Như chúng ta đã biết Tiếng Việt vừa là môn học chính, vừa là môn công cụ giúp học sinh tiếp thu các môn học khác được tốt hơn .Rèn luyện các kỹ năng nói nghe, đọc và sản sinh lời nói nói
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và của
bậc Tiểu học nói riêng, hiện nay vấn đề cải cách giảng dạy không phải là mối quan tâm của một cá nhân nào, mà đó là nhiệm vụ chung của toàn xã hội
Chính sự đổi mới phương pháp giáo dục bậc tiểu học sẽ góp phần tạo con người mới một cách có hệ thống và vững chắc
Trong giai đoạn hiện nay, xu hướng chung của sự đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học là làm sao để giáo viên không chỉ là truyền thụ kiến thức
mà còn là người tổ chức, định hướng cho học sinh hoạt động, để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân vào việc chiếm lĩnh tri thức mới
Như chúng ta đã biết Tiếng Việt vừa là môn học chính, vừa là môn công
cụ giúp học sinh tiếp thu các môn học khác được tốt hơn Rèn luyện các kỹ năng nói (nghe, đọc) và sản sinh lời nói (nói, viết) giúp học sinh có năng lực dùng tiếng Việt để học tập, giao tiếp ở môi trường hoạt động của lứa tuổi Để thực hiện tốt mục tiêu này, mỗi phân môn Tiếng Việt đều có thể và có nhiệm vụ hình thành, phát triển cho học sinh kỹ năng sử dụng tiếng Việt trên bình diện lời nói.Tuy nhiên nhiệm vụ này được thực hiện tập trung hơn cả ở phân môn Tập làm văn
Chương trình Tập làm văn hiện nay rất có ưu thế để thực hiện nhiệm vụ phát triển lời nói cho học sinh đặc biệt là ở dạng văn nói: về thời lượng, về cấu trúc chương trình đến đề tài nội dung Qua mỗi tiết Tập làm văn,học sinh có điều kiện để nói từ nói đúng nói đủ đến nói hay, độc lập và sáng tạo… Tuy nhiên năng lực lời nói của học sinh có phát triển được hay không điều đó cũng phụ thuộc vào cách tổ chức điều khi hướng dẫn hoạt động giao tiếp của giáo viên, phụ thuộc vào việc vận dụng linh hoạt lý thuyết hoạt động lời nói vào trong dạy học và sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học khi lên lớp
Trang 2Nội dung Tập làm văn lớp hai cung cấp cho học sinh (HS) các kĩ năng nói, viết, nghe, phục vụ cho học tập và giao tiếp Ngoài các dạng bài dạy về các nghi thức lời nói tối thiểu, về một số kĩ năng phục vụ học tập và đời sống hằng ngày, phân môn Tập làm văn lớp Hai cũng rèn cho HS kĩ năng nghe và kĩ năng diễn đạt Thực tế đến đầu năm lớp Hai hầu hết HS chỉ nói được những câu ngắn, trả lời chưa đủ ý, diễn đạt cũng rời rạc Các em học sinh lớp 2 vốn sống còn ít, vốn hiểu biết về Tiếng Việt còn rất sơ sài, chưa định rõ trong giao tiếp, viết văn câu còn cụt lủn Hoặc câu có thể có đủ ý nhưng chưa có hình ảnh Các
từ ngữ được dùng về nghĩa còn chưa rõ ràng Việc trình bày, diễn đạt ý của các
em có mức độ rất sơ lược,đặc biệt là khả năng miêu tả
Chính vì muốn để các em có khả năng hiểu Tiếng Việt hơn, biết dùng từ một cách phù hợp trong các tình huống (chia vui, chia buồn ,an ủi, đề nghị, xin lỗi) nên ngay từ đầu năm học tôi đã hướng và cùng các em mở rộng hiểu biết về Tiếng Việt qua các phân môn trong môn Tiếng Việt, đặc biệt là phân môn Tập làm văn
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng học phân môn tập làm văn của học sinh lớp 2”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn cho việc phát triển lời
nói cho học sinh tiểu học qua học phân môn Tập làm văn lớp 2
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học Tập làm văn cho học sinh lớp 2
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Quá trình học phân môn Tập làm văn của học sinh lớp 2
Trang 3- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Nhằm làm rõ về mặt lý
thuyết vai trò khi sử dụng các biện pháp nâng cao chất lượng học môn tập làm văn của học sinh lớp 2
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Nhằm phân loại đối tượng học sinh
từ đầu năm để có biện pháp thích hợp
- Phương pháp thực nghiệm : Dùng để kiểm nghiệm vai trò của Các biện
pháp nâng cao chất lượng học phân môn Tập làm văn của học sinh lớp 2
- Phương pháp thống kê toán học
PHẦN II: NỘI DUNG
1 CƠ SỞ LÍ LUẬN :
Chúng ta đều biết rằng đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới , có nhiều đổi mới : đổi mới về kinh tế, xã hội, giáo dục …Sự phát triển giáo dục của nước ta giúp cho những chủ nhân tương lai của đất nước luôn được phát triển toàn diện, đầy đủ về năng lực, trí tuệ, tính cách Qua việc nắm bắt các kiến thức, tri thức khoa học ban đầu để từ đó hình thành nên những kĩ năng cần thiết của cuộc sống, hành động đúng cho bản thân
Tiếng Việt là môn học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với học sinh Tiểu học, bởi nó là môn học cung cấp cho các em những kiến thức cần thiết trong giao tiếp hằng ngày Nó giúp các em phát triển toàn diện, hình thành ở các
em những cơ sở của thế giới khoa học, góp phần rèn luyện trí thông minh, hình
thành tình cảm, thói quen đạo đức tốt đẹp của con người mới Dạy học Tiếng
Việt là dạy học tiếng mẹ đẻ, giúp các em hình thành 4 kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết Phân môn Tập làm văn trong môn Tiếng Việt hội tụ đủ 4 kỹ năng trên.Nó rèn cho các em diễn đạt trôi chảy, kĩ năng gắn kết các câu nói với nhau
Trang 4Đối với HS lớp 2 thì đây là một phân môn khó Bởi ở lứa tuổi của các em, vốn kiến thức và hiểu biết cũng hạn hẹp Bên cạnh đó còn có một số khó khăn khách
quan như điều kiện hoàn cảnh sống của một bộ phận HS ở địa bàn dân cư lao
động nghèo, gia đình không có điều kiện để quan tâm đến các em,việc diễn đạt ngôn ngữ kém, việc tiếp thu kiến thức khá chậm, HS nghèo vốn từ ngữ…Điều
này ảnh hưởng nhiều đến việc học tập nói chung, học phân môn Tập làm văn nói
riêng Phân môn Tập làm văn lớp Hai giúp các em học sinh thực hành rèn luyện các kỹ năng nói, viết, nghe,đọc, phục vụ cho việc học tập và giao tiếp hằng
ngày,cụ thể:
* Thực hành về các nghi thức lời nói tối thiểu, như: chào hỏi;tự giới thiệu;cảm ơn; xin lỗi; mời, nhờ,yêu cầu, đề nghị; chia buồn, an ủi; chia vui, khen ngợi; ngạc nhiên, thích thú; đáp lại lời chào, lời tự giới thiệu; đáp lời cảm ơn; đáp lời xin lỗi…
* Thực hành về một số kỹ năng phục vụ học tập và đời sống hằng ngày, như: viết bản tự thuật ngắn, lập danh sách học sinh, tra mục lục sách, đọc thời khoá biểu, nhận và gọi điện thoại, viết nhắn tin, lập thời gian biểu, chép nội quy, đọc
sổ liên lạc
* Thực hành rèn luyện về kỹ năng diễn đạt (nói, viết ),như: kể về người thân trong gia đình, về sự vật hay sự việc được chứng kiến; tả sơ lược về người, vật xung quanh theo gợi ý bằng tranh hoặc câu hỏi
* Thực hành rèn luyện về kỹ năng nghe: dựa vào câu hỏi gợi ý để kể lại hoặc nêu được ý chính của mẩu chuyện ngắn đã nghe
Như vậy,phân môn Tập làm văn trong SGK Tiếng Việt 2 không phải chỉ giúp học sinh nắm các nghi thức tối thiểu của lời nói và biết sử dụng các nghi thức đó trong những tình huống khác nhau, như nơi công cộng, trong trường học,ở gia đình với những đối tượng khác nhau, như bạn bè, thầy cô, bố mẹ, người xa lạ mà còn là việc nắm các kỹ năng giao tiếp thông thường khác; tạo lập văn bản phục vụ đời sống hằng ngày; nói, viết những vấn đề theo chủ điểm