SKKN kĩ năng nói của học sinh lớp 1a trường tiểu học vạn xuân

Song, từ thực tế công tác dạy học ở trường Tiểu học Vạn Xuân, huyện Thường Xuân cho thấy, đa số học sinh đều còn rất hạn chế về Kĩ năng Nói Kĩ năng Giao tiếp.. Là một giáo viên đã công t

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có vị trí đặc biệt quan trọng Học tốt môn Tiếng Việt, các em có cơ sở để diễn đạt tốt và tiếp thu tốt các môn học khác Trong bốn kĩ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết thì Kĩ năng Nói có vị trí thứ hai trong yêu cầu cơ bản cần đạt của học sinh Trong học tập, với phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh, các em cần phải được trình bày ý kiến bằng lời nói trong việc mô tả, giải thích các nội dung kiến thức của bài học Hơn nữa, trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, Kĩ năng Nói là một kĩ năng quan trọng không thể thiếu trong giao tiếp và là một kĩ năng sống cơ bản và cần thiết

ở mỗi học sinh Vì vậy các em rất cần và xứng đáng được quan tâm trong việc rèn luyện kĩ năng nói để hướng tới mục tiêu có kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt Nếu học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp 1 nói riêng có kĩ năng nói tốt, các

em sẽ luôn mạnh dạn, tự tin trong việc trình bày suy nghĩ, hiểu biết và chia sẻ ý kiến cá nhân trước lớp Có kĩ năng nói tốt, các em sẽ biết diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, mạnh dạn trình bày suy nghĩ của mình cũng như việc trình bày ý kiến nhận xét, đánh giá, góp ý xây dựng bài Có kĩ năng nói tốt sẽ giúp các em luôn tự tin trong giao tiếp, trình bày các nội dung một cách rõ ràng, trôi chảy, dễ hiểu nên

sẽ luôn gây được tình cảm và sự chú ý lắng nghe của mọi người

Ở bậc tiểu học, học sinh ở mỗi khối lớp với mỗi độ tuổi khác nhau, do đó yêu cầu cần đạt về Kĩ năng Nói đối với học sinh ở mỗi khối lớp cũng khác nhau Song, từ thực tế công tác dạy học ở trường Tiểu học Vạn Xuân, huyện Thường Xuân cho thấy, đa số học sinh đều còn rất hạn chế về Kĩ năng Nói (Kĩ năng Giao tiếp)

Là một giáo viên đã công tác ở trường nhiều năm, tôi nhận thấy Kĩ năng Nói của các em còn nhiều hạn chế đã ảnh hưởng không tốt đến việc học tập và giao tiếp trong các hoạt động và cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của các em

Qua nhiều nguồn thông tin trên các sách, báo, đài, ti vi, mạng Internet, tôi đã được chứng kiến có rất nhiều học sinh ở lứa tuổi tiểu học có Kĩ năng Nói rất tốt, thậm chí có những em mới chỉ học lớp 1 nhưng nói năng rất lưu loát, rõ ràng, nói đúng nội dung và thể hiện rõ khả năng trình bày ý kiến bằng lời trước nhiều người rất thuyết phục và luôn chiếm được tình cảm của mọi người

Tôi suy nghĩ, trăn trở và muốn tìm cách khắc phục những hạn chế trong giao tiếp của các em học sinh trường Tiểu học Vạn Xuân ngay từ khi các em còn đang học lớp 1 Tôi lựa chọn nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp rèn Kĩ năng Nói cho học sinh lớp 1A, trường Tiểu học Vạn Xuân, huyện Thường Xuân Mong muốn sẽ giúp các em có được kĩ năng nói tốt, hướng tới có khả năng giao tiếp, ứng xử tốt trong học tập, hoạt động và cuộc sống hàng ngày

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu để tìm ra phương pháp rèn luyện Kĩ năng Nói cho học sinh

lớp 1A, trường Tiểu học Vạn Xuân, huyện Thường Xuân giúp các em có kĩ năng nói tốt (biết nói đúng nội dung, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, trôi chảy, lời lẽ trong sáng, tự nhiên), hướng tới có kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt trong học tập, sinh hoạt và cuộc sống hàng ngày

- Từ những kinh nghiệm đã được đúc rút trong việc thực hiện các biện pháp rèn kĩ năng nói cho học sinh lớp 1A đạt hiệu quả cao, bản thân sẽ tiếp tục vận dụng linh hoạt và sáng tạo trong việc rèn luyện kĩ năng nói, kĩ năng giao tiếp, ứng xử (Kĩ năng sống) cho các lớp học sinh trong những năm công tác tiếp

theo

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Kĩ năng nói của học sinh lớp 1A trường Tiểu học Vạn Xuân, huyện Thường Xuân

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

1 Phương pháp Quan sát

2 Phương pháp Điều tra, khảo sát

3 Phương pháp Thống kê số liệu

4 Phương pháp Thực nghiệm

5 Tổng kết nghiên cứu

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận

Từ xưa, nhân dân ta đã có câu: “Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" Qua câu nói trên, chúng ta thấy ông cha chúng ta đã xác định rõ tầm quan trọng của lời nói Trong giao tiếp, lời lẽ phải có sự lựa chọn, cân nhắc, vì mỗi khi lời nói đã nói ra thì không sao rút lại được Chính vì thế việc giúp học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp 1 nói riêng có được Kĩ năng Nói tốt (nói rõ ràng, gãy gọn, đủ ý và phù hợp trong mọi tình huống giao tiếp) là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác giảng dạy và giáo dục của mỗi giáo viên

Bằng hoạt động luyện nói, giáo viên sẽ giúp các em sử dụng và phát huy vốn ngôn ngữ mẹ đẻ, nói đúng cấu trúc ngữ pháp, mở rộng thêm vốn từ ngữ,

Từ đó, Kĩ năng nói của các em được hình thành và rèn luyện thường xuyên, làm

cơ sở nền tảng cho việc tiếp thu tri thức sau này Đồng thời, việc rèn luyện kĩ năng nói thường xuyên sẽ góp phần hình thành ở các em thói quen, ý thức giữ gìn sự giàu đẹp và trong sáng của tiếng Việt, góp phần phát triển toàn diện nhân cách con người

Kĩ năng nói của các em được rèn luyện không chỉ thông qua các hoạt động học tập ở trường mà còn được rèn luyện thông qua các hoạt động ở gia đình và xã hội Những nội dung và yêu cầu hướng tới ở các em đó là những kĩ năng đầu đời và cơ bản cho các em trong học tập, sinh hoạt Đó là những chuẩn mực, quy tắc giao tiếp, cách chào hỏi, cách nói lời cảm ơn, xin lỗi, cách nói lời chia sẻ, nhận xét, xử lí tình huống, cách nói lời yêu cầu đề nghị Thông qua đó giúp các em có sự chia sẻ, hội nhập và tiếp cận cộng đồng

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

- Trường Tiểu học Vạn Xuân là một trường thuộc xã miền núi của huyện thường Xuân Học sinh trong trường chủ yếu gồm các dân tộc Kinh và Thái,

trong đó đa số học sinh là con em các gia đình thuộc dân tộc Thái Kinh tế chủ yếu ở địa phương là sản xuất nông nghiệp nên đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn Trình độ dân trí không đồng đều, trong đó có một bộ phận trình độ dân trí còn thấp Sự quan tâm của một số gia đình đến việc học tập của con cái còn hạn chế, dẫn đến kết quả học tập và giáo dục của con cái chưa cao

- Kĩ năng Nói (Kĩ năng Giao tiếp) của đa số học sinh trong trường đều rất hạn chế, bởi vậy khả năng giao tiếp của đa số các em chưa tốt

Qua hoạt động thăm lớp, dự giờ, qua việc giao tiếp, trò chuyện với học sinh trong trường, tôi nhận thấy một số hạn chế trong kĩ năng nói (kĩ năng giao tiếp) của các em như sau:

- Với học sinh các khối lớp 4 và 5, nhiều em còn hạn chế ở kĩ năng dùng

từ, diễn đạt ý; khi trả lời câu hỏi thường nói nhỏ, rụt rè, nhút nhát; khi trình bày

ý kiến còn thiếu sự trôi chảy, thiếu tự tin, còn nghèo nàn về vốn từ ngữ, hạn chế trong việc sử dụng từ ngữ trong giao tiếp hàng ngày

- Với học sinh khối lớp 2 và 3, ngôn ngữ diễn đạt còn nghèo nàn, thiếu lô gic, nói không đủ ý, chưa thành câu; thiếu tự tin trong việc trình bày ý kiến cá nhân trước lớp; không tự tin khi phát biểu ý kiến chia sẻ, nhận xét về các nội dung học tập với bạn, nhóm bạn; Đặc biệt hầu hết các em khối lớp 2, 3, 4 và 5đều rất hạn chế trong việc thực hành kĩ năng nói lời cảm ơn, xin lỗi trong những tình huống cần thiết, các em cảm thấy rất ngại ngùng trong việc nói lời cảm ơn khi được nhận lời khen của cô giáo, sự giúp đỡ của bạn, hay ngại nói lời xin lỗi khi lỡ mắc khuyết điểm hay lỡ làm phiền người khác,

- Với học sinh khối lớp 1, nhiều em nhút nhát, khi cô giáo hỏi, có nhiều

em không biết nói câu trả lời thế nào, không dám trình bày, chia sẻ với các bạn những điều mình nghĩ, mình biết hoặc có nói thì cũng nói trống không, không rõ nghĩa Thậm chí có một số em còn phát âm chưa rõ ở một số tiếng (nói ngọng) Nhiều em (dân tộc Thái) còn rất hạn chế trong việc nói tiếng phổ thông, các em còn nghèo nàn về vốn từ, hạn chế trong việc diễn đạt bằng lời nói, Đặc biệt có nhiều em có thói quen nói đảo ngữ ở nhiều trường hợp không cần thiết (đây là