Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “ Chữ viết là một sự biểu hiện của nết người, dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện các tính cẩn thận, tính kỷ luật và
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất mà còn là công cụ tư duy của một dân tộc nói chung và của các em học sinh trong nhà trường nói riêng Ngôn ngữ đồng thời còn là một trong những yếu tố cấu thành quan trọng nhất của một nền văn hóa dân tộc, góp phần làm nên và thể hiện ra bản sắc, giá trị của nền văn hóa ấy Là hệ thống ký hiệu bằng các con chữ và các dấu, chữ viết ghi lại ngôn ngữ âm thanh, thành tiếng của con người, giúp con người vượt qua những trở ngại về không gian và thời gian, ghi lại những kinh nghiệm ngàn đời của cha ông về tự nhiên và xã hội, sáng tạo ra các tác phẩm văn chương cho muôn đời Chữ viết là một hệ thống ký hiệu bằng đồ hình có chức năng cố định hoá ngôn ngữ âm thanh, thay cho lời nói - chữ viết là phương tiện giao tiếp quan trọng trong cuộc sống của chúng ta nói chung và trong học
tập nói riêng “Nét chữ - Nết người”, là phản ánh ý thức rèn luyện tư duy vào
óc thẩm mĩ của người viết Chữ viết có vai trò rất quan trọng đối với con người
Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “ Chữ viết là một sự biểu hiện của nết người, dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện các tính cẩn thận, tính kỷ luật và lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy đọc bài, đọc vở của mình” Vì vậy chữ viết cần phải đúng, đẹp
Chữ viết sai chính tả hiệu quả giao tiếp sẽ giảm, gây hiểu lầm trong giao tiếp và hậu quả khó lường trước được
Đối với nhà trường phổ thông ở Việt Nam, việc phát âm chuẩn và viết đúng chính tả có tầm quan trọng đặc biệt trong việc xây dựng và rèn luyện ngôn
ngữ là tiếng Việt Môn Tiếng Việt có chức năng là rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học ngôn ngữ tiếng mẹ
đẻ trong nhà trường; và mục tiêu đầu tiên của giáo dục tiểu học là rèn luyện cho học sinh kỹ năng "đọc thông viết thạo" chữ Quốc ngữ Chính tả là một phần trong nội dung chương trình môn Tiếng Việt ở bậc tiểu học Đây là môn học có
vị trí đặc biệt trong chương trình vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển
Trang 2các kỹ năng cơ bản - đó là nghe, nói, đọc, viết Có kỹ năng chính tả thành thạo
sẽ giúp cho học sinh học tập, giao tiếp và tham gia các quan hệ xã hội được thuận lợi; đồng thời việc mỗi thành viên trong xã hội (trong đó có học sinh) phát
âm chuẩn và viết đúng chính tả sẽ góp phần giữ gìn sự trong sáng và thống nhất của Tiếng Việt
Ở lớp Một, chính tả bắt đầu từ phần luyện tập tổng hợp Các kỹ năng chính tả ở lớp Một là:
- Điền vần, điền chữ ghi phụ âm đầu
- Tập chép (khuyến khích viết chữ hoa)
- Nghe - viết ( khuyến khích viết chữ hoa)
- Trả lời câu hỏi trong mục câu hỏi và bài tập
Ở lớp Một, chủ yếu vẫn là kỹ năng: xác định vần, âm đầu và tập chép, kỹ năng nghe - viết chỉ được yêu cầu 3/22 bài chính tả ở lớp Một
Như vậy, nhìn chung, chính tả lớp Một vẫn là giúp học sinh tập viết và luyện đọc cho chính xác, không có ý đánh đố các em về cách viết chữ
Trong những năm gần đây, phong trào “Giữ vở sạch, viết chữ đẹp” ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Hậu Lộc nói chung và trường Tiểu học Hưng Lộc 2 nói riêng đang được quan tâm và gặt hái được những thành công đáng kể Tất cả giáo viên và học sinh đều chú trọng tham gia nhiệt tình với quyết tâm cao Đó chính là động lực giúp giáo viên và học sinh thực hiện tốt mục tiêu giáo dục đề ra “Giáo dục con người toàn diện”
Học sinh lớp Một - lớp học đầu tiên của bậc Tiểu học Khả năng tư duy của các em còn rất hạn chế Trong suốt quá trình học từ tuần 1 đến tuần 24 học sinh mới được học vần (môn Tiếng Việt), học sinh đọc, viết vần, từ theo cỡ chữ vừa sang tuần 25, học sinh được học Tiếng Việt với nội dung tổng hợp trong đó
có phân môn chính tả Ở đây, yêu cầu từ sự hiểu biết, từ thói quen có được trong phần học vần, trong các môn học khác, học sinh phải chuyển từ viết chữ cỡ chữ vừa sang cỡ chữ nhỏ để chép và viết chính tả Vì thế, các em thường lúng túng
Trang 3trong khi viết, khi trình bày bài, chữ viết không đều, không đúng cỡ và mắc nhiều lỗi chính tả, chất lượng chữ viết chưa thực sự cao
Vậy, làm như thế nào để nâng cao chất lượng phân môn chính tả cho học
sinh lớp Một? Đó cũng chính là lí do khiến tôi chọn đề tài này: “Một số biện pháp giúp học sinh lớp Một viết đúng chính tả”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho
học sinh lớp Một nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cũng như cách trình bày bài cho học sinh ngay từ những năm học đầu cấp học
- Đề xuất một số kinh nghiệm trong việc rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp Một để các bạn đồng nghiệp tham khảo và vận dụng trong quá trình dạy học nói chung và dạy học sinh lớp Một nói riêng
- Phạm vi sử dụng: Sáng kiến này được vận dụng vào tất cả các giờ học chính
tả ở lớp Một và có thể vận dụng trong phân môn chính tả ở các lớp học trên (các biện pháp 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9)
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp Một
- Học sinh lớp 1A trường Tiểu học Hưng Lộc 2 năm học:
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra (Dự giờ, đối chiếu .)
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp thực nghiệm khoa học giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến này bản thân đã vận dụng trong năm học và đã thu được những kết quả đáng kể Song qua quá trình trực tiếp giảng dạy và kinh nghiệm của bản thân, tôi thấy để chất lượng chữ viết của học sinh nói chung và học sinh lớp Một nói riêng ngày một được nâng lên Trong năm học này, tôi đã bổ sung vào sáng kiến một số nội dung sau:
Trang 4- Giải pháp 9: Hướng dẫn học sinh cách chọn bút và đặt vở
- Một số hình ảnh minh họa về: Bài viết mẫu của giáo viên; bài viết của học sinh; tư thế ngồi viết của học sinh
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Như chúng ta đã biết, mỗi một dân tộc, một quốc gia đều có một ngôn ngữ riêng, một tiếng nói riêng Tiếng Việt là ngôn ngữ được thống nhất trên toàn đất nước ta Để giữ gìn và phát triển vốn chữ viết của Tiếng Việt thì nhà trường đóng vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển ngôn ngữ cả một quốc gia trong một giai đoạn xã hội - lịch sử nhất định, là nơi thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo ở mỗi cấp học, bậc học Trong đó dạy chính tả ở tiểu học là một trong những nội dung đang được quan tâm nhằm nâng cao chất lượng của môn Tiếng Việt trong nhà trường Thông qua việc học chính tả mà các em nắm được quy tắc chính tả và hình thành những kỹ năng, kỹ xảo về chính tả Từ
đó, mà
nâng cao dần tình cảm quý trọng tiếng mẹ đẻ và nền văn học dân tộc
* Tình hình lớp:
Năm học tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 1A Lớp
có 30 em trong đó có 13 em nữ và 17 em nam Đa phần là con gia đình ngư nghiệp, nông nghiệp và có một bộ phận là lao động tự do
* Thuận lợi:
Học sinh còn nhỏ nên các em đều biết nghe lời cô giáo, luôn luôn làm theo những gì cô giáo hướng dẫn
- Có môi trường cho các em học tập tốt, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ
- Các em nhìn chung đều có ý thức học tập tốt, có tinh thần đoàn kết giúp
đỡ lẫn nhau trong học tập
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi thì vẫn còn những khó khăn như sau: