Archimedes hướng dẫn học tiếng việt 5 quyển 3

Vecau Ve diu trong cau ghep thucrng c6 cau t9o gi6ng cau don co du chu ngu, vj ngu va the hi�n mqt y c6 quan h� ch�t che voi y cua nhung ve cau khac.. Tren cac trang rqng va chung quanh

b Cau ghep c6 cac ve duqc ndi voi nhau bang c�p quan h� tu chi dic�u ki�n - gia thiet:

Bai 3 f>Qc do�n tho trong bili "Ha N¢i" cua Tran Dang Khoa va th\)'c hi�n yeu cau:

11Ha N(>i c6 Ho Guom

Nltocxanh nhli pha m\)'c

Bert ho ng<;>nThap But

Viet tho lentreti cao

Ba Dlnh van xanh cay Trang vang chua MC)tC¢t Phu Tay Ho hoa bay "

a Tim cac danh turieng trong do9n tha

-' -: ' � -b Bi�n phap ·· ng h� thu�t nao duqc su d1:1ng tr ong do9n tho tren? G�ch duoi tu ngu the

hi�n bi�n phap d6

c Trinh bay cam nh�n cua em ve ve d�p cua Ha N(>i duqc gqi Jen tu doqn tho tren

Bai 4 Em da tung c6 luc m�t, om dau du'Q'C m� do danh, cham s6c Hay viet do�n van

khoang 7 cau mieu ta m� em luc d6

Vf di:�:Mua xuan, cay c6i dam choi nay lqc, tram hoa dua nhau khoe sac

2 Vecau

Ve diu trong cau ghep thucrng c6 cau t9o gi6ng cau don (co du chu ngu, vj ngu) va

the hi�n mqt y c6 quan h� ch�t che voi y cua nhung ve cau khac

Vi dv: Trai //xanh tham bh�n II cung tham xanh

3 each noi cac ve ciu ghep

C6 hai each noi cac vetrong cau g hep:

- Noi tn!c tiep bang dau cau: dau phay, dau cham phayJ dau hai cham

- Noi gian tiep bang tu ngu c6 tac d�:�ng lien ket:

+ N6i bang m¢t quan h� tu;

+ Noi bang c�p quan h� tu;

+ NOi bang c�p tu ho ung

II Biti t'p Bai 1 Khoanh vao chu caitruoc cac cau ghep:

a Vuon cay ng�p tran trong mui huang hoa bubi nohg nan

b VJubn cay da ra hoa nhung buom ong chua ve d�u

c Mua rao rao tren san g�ch, mua dom dqp tren phen nua

d Tren cac trang rqng va chung quanh nhung lum bl)i thap m9c theo cac l9ch nu6'c,

ta co the nghe thay tiE�ng vu vu bat t�n cua hang nghln lo�i con trung c6 c�nh

Bai 2 Ttm cau ghep trong do�n van roi xac djnh �ac vecau cua cau ghep:

"(1) Bay ca heo da cuu A-ri�on (21 Chung dlf� 6ng trCi ve dat Hen nhanh hdn ca

tau ·cua bqn cu'op (3) A-ri""6n tau voi nha vua toan b() slf vi�c nhung nha vua khong

tin,.sai giam ong I�L li

Bai 3 Xac d!nhchu ngli,v! ngU'trong moi causa�:

a Thay an can d�y chung toi ve va thay cling th ucing 1 · n6i say su'a voi chung toi ve h{>i

hqa, ve cai the gioi rvc ra, kll� cua nhung buctranh

I

a M�cduaoi rna ngam ngam aa c6 nhieu nep nh'an,khuon m�tba toi hlnh nhuvan

tttai tre

b� Chiec xe toi gan, mac vao sqi day chao chang nQang duong, go vang ra

c Rung khqp hi¢n ra tn.tdc mat chung toi, Ia uava�g nhu canh mua thu

i Bai 4 Cac ve trong moi cati ghep du'oi dayduqc �oivoi nhau bang each nao?

a Gi6 thoi ao ao -, -cay coi nghieng nga -:o1-.!-bl)i cu6n mu mjt

b Que n<?i Minh VG o Ha N¢i ; ; _,_ ; _ que ngo9i b�n ay 6' Thai Bl nh

c Tho thua Rua no chu quan va kieu ng�o.:

d Vu'Q:n hoa Cfa toa hlidng thorn va sua SOqn san �hu rn�tngQt diu cac b9n

i _ ;_.;. ;_,

Bili 6 G9ch duoi cac: cau gheptrong (fo9n van sa�:

��(1) Hqc tro aa ve het, hoa phugllg & l9i�rn9t, mlnh (2) Pht1<;tng dung canh gac

nha tru'ang, san trtiong (3) . He dang den, n1Qi ned deu huon ba (4) Truong ngu; cay

41 R ise a.bov · .e o.n·· . e· s e.··.·.lf .•

and grasp the world

(3) Roi mqt dem, vua thiep dil toi bong gi�t mlnh vi nhCtng tieng Ia: 11Chay! Chay nha!" (4) Ngoi hem dang boc h1a (5) Th�ng keu

f�L (6) Trang anh ltta, _ thay m¢t bong nguoi cao, gay, kh�p khh�ng ch�y ngo i nha

chay/ xo canh etta do ram (7) May nguai trong nha VQt rat khung cua �p xuongl kh6i b�i m(t mu

{8) NguO'i ta I an tlm tung tfch n�n nhan (9) Anh cong an lay tu tUi ao n�n n han m9t

m6' giay to (lO) Ai nay bang hoang khi thay tro ng xap giay m¢t tam the thu'O'ng binh (1 1 ) Bay gia-ngliOita mai de y t6'i chh�c xe d�p nam Jan 16c a goc tliO'ng va n hung chiec banh gio tung toe (1 2) Thl ra nguai ban banh gio Ia m¢t thliO'ng bin h (1 3) Chfnh anh da phat

hi�n ra dam chay, da baa d¢ng va oJ'u m¢t gia dinh

(14) Vua luc d6, chiec xe cap cuu ao tai cha n�n nhan di "

(Thea 'Tieng r ao dem" "-Nguyen Le Tin Nhan)

1 Tu nao khong cung nh6m vcri cac tu con l�i?

a 11kh�p khieng" b Jltung tfch" c J'mjt mu" d "bang hoangf'

2 C6 bao nhieu dqng tutrong cau "Trang anh lua, toi thay mqt bong nglloi c ao, gay , kh�p khieng ch9y.toi ngoi nha chay1 XO canh etta 00 ram."?

a 3 a¢ng tU' b 4 d¢ng tu c 5 d¢ng tu

3 Tu dong nghJa vcri tu ��tinh mich'/ Ia:

a �'dqng tinh1' b "tinh t�i" c ''tinh m�Kh,,

Tac dvng cua dau ba cham trong cau (1) l�t

a bieu th! svkeo dai am thanh

b to y con nhieu stJ v�t, hi�n tu'Q'ng tVdng tV chua Ji�t ke het

c gqi Slf U]ng OQng cua cam xu c khong the n6i thanh loi

d the hi�n cho loi n6i b6 dC1 hay ng�p ngungl ngat quang

5 Chu ngutrong cau (2) Ia:

-d 6 dqng tu

b Tieng rao deu deu d Tieng rao deu deu, khan khan keo dai

6 Cau nao trong do�n trfch tren Ia cau ghep?

a cau (3) b cau (6) c cau {7) Bai 2 f)�t cau theo yeu cau:

a cau ghep CO cac Ve cau Ou'Q'C noi VOi nhau bang ffiQt quan h�

d cau (l4}

Bai 3 Cam nh�n cua em ve ve d�p cua b�li ca dao sau:

"Trong dam gl a�p bang sen

La xanh, bong trang lc,i chen nhi vang Nhi vang, bong trangl Ia xanh Gan bun rna chang hoi tanh mui bun.11

Bai 4 Viet doc;1n van khoang 1 0 cau mieuta ngltrn b<;ln than cua ern

681 R ·.··i·s· e · a ·b··

· ov e

Them ve cau thfch hQ'p vao cho cau ghep:

a Neu aieu voc trC1 thanh hi�n tht�c

-b Bai dat ven song thuang xuyen avqc phu sa boi dap nen _ _

c - rna An con Ia m()t chan sut sieu gi6i cua d9i bong

d _ _, hoa phVqng nd do rtfc mQi neo dt!Cing,

e Moi trvcrng se tr6' nen trong lanh h<1n

-CAM THl) VAN HQC

Trinh bay cam nh�n cua em ve ve d�p tam hon Bac qua do�n tha sau:

110i long Bacv�y cuthuang ta ThVdng cuqc dai chung, thlfong co hoa Chi biet quen minh cho het thay

Nhu dong song chay n�ng phu sa."

(Trfch 11Theo chan Bac"-ToHuu)

T�P LAM VAN Luy�n t�pta nguoi

1 Kien thuc:

1 each vh!t mit bid

a Yeu cau

- Gioi thi�u doi tUc;tng mieu ta (theo yeu cau cua de bfd)

� Ma bid can ngan gQn, hap dan, thu hutsV chu y cua nglfoi age

b Cac kieu mit biai

- M.a b�li trgc tiep: Giaithi�u ngay a6i tvqng mieu ta

VI dy: '1Jong gia runh, nguoi rna em yeu quy nhat Ia ba nqL Ba Ia nguoi gan gui vai

em, cham locho emtuthua em moilqt1ong Ba ru em bang nhung loi ru ern dju."

� Mo bai gian tiep: Dan dat lbi cua ngllai viet, sau d6 gioi thi�u ooi tuqng mieu ta

Vi dl): '1Gia tflnh � ben do yeu thuong cua moi con ngltoi, Ia noi chota nhung ki ni$m

d�p de dau obi cua tuoi au thd f)j qua tuoi tho, trong tam trf moi chung taluon hlu

giu bong hlnh cua m¢t nguoi quan trgng V6i t6i, ngu'al quan trgng ay aa nuor !an­

tam hontoi bang nhung cau hat ru, nhung cau chuy�n, nhung bai h9c lan1 nguoL £)6

- Rut ra bai hoc (neu c6) cho banthan

b cac kh�u ke1: bai

' Ketbai khong rna rqng: Bay tot1nh cam ho�c dtia ra nh�n.xet ve doi tu'Q'ng mh?u ta

VI d\:1: 1/Em mong ha khoe mi?.nh va song th§.t lau de em yeu thuong, ph�ng dttong

ba, bao dap phan nao cong O'ndu'ang dvc cua ba danh cho em/'

�· Ket bai met r(>ng: Bay to tinh tam, thai d¢ vai doi tugng mieu ta; neu cam nghi, lien

h� vqi thvc·teho�cma r{>ng van de

Vi dt:�: "GiC1 day ba em da khongcon nua nhung hlnh anh ngttai ba than thu<1ng luon

sOng mattrong.em� Ern aatghuavoi ban than se luoh ngoan.ngoan, le phep, tl9c

th�tgi6i,d9tnhieu diem tot de xung dangvoi tinh thl(O'ngvani«�m tin yeu ma ha

eta danh cho em."/

61· _Rls.ea_b_ • and grasp the ov ·e· o _ n . eself world

1

a

c giup do, hoai n gh i, yeu at, chia se d tam tal du d¢i, le loi,

fJQC doi;m trfch SaU roi thtjc h i�n cac yeu diu:

llM¢t canh nho manh mai lan len n ho nhung dong nvoc khoang tinh khiet tu lo n g dat N6 th�t tre trun g, khoe m9nh va day sac song N6 cam thay rat tljtin, tat ca chi dtja vao chfnh ban than n6

Nhung mgt ngay kia, bao Icc tran ve, canh nho be nh6 da bi d�p nga N6 n1 xuong, yeu

at va dau don Bong n6 n ghe thay tieng 99i cua mgt canh nho khac "Hay l�i day va nam

lay tay t6Lu Canh nho do dt! tn16'c de ngh! ay TutrV6'c toi gio/ canh nho be nh6 da quen tV

mlnh giai quyet kh6 khan mgt mlnh Nhung lan nay n6 da duoi sue . N6 nglfoc nhln canh nho kia voi ve e de va hoai nghi '/890 dung SCJ1 bgn chi can qua[l nhung SQ'i tua cua

b9n vao toi Ia to i c6 the giup b9n dung thang d�y trong mua bao" - Ca nh n ho kia n6i Va canh nho be nh6 da lam thea

Gi6 van du dQi, rnua tan1 ta va tuyet bu6t IC;�nh �p ve Nhvng canh nho be nh6 khong con don dgc, le loi nua rna n6 da c un g ch!u dtjng voi nhung c�n h nho khac

C6 nhuhg kh6 khan chung ta c6 the vvqt qua dvqc bang chinh sue h!c cua mlnh

Nhung c6 nhu ng thu thach lon rna chung ta chi c6 the vuQt qua nho tlnh yeu thudng, dong long gan b6 va chia se voi nhau nhu'c2 mh nho nh6 be kia.11

(Suu tam)

a G9ch duai cac tU' lay c6 trong do9n trfch tren:

b Neu tac dtJng cua dau phay trong cau 'iN hung canh nho be nh6 khon g con ddn d¢c, le loi naa ma n6 da cung chiu df!ngvoi nhung canh nho khac"

c Xac djnh cau tgo ngU' phap cua cac cau sau:

- Mqt canh nho manh mai lan len nho nhung dong nllackhoang tinh khiettu long dat

- Nhun g mgt ngay kia, bao loc tran ve, canh nho be nh6 da bi d�p nga

- Gi6 van da d¢ir mua tam ta va tuyet buot l9nh �p ve

2 f)h�U gl se xay ra khi mc}t con ngong bay l9c khoi hlnh Chlt V CUa dan?

a N6 se cam thay sac trl keo va nhCtng kh6 khan cua vi�c bay m¢t min h

b N6 se cam thay sg hai vl khong xac djnh dugc phllong hlldng

c N6 se khong den dugc phllctng Nam

3 Khi con ngong dau dan m�t moi, no se lam gl?

a N6 se tim m¢t ncti a n toan de nghi ray l9i sue

b N6 se chuyen sang v! trfben c�nh va m¢t con ngong khac se dam nhi�m vj trf dan dau

c N6 se lui l�i phia sau va bay nh�p vao mqt dan ngong khat

4 Tieng keu cua nhung con ngong b phi a sau da giup duqc gl cho ngong dau dan?

a Tieng keu se d(>ng vien nhung con di dau giu duqc t6c d¢ cua chung

b Th�ng keu Ia loi thuc gitJc de n hung con ngong dau dan bay nhanh hctn

c Tit�ng keu giup nhung con ngong dau dan khong cam thay m�t moi

5 Chung ta h<?C dugc diE�U gltu tinhthan dong d¢i cua dan ngong?

a Chung ta quan tam, thuong yeu, giup da b�n be cua rrilnh

b Chung ta blet sat canh ben nhau khi c6 kh6 khan

c Chung ta se cham soc va bao v� b�n be efta mlnh

6 Cac ve trong eau ghep IJNeu chung ta c6 tinh than cua lofli ngong thl chung ta se

sat eanh ben nhau khi c6 kh6 khan�" bieu thi moi quan h� gl?

a nguyen nhan -ket qua b ctieu ki�n/ gia thiet - ket qua c tuong phan

7 Tu nao c6 the thay the tu ndam nhi�m" trong cau J'Khi con ngong dau dan m�t

moi, n6 se chuyen sang vi tri ben c�nh va m(>t con ngong khac se dam nhi�m vj tri

dan aau.1'?

b llbao dam" c "dam dang"

8 Cac cau van sau dllQC Hen ketvoi nhau bang each nao?

- 11MQi khi C()n ngong bay I�C khoi hlnh chft V cua dan, no se calll thay sac trl keo Va

nhung kh6 khan cua vi�c bay m(>t mlnh N6 nhanh chong tro l � i dan de bay theo

h)nh Chlt V nhll CU va Ou'QC hllong nhung U'U the eua SUC m�nh bay dan."

a l�p tungu b thay thetu ngu � ca a va b deu dung

9 Xacdjnh tr�ng ngu (neu co), chu ngu va v[ ngfi cua cau dubi day:

1'l<hi con ngong dau dan m?t moi, m¢tcon ngong khac se dam nhi�m v! trf dan dau."

10.B�tmqtcau ghep c6 slt d1;1ng c�ptu ho ung den6i cac ve cau

661 Ris.e.· · ab ov � on e se.lf

and grasp the world

b "Trang gia dlnh, m� Ia nguoi gan gui, cham soc em nhh�u nhat H9nh phuc biet

bao khi em duqc song trong tlnh mau tCt, trong sv yeu thuong, chd che cua m�."

Bai 2 Cho biet each ket bai d hai do9n du6'i day c6 gl khac nhau?

a "Em rat yeu quy m� em Em se co gang hqc gioi de xung dang voi cong on sinh

thanh va nuoi dUO'ng cua m�/'

b 11Tam long cua m� Ia bh�n ca bao Ia doi voi con, va con hieu rang khong c6 ai thuang con han m� Con yeu m� han tat ca mQi thu tn?n doi-vl m� chfnh Ia m� cua con 11£li khap the gian khong ai tot bang m� "."

Bai Viet ket bai ma rQng cho de van: 'Ia m¢t dh?n vi en rna �m yeu thkh.''

PHIEU CU61 TUAN 19

Bai 1 f>QC cau chuy�n s au va khoanh vao chu cai tntdc diu tra lo i dung ho�c thl!C hi�n

" N

yeu cau:

H�nh phuc lJ dau?

'1"ren m()t thao nguyen bao Ia c6 hai con sv tu cung song chung voi nhau

Chung Ia hai · m� con M<?t hom sv ttl' con hoi m�: ''M� oi, con thvong nghe thay nhieu

con v�t khac n6ive hqnh phuc V�y h9nh phuc Ia gl ha m�? C6 the dung lam thuc an

dvqc khong?Thl!c ra h9nh phuc Ia gl va a aau nhi?"

Su' tum� au yem n6i vai con: 11H9nh phuc khong phai Ia m()t m6n do v�t, kh6ng

the cam nam dugc cung khong the an <luge N6 nam ngay sau duoi cua con <16!"

Su tu con nghe m� n6 i h9nh phuc nam ngay sau duoi cua mlnh thl ngay l�p tuc

quay dau ch9y duoi bat cai du6i Sti tu con ch9y mai1 chqy mai den m¢t I at rna van kh6ng

bat duqc duoi cua mlnh Stt tu m� thay v�y, b�t cvoi n6i: 11Nay thang be ngoc nghech

cua m� oi! H9nh phuc khong phai cu auoi bat Ia duqc Con phai ngang cao dau tinvao

chinh mlnh va tien ve phfa trVoc, khi d6 h9nh phuc se ch9y den vai con''."

1 Su tU' con hoi m� dh�u gl?

a Tren thap nguyen con con v�t nao khac ngoai hai m� con mlnh khong?

b H9nh phuc Ia gl va c6 a dau? \

c T9i sao lgi can phai c6 h�nh phuc?

d Hai m� con rrllnh c6 h9nh phuc khong?

2 Lbi giai thfch cua su tU' m� ve h� nh phuc c6 nghTa Ia gl?

a Phai th�t khon ngoan thl mai c6 av<;}c h�nh phuc

b Khong can phai vat va thea duc>i h9nh phuc vi n6 luon oi thea mlnh

c Cu tlf tin va co gang thl h9nh phuc tV nhien se den vai mlnh

d H9nh phuc oratxa nen phai c6 gangtheo au6i moi c6 dliQc

(Suu tam)

3 Tu dLJqc in d�mtrong cau 11NO nam ngay sau duoi cua con d6!" thu(>c tu loi?i nao?

a quan h�tli b d9itu c danh tu d tlnh tu

4 Sl1tlt m� aa dgy cho con hh�u ve dieu gl y nghia trong CUQC song?

sl·· Rise abov e on.· eself

and grasp the world

sa u

uvao mua thu� k i b�n thay dan ve

hlnh chu v, tl! hoi n hung If le khoa hQc nao the

Moi khi con ngong bay l�c khoi hlnh chu v cua dan] n6 se cam thay SU'C trl keo va

nhung kh6 khan cua vi�c bay m¢t min h N6 nhanh chong tro l�i dan de bay theo hlnh chu

v nhv cu va dugc huang nhung ttu the q)a sU.c m�nh bay dan Neu chung ta cGng cam

nh�n dVgc St! tinh te eua foai ngon g , ehung ta se chia se thong tin vai nhung ngVai cung dang cung m¢t ml;!c tieu nhv chu ng ta

Khi con ngong dau dan m�t moi, n6 se chuy�n sang vi trl ben c�nh va m¢t con ngong khac se dam nhi$m vi trf dan dau Chia se vj tri lanh d�o se dem l�i lqi fch cho tat ca va

nhung cong vi�c kh6 khan nen dugc thay phien nhau dam nh�n

Tieng keu eua dan ngong tu ph fa sau se a¢ng vh�n nhung con di dau giu augc toe a¢ cua chung Nhung loi d(>ng vi en se t�o nen sue m�nh cho nhung nguoi dang a dau song

ngQn gi6, giup hQ giuvG'ng toe d9, thay vl de hQ moi ngay phai chju dl.jng ap rvc cong vi�c

va sl.f m�t moi trh�n mien Neu chung ta co tinh than cua loai ngong thl chung ta se sat

canh ben nhau khi co kh6 khan Lan sau, neu c6 ca h¢i nhln thay dan ngong dang bay, bgn hay nho b�n dang dVQ'C huang d�c an khi Ia thanh vi en eua m¢t nh6m."

(Suu tam)

1 Vi sao khi bay ve phlldng Nam tranh dong, dan ngong thuong baytheo hinh chu V?

a Vl kh i bay rieng lei dan ngon g se g�p nguy hiem

con

3 Tu nhung vet dinh tren hang rao, ngvai cha da chi ra aieu gl cho con trai?

a Khi dong din h len hang rao, con se lam hong chung va rat kh6 de sU'a

b Khi con khong kiem che dvgc can gi�n du th1 con se lam ton thuang chfnh mlnh

c Khi con n6i nhung loi xuc ph9m ngu oi khac trong can gi�n da, con can phai xin Joi

hQ n3t nhieu lan

d Can phai biet kiem che can gi�n de khong lam ton thuang ngttoi khac

4., Neu rut ra dieu g1 y nghia sau khi dQc cau chuy�n tren?

Biti 2 Xac d!nh chu ngf1, vi nga, trgng n gft (neu c6) trong cac cau sau va cho biet do

Ia cau dan hay cau ghep:

a Anh nang len tdi bo cat, I vat qua n hang than tre nghieng nghleng (Cau : �

b Mua thu, trai nhu mgt chiec du xanh bay mai len cao (Cau � -�)

c Roi bong nQ gQi bong kia, bong nQ ganh bong kiai chi vai hom sau, cay 990 da nhll

m¢t cay duoc lon chay rung rl:(c gifta troi (Cau )

Bid 3 Viet d69n van khoang 7 den 9 cau ta m¢t nguoi lao d{>ng trf 6c rna em bh3t

641 R.ise abo.ve oneself

and grasp the world

(4) nhung Iuong hoi am mang theo hoi tho mua xuan cua dat hliong sua (5) con tuyet cung x�p xuong, nhung tang bang tren da chuyen minh, va ca c dong suoi dong bang cOng nUt ne, vfJ toac ra� roi tran len, cuon cu¢n chay thanh nhung thac nu'6'c dOng manh keo am am trong ca c thung lung."

a Cac cau ghep trong do�n van tren Ia: _ _

b Chi ra each noi cac ve cau ghep trong do�n van

c Xac djnh chu ngu, vf ngal tr9ng ngu (neu c6) trong cac cau (3), (4)

Bai 3 Viet mb bai gian tiep/ ket bai md r(>ng cho bai van ta ong ho�c ba cua em

M& bai gian tiep:

TUAN 20: NGU'OI CONG DAN T�PDQC 'rrhai sUTran Thu £)(>" (Theo JJf)�j Vi�t suki toan thll")

11Nha tai tr<;t a�c bi�t cua Cach m�ng" (Theo Ph�m Khan

LUY�N TO' v A cAu Md r<)ng von tu "Cong dan/'

Noi cacve cau ghep bang quan h�tu

Mb rqng von tu: 11Cong dan"

Bid 1 Noi tu a c¢t A voi nghia tttdng ung d c¢t B:

cong nhan ngU'eti lam vi�c trong cac cd quan nha nuoc

cong chuc

cong dan

nglloi dan cua m(>t nuoc, c6 quyen IQ'i va nghia VIJ

voi dat n lloc ngu'oi lao d¢ng chan tay/ lam vi�c an h.iang

Bai 2 ChQn tu thkh hqp de eli en ·vao cho trong:

(dan gian� dan ctJ, dan t(>c, dan trO

a Nha nuoc ta thljc hi�n chfnh sach doan ket cac de xay dljng dat nu'oc

b Ha N{>i Ia khu vvc t�p trung dong

-� = -c Trinh dQ , -, , cua ngu'ai dan ngay cang dtiqc cai thi�n va nang cao

d Cheo Ia m(>t lo�i hlnh ngh� thu�t sankhau -., -� cua Vi�t Nam

Bai 3 Neu each hit�u cua em ve nghiacua tu 11COng" trong cac cau sau:

a Hcua m9t dong/ cong m(>t nen.#

b 11C6 cong mal sat c6 ngay nen kim."

·

10 1·.·.R· is.e a.b·o· v.eo . n.ese If

and grasp the world

1

11fv1¢t c�u m¢t tui din h

- Moi ran Ngay dau ti<�n, dan kh�m che thay kiem che cdn

£>en m¢t thu'a voi cha Nguoi

-Sau mc)tngay hang rao

Ngay l9i khong con m¢t

- Con da lam Hang rao da

con hay nho mqt

be dan c�u den

1 Nguai cha d�y con

a moi lan noi gi�n

b moi fan noi gi�n

c moi n gay dong

d moi ngay nho m(>t

nhieu !an di nG'al vet

dau odn

each nao?

2 Khi c�u be da kiem che

a sau m¢t ngay khong

nay/ ngtiai cha bao c�u lam gl?

voi cai dinh len hang rao

b sau m¢t ngay khong noi gi�n voi a i, nho m(>t cai diDh tren hang rao

c moi n gay nho m¢t cai dinh khoi hang rao

d moi ngay dong m¢t cai len hang rao

a lim trong ao�n thd:

, -rrnh tu:

' -, ,. ,. -,- ,. -,., , - , -, �-' , -e�i tu: _, _, , ,.� ,. , , , _, _, ,. , , _, , , - , , , _, _, , - , �

Quan h� tu: _, -, , -, -, _, ­

b Chi ra bic?n phap · nghc? thu�t duqc su dvng trong ao�n tho G�ch duoi tu nga the

hi�n bi�n phap ngh�thu�t d6

c Neu earn nh�n ve n()i dung cua kho tha thu nhat

Bid 4 Viet ao�n van khoang 7 cau ta m{>t co giao ho�c thay giao da tung d9y do em

va de 19i cho em nhieu an tlJ<;tng, tlnh cam tot d�p

62 ·.·1 Rise abo ·.v· e o.n eself

and grasp the world

II Bai t�p

Bai 1 Xac d!nh cau ghep trong doqn van sau va cho bh�t each n o i cac ve trong nhung cau ghepd6:

"(1) Mua thu , nhung khu vu'on day Ia vang xao d()ngr t ai buesi bong tron cang

dang cho dem hQi ram pha co (2) Tieng dam se non tfu tit nhay nh6t nh�t nhung hgt th6c con Vu'dng l�i tren manh san VUOng {3) f)em xuong, manh trang nh� tenh1

mong manh troi bong benh tren nen troi chi chft anh sa0.11

(Thea Huynh Thj Thu Huang)

- Cachnoi cacve cau ghe� _ Bid 2 11m c�p quan h� tlt thfch hQp · dien vao cho trong:

a troi mu'a lap toi hoan di cam tr�i vao Chu· nh�t tai

b toi d�t danh hi�u HQC s inh xuat sac bo m� se thllang cho toi duqc di du l!ch es Sam Sdn

c gia dinh kh6 khan _ b�n Nam van phan dau hQc gioi

Bid 3 f>Qc do�n trfch sau:

''(1) f)en thang Nam th1 nhung cay phu'qng d6n lay hla ay; ch�y th�p CUQC ch9y ti�p sue cua cac loai hoa trong tha nh pho, bao hh�u nhung ngay nghi he thoai mai cua chung toi sap den

(2) Nang trC1i vl!a bat dau gay gat thl sac hoa nhu muon giam di d¢ ch6i chang

g�o (4) cai anh ba ng lang thl da vua hong vlta tfm.'1

("Qua nhung mua hoa"- Van Long)

a Cau ghep trong do�n trfch tren Ia:

�-� :- ,-. , -: -, � , b Cvm tu ouqc g�ch dudi trong cau (1) Ia thanh phan gl cua diu?

Bai 4 Hoan thanh cac cau ghep sau bang each them tu ngu thkh hqp:

a Gia """-'-'-�' '-����""' ' -'-' ' ' thl m6i tniang chung ta dang song

khOng bj o nhiem

b Chang nhung -,. , , - rna cac b�n con avqc hQC

nhieu ctieu thu v!

c Do -, -, -' , -" nen d¢ng v�t quy hiem gan nhv bi tuy�t chung

Bid S £>�t cau ghep voi moi c�p quah h� tu: ''nha nen 11, "chang nhung rna � "

CAM THI:JVAN HQC

Trung thu nam 1 946, Bac H6 da gtti teti cac em thieu nhi Vi�t Nam leti nhan nhu:

JIBac mong cac chau cham ngoan Ma-i sau gin giG' giang son L9c Hong Sao cho noi tieng TiE?n Rang

Sao cho to m�t nhi dong Vi¢t Nam."

Qua loi thO', Bac Ho mong muon dieu g1 tu cac em thieu nhi? Be xung dang Ia

chau ngoan c9a Bac, em can hqct�p va ren luy�n nhu the nao?

b "Lua g�o q uy vl ta phai do bao mo hoi m6'i ra du'<Jc."

c 11Chiec xe n gl:{a vua d�u lqi, toi a a nghe tieng 6ng tu trong

n ha v9n g ra."

fJQC OO� n van sau:

"(1 ) Dan ta c6 m9t long no n g nan yeu nu'ac (2) £>6 Ia mqt truyen thong q uy bau cua ta (3) Tu xua den nay, moi khi To quoc bi xam lang thl tinh than ay l�i soi noL n 6 ket thanh mqt lan song vo cung mc;tnh me, to ion, no lu'at q u a mQi sv ng uy hiem kh6 khan, n6 nhan chlm tat ca 10 ban nuoc va lu cvop nvoc."

(H6 Chf Minh)

a Xac d!nh trqng ngu (neu co), chu ngul v! ngu cua cac cau trong doqn van tren

b Trong do�n van tren, cau Ia cau dan, cau Ia cau ghep

c Chi ra each l ien ket cau va tu ngu the hi�n tung each lien ket trong OO?n van tren

'rrrai xanh day Ia cua chung ta Nui rung day Ia cua chung ta Nhung canh dong thorn mat Nhung nga dvang bat ng�t

Nh G'ng dong song do n�n g phu sa

Nuoc chu ng ta, Nvoc nhu ng nguoi chua bao gia khuat Dem dem rl ram t ro n g tieng dat

Nhung buoi ngay xua VQn g n6i ve." (Trkh uf)at nuocl/ -Nguyen Bln h

TUAN 28: ON TAP • GIO'A HOC • Kl ll

1 on luy'n t�p aqc va hqc thuqc long

a Cac ch\J,cfiem tuan va mO' r9ng von tu

- Chu diem: NgVoi cong dan va mo r(>ng vontu JJCO.ng dan"

- Chu diem: Vi CUQCsong thanh blnh va md r(>ng von tu 1'Tr�t tlj � An ninh"

� Chu diem: Nho nguon va mo r(>ng von tu J'Truyen thong"

b Cau ctc:tn va cau ghep; each noi cac ve cau ghep

- Phan lo�i eau ddn va cau ghep

,· each noi eacve eau ghep

c Lien ket cau

- Lien ket cau trong bai bang each l�p tu ngu (Phep l�p)

- Lien ket cau trong bai bang each thay the tu ngu (Phep the)

- Lien ket cau trong bai bang tu ngu noi (Phep noi)

Thay v�y, co lien ke mqt cau chuy�n cho toi nghe Chuy�n rang: "Hoi co con

-nho, m¢t nguoi hang x6m da mua kfnh cho co Ba ay baol m¢t ngay kia co se tra cho

ba c�p kfnh d6 bang each t�ng kfnh cho m¢t co be khac Em thay chua, c�p kinh nay

da duqc tra th�n tu tnioc khi em ra doi11• The roi co n6i voi toi nhu g loi nong h�u

nhat� rna chua ai khac tung n6i voi toi: '/M9t ngay nao d6, em se mua kfnh cho mqt co

be khac"

Co nhl n toi nhu m¢t nguai cho Co lam cho toi thanh nguoi co trach nhi�m Co

tin toi c6 the c6 m<?t cai gl de trao cho nguoi khac Co chap nh�n toi nhuthanh vien

cua cung m(>t the g ioi rna co dang song Toi buoc ra khoi phong, tay gh1 ch�t kinh

trong tay, khong phai nhv ke vua nh�n duqc mqt m6n qua, rna nhv nguai chuyen tiep m6n qua do cho ngu'oi khac voi tam long t�n t�y.11

(Xuan Luang)

1 Vi sao co giao l�i dan b�n hqc sinh di kham mat?

a Vi co thay b9n hqc sinh d6 bi dau mat

b Vi co thay b9n hqc sinh d6 cam sach dqc m¢t each khong qlnh thuong

c Vi co thay b�n hQC sinh d6 khong OQC duqc chu khi ngoi 0 cuoi lop

d Vi b�n hqcsinhd6 nhaco dan di

Vi�c co giao dua b�n hqc sinh di kham mat chung to co Ia nguoi nhu the nao?

a Co rat quan tam, yeu thu'dng hQC sinh c rat gi6i ve y

Co rat can th�n

3 Vi�c co giao thuyet phtJc b9n hQc sinh nh�n kfnh cua mlnh cho thay co Ia ngttbi

the nao?

a Co Ia nguoi glao tiep gioi, biet each thuyet phvc ngttoi khac

b Cola ngttoi hieu r6 y nghia cua vi�c cho va nh�n, bietse chi a va c6 trach nhi�m

c Cola ngu'ai ratcung ran va Cu'dng quyet

d Co Ia nguai kien nhan va bao dung

4 Qua cau chuy�n tren, em cam nh�n duqc dieu gl y nghia?

Bai 2 Xacdjnh cac ve cau va cho bh?t each noi cac ve trong moi cau ghep sau:

a Ngttai em cham chlsieng nang con nguoi anh thi tham lam d{>c ac

Bili 3 Viet d090 van khoang 7 cau ta m<?t ngh� Sf da,ng bieu dien tren san khau

141 Ris·e· ·abo ve o ·n···.es:elf

and grasp the world

a

c do k�, k1 thj nhau vi phai ch ia se tieng n6i cho n ha u

chan hoa voi nhau b6i s y' ket Ia th�ng Vi�t

G9ch du'oi cac hln h anh so san h cq trong d o9n thd tren

Bid Do9n van du'di day slt d':lng nh u ng each lien ket cau nao?

"Tran g quan nu'ac ben duong, c6 mqt cai am p ha tra da cu Voi am bj slit m{>t

mieng n ho Chu quan may lan dln h thay, song vi chua c6 tien nen cu de du ng t9m Hdn

nua, trong the n hung am con tot ch a n Ban tha n chiec am nhu' cung hieu duqc hoan

canh cua ong chu VI v�y, n6 tv nhu: ml n h da bi khuyet t�t, thl pha i co lam vi�c cho tot

The Ia am lu6n chu y gilt cho mlnh sqch se N6 ham tra bang nU'ac s6i th�t kheo.��

(Theo Tran 8uc Tien)

Bai 3 Vi<�t do<;H) van khoang 7 den 9 cau ta m(>t cay hoa rna em thkh

PH l EU CU61 TUAN 27

Bai 1 flQc do�n trfch sau va khoanh vao chu cai tn.J'oc cau tra Iai dung ho�c thtJc hi�n

yeu cau:

Th�ng Vi't

''Trai dat r¢ng giau sang bao thu th?ng

Cao quy tham tram rl;fc ro vui tlldi Tieng Vi�t rung rinh nhip a�p trai tim nguai Nhutieng sao nhl.l day dan mau nho

Bu6m l¢ng s6ng xo/ mai ve truc nh6' Pha cui long vai vqi canh chim bay Tieng ngh�n ngao nhu dai m� dang cay

Tieng trong treo nhu h6n dan t9c Vi�t

Moi sam d�y nghe bon be than thh�t

Nguai qua dubng chung tieng Vi�t cung toi

Nhli dong song thlldng men chay muon doL"

(Luu Quang VG)

1 Theo tac gia, cac thu th�ng tren the gioi c6 d�c diem gl?

a co nhieu net d�p tUdng dong voi nhau

b da d9ng, nhieu sac thai khac nhau nhltng deu d�p

c rat kh6 hh?u vl c6 qua nhieu sac thai

d ngheo nan, h9n che trohg vi�cdien ta doi song

2 Kho tho thU hai cho thay t ieng Vi�t c6 diem gl d�c bi�t?

a Tieng Vi�t the hi�n aUQc nhieu S'J' v�t, hi�n tu'Qng trong CUQC song

b.Tieng Vi�t dien ta duqc nhurig noi ngh�n ngao, dang c�y cua con ngt.tai

c.Th�ng Vi�t chinh Ia bit?u hi�n ·cua CUQ(.: song va tam h6n con ngtldi Vi�t Nam

d� Tieng Vi�t mang ve a�p tV nhien, trong treo

ss,:l· Rise abov e onesel.f

and grasp the world

Mo n)ng von 1/Cong dan"

trong xa h<)i

Bid 2 Xep nhGng tlf chua tieng 11C6ng', du'di day vao CQt thkh hgp trong bang:

phan cong, cong tac, cong don, chu cong, phan congi tan cong, chien cong, thanh cong 11Cong" co nghia Ia '/Cong"·co nghia Ia 11Congll co nghia Ia

"sl_J' nghi�p" lldanh11, 11pha" /Ieong vi�c"

Noi c:ac ve c:au ghep bang quan h' tu chi nguyen nhan -ket qua

-1 Kien thuc

£le the hi�n quan h� nguyen nhan � ket qua gh1a cac ve cau ghep, c6 the noi

chung bang:

- M<)t quan h� ta: vl, vi, nenl cho nen

- Mqtc�p quan h� tu: vi ; bai vi nen ; t�i vl

do rna ; nha rna

nen ; nen � ;

II Bili t'p

Bai 1 Noi tlf a c¢t A voi nghia thkh hqp ?:J c<)t B:

vi thuong bh�u thj dieu sap neu ra Ia nguyen nhan

dan den ket qua tot d�p dU'qc n6i den thuang bieu thl aieu sap xay ra Ia nguyen nhan

cua sv vi�c augc n6i den

nho thuong bieu th! aieu sap neu ra la nguyen nhan

cua Sl$Vi�c khongtot d�p dttqc n6i den

Bid 2 G�ch duoi moi ve cau, khoanh vao quan h� tu ho�c c�p quan h$tl.t noi cac ve

cau do va cho bh�t chung bieu th! quan h� gl:

a Do nguai dan dap ae ngan lu nenaong ru(>ng a)JQ'c b,�ov�

b Nha m� huang dan nen con da biet lam nhieu vi�c nha�

c VI nhung chlec xe ay eta cu kl nen chung ch�y ratch�m

d To khong biet vi�c nay vi c�u khong n6i vai to

Bid 3 G�ch du6'i cac quan h� tu va cho biet m6i quan h� giU'a cac ve trong cau:

"Neu chim rna c6 biet lam ljch hang nam nhtJ ta thl chac Ia loai nay phai ghi

cai thang ch�p bang chu do, va neu m¢t chu hQa mi nao 19i kien1 c� hqa si at n6

phai ve them vao to lich m¢t chum qua cq chin rnQng, cang bong nhu nhung qua

nho tay duqc xoa rna."

161 Ris e .ab ov e o.ne.· self

and grasp the world

+

+ bong mat, hoa qua ngQt

+ Cay giup cho bau khong khf trong lan h hon

Neu cam nghi ve cay du'Qc

- Em da cham s6c, bao v� cay n h u' th� nao?

- Nhung dt! d!nh cua em ve vi�c trong cay

c Vh�t thanh bai van

- Moi y viet thanh m¢t do9n van hoan chin h

- Chu y Slt d�Jng cac tlt lay{ tlt giau gia tri gqi ta; v�n dtJng cac bi�n phap ngh� th u�t

nhu' nhan h6a, so sanh de bai van sinh d9ng hon

C6 the m6' r(>ng y bang each lien tvong ho�c dan xen cam xuc cua ban tha n d6i voi loai cay mlnh miE�u ta

II Bid t�p

Viet doc;tn van tlt7 den 9 cau ta mQt cay co thtJ rna em c6 dip quan sat

T�P LAM VAN on t�p ve ta cay coi

· 1 Kien thuc

1 Cau t,o bid van mieu ta cay coi

Bai van mieu ta cay coi thllong c6 ba phan:

a MCI bai: Ta ha�c giai thi�u baa quat ve cay

b ·Than bai: Ta tung bQ ph�n cua cay ho�c ta tung thai kl ph at trien cua cay

c Ket bai: C6 the neu lqi ich cua cay, an tvqng d�cbi�t ho�c tln h cam vai cay dl.lqc ta�

2 Cac buac lam bai van mieu ta cay coi

a Quan sat

- Khi quan sat cay coi, can su dvng ket hgp nhieu giac quan de cam nh�n ve hlnh

dang, mau sac, h u'd ng vj cac bQ ph�n cua cay cling nhu an tu'<;tng baa quat ve cay

- Sau khi q uan sat, can sap xep ket qua q uan sat thea m()t trlnh tV hqp II C6 the

theo trlnh t\f khong gian : di tu bao quat (hlnh dang) den Cl) the {tung bQ ph�n: re,

than, Ia, hoa, qua • ) ho�c tu etJ the den baa quat Co the theo trlnh tl;( thai gian: d�c

b� L�p dan y

Mit bai: Giai thi�u ve la�i cay duqc ta

- Cay duqc trong C1 dau?

� Thu{>c lo�i cay g1? (cay an qua, cay b6ng mat, cay canh q)

- Vi sao em chQn cay do de ta?

Than bai: Mieu ta cay

- Ta bao quat:

+ Hinh dang cua cay khi nhln tu xa

+ An tuqng d�c bi�t ve cay

- Ta chi tiet:

+ Ta tung b¢ ph�n cua cay: re, goc, than, canh, Ia, �aa, qua

+ Ta·cay thea tung thoi dit�m khac nhau: mua hoa, mua qua, mua Ia rvng

561 Rise a.bo.ve oneself

TV cho moi no I�

sua de em tho, fl:Ja t�ng gia."

f)o�n thd tren da giup em hieu du'Qc nhung net d�p gi trong le song cua Sac nglloi cong dan vi d�i nhat?

H6-T�P LAM VAN L�p chuang trlnh ho�ta9ng

l�p chuang trlnh cho ho�t dqng cua top em: Quyen gop ung h9 thieu nhi va nhan dan vung lu I(Jt mien Trung

It!' � �

PH lEU CUOI TUAN 21

Bai 1 f>QC cau chuy�n sau va khoanh'vao chu cai tn.J'oc cau tra loi dung ho�c thtfc hi�n

A � '

yeu cau:

so ph�n hay ban linh

"Trong m¢t tr�n danh quan trQ,ng chongJ�i d<)j quan hung m9nh voi SQ hJ<;tng

dong gap bQi, Vi tltong quan cam hh�n OU<;1C Slj Jo fang va SQ hai an chua tren

khuon m�t va anh mat cua nhung ngU'oi lfnh f>em ho m a6, hQ dung chan cam tr9i

t<J i m¢t ngoi den trong vung Sau bua an, 6ng de nghi nhung thu9c h9 va binh Hnh

cua minh cung cau nguy�n truoc den Sau d6, 6ng lay ra rn9t dong xu va n6i: "Ta a�

xin than linh bao ung tn.toc ket qua cua tr�n aanh quan trQng nay Bay gio ta se

tung: dong tien nay len, neu Ia m�t sap chung ta se chien thang Con neu Ia ngU'a

chung ta se thua."

Vi tuang qua n tung dong tic�n l�n cao MQi nguoi deu cang thang cham chu·

cho dong tien rdi xuong M�t sap! Tat ca binh lfnh deu vo cung phan kh<Ji va vung

tin den muchQ buoc vao tr�n chien dau bang tat ca svduog roanh va niem tin c6

dVQ'c Va hQ da chien thang oanh li�t

Trong buoi lien hoan mung thang 'tr�n, cac binh lfnh reohova n6ivai vj tvong:

- Chung ta aa lam nen m<)t kl tfch! flung Ia khong ai co the lam thay aoi so

ph�n du'Qc

- f>ung v�y! Khong ai c6 the! Tru chung ta!

Vien tvong sau d6 l�ng le lay ra dong xu cho mqi nguai xem Hoa ra Ia dong xu

c6 ca hai m�t deu sap.';

(Theo 11Nhung cau chuy�n ve bai hQC CUQC song;,)

1 Tru'oc tr�n chien dau, Vi tu'ong quan cam nh�n dugc tam tr�ng cua binh lfnh nhU'

thenao?

a.lo l�ng vii sQ hai

b ham hCi, khl the

c met moi, u ru d.tv tin� chu qt1an

2 Vi tudng quan diilam gi de khkh I� tinh than cua binh lfnh?

a ban thuCing cho cacbinhlinh

b baa binh Unh vao den caukhan,tung dong xu co hai rn�t sap de hQtin Iathan linh

bao ung ket qua chh�n thang

c tang cvong them vu khf cho cac binhlfnh

ct nhac nha,ran de cacbinh.lfnh

181 Ris.·e a . b o·v e oneself

and grasp the world

Bai 2 ChQn tu thkh hgp tro ng ngo�c dan dien vao cho trong de t90 Sl! lien ket giua

cac cau:

(nhung, cuoi ding, roi, bai)

a vvan cay ra hoa _ vuon cay day th�ng chim hot

b Mua xuan dem theo sv am ap cua troi, stj dam tham cua dat mua xuan

dem thea n gQn gi6 dong ve thay cho gi6 bac buot 19nh cua mua dong

c Chung toi chO'i den toat mo hoi rna van chua muon ra ve m� phai · ra gQi

to,_ca nh6m moi tvc tvc keo nhau ve rna van con luyen tiec

d Bqn dlch dung mQi thu do�n da man, tham d9c nhat ge bu(>c ba con phai rai vao

ap chien hJgc .,.-, don g baotavan m(}t tac khong di, m(>t li khong rai, van bam

Jang khang chien

Bili 3 Neu tac dlJng cua cac tu ngCt dugc gqch dual trong nhung cau sau:

a Ga Rung co tieng gay rat hay nen ai cung thfch nghe The nhung lao Ho Van l9i

khong thich tieng gay d6 m<?t chutnao

b M<?t hom, chim Go KiE�n den chdi nha chj Cong r6i Go Kien l9i den choi nha Sao

S�u Cu6i cung, Go Kien l9i den choi nha anh Ga

Bili 4 Chi ra cac phep Hen ket cau trong do9n van sau:

"(1) Bien luon thay dOi mau tuytheo sac may tr oi (2) Trbi xanh th�m, bien cung

th�m xanh, nhu dang cao len� chac njch {3) Trai rai may trang nh�t, bien mo mang

dju hdi suong (4) Troi am u may mlia, bien xam xft, n�ng ne (5) Trbi.am am dong gi6,

bien dye ngau, gi�n du (6) Bi�n nhieu khi rat d�p, al cung thay nhu the (7) Nhung

ve d�p cua bien, ve d�p kl di�u· muon mau muon sac ay phan lon·.la do may, troi va

anh sang t�o hen/'

541.· Ri·s· e.·.· · ab

·

· ove o . ".·.ese If

·

and grasp the world

(TheoVG Tu Nam)

a

Bid Them ve diu thfch hQ'p vao cho trong de t�o thanh cau ghep chi nguyen nhan ketqua:

-' ' b Nho sl:( giup do cua mQi ngu'oi _

c Nho - nen lap SA aa ali'Q'c khen ngQ'i

Bai 3 Viet do�n van khoang 7 den 9 cau ta m(>t nglldi than dang lam vi�c