Hơn nữa, trong thời gian qua, để bắt kịp với xu hướng đổi mới cũng như triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long của tỉnh Vĩnh Long đã có n
Trang 1VĨNH LONG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Đà Nẵng, Năm - 2022
Trang 2Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM - ĐH ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Xuân Bách
Phản biện 1: TS Bùi Việt Phú
Phản biện 2: TS Võ Văn Luyến
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản lý giáo dục họp tại Trường Đại học Sư phạm vào
ngày 05 tháng 3 năm 2022
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Trung tâm Học liệu và E-learning Trường Đại học Sư phạm - ĐHĐN
Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn rất đa dạng và phức tạp, không chỉ là công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu quả dạy và học mà còn là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường Từ nhiều năm qua, Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn luôn được các cấp Quản
lý giáo dục quan tâm Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, đòi hỏi hoạt động chuyên môn ở trường tiểu học cần có những tác động, điều chỉnh kịp thời để các hoạt động chuyên môn của nhà trường đáp ứng được nhu cầu của tình hình mới Muốn vậy, trong nhà trường cần phải có những giải pháp Quản lý, chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn một cách khoa học, chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tiễn về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường Do đó vấn đề Quản lý hoạt động tổ chuyên môn hiện nay đang được các cấp Quản lý giáo dục quan tâm và tìm giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng
Hơn nữa, trong thời gian qua, để bắt kịp với xu hướng đổi mới cũng như triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long của tỉnh Vĩnh Long đã có những việc làm cụ thể trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn Tuy nhiên, nhìn chung, công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học tại địa phương vẫn còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới chương trình giáo dục cũng như đem lại hiệu quả chưa cao
Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục” là hết sức cần thiết,
Trang 4góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, trong bối cảnh đất nước ta đang tiến hành đổi mới giáo dục để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước thời kì hội nhập quốc tế
2 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học và khảo sát, đánh giá thực trạng về Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long, luận văn đề xuất các biện pháp Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục
3 Khách thể nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
4 Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua, quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long đã được quan tâm và đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay thì còn bộc
lộ những bất cập, hạn chế, xuất phát từ những các yếu tố bên trong
và bên ngoài
Việc xây dựng được hệ thống lí luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học và làm sáng tỏ thực trạng về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long cũng như đề xuất được các biện pháp quản lý
Trang 5hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục, có tính cấp thiết vả khả thi cao sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác này cũng như góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học tại địa phương
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác Quản
lý hoạt động tổ chuyên môn của chủ thể Quản lý là hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
- Về đối tượng: Luận văn tiến hành khảo sát CBQL, giáo viên ở 16 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
- Về thời gian: Luận văn tiến hành khảo sát các biện pháp Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong 3 năm học: 2018 - 2019; 2019 -
2020 và 2020 - 2021
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Khái quát hóa cơ sở lí luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn
ở trường tiểu học
6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và Quản
lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
6.3 Đề xuất các biện pháp Quản lý hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long và khảo sát tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Trang 6Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa các tài liệu, các văn bản pháp quy, các công trình nghiên cứu liên quan để xây dựng cơ sở lí luận cho vấn đề nghiên cứu
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp quan sát
7.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
7.2.3 Phương pháp phỏng vấn
7.2.4 Phương pháp chuyên gia
7.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu
8 Ý nghĩa đóng góp của luận văn
8.1 Về mặt lý luận: Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về
quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục
8.2 Về mặt thực tiễn: Khảo sát, nhận xét thực trạng và đề
xuất được các biện pháp Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
9 Cấu trúc của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến gồm có 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận của Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
Trang 7Chương 3: Biện pháp Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài
Nghiên cứu quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường phổ thông là một vấn đề tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó khăn, phức tạp, vì thực chất công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên nhà trường
1.1.2 Các nghiên cứu trong nước
Hiện nay chưa có công trình nào đề cập đến vấn đề Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Tiểu học thành phố Vĩnh Long,
tỉnh Vĩnh Long Vì vậy, nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục” là thực sự cần thiết,
vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn
1.2 Các khái niệm ch nh của đề tài
Trang 81.2.2 Quản lý giáo dục
Trong hệ thống giáo dục, con người giữ vai trò trung tâm của mọi hoạt động Con người vừa là chủ thể, vừa là khách thể Quản lý Mọi hoạt động giáo dục và Quản lý giáo dục đều hướng vào việc đào tạo và phát triển nhân cách thế hệ trẻ, bởi vậy con người là nhân tố quan trọng nhất trong Quản lý giáo dục
1.2.3 Quản lý nh trường
Như vậy, nhà trường là một thành tố cơ bản của hệ thống giáo dục nên quản lý nhà trường cũng được hiểu như là một bộ phận của quản lý giáo dục Thực chất của quản lý nhà trường, suy cho cùng là tạo điều kiện cho các hoạt động trong nhà trường vận hành theo đúng mục tiêu, tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
1.2.4 ổ chu ên môn
Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ, Quản lý kế hoạch và hoạt động của tổ viên;
là nơi để triển khai, kiểm tra, đánh giá các mục tiêu và nội dung của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Như vậy, hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học căn cứ theo điều lệ trường tiểu học thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là một dạng của Quản lý nhà trường, đó chính là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật của chủ thể Quản lý đến tập thể giáo viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội, các
Trang 9nguồn lực trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng, hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn
1.3 L uận về hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
1.3.1 Yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở trường tiểu học học
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có nhiều thay đổi so với chương trình giáo dục hiện hành
1.3.2 Vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
TCM có vị trí, vai trò, nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục
1.3.3 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Từ nhiệm vụ của tổ chuyên môn ta có thể thấy nội dung hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm:
* Chăm lo các điều kiện để dạy tốt và học tốt
* Nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp
* Khảo sát, đánh giá chất lượng học sinh và thực hiện tốt quy chế chuyên môn
* Thực hiện các hoạt động nâng cao chất lượng dạy học - giáo dục
1.3.4 Các hình thức hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động thường xuyên trong nhà trường, là dịp để giáo viên trao đổi chuyên môn nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Mục đích của hoạt động tổ chuyên môn là nhằm cập nhật các thông báo, văn bản chỉ đạo, đồng thời bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, giúp giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh của mình
Trang 101.3.5 Các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động của tổ chuyên môn ở trường tiểu học
Theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04 tháng 9 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vê việc Ban hành Điều lệ Trường tiểu học, Hoạt động của TCM phải đảm bảo các yêu cầu
1.3 Đổi mới hoạt động tổ chu ên m n đáp ứng êu cầu đổi mới giáo dục hiện n
Các tổ chuyên môn phải thường xuyên tổ chức việc dự giờ, thao giảng, tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực, động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của GV, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp
1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học
1.4.1 Quản lý tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường
Theo công văn số 2345 của BGDĐT-GDTH Về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường cấp tiểu học ngày 7 tháng 6 năm 2021, mục đích xây dựng kế hoạch nhà trường
1.4.2 Quản lý xây dựng và giải trình kế hoạch dạy học các môn học theo yêu cầu củ chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học của tổ theo tuần, tháng, học kỳ v năm học
Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh khách quan công tác hoạt động chuyên môn và năng lực sư phạm của người giáo viên, giúp tổ chuyên môn nắm chắc tình hình dạy học của người giáo viên trong nhà trường
1.4.3 Quản lý thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn của trường
Trang 11Quản lý việc thực hiện chương trình: Tổ trưởng chuyên môn phải nắm vững chương trình dạy học của từng bộ môn, tiếp thu những thay đổi (nếu có), thường xuyên kiểm tra việc thực hiện chương trình Chỉ đạo giáo viên trong tổ lập kế hoạch bộ môn
1.4.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
Hoạt động trọng tâm của trường học là công tác dạy và học Đối tượng tác động trực tiếp đến quá trình và kết quả công tác dạy và học không ai khác chính là giáo viên và học sinh Sản phẩm của nhà trường là chất lượng học tập của học sinh
1.4.5 Quản lý hoạt động giảng dạ v giáo dục của giáo viên
Quản lý hoạt động giảng dạy và giáo dục của giáo viên là quản lý hoạt động dạy, giáo dục của thầy và hoạt động học của học sinh, cùng với các điều kiện khác hỗ trợ cho hoạt động dạy học
Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên; TTCM cần phổ biến cho giáo viên về mẫu số, cách ghi chép các loại hồ sơ Mỗi học
kì TTCM và BGH nhà trường kiểm tra hồ sơ của giáo viên ít nhất 1 lần
1.4.6 Quản lý hoạt động kiểm tr , đánh giá chất lượng giảng dạy, giáo dục của giáo viên
Hiệu trưởng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục của giáo viên thông qua việc đánh giá của tổ chuyên môn Cuối mỗi học kỳ và mỗi năm học, tổ chuyên môn đánh giá, xếp loại chuyên môn giáo viên trình lên hiệu trưởng
để ra quyết định đánh giá và xếp loại chính thức
1.4.7 Quản lý tổ chức cho giáo viên thực hiện lựa chọn sách giáo kho theo qu định của Bộ Giáo dục v Đ o tạo và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Trang 12Như vậy, hiệu trưởng cần nắm rõ các thông tư, văn bản liên quan đến việc lựa chọn SGK cũng như các bước thực hiện để triển khai đến TTCM và có biện pháp hỗ trợ cũng như là quản lý TTCM
1.5.1.1 Đặc thù nghề nghiệp người giáo viên tiểu học
1.5.1.2 Cơ sở vật chất và các trang thiết bị dạy học
1.5.2 Các yếu tố chủ quan
1.5.2.1 Trình độ, năng lực quản lý của hiệu trưởng
1.5.2.2 Năng lực Quản lý của người tổ trưởng chuyên môn
1.5.2.3 Năng lực, trình độ nhận thức của giáo viên và học sinh
Tiểu kết chương 1
Trong phạm vi chương 1, luận văn đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về Quản lý hoạt động TCM ở các trường Tiểu học, lí luận về Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học, luận văn đã chỉ
ra các nội dung quản lý như: Nội dung; Phương pháp; Hình thức; Các điều kiện và Kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học, trên cơ sở đó luận văn đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến công tác Quản lý tổ chuyên môn đối với dạy học tại các trường Tiểu học
Như vậy, trên cơ sở lý luận về quản lý, luận văn tiến hành xây dựng mẫu phiếu khảo sát, điều tra thực trạng Quản lý hoạt động
Trang 13tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục, trong phạm vi chương 2
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ
VĨNH LONG, TỈNH VĨNH LONG 2.1 Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng
2.1.1 Mục tiêu khảo sát
Nhằm đánh giá đúng thực trạng hoạt động Tổ chuyên môn, Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục, để làm
cơ sở đề xuất các biện pháp quản lý
2.1.2 Nội dung khảo sát
Luận văn tập trung khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng một số vấn đề như sau:
- Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục;
- Thực trạng Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục;
- Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục
2.1.3 Đối tượng khảo sát
Tiến hành khảo sát ở 08/16 trường Tiểu học thuộc địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long