_ Theo quy định tại Điều 554 Bộ luật dân sự năm 2015 thì hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản vàtrả lại chính tài
Trang 1nhớ: chỉ xài bộ luật dân sự 2015
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2022
Trang 3Bài tậpBài tập 1
Nguyễn Văn An là khách quen của cửa hàng Xuân Thủy, một hôm An vào cửa hàngmua hàng và có gửi xe cho bảo vệ của cửa hàng Xuân Thủy là Bình nhưng không lấy
vé gửi xe Sau khi mua hàng xong, An ra lấy xe nhưng không tìm thấy xe, An báo chochủ cửa hàng Xuân Thủy là Hoa yêu cầu bồi thường, Hoa bảo An về và Hoa sẽ cótrách nhiệm hỗ trợ bồi thường
Tuy nhiên đã hai tháng trôi qua, nhiều lần An đến yêu cầu Hoa có trách nhiệm hỗ trợbồi thường nhưng Hoa từ chối, Hoa cho rằng do bảo vệ Bình giữ xe làm mất nên Anphải yêu cầu bảo vệ Bình bồi thường cho mình, cửa hàng của Hoa giữ xe có đưa vé xeđàng hoàng tại An không lấy nên giờ Hoa không có trách nhiệm với việc mất xe củaAn
Do đó, An khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc Hoa phải bồi thường số tiền tương đươnggiá trị chiếc xe cho mình Theo anh/chị trường hợp này theo pháp luật dân sự, Hoa cóphải bồi thường số tiền tương đương giá trị chiếc xe cho An hay không? Tại sao?
Trả lời:
_ Chủ cửa hàng là Hoa có phải bồi thường giá trị chiếc xe bị mất cho An hay khôngphụ thuộc vào việc có tồn tại hợp đồng gửi giữ tài sản giữa An và cửa hàng XuânThủy hay không
_ Theo quy định tại Điều 554 Bộ luật dân sự năm 2015 thì hợp đồng gửi giữ tài sản là
sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản vàtrả lại chính tài sản đó cho bên gửi khi hết thời hạn hợp đồng, bên gửi phải trả tiềncông cho bên giữ, trừ trường hợp gửi giữ không phải trả tiền công Bên cạnh đó,khoản 1 Điều 119 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về hình thức giao dịch dân sự cóthể được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể
_ Như vậy, cửa hàng Xuân Thủy có cung cấp dịch vụ trông giữ xe và An có thực hiệnhành vi gửi xe vào cửa hàng theo hướng dẫn của bảo vệ Vì vậy, dù An không lấy vé
xe nhưng nếu An chứng minh được mình đã gửi xe tại cửa hàng và thỏa thuận với
Trang 4người trông giữ xe về việc giữ xe cho bạn thì hợp đồng giữa bạn và cửa hàng vẫn cógiá trị pháp lý Nếu xe An bị mất thì có thể yêu cầu bên cửa hàng bồi thường theo quyđịnh tại Khoản 4 Điều 557 Bộ luật dân sự năm 2015 (Phải bồi thường thiệt hại, nếulàm mất, hư hỏng tài sản giữ gửi, trừ trường hợp bất khả kháng)
_ Trách nhiệm bồi thường cho anh An phải thuộc về cửa hàng Xuân Thủy chứ khôngphải là của bảo vệ Bình theo quy định tại Điều 600 Bộ luật dân sự năm 2015 bồithường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra (cá nhân, pháp nhân phảibồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề gây ra trong khi thực hiệncông việc được giao và có quyền yêu cầu người làm công, người học nghề có lỗi trongviệc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật) do quan
hệ giữa bảo vệ Bình và cửa hàng là quan hệ giữa người làm công và người sử dụng laođộng Sau khi bồi thường cho anh An, cửa hàng Xuân Thủy có quyền yêu cầu bảo vệBình hoàn trả lại số tiền bồi thường này
_ Mức bồi thường thiệt hại do các bên thỏa thuận, nếu các bên không thỏa thuận đượcthì bồi thường bằng giá trị thực tế của tài sản bị thiệt hại
_ Nếu không thỏa thuận được, An vẫn có thể khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu chủ cửahàng bồi thường thiệt hại cho mình
Trang 5Dựa vào quy định của pháp luật dân sự, hãy cho biết:
a Công ty Bình Minh có phải chịu phạt vi phạm hợp đồng và đòi bồi thường thiệt hạikhông? Vì sao? (2 điểm)
b Giả sử trong hợp đồng Trường đại học Ngoại thương và Công ty Bình Minh khôngthỏa thuận về thời hạn, địa điểm giao hàng thì Công ty Bình Minh phải giao hàng vàothời gian nào? ở đâu? Giải thích? (2 điểm)
Trả lời:
a
Dựa vào Điều 418 Bộ luật dân sự 2015 có quy định như sau:
Phạt vi phạm là sự thoả thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa
vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm
Mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận, trừ trường hợp luật liên quan có quy địnhkhác
Các bên có thể thỏa thuận về việc bên vi phạm nghĩa vụ chỉ phải chịu phạt vi phạm
mà không phải bồi thường thiệt hại hoặc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồithường thiệt hại
Trường hợp các bên có thoả thuận về phạt vi phạm nhưng không thỏa thuận về việcvừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại thì bên vi phạm nghĩa vụchỉ phải chịu phạt vi phạm
Dựa vào trường hợp trên, Công ty Bình Minh phải chịu phạt vi phạm hợp đồng theonhư hai bên đã đề ra
Về phần bồi thường thiệt hại của Công ty Bình Minh, theo khoản 2 Điều 437 Bộ luậtdân sự 2015:
“Trường hợp bên bán giao ít hơn số lượng đã thỏa thuận thì bên mua có một trong cácquyền sau đây:
a) Nhận phần đã giao và định thời hạn để bên bán giao tiếp phần còn thiếu;
b) Nhận phần đã giao và yêu cầu bồi thường thiệt hại;
c) Hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu việc vi phạm làm cho bênmua không đạt được mục đích giao kết hợp đồng.”
Vì Trường đại học Ngoại thương đã nhận phần hàng đã giao và yêu cầu Công ty BìnhMinh phải giao 20 máy tính còn lại trong vòng 1 tuần kể từ 30/7/2017 nên công ty
Trang 6Bình Minh chỉ phải chịu phạt vi phạm hợp đồng mà không phải bồi thường thiệt hạicho Trường đại học Ngoại thương.
b
Dựa vào điều 435 trước:
Căn cứ quy định pháp luật: Khoản 2 Điều 277: “Trường hợp không có thoả thuận thìđịa điểm thực hiện nghĩa vụ được xác định như sau:
a) Nơi có bất động sản, nếu đối tượng của nghĩa vụ là bất động sản;
b) Nơi cư trú hoặc trụ sở của bên có quyền, nếu đối tượng của nghĩa vụ khôngphải là bất động sản
Khi bên có quyền thay đổi nơi cư trú hoặc trụ sở thì phải báo cho bên có nghĩa vụ vàphải chịu chi phí tăng lên do việc thay đổi nơi cư trú hoặc trụ sở, trừ trường hợp cóthoả thuận khác.”
một là áp dụng điều 435 rồi áp dụng điều 277
hoặc là áp dụng thẳng điều 434
Và khoản 3 Điều 278 Bộ luật dân sự 2015: “Trường hợp không xác định đượcthời hạn thực hiện nghĩa vụ theo quy định tại khoản 1 Điều này thì mỗi bên có thểthực hiện nghĩa vụ hoặc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ vào bất cứ lúc nào nhưng phảithông báo cho bên kia biết trước một thời gian hợp lý.”
Theo như tình huống trên, giả sử trong hợp đồng Trường đại học Ngoại thương
và Công ty Bình Minh không thỏa thuận về thời hạn, địa điểm giao hàng thì Công tyBình Minh phải giao hàng tại trụ sở của Trường Đại học Ngoại thương Về thời giangiao hàng thì Công ty Bình Minh có thể giao hàng hoặc Trường Đại học Ngoại thương
có thể yêu cầu Công ty Bình Minh giao hàng vào bất cứ lúc nào nhưng mỗi bên phảithông báo cho bên kia biết trước một thời gian hợp lý
Bài tập 3
Gia đình bà Thuận nuôi 1 đàn trâu, khi lùa trâu về, bà Thuận phát hiện đã có
thêm một con trâu khác nhập vào đàn trâu nhà bà Bà Thuận đã đi hỏi các gia đình có
Trang 7nuôi trâu gần đó nhưng không thấy gia đình nào báo mất trâu Bà Thuận đã nuôi con
trâu đó cùng đàn trâu của nhà mình Vài tháng sau, con trâu lạc đó đẻ ra con nghé.
Thời gian sau, ông Tư ở thôn bên đến tìm bà Thuận và nói rằng con trâu đó làcủa nhà ông bị lạc nên muốn nhận lại con trâu và nghé Bà Thuận không đồng ý trả lạicon trâu và nghé cho ông Tư vì bà đã có công chăm sóc chúng trong thời gian dài.Hỏi:
1 Trường hợp này ông Tư có đòi lại được con trâu đã thất lạc? Tại sao?
2 Giả sử ông Tư có quyền đòi lại con trâu thì ông Tư có đòi được con nghékhông? Tại sao?
3 Nếu trong thời gian nuôi con trâu, bà Thuận mang trâu cho bà Hai thuê mỗitháng 200 ngàn thì số tiền cho thuê trâu thuộc về ai? Tại sao?
Trả lời:
1, Mâu thuẫn giữa bà Thuận và ông Tư nảy sinh do sự việc lạc trâu dẫn đến các vấn đềphát sinh về quyền sở hữu trâu và nghé Do đó, cần xem xét về việc xác lập quyền sởhữu đối với số gia súc nói trên
Khoản 1 Điều 231 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Người bắt được gia súc bị thấtlạc phải nuôi giữ và báo ngay cho UBND cấp xã nơi người đó cư trú để thông báocông khai cho chủ sở hữu biết mà nhận lại Sau 06 tháng, kể từ ngày thông báo côngkhai hoặc sau 01 năm đối với gia súc thả rông theo tập quán thì quyền sở hữu đối vớigia súc và số gia súc được sinh ra trong thời gian nuôi giữ thuộc về người bắt được giasúc
Trong trường hợp này, bà Thuận báo và hỏi các gia đình có nuôi trâu gần đó nhưngkhông báo ngay cho UBND xã, như vậy không được xem là thông báo công khai(khác với gia cầm là không đòi hỏi báo với UBND xã)
Thời điểm ông Tư đến gặp bà Thuận để đòi lại con trâu bị thất lạc không xác định, tuynhiên việc tiến hành thông báo chưa được công khai, minh bạch nên không thể xácđịnh thời điểm con trâu đi lạc Do đó, nếu ông Tư có đủ căn cứ xác minh con trâu đóthuộc quyền sở hữu của mình thì ông có thể đòi lại con trâu
Theo Khoản 2 Điều 231 Bộ Luật Dân sự 2015: Theo đó, trường hợp chủ sở hữu đượcnhận lại gia súc bị thất lạc thì phải thanh toán công nuôi giữ và các chi phí khác chongười bắt được
Trang 8Khi đó, ông cũng đồng thời có nghĩa vụ cung cấp các khoản chi phí nuôi dưỡng trâucho bà Thuận trong suốt khoảng thời gian thất lạc.
bà thuận đi hỏi gia đình chứ ko báo UBND + thời gian ở đây chưa xác định
thấy được con trâu lạc thì chắc chắn biết nó ko phải của mình, đó là trường hợp chiếmhữu ko ngay tình
⇒ chiếm hữu bất hợp pháp ko ngay tình
Dựa vào điều 580,
vậy ông Tư hoàn toàn có quyền đòi lại con trâu
2, Giả sử ông Tư đòi lại được trâu thì quyền sở hữu đối với nghé vẫn cần xem xét trênnhiều góc độ
Căn cứ quy định Khoản 2 Điều 231 Bộ luật hình sự năm 2015: Theo đó, trong thờigian nuôi giữ gia súc bị thất lạc, nếu gia súc sinh con thì người bắt được gia súc đượchưởng một nửa số gia súc phát sinh hoặc 50% giá trị số gia súc sinh ra và bồi thườngthiệt hại nếu có lỗi cố ý làm chết gia súc
Do đó, giữa ông Tư và bà Thuận thực hiện thỏa thuận để thống nhất quyền sở hữu đốivới đàn nghé Vì bà Thuận đã chịu trách nhiệm nuôi dưỡng chúng nên có thể thỏathuận dùng hình thức chia đôi 50% số tiền hoặc xử lý đối với con nghé
dựa vào điều 580:
Vì đây là chiếm hữu bất hợp pháp ko ngay tình nên ông tư có quyền đòi lại con trâu và
cả con nghé
3, Nếu trong thời gian nuôi con trâu, bà Thuận mang trâu cho bà Hai thuê mỗi tháng
200 ngàn thì số tiền cho thuê trâu thuộc về ai? Tại sao?
Theo điểm đ, khoản 1, Điều 165 Bộ luật dân sự 2015, bà Thuận đã phát hiện và nuôidưỡng con trâu trong một thời gian Bà chiếm hữu có căn cứ pháp luật
Theo Điều 180 Bộ luật Dân sự 2015, việc chiếm hữu mà người chiếm hữu có căn cứ
để tin rằng mình có quyền đối với tài sản đang chiếm hữu Như vậy, bà Thuận chiếmhữu ngay tình
Theo khoản 1, Điều 182 BLDS 2015, trong tình huống việc chiếm hữu con trâu của bàThuận trong một khoảng thời gian dài mà không có tranh chấp cho đến khi ông Tưxuất hiện Như vậy, bà Thuận chiếm hữu liên tục
Trang 9Theo khoản 1 Điều 183 Bộ luật dân sự 2015, tình huống bà Thuận đã thông báo vớihàng xóm khi thấy trâu thất lạc, chăm sóc đến khi đẻ nghé Bà Thuận chiếm hữu côngkhai.
Theo khoản 3 Điều 184 BLDS 2015: “Người chiếm hữu ngay tình, liên tục, công khai
được áp dụng thời hiệu hưởng quyền và được hưởng hoa lợi, lợi tức mà tài sản mang lại theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan.”
Theo các căn cứ quy định trong BLDS 2015, bà Thuận chiếm hữu ngay tình, liên tục,công khai Do đó, trong thời gian trước khi xác lập hưởng quyền dân sự, bà Thuậnđược hưởng toàn quyền hoa lợi, lợi tức từ con trâu mang lại qua việc cho thuê
áp dụng điều 581
Bài tập 4
A và B là bạn rất thân, A là sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Ngoại thương, Blàm việc ở công ty Hoa Mai A ngỏ ý muốn vay tiền B với số tiền là 20 triệu và Bđồng ý Sau khi đưa tiền cho A, B đã viết vào 1 tờ giấy với nội dung: “Đồng ý cho Avay 20 triệu đồng trong vòng 1 năm kể từ ngày hôm nay, ngày 10/10/15" Sau 1 nămvào ngày 20/10/16, B đòi lại A số tiền trên nhưng A không trả Ba tháng trôi qua, Avẫn chưa trả B nên B khởi kiện ra tòa để đòi lại số tiền trên
a Tờ giấy trên có phải hợp đồng không? Vì sao?
b Nếu tờ giấy trên là hợp đồng thì B có đòi được A 20 triệu đã cho vay không?
Trang 10Như vậy, hiện nay pháp luật không quy định bắt buộc hình thức của hợp đồngvay tài sản phải thể hiện bằng văn bản công chứng Hợp đồng vay tiền, tài sảnđược công nhận cả ở ba hình thức là bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành
vi cụ thể Và tờ giấy trên đã đáp ứng được điều kiện, vậy nên nó chính là hợpđồng
b B vẫn sẽ đòi được 20 triệu từ A, bởi hợp đồng này đã đáp ứng đủ các điều kiện
có hiệu lực của giao dịch dân sự quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự:
- Do những người có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự thựchiện;
- Các bên vay và cho vay phải hoàn toàn tự nguyện;
- Mục đích và nội dung thỏa thuận vay nợ không vi phạm điều cấm, không tráiđạo đức xã hội, không bị lừa dối, không nhằm che giấu cho một giao dịchkhác…
Theo quy định trên, nếu đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của một giao dịchdân sự thì việc thỏa thuận vay nợ giữa các bên là hợp pháp và người cho vayhoàn toàn có thể đòi nợ người vay
c Nếu đòi được tiền, B vẫn có quyền đệ đơn khởi kiện A về việc A trì hoãn khôngchịu trả tiền cho B theo đúng điều kiện của hợp đồng Căn cứ theo Bộ luật dân sự năm
2015, Điều 466: ”Nghĩa vụ trả nợ của bên vay”
1 Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trảkhông đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suấttheo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tươngứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quyđịnh khác
2 Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủthì bên vay phải trả lãi như sau:
a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thờihạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mứclãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;
Trang 11b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồngtương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác." Và trongtrường hợp này A đã không tuân thủ hợp đồng cho vay, là vi phạm quy định1-Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thìphải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuậnkhác Căn cứ vào Bộ luật dân sự năm 2015, thì B sẽ có thể khởi tố bên A theoĐiều 174: “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản”
1 Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưngthuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến
03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn viphạm;
b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168,
169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích màcòn vi phạm;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ
2 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ
01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”
d, giao dịch cần có hd, hd cần phải có sự thỏa thuận của các bên, phải có sự xác nhận,đồng ý của bên đi vay
Bài tập 5:
Ngày 12/3/2015, Hồng và Nga làm hợp đồng mua bán xe máy viết tay, có chữ ký của
2 bên, giá bán xe 30 triệu nhưng chưa làm thủ tục sang tên Đến giữa tháng 5 thì Hồngđòi lại xe máy và đồng ý trả lại Nga 30 triệu tiền bán xe Hồng nói: xe chưa đăng kýsang tên thì vẫn là của Hồng, Hồng có quyền đòi lại và trả lại tiền mua bán xe Hỏi
làm vậy có đúng không? Biết rằng Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 10 Thông