nhóm trong tháng, có tuyên dương khen thưởng các nhóm hoàn thành tốt Bản thân giáo viên chú ý đến việc thiết lập các mối quan hệ tập thể Khi tập thể hình thành được những mối quan
hệ tốt đẹp, bền vững thì lúc đó nền nếp tập thể sẽ được hình thành và vững mạnh
Chẳng hạn như:
- Quan hệ bạn bè đoàn kết, thân ái, tương trợ nhau trong học tập, trong tu dưỡng đạo đức
- Quan hệ trách nhiệm công việc của các thành viên, mỗi người được phân công một việc, để hoàn thành nhiệm vụ mỗi người phải liên hệ với các thành viên khác và tuân thủ theo yêu cầu chung
- Quan hệ tổ chức là quan hệ mà trong đó các cá nhân phải tuân theo nội dung và kỉ luật của lớp một cách tự giác
Để được như vậy, ngay từ đầu, giáo viên chú ý đến việc xây dựng lớp học thân thiện, tổ chức cho tất cả học sinh cùng nhau trang trí lớp, sắp xếp bàn ghế; xây dựng ý thức tư tưởng rõ ràng cho từng thành viên "mình vì tập thể"; tạo không khí gần gũi giữa thầy và trò, xem trò như là những người bạn nhỏ cùng tham gia với
Trang 7các em trong các hoạt động Với việc làm đấy nó đã tạo nên một sợi dây tình cảm tập thể gắn kết, các em biết quan tâm, giúp đỡ nhau thực hiện tốt các nhiệm vụ
Xây dựng tiêu chí thi đua giữa các nhóm
Sau khi đã phân công nhiệm vụ cho các nhóm trưởng, nhóm phó, chúng tôi
đã tiến hành họp các nhóm trưởng, nhóm phó để thống nhất tiêu chí thi đua giữa các nhóm Tiêu chí thi đua này được cụ thể hóa như sau:
- Tháng thứ nhất, nhóm trưởng hỗ trợ giúp tất cả các bạn trong nhóm nắm được các hoạt động của nhóm mình Giáo viên gợi ý các nhóm thực hiện công việc trong tháng đầu tiên theo chủ điểm như: Nhóm yêu thích mỹ thuật sẽ nhận trách nhiệm trang trí lớp học; Nhóm yêu âm nhạc lựa chọn bạn vào đội văn nghệ tập dợt các tiết mục múa, hát trong ngày Khai giảng năm học mới; Nhóm yêu thể thao tập các trò chơi chuẩn bị phần Hội sau buổi lễ khai giảng; Nhóm yêu thích Tiếng Việt viết các khẩu hiệu, băng rôn chào mừng năm học mới Đặc biệt riêng nhóm rèn chữ đẹp là ngay tháng đầu tiên của năm học, các bạn trong nhóm phải thực hiện đúng
và đẹp chữ viết, lan toả cho cả lớp cùng thực hiện
- Tháng thứ hai và các tháng tiếp theo, tất cả các bạn trong nhóm cùng nhau thực hiện nhiệm vụ của nhóm Các nhóm dựa vào chủ điểm của từng tháng, lên kế hoạch làm việc của nhóm trong tháng Giáo viên sẽ xem và bổ sung các công việc nếu còn thiếu
- Tháng thứ ba, học sinh cả nhóm đều thực hiện theo đúng kế hoạch hoạt động mà nhóm trưởng đã đề ra
Tuần cuối của mỗi tháng, chúng tôi cùng ban cán bộ lớp sẽ tổng kết, chọn những học sinh có thành tích tốt nhất trong các hoạt động để tuyên dương, khen thưởng nhằm khích lệ tinh thần các em đồng thời giáo viên sẽ họp nhóm trưởng rút kinh nghiệm cho tháng tới Giáo viên thuờng xuyên kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở ban cán sự lớp
Trang 8Sau khi đã quen nếp, chúng tôi cho lớp tự tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể.
Giờ sinh hoạt tập thể là lúc Ban cán bộ lớp thể hiện vai trò quan trọng của mình trong việc tổ chức tổng kết, trao đổi, góp ý cho các thành viên trong nhóm, lớp chỉ
ra những việc làm được và chưa làm được của các thành viên để các bạn làm tốt hơn ở những hoạt động tiếp theo Các thành viên trong nhóm cũng phát huy vai trò của mình bằng những ý kiến đóng góp, bình chọn tổ, nhóm, cá nhân thực hiện tốt các mặt
Tổ chức các hoạt động
Trên cơ sở đưa ra tiêu chí thi đua, nhóm trưởng sẽ họp thống nhất tên nhóm (Vẽ tranh, Chữ đẹp, trang trí, Toán học, Văn hay, …), đề ra lịch hoạt động của nhóm, điều động hoạt động của nhóm và báo cáo về giáo viên chủ nhiệm hàng tuần
Các nhóm tiến hành làm việc:
- Lập thời khóa biểu của nhóm, phân công cụ thể từng thành viên
- Mỗi nhóm gồm 5, 6 hoặc 7 bạn với đủ các thành phần đối tượng để bạn hỗ trợ lẫn nhau Sau khi chia nhóm, cả nhóm họp lại, lắng nghe từng thành viên của nhóm để cùng hội ý, thảo luận rút ra điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình thực hiện Đồng thời nhóm đề ra hướng khắc phục bằng cách bạn nào trong nhóm có sở trường gì thì hỗ trợ phần đó
- Tổ chức, hướng dẫn Ban cán sự lớp theo dõi, ghi nhận những bạn thực hiện chưa đúng, chưa đầy đủ để cùng giáo viên nhắc nhở, uốn nắn các bạn dần vào nếp
- Thường xuyên liên hệ với các giáo viên bộ môn để nắm bắt tình hình học tập của mỗi học sinh (Nhắc nhở nhóm học tập) Nhờ những thông tin do giáo viên
bộ môn cung cấp mà giáo viên chủ nhiệm nắm rõ toàn bộ sự phát triển của học sinh, từ đó có được cách thức tác động, điều chỉnh giúp học sinh tiến bộ
Trang 9- Liên hệ với giáo viên tổng phụ trách để theo dõi các nhóm thực hiện phong trào: Thi làm thiệp chúc mừng ngày Nhà giáo Việt nam 20/11; làm lồng đèn; …
- Bên cạnh đó, giáo viên còn phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh Các bậc phụ huynh cũng cần biết sự tiến bộ của con em mình để khen thưởng, động viên hay nhắc nhở Từ những lời động viên kịp thời của cha mẹ cũng là một động lực thúc đẩy các em phấn đấu và có nhận thức cao hơn về trách nhiệm của mình đối với tập thể.
- Giáo viên hướng dẫn Ban cán bộ lớp tổ chức giờ sinh hoạt tập thể cuối tuần nhằm đánh giá các hoạt động của lớp diễn ra trong tuần, định hướng cho các hoạt động sẽ phải thực hiện trong tuần tới
- Trong giờ sinh hoạt lớp, giáo viên để tự ban cán bộ lớp tổ chức trên cơ sở các em đã quen, đã biết làm việc Từ việc tự tổ chức đó các em bộc lộ được tính chủ động, khẳng định được vai trò của mình với lớp
khuyết điểm bằng nhiều hình thức khác nhau như: Cán bộ lớp nhận xét, cá nhân tự nhận xét Bên cạnh đó, giáo viên cũng tạo điều kiện cho học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học: những điều em thích, những điều em chưa thích, mong muốn của em
- Sau tiết sinh hoạt tập thể, GV cho các nhóm tổ chức một hoạt động hát hay chơi một trò chơi mang tính tập thể, các em được chơi, được hát, được tự thể hiện hết mình nên giờ sinh hoạt đã trở thành sự háo hức mong chờ của các em
3.3 Khả năng áp dụng của các giải pháp
Với giải pháp “Thành lập các nhóm học sinh có cùng sở thích nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện tốt các phong trào - hội thi trong nhà trường.” đã mang lại hiệu quả thiết thực: đội ngũ Ban cán bộ lớp của từng lớp đã được học sinh lựa
Trang 10chọn vừa học giỏi vừa năng động Thiết nghĩ trong giải pháp này có thể áp dụng tốt cho tất cả các lớp ở tiểu học
3.4 Hiệu quả của việc áp dụng các biện pháp
Với các giải pháp trên, chúng tôi đã áp dụng trong năm học 2018 -2019, tôi thấy bản thân giáo viên đỡ vất vả hơn trong việc tham gia các phong trào do nhà trường phát động Bên cạnh đó, kĩ năng hoạt động nhóm, tinh thần đoàn kết được thể hiện rõ rệt trong học tập cũng như trong các hoạt động, các em không còn e ngại khi trình bày một vấn đề trước tập thể lớp, các em phát huy được năng lực điều hành nhóm, nền nếp của học sinh thực hiện rất tốt
Nhờ phát huy được năng lực của ban cán bộ lớp đã đưa đến kết quả các hoạt động tập thể khá cao Cụ thể trong học kỳ I năm học 2018-2019 thì khối chúng tôi
có nhiều phong trào đạt giải:
- Văn nghệ: Các lớp tham gia áp dụng sáng kiến này đều đạt giải rất cao
- Vở sạch chữ đẹp cấp trường: 12 học sinh đạt giải (02 giải Nhì, hai giải Ba
và 06 giải khuyến khích)
- Vở sạch chữ đẹp cấp Thành phố: Giải Nhì toàn đoàn; 06 học sinh (01 giải Nhất; 01 giải Nhì; 01 giải Ba và 03 giải khuyến khích)
- Thi làm lồng đèn: 01 giải Nhất; 01 giải Nhì; 01 giải Ba và 03 giải khuyến khích)
- Làm thiệp 20/11 và xuân: Tham gia 30 thiệp trong có có 18 thiệp được khen
- Thi sáng tạo thanh thiếu niên Nhi đồng: Tham gia 20 sản phẩm, 10 sản phẩm chọn dự thi cấp Thành phố
- Công trình măng non: 01 giải Nhất; 01 giải Nhì; 01 giải Ba và 03 giải khuyến khích